หน้าหนังสือทั้งหมด

อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
71
อุทธัจจกุกกุจจะและวิธีแก้ไขในการทำสมาธิ
…วามวิตก กังวล ทำให้อึดอัด กลุ้มใจ อุทธัจจะกุกกุจจะ แปลรวมกันว่า ความฟุ้งซ่านและรำคาญ *อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม 36 ข้อ 416 หน้า 193. ทองดี สุรเตโช, พระธรรมกิตติวงศ์, พจนานุกรมเพื่อการศึกษาพุทธศาส…
บทที่ 5 ของหนังสือกล่าวถึงอุทธัจจกุกกุจจะ ซึ่งเป็นอุปสรรคหนึ่งสำคัญที่ทำให้ผู้ปฏิบัติไม่สามารถเข้าสู่สมาธิ ความฟุ้งซ่านเป็นอุปสรรคที่ทำให้จิตใจไม่สงบ โดยมีลักษณะการกระจายไปในอารมณ์ต่างๆ บทนี้จะอธิบายล
การจัดการความกังวลด้วยสมาธิ
78
การจัดการความกังวลด้วยสมาธิ
…าร้อนรุ่ม กระวนกระวาย ตัวอย่างเช่น ชอบดูภาพสยดสยอง ก็จะทำให้เกิดความฟุ้งซ่านขึ้น และ 'อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม 36 ข้อ 56 หน้า 136. บ ท ที่ 5 อุ ท ธ จ จ ก ก ก จ จ ะ แ ล ะ วิธี แก้ไข DOU 69
บทความนี้นำเสนอวิธีการจัดการความกังวลที่เกิดขึ้นในใจและเสนอให้ทำสมาธิเพื่อช่วยในการศึกษาที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยกล่าวถึงความกังวลทั้ง 10 ข้อ และสาเหตุที่ทำให้เกิดนิวรณ์ซึ่งส่งผลต่อจิตใจและความสงบรว
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรม
58
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรม
… สมควรแก่ธรรม ปฏิบัติชอบยิ่ง ปฏิบัติตามธรรม ย่อมได้รับผลจากการปฏิบัติตามสมควรแก่เหตุ” อังคุตตรนิกาย ปัญจกนิบาต, มก. เล่ม 36 ข้อ 153 หน้า 322. * อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต, มก. เล่ม 34 หน้า 98. * มัชฌิมนิกาย ม…
การสั่งสมนิสัยในการฟังธรรมมีความสำคัญในการเข้าถึงธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า ผู้ฟังควรมีลักษณะไม่ลบหลู่และมีความยินดีในการฟัง รวมถึงมีศรัทธาและปัญญาเพื่อเข้าใจธรรมอย่างแท้จริง โดยแบ่งออกเป็นระดับการรับ
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
84
หลักการดำรงชีวิตและสภาพของความตาย
…ังปฏิสนธิ 4. ฆนะ เป็นก้อนไข (มีลักษณะเป็นก้อน มีสัณฐาน เหมือนไข่ไก่) ใน สัปดาห์ที่ 4 หลังปฏิสนธิ 5. ปัญจสาขา เกิดปุ่มทั้งห้า ได้แก่ แขน 2 ขา 2 ศีรษะ 1) ใน สัปดาห์ที่ 5 หลังปฏิสนธิ 74 DOU สมาธิ 6 ส ม ก กั …
บทความนี้สำรวจถึงการที่ชีวิตต้องได้รับความร้อนและความเย็นในระดับที่พอเหมาะเพื่อดำรงอยู่ คนที่ได้รับอิทธิพลจากความร้อนหรือความเย็นมากเกินไปอาจมีผลกระทบร้ายแรงต่อร่างกายและนำไปสูความตาย นอกจากนี้ยังพูดถ
การเจริญอุเบกขาและอานิสงส์ของพรหมวิหาร
90
การเจริญอุเบกขาและอานิสงส์ของพรหมวิหาร
…าภาวนาและอุเบกขา ผู้เจริญอุเบกขาแท้จริงได้นั้น จะต้องเข้าถึงกายรูปพรหมเป็นอย่างน้อย แล้วเจริญให้ถึง ปัญจมฌาน อันประกอบด้วย อุเบกขาและเอกัคคตาแผ่ออกไป 2.11 อานิสงส์ของการเจริญพรหมวิหารกัมมัฏฐาน ในการเจริญพ…
บทความนี้กล่าวถึงพัฒนาอุเบกขาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย การพิจารณากรรม การสงบจากความเกลียด และการเข้าถึงกายรูปพรหม ซึ่งทำให้เกิดอานิสงส์มากมาย เช่น การนอนที่มีความสุข ปัญญาที่จะถือกรรมเป็นของตน ซึ่งช่วยให
การเจริญอรูปฌานในพระพุทธศาสนา
100
การเจริญอรูปฌานในพระพุทธศาสนา
…ประการคือ 1. ในเวลาที่พระพุทธศาสนายังไม่อุบัติขึ้น ผู้ที่เป็นนักบวชประเภทโยคีต่างๆ บำเพ็ญ ฌานถึงขั้นปัญจมฌานลาภี (ฌานที่ 5) มีความคิดกันขึ้นมาว่า ร่างกายนี้เป็นต้นเหตุของความ ทุกข์ต่างๆ เช่น ต้องเจ็บป่วย …
การเจริญอรูปฌานในพระพุทธศาสนาเป็นฐานะสำคัญในวิปัสสนา หรือการเห็นที่ถูกต้อง โดยที่ผู้ปฏิบัติสามารถหลุดพ้นจากมิจฉาทิฏฐิได้ แม้ว่าจะมีบุคคลบางกลุ่มที่แม้จะบรรลุฌานก็ยังยึดติดในทิฏฐิที่ไม่ถูกต้อง การปฏิบั
การแบ่งชั้นฌานและภูมิของพรหม
85
การแบ่งชั้นฌานและภูมิของพรหม
…ลาและอสัญญีสัตตา เวหัปผลา คือพวกที่ได้จตุตถฌาน มีองค์ฌานคือ สุขและเอกัคคตา อสัญญีสัตตา คือ พวกที่ได้ปัญจมฌาน มีองค์ฌาน คือ อุเบกขาและเอกัคคตา เป็นพวกที่เบื่อนามติดรูป หรือที่ เรียกกันว่าพรหมรูปฟัก มีลักษณ…
บทความนี้พูดถึงการแบ่งชั้นฌานในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากปฐมฌานซึ่งมี 3 ประเภท ตามด้วยทุติยฌาน ตติยฌาน และจตุตถฌาน พร้อมแสดงให้เห็นความแตกต่างในระดับของพรหมตามการเจริญฌานและจิตตะในระดับต่างๆ โดยเฉพาะนิพ
ธาตุวิญญาณและการรับรู้ในพระพุทธศาสนา
144
ธาตุวิญญาณและการรับรู้ในพระพุทธศาสนา
…ไม่ดี จิตทั้ง 3 นี้ได้ชื่อว่า มโนธาตุ เพราะทรงไว้ซึ่งการรู้อารมณ์ 5 อย่างสามัญธรรมดา องค์ธรรมได้แก่ ปัญจทวาราวัชชนจิต 1 สัมปฏิจฉนจิต 2 17. ธัมมธาตุ สภาพทางธรรม 69 ชนิด ได้ชื่อว่าเป็นธาตุ เพราะทรงไว้ซึ่งสภ…
เนื้อหานี้อธิบายถึงธาตุวิญญาณในพระพุทธศาสนา แบ่งเป็นการได้ยิน (โสตวิญญาณ), การรู้กลิ่น (ฆานวิญญาณ), การรู้รส (ชิวหาวิญญาณ), การสัมผัส (กายวิญญาณ) และการรู้อารมณ์ (มโนธาตุ) ทั้งหมดนี้มีบทบาทสำคัญในการศ
สัมมาทิฏฐิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
169
สัมมาทิฏฐิและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
…ระพฤติดี 2. ฌานสมมาทิฏฐิ เห็นชอบ คือ เห็นว่าการเจริญสมถกรรมฐานจนได้ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน ปัญจมฌาน เป็นของดีเพราะข่มนิวรณ์ 5 ได้ มี ผลให้ไปเกิดในพรหมโลก แล้วลงมือเจริญสมถกรรมฐานทันทีไม่รอช้า 3. …
เนื้อหาเกี่ยวกับสัมมาทิฏฐิ 6 ประการในพระพุทธศาสนา ซึ่งเป็นหลักการสำคัญในการช่วยให้ปัญญาและการเข้าใจในธรรมชาติของการกระทำและผลรวมทั้งทำให้สามารถเข้าถึงความธรรมรู้แจ้งในพระนิพพาน โดยแต่ละประเภทมีรายละเอ
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
221
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
…ี้เป็นกลละก่อน จากกลละเป็นอัพพุทะ จากอัพพุทะเกิดเป็นเปสิ จากเปสิเกิด เป็นฆนะ จากฆนะเกิดเป็น 5 ปุ่ม (ปัญจสาขา) ต่อจากนั้น มีผมขนและเล็บ (เป็นต้น) เกิดขึ้น มารดาของสัตว์ในครรภ์ บริโภคข้าวน้ำโภชนาหารอย่างใด …
บทความนี้จัดการกับความหมายของสังขารในฐานะที่เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดปฏิสนธิวิญญาณ โดยพระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าบุญและบาปที่เราทำจะปรากฏเป็นอารมณ์เมื่อใกล้ถึงช่วงเวลาตาย สังขารจะเป็นตัวผลักดันให้จิตเคลื
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
68
เส้นทางสู่ความเป็นพุทธะ
…ไปเพื่อมรรคผลนิพพาน แม้คนธรรมดาไม่กล้าคิด ไม่กล้าพูด ไม่กล้าทำ ขอให้ท่านกล้าคิด กล้าพูด กล้าหา เช่น ปัญจมหาบริจาค ที่ท่านได้บริจาคทรัพย์ บุตร ภรรยา อวัยวะ และชีวิต ซึ่งเป็นสิ่งที่คนทั่วไปทำได้ยาก แต่ก็ ขอ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงเส้นทางการบรรลุธรรมของผู้ที่อยากเป็นพระพุทธเจ้า โดยอธิบายถึงคุณสมบัติต่าง ๆ ที่ต้องมี ความเป็นไปในทางบวช การบำเพ็ญตน การสร้างบารมี และความกล้าที่จะทำสิ่งที่ยาก เพื่อพระนิพพาน ที่มุ่ง
พระเวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕ (กัณหาชาลี ได้รับอิสรภาพ)
204
พระเวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕ (กัณหาชาลี ได้รับอิสรภาพ)
…ังจะดำเนินมาถึงตอนสุดท้ายแล้ว เพราะพระองค์ได้บริจาคทรัพย์สมบัติทุกอย่างครบทั้ง ๕ ประการ ที่เรียกว่า ปัญจมหาบริจาค เพียงแต่ผลแห่งการบริจาค ยังไม่ เกิดเป็นอานิสงส์ทันตาเห็นในทันทีทันใด ยังไม่ได้รับการยกย่อง…
บทนี้ดำเนินเรื่องราวของพระเวสสันดรที่ได้บริจาคทรัพย์สมบัติครบทั้ง ๕ ประการ โดยมีผลแห่งมหาทานยังไม่ปรากฏตามทันทีและการไม่พอใจของอำมาตย์ต่อการบริจาคบุตรภรรยา พระชาลีราชกุมารได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับการทำ
เดินตามทางของบัณฑิต
230
เดินตามทางของบัณฑิต
…ของสุริยเทพบุตรได้ไปบังเกิดเป็นมาตลีเทพบุตร บุตรของมาตลีเทพบุตรก็บำเพ็ญทานเหมือนบิดา ได้บังเกิดเป็น ปัญจสิบเทพบุตร ส่วนบุตรคนที่ 5 ของปัญจสิบเทพบุตรนั้น ได้เป็นเศรษฐี มีนามว่า มัจฉริยโกสิยะ ถึงแม้ท่านจะมี…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการให้ทานของบัณฑิตในอดีตที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาจิตใจ โดยสอนให้ผู้คนรู้จักการแบ่งปันแม้ในยามที่มีทรัพย์น้อย และมีตัวอย่างจากพระโพธิสัตว์ที่สอนให้รักษาความดีนี้ไว้ โดยพลานุภาพของกา
ธรรมะเพื่อประช: บทเรียนจากเทพบุตร
254
ธรรมะเพื่อประช: บทเรียนจากเทพบุตร
…ล่ะ ถ้าอย่างนั้นท่านจงนั่งลงเถิด เราจะให้หน่อยหนึ่ง” มาตลีเทพบุตร จึงไปนั่งถัดจากสุริยเทพบุตร ต่อมา ปัญจสิบเทพบุตรได้เข้าไปหาท่านเศรษฐีอีก โดย *มก. สุธาโภชนชาดก เล่ม ๑๒ หน้า ๔๖๕
เมื่อท้าวสักกเทวราชและเทพบุตรหลายองค์ลงมาเพื่อช่วยเศรษฐีที่มีความเห็นผิด โดยการโน้มน้าวให้เขากลับใจและหันมาบริจาคทาน ซึ่งถือเป็นก้าวแรกสู่สุคติ เรื่องราวแสดงถึงการต่อสู้ภายในจิตใจระหว่างความตระหนี่และ
การให้ทานและความสุขในธรรมะ
255
การให้ทานและความสุขในธรรมะ
…ม้อไว้ หวังจะรับประทานอย่างเอร็ดอร่อย ทันใดนั้น เหตุการณ์ที่เศรษฐีไม่คาดฝันมาก่อนก็เกิดขึ้น นั่นคือ ปัญจสิข
บทความนี้กล่าวถึงคำสอนของพระอริยเจ้าเกี่ยวกับการให้ทานและการบริโภคไม่ตามลำพัง โดยยกตัวอย่างเหตุการณ์ของมัจฉริยโกสิยเศรษฐีที่เรียนรู้ถึงความสำคัญของการแบ่งปันอาหาร พร้อมกับความสำราญใจที่เกิดขึ้นจากการท
ธรรมะเพื่อประชา: เดินตามทางของบัณฑิต
257
ธรรมะเพื่อประชา: เดินตามทางของบัณฑิต
…คือสุริยเทพบุตร และผู้นี้คือมาตลีเทพสารถี ส่วนเราคือท้าวสักกะจอมเทพ สุนัขดำที่มีรูปร่างงดงามนี้เป็น ปัญจสิบเทพบุตร พวกเราเคยเป็นญาติของท่าน ที่ต้องจ่าใจลง มาจากเทวโลกก็เพื่อมาสงเคราะห์ท่านอย่างเดียวเท่านั…
ในบทนี้ท้าวสักกเทวราชเปิดเผยถึงความสัมพันธ์กับเศรษฐีว่ามีญาติเป็นจอมเทพในสวรรค์ และชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการทำความดีโดยไม่ต้องรอให้ใครมาบังคับ ทุกคนควรตั้งใจทำความดีเพื่อสงเคราะห์โลกและให้สัตว์ทั้ง
เดินตามทางของบัณฑิต
298
เดินตามทางของบัณฑิต
…มวลชาดกว่า “เทพธิดาชื่อว่าหิริในกาลนั้น ได้เป็นอุบลวรรณาเถรี โกสิยดาบสได้เป็นภิกษุผู้รักในการให้ทาน ปัญจสิบเทพบุตรเป็นพระอนุรุทธะมาตลีเทพสารถีเป็นพระอานนท์ สุริยเทพบุตรเป็นพระมหากัสสปเถระ จันทเทพบุตรเป็นพ…
บทความนี้กล่าวถึงการเดินทางของบุคคลในชีวิตและแนวทางการบรรลุถึงอายตนนิพพาน โดยอิงจากชีวิตของโกสิยเทพบุตรและการเรียนรู้จากบุคคลรอบตัว การทำความดีมีผลในอนาคต และเบาะแสการใช้ชีวิตอย่างมีปัญญาในพุทธศาสนา ท
พจนานุกรมสำหรับหนังสือธรรมะเพื่อประชาชน
526
พจนานุกรมสำหรับหนังสือธรรมะเพื่อประชาชน
…งค์ อวัยวะเบื้องหลัง, ส่วนหลัง, ข้างหลัง ปลิโพธ เครื่องผูกพันหรือหน่วงเหนี่ยวเป็นเหตุให้ใจพะวักพะวง ปัญจขันธ์ ขันธ์ ๕ คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ปาฏิหาริย์ ปุถุชน เรื่องที่น่าอัศจรรย์, การกระทำที่ใ…
พจนานุกรมนี้ให้คำอธิบายเกี่ยวกับคำศัพท์และแนวคิดทางพุทธศาสนา เช่น ปฏิจจสมุปบาท การที่ทุกข์เกิดขึ้นจากปัจจัยต่าง ๆ รวมถึงคำสำคัญต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับธรรมะ เช่น ปฏิสัมภิทา ปฏิภาณ และความหมายของคำศัพท์
พระธรรมารามเถระ
15
พระธรรมารามเถระ
พระธรรมารามเถระ ภิกษุคบภิกษุผู้เป็นฝักฝ่ายผิด ๑๕๓ รูปใดรูปหนึ่ง ๑๕๓ ปัญจัคคทายกพราหมณ์ ๑๕๔ สัมพหุลภิกษุ ๑๕๕ ภิกษุ ๕๐๐ รูป ๑๕๙ พระสันตกายเถระ ๑๖๐ พระนังคลกูฏเถระ ๑๖๐ พระวักก…
เนื้อหาในบทนี้พูดถึงพระธรรมารามเถระ และภิกษุที่มีชื่อเสียงต่างๆ เช่น พระอานนทเถระ, พระสารีบุตรเถระ, พ้นจากการเป็นภิกษุ หรือบทบาทของภิกษุในการเผยแผ่ธรรมะ โดยเฉพาะพระธรรมารามเถระที่บรรยายถึงในประเพณีที่
พระธรรมารามเถระและภิกษุสงฆ์
14
พระธรรมารามเถระและภิกษุสงฆ์
พระธรรมารามเถระ ภิกษุคบภิกษุผู้เป็นฝักฝ่ายผิด ๑๕๓ รูปใดรูปหนึ่ง ๑๕๓ ปัญจัคคทายกพราหมณ์ ๑๕๔ สัมพหุลภิกษุ ๑๕๕ ภิกษุ ๕๐๐ รูป ๑๕๙ พระสันตกายเถระ ๑๖๐ พระนังคลกูฏเถระ ๑๖๐ พระวักก…
เนื้อหานี้สำรวจเกี่ยวกับพระธรรมารามเถระและภิกษุในพระพุทธศาสนา รวมถึงพระสารีบุตรเถระ, พระอานนทเถระ, และบุคคลอื่น ๆ ในวงการภิกษุ สะท้อนถึงการปฏิบัติในธรรมะและความสัมพันธ์ระหว่างภิกษุสงฆ์ เพื่อเสริมสร้าง