หน้าหนังสือทั้งหมด

การอธิบายคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม
7
การอธิบายคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม
…ิโน ชานี เสฏฐิชุชาน ตำแหน่งแห่งเศรฐ ฏ วรรค สารีปุตโต แกริ สารีปุตตกุโณ โภ พระสารีปุตระ ป วรรค มหนุต ผล มหนุผล ผลใหญ่ สมาสีชื่อ 6 อย่าง ๑. กัมมารายะ ๒. ทิฏฐิ ๓. ตัณญประะ ๔. ทวาณะ ๕. อัพยิภูวะ ๖. พุทธพิธ…
บทความนี้ศึกษาเกี่ยวกับคำไว้อาณ์นิยมและคติธรรม รวมถึงการอธิบายชื่อสมาสีที่สำคัญ 6 อย่างที่ใช้ในพุทธศาสนา เช่น กัมมารายะ, ทิฏฐิ และตัณญประะ โดยจะเน้นในเรื่องการใช้ชื่อและตำแหน่งในพุทธศาสนา รวมถึงวิธีกา
การทำความเข้าใจสมาสในภาษาไทย
10
การทำความเข้าใจสมาสในภาษาไทย
…มาสแล้ว ท่านแปลเป็นมหา เช่น มหานุต วนะ-มหานุต มาหาธนะ-มหาธารณี เป็นต้น และเป็น มห กิ มี เช่น มหุนุต ผละ มหุปผล บทประสบะบางอย่าง เมื่อเข้า สสมาสแล้ว เหลือไว้แต่ อักษรหน้าน้ำตัวเดียว เช่น กูจิตติ ทิวจิ-ทุ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการทำความเข้าใจการสร้างสมาสในภาษาไทย โดยมีการยกตัวอย่างการเปลี่ยนแปลงของคำเมื่อเข้าสมาส และหลักการในการแปลคำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ยังมีการสังเกตเกี่ยวกับการทำสมาสและคุณนาม โดยเน้
วิวัฒนาการแปล ภาค 3 ตอน 1
13
วิวัฒนาการแปล ภาค 3 ตอน 1
…รแปล ภาค 3 ตอน 1 - หน้าที่ 13 [อัคคปฏิปัสมิภิกะ] ในวัฏฏะ นั้น คำว่า "อรรถ" นั้น โดยสังเขปเป็นคำเรียกผลที่ เผิดมานแต่เหตุ จริงอยู่ ผลที่เผิดมานแต่เหตุ ท่านเรียกว่า "อรรถ" เพราะเหตุที่คือได้บรรลโดยท่านเอง…
…งพิจารณาโดยปฏิปัสมิภิกะ และความสัมพันธ์กับอวิชชาและอริยธรรมในกระบวนการปฏิบัติ ตลอดจนแนวทางการเข้าถึงผลที่เกิดจากเหตุที่แท้จริง
วิทยาธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑
15
วิทยาธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ป็นสภาวธรรม นี้ไม่ใช่สภาวธรรม ดังนี้ เป็นนิรุต-ปฏิสังขิกา จริงอยู่ ผู้นิรุตปฏิสังขิกา พอได้ยินคำว่า ผลโส เวทย์ ดังนี้เป็นด่าน ก็ย่อมรู้ว่านี้เป็นสภาวธรรม แต่เข้าใจว่าว่าเป็นผล่า เวทนา เวทนา ดังนี้เป็นด่…
บทนี้กล่าวถึงความรู้ในการพูดและการเปลี่ยนถ้อยคำ เพื่อให้เข้าใจถึงสภาวธรรมที่แท้จริง ผ่านการเปรียบเทียบกับสมมติสัตว์และการรับรู้ของบุคคลผู้อภิญญา นอกจากนี้ยังมีการอธิบายถึง ความรู้และนิรุตที่เกี่ยวข้อง
ความรู้เกี่ยวกับอนิษฝันรูปในชีววิทยา
41
ความรู้เกี่ยวกับอนิษฝันรูปในชีววิทยา
…) รูป ๕ อย่าง มีลักษณะเป็นต้น ชื่อว่า ปลาทรูป เพราะเป็นรูป ใส่ผงจุดหน้าแนว โดยความเป็นปัจจัยให้บรรลุผลทั้งหลายมีรูป เป็นต้นได้ รูปอกนี้ชื่อ นปลาทรูป เพราะเป็นรูปตรงกันข้ามจาก ปลาทรูปนั้น (คือไม่ใช่) ปลา…
…่งทำให้เกิดการเรียนรู้ที่สำคัญเกี่ยวกับวิญญาณและการอนุบาลสัตว์ ในแง่มุมนี้ รูปมีความสำคัญต่อการบรรลุผลและการเชื่อมโยงระหว่างกรรมกับชีวิตเป็นต้น เห็นได้ชัดว่าการศึกษาเกี่ยวกับรูปจักส่งเสริมให้เข้าใจถึงปร…
วิภัชธรรมาภรณ์ ภาค ๑ ตอน ๑
56
วิภัชธรรมาภรณ์ ภาค ๑ ตอน ๑
…็นไปของอุปปุคฆ- วิญญาณนั้น ก็มีนัดตามว่าแล้วในรูปวาจรวิญญาณเหมือนกัน โลกฏรวิญญาณ จัดเป็น ๔ เพราะเป็นผลของจิตที่ประกอบด้วย มรรค ๕ โลกฏรวิญญาณนั้น เป็นไป ๒ ทาง คือทางมรรควิธี ๑ ทาง ผลสมาบัติ ๑ และ วิญญาณท…
…์และสุข ระบุวิญญาณที่แบ่งออกเป็นหลายประเภท รวมทั้งการอรรถาธิบายถึงรูปวาจรวิญญาณและโลกฏรวิญญาณว่าเป็นผลของจิตที่ทำตามมรรค 5 ตามกรอบของพระพุทธศาสนา โดยให้ความสำคัญกับแนวคิดเกี่ยวกับอุปปุคฆะและปฏิสัมพันธ์ข…
การเล่นในลำดับมนาวาระของชนะ
64
การเล่นในลำดับมนาวาระของชนะ
…ชนะเหล่านี้ คือ ทางรูปาวุธ คฤส ชนะ ๕ กิริยาชนะ ๕ ทางรูปาวุธ คฤสชนะ ๕ กิริยาชนะ ๕ ทางโลกุตรธรรมจิต ๕ ผลกิจ ๕ ชนะใด ๆ ได้จ้แล้ว ชนะ นั้น ๆ ย่อมเล่นไป และ ความเป็นไปแห่งวิญญาณ เป็นคฤส อกุศล และกิริยา (รวม)…
…บเปลี่ยนที่เกิดขึ้นจากอารมณ์ การตีความแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรู้จักและทำความเข้าใจกับชนะที่ส่งผลต่อการเล่นไปในอารมณ์ต่าง ๆ ซึ่งสามารถเกิดขึ้นได้ในเหตุการณ์ทางวิญญาณ โดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับอารมณ์อ…
วิถีธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑
71
วิถีธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑
ประโยค~ วิถีธรรมแปล ภาค ๑ ตอน ๑ หน้าที่ 70 ด้วยอุคุศลวิญญาณ จัดเป็นอุคุศลส่งผล ที่สัมปุฏด้วยอุพากกฐ- วิญญาณ จัดเป็นอุพากกฐส่งผล โสภส่งภาร ๓๙ ในส่งภารนั้นก่อนอื่น ส่งภารที่สัมปุฏ…
บทความนี้พูดถึงการจัดเรียงวิญญาณตามประเภทต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับอุคุศลและการส่งผลของการกระทำ โดยเน้นไปที่การส่งภารที่สัมพันธ์กับสภาวธรรม ทั้งในความหมายของการส่งผลที่มีประสิทธิภาพตาม…
วิถีธรรมรวมเปล่า: การศึกษาคำสอนศาสนา
202
วิถีธรรมรวมเปล่า: การศึกษาคำสอนศาสนา
…ดขึ้นเป็นต้น เหมือนพระนิมพน" จะนี้ใช่ คำสนองใบพึงมีว่า "หมาได้ เพราะอนุญาตนั่นไม่สมุทธิปิฎ เป็นอำนาอผลให้รุก" ? อันพระนิมพนนี้เท่านั่นเที่ยงแท้ เพราะมิสาระคือความถูกต้อง (ชอบด้วยเหตุผล) ดังกล่าวแล้ว เป…
…อหาเกี่ยวกับการอธิบายพระนิมพนและแนวคิดเกี่ยวกับนิพพานในหลักพระพุทธศาสนา โดยมีการเข้าใจถึงระบบเหตุและผลที่เกี่ยวข้องกับมรรคและผลจากคำสอนของพระสัพพัญญเจ้า อธิบายความเป็นเที่ยงของพระนิมพนและความเสื่อมโทรมข…
ปฏิจจสมุปบาทและวิถีธรรม
233
ปฏิจจสมุปบาทและวิถีธรรม
ประโยค - วิถีธรรมครบเปล่า ๓ ตอนที่ ๒ เรียกว่า ปฏิจจสมุปบาทเหมือนกัน โดยโวหารแห่งผล ดังเช่นในทางโลก ก่อนน้ำอ้อมอันเป็นปัจจัยแห่งสมะ เขาเรียกกันเสียว่า 'ก่อนสมะ' และเหมือนอย่างในทา…
…บาทในวิถีธรรม ถูกนำเสนอผ่านการประยุกต์ใช้ในทางโลกและศาสนา โดยอธิบายถึงความสัมพันธ์ของกลุ่มเหตุที่ส่งผลต่อความสุขทางธรรม การวิเคราะห์เหตุเป็นข้อๆ และนำเสนอว่ากลุ่มเหตุเหล่านี้ทำให้เกิดธรรมที่ไม่แยกจากกัน…
อรรถาธิบายคำประพันธ์และธรรมแห่งอำนาจปัจจัย
235
อรรถาธิบายคำประพันธ์และธรรมแห่งอำนาจปัจจัย
…า “และ----ด้วยบทหลัง” เป็นต้น ความว่า อุดมวาทะ (กล่าวว่าตายแล้วสุข) นัตถิวามะ (กล่าวว่าอะไร ๆ ไม่มี ผลของ บุญบาปก็ไม่มี) อภิริยาวะ (กล่าวว่าไม่เป็นอัตำ คืทอะไรไม่เป็น กรรม) ชื่อว่าถูกปิดออกไป เพราะความเ…
…ด โดยมีการแยกประเภทต่าง ๆ เช่น สัจจวตะ อนุภาพ และวิสถีถวา ที่ชี้ให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในจักรวาลและสถานการณ์ของสัตว์ทั้งหลาย การอ้างถึงข้อคิดจากธรรมชาติและการปฏิบัติที่นำไปสู่ความเข้าใจใน…
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑ - หน้า ที่ 241
242
วิชาธรรมะเปล่า ภาค ๑ ตอนที่ ๑ - หน้า ที่ 241
…นาที่เป็นไปตั้งแต่กลางถึงต้นอันใด เทสนานั้นพิสูจน์ว่าว่า เป็นไปเพื่อทรงชี้แจงซึ่งจะบำเน็จแห่งเหตุและผล ตั้งแต่ต้นแต่ข้ามอดิอธภา เสีย ไปจนถึงอดิอธภาอีก ตามแนวกำหนดเหตุแห่งอาหรับ ส่วนเทสนาที่เป็นไปไม่รั้ง…
…้นของทุกข์และธรรมะที่เกี่ยวข้องในวิชาธรรมะของพระพุทธเจ้า โดยนำเสนอปฏิวัติเทสนาและการวิเคราะห์เหตุและผลของความทุกข์ ซึ่งได้รับการหลักการจากความรู้แรกตรัสรู้ของพระองค์ และความดับทุกข์ในอนาคต การศึกษาธรรมะ…
วิสุทธิธรรมนลกานปลด ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้าที่ ๒๔๖
247
วิสุทธิธรรมนลกานปลด ภาค ๓ ตอนที่ ๑ หน้าที่ ๒๔๖
…ญาณมีจิตจิตจิตเป็นต้น และซึ่งธรรม ทั้งหลาย ทั้งที่เป็นปฏิรูปบาท (คือปัจจัย) และที่เป็นปฏิรูปมัน (คือผล) (ดังนี้) ก็ได้ (โดยสภาวะ) [ปัจจัย] ผลอาศัยธรรมไป ธรรมนี้ชื่อปัจจัย (แปลว่าวรรณะเป็นที่ อาศัยไปแห่ง…
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงอิทธิพลของธรรมชาติที่ส่งผลต่อสัตว์ในสงสาร โดยมุ่งเน้นไปที่ธรรมชาติที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับบริบทของบัญญัติธรรม เช่น อวิชา ซึ่งแสด…
วิถีทิฏฐิมรรคเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๕
256
วิถีทิฏฐิมรรคเปล่า ภาค ๓ ตอนที่ ๒๕
… จึงเรียก โนภโคจ เ ไม่เหมอนที่ กล่าวแล้วทั้งสองอย่าง ๒. มหากิฏฐิช่วยขยายอย่างต่าง ๆ จนครบ เช่นว่า ผลสะ มีอย่างเดียวโดยสภาวะสัมผัส และโดยเป็นโลลึกะหรือสาละเป็นต้น มี ๒ อย่าง โดยเป็น สหกูฐ อหกูฐ มิติ …
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับวิถีทิฏฐิมรรคเปล่า เน้นต้นกำเนิดและคติที่เกี่ยวข้องกับองค์ต่างๆ ในธรรมะ โดยเฉพาะปฏิจสมุปบาทธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างโลกะแก่คนเลว ในการแสดงความไม่ขาดตอนของวงล้อแห่งภาคมรรค พร้
วิถีธรรมตอน ๓ ตอน ๑
280
วิถีธรรมตอน ๓ ตอน ๑
ประโยค - วิถีธรรมตอน ๓ ตอน ๑ - หน้าที่ 279 เป็นปัจจัย โดยเป็นกรรมปัจจัยแห่งธรรมทั้งหลายที่สัมมุฏฐานและแหง่รูปทั้งหลายที่เป็นฐานอของนี้เป็นสมุฏฐานด้วย" [แก้วิาปัญจัย] วิบากธรรมผู้อุทุหนโดยความเป็นธรรม
บทความนี้นำเสนอถึงปัจจัยในวิถีธรรม ผลกระทบของอาหารที่มีต่อการเกื้อกูลธรรมและขันธ์ต่างๆ โดยมีการวิเคราะห์ถึงการเป็นวิบากธรรมและการเป็นปัจจ…
การแสดงเหตุและผลในวิชาธรรมประกอบ
289
การแสดงเหตุและผลในวิชาธรรมประกอบ
…พระอาจารย์กล่าวต่อไปว่า "(แต่อนที่จริง) เอกการณ์กันนั้นจะไม่เกิด ประโยชน์หามิได้ เพราะอะไร เพราะ เอกผล (เกิด) แต่เอาเหตุไม่มี แม้อเนผล (เกิด) แต่เอเหตุถูกไม่มี เอกผลเล่า (เกิด) แต่เอเหตุถูก ก็ไม่มี แต่อ…
เนื้อหานี้มีพลิกแง่ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างเหตุและผลในวิชาธรรมประกอบ อธิบายถึงความนำเสนอเอกการณ์เทคนิค 'อริชาปจุยา สงขา' ว่ามีบทบาทในการแสดงเหตุให้กับผล
วิทยาธรรมเปล่า กด ค ต ตอน ๑
310
วิทยาธรรมเปล่า กด ค ต ตอน ๑
…ที่มีภาวะก็เป็น ๒ (รูปรา) ทกะ ๒ หรือ ๓ บ้างเป็นอย่างต่ำ ย่อม เกิดพร้อมกับวิญญาณประเภทดัง (คือวิญญาณ ผลม) [ขยายความ] ข้อว่า "วิญญาณผสมเป็น 2 โดยต่างแห่งกะวะ" นั้น คววามว่า ก็เป็นวิญญาณผสมและไม่ผสมมัน ปฏ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงประเภทต่างๆ ของวิบากวิญญาณ รวมถึงการแยกประเภทที่เกี่ยวข้องกับธรรมชาติ เช่น วิญญาณผสมและไม่ผสม การเกิดขึ้นของวิญญาณพร้อมกับประเภทต่างๆ ที่ระบุเช่นกามภูมิ รูปภูมิ และอรูปภูมิ รวมถึงการ
วิจิตรกรรมเปล่าก ตอน ๑
320
วิจิตรกรรมเปล่าก ตอน ๑
ประโยค - วิจิตรกรรมเปล าก ค ตอน ๑ หน้าที่ 319 กับผลเป็นอันเดียวกันหรือคนละอันคลองกันไปอย่างใดอย่างหนึ่งนั้น การลบล้างโวหารของโลกทั้งปวงก็จะมีขึ้น แต่กา…
บทความนี้สำรวจถึงความสัมพันธ์ระหว่างอัตภาพมนุษย์และผลแห่งกรรม โดยเน้นถึงการลบล้างโวหารของโลกและบันฑิตที่ไม่ปรารถนาต่อสิ่งนี้ พร้อมคำถามเกี่ยวกับการเป็นอั…
ปรัชญา - วิถีธรรมรงแปลก ตอนที่ 320
321
ปรัชญา - วิถีธรรมรงแปลก ตอนที่ 320
…ื่นไม่ อภิสิทธิ์ (สถานที่ปรุงแต่ง) แห่ง พิพัฒนหลาย เป็นสารแห่งความขี้ขลาดนี้ได้ [ขยายความ] แท้จริง ผล (แห่งกรรม) เมื่อเกิดขึ้นในสันดานอันหนึ่ง (ถึงแม้) เพราะความเป็นอันเดียวกัน และความต่างกันเด่นชัด ใน…
ในบทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของกรรมที่ส่งผลต่อสันดานของบุคคลและการเกิดขึ้นของผลกรรมในชีวิต โดยเน้นว่าทุกสิ่งมีอิสรภาพและปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลกระ…
ความหมายและการเกิดขึ้นของผลในธรรม
322
ความหมายและการเกิดขึ้นของผลในธรรม
…้าที่ 321 ที่เติบโตขึ้นเป็นต้น ในภาคอื่น (ภายหลัง) ก็ได้ แม้คำใดที่โจษกล่าวว่า "องค์" เมื่อผู้เสวย (ผล) ไม่ มี ผลนันจะมีแกใครเล่า ดังนี้ ขาพเจ้าจะฉลอในคำนี้ (ต่อไป) [คำกล่าวเปรื่องเรื่องผู้สวย] ความสมดิ…
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับคำว่า 'ผล' ในบริบทของชีวิตและธรรมชาติ โดยเปรียบเทียบการเกิดขึ้นของผลจากต้นไม้กับประสบการณ์ของมนุษย์ โดยพูดถึง…