หน้าหนังสือทั้งหมด

การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
…ตตรนิกายว่า มีอุบาสิกาชื่อกาลี ได้ถามพระกัจจานะ เถระว่า เพราะเหตุใดพระพุทธเจ้าจึงตรัสว่า พระองค์เป็นผู้เดียวเท่านั้นจึงถือว่าเป็นผู้บำเพ็ญ ฌานอันหาผู้อื่นเปรียบมิได้ ดังที่พระองค์ตรัสไว้ในคัมภีร์กุมารปัญ…
…ถระซึ่งชี้ให้เห็นว่าการบรรลุฌานนั้นต้องการความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปลดเปลื้องความสุขที่ไม่สมบูรณ์ ผู้มีความรู้จะเห็นทางที่ถูกและทางที่ผิดในการปฏิบัติสมาธิ โดยต้องเข้าใจว่าแม้จะบรรลุฌานจากการเพ่งกสิณต่า…
วิธีการเจริญกสิณ
20
วิธีการเจริญกสิณ
…ละการใช้กสิณแต่ละ อย่างเป็นนิมิตในการทำสมาธิดังต่อไปนี้ 1.4.1 ปฐวีกสิณ (กสิณดิน) ในการเจริญปฐวีกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทราบวิธีการทำองค์กสิณสำหรับใช้เพ่งก่อน ซึ่งใน คัมภีร์วิสุทธิมรรคได้แนะนำวิธีไว้ดังนี้ 1. ว…
เนื้อหานี้นำเสนอวิธีการเจริญกสิณทั้ง 10 อย่าง โดยเฉพาะการทำมณฑลกสิณดินหรือปฐวีกสิณตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ไม่ว่าจะเป็นการเลือกดินที่ไม่มีโทษ 4 ประการ หรือการเตรียมดินสีอรุณเพื่อใช้เป็นนิมิต
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
…จะได้อัปปนาสมาธิ คือ ใจ รวมหยุดสนิทจนตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ได้ อนึ่งองค์กสิณที่ใช้เพ่งอยู่นี้ ผู้ปฏิบัติต้องให้ความเคารพนับถือให้เหมือน ๆ กันกับ ความเคารพนับถือพระบรมสารีริกธาตุ แล้วต้องหมั่นดูแลรั…
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบทวนวิธีการพิจารณาและเพ่งดูสภาวะต่างๆ อย่างไม่ลำเอียง จนเกิดอุคคหนิมิตที่ชัดเจนและใจที่สง…
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
23
การปฏิบัติกสิณและการเข้าถึงดวงปฐมมรรค
…ศูนย์ เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” เช่นเดียวกับปฐวีกสิณ 1.4.3 เตโชกสิณ (กสิณไฟ) กสิณไฟ คือ การเพ่งเปลวเพลิง ผู้ที่เคยปฏิบัติมาในชาติก่อนๆ อาจเพ่งเปลวไฟในเตา หรือกองไฟหรือที่ใด ๆ จนได้อุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตตามล…
…่างๆ เช่น เตโชกสิณ วาโยกสิณ และ นีลกสิณ โดยการเพ่งพินิจในเปลวไฟ ลม และสีเขียว ตามลำดับ ซึ่งจะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงดวงปฐมมรรคได้ในที่สุด ผ่านการสร้างนิมิตและปฏิภาคนิมิตที่แน่นิ่งและสว่าง ใครสนใจใ…
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
24
การทำองค์กสิณสีต่างๆ
…ธิ์สะอาด เหมือนแก้วมณีสีเขียว จนใจรวมตกศูนย์เข้าถึง “ดวงปฐมมรรค” ต่อไป 1.4.6 ปีตกสิณ (กสิณสีเหลือง) ผู้มีบารมีอันสั่งสมไว้ในชาติปางก่อนเพียงได้เห็นดอกไม้ที่ดอกบานสะพรั่ง หรือเห็นที่ ตกแต่งดอกไม้ในที่บูชา…
…สม พร้อมทั้งการบริกรรมภาวนาให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต เพื่อเข้าถึง ‘ดวงปฐมมรรค’ ได้อย่างชัดเจน ผู้ที่มีบารมีสามารถสำเร็จการเจริญกสิณนี้ได้ง่ายๆ ด้วยองค์ประกอบที่สอดคล้องตามขั้นตอนที่แนะนำ เพื่อสร้าง…
การขยายปฏิภาคนิมิต
26
การขยายปฏิภาคนิมิต
…นัยที่กล่าวแล้วก็ย่อมขยายไปจนเท่าขนาดจักรวาล หรือยิ่งกว่านั้นได้ ทีนี้นิมิตนั้นย่อมปรากฏดุจหนังโคตัวผู้ที่ถูกสับด้วยขอตั้ง 100 แผล เพราะที่สูง ๆ ต่ำ ๆ เป็นแม่น้ำ เป็นหล่มเลน เป็นภูเขาขรุขระแห่งแผ่นดินในท…
การขยายปฏิภาคนิมิตในสมาธิช่วยเพิ่มพูนพลังจิตใจอย่างต่อเนื่องไปจนถึงขอบจักรวาล ควรขยายอย่างระมัดระวัง ด้วยการเริ่มจากขนาดเล็กและค่อยๆ เพิ่มขนาดไปเรื่อยๆ เพื่อไม่ให้สมาธิเสื่อมถอย และเป็นการเสริมความแข็
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
…ที่ ใกล้ต่อฌานก็ได้ หรือภายหลังจากที่ได้สำเร็จอัปปนาสมาธิ หรือ ดวงธรรม กายในกายภายใน แล้วก็ได้ บุคคลผู้ฝึกสมาธิ เมื่อมีความประสงค์จะรักษาปฏิภาคนิมิตไว้เป็นอย่างดีนั้น พึงเว้น จากอสัปปายะ อันเป็นสิ่งที่ไม…
ในเอกสารนี้ได้กล่าวถึงการซึ่งมีความสำคัญต่อการบรรลุฌาน โดยเน้นถึงความระมัดระวังและความเข้าใจต่อสถานที่ที่ถูกต้องในการฝึก สมาธิ และการสร้างความมั่นคงในปฐมฌาน นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึง 7 อย่างที่ควรหลีกเล
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
28
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
ผู้ยิงขนทรายและเหมือนดังพ่อครัว กล่าวคือ นายขมังธนูผู้ชาญฉลาด ทำงานในการยิงขนทรายอยู่ ยิ่งถูกขนทรายในวา…
เนื้อหานี้สำรวจการปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการ โดยใช้การเปรียบเทียบกับการยิงขนทรายและการทำอาหารของพ่อครัวซึ่งชาญฉลาด เพื่อแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการสังเกตและควบคุมอาการต่างๆ ขณะที่ทำสมาธิและการ
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
30
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
…วยิ่งกว่าภูตกสิณ พระพุทธองค์ทรง ยกย่องโอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ว่าเลิศกว่ากสิณสีอื่น เพราะทำให้จิตใจของผู้ที่เจริญกสิณนั้น ผ่องใส ปราศจากความเซื่องซึมง่วงเหงา ทั้งยังทำให้ผู้เจริญกสิณนี้ทราบเหตุการณ์ต่าง ๆ …
…ด้จากอาโปกสิณ เป็นต้น อานิสงส์ของการเจริญกสิณยังช่วยให้จิตใจผ่องใสและทำให้รู้เหตุการณ์ต่างๆ ได้คล้ายผู้ทรงอภิญญา แม้ยังไม่ได้อุคคหนิมิต
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
…จริญเพื่อคุ้มครองตนเอง ในเวลาที่มีความกลัวหรือสิ่งร้ายใด ๆ เกิดขึ้น 3. เป็นกัมมัฏฐานที่เหมาะสมสำหรับผู้ที่มีศรัทธาแรงกล้า และส่งเสริมศรัทธาให้มีขึ้น สำหรับผู้ที่ไม่มีศรัทธามาก่อน อนุสติทั้ง 6 ประการนี้ท่…
อนุสติ 6 ประการเป็นแนวทางที่ช่วยให้จิตใจมีความยินดีและสามารถป้องกันอันตราย นอกจากนี้ยังช่วยส่งเสริมศรัทธาและทำให้จิตใจสงบ ยิ่งไปกว่านั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจ
วิธีเจริญพุทธานุสติ
41
วิธีเจริญพุทธานุสติ
…ระคุณของพระสัมมาสัมพุทธ เจ้าด้วยกันเอง ตลอดระยะเวลายาวนานเป็นกัปที่สรรเสริญได้ไม่หมดสิ้น เหล่าบัณฑิตผู้มี ปัญญาครั้งจะสรรเสริญพระพุทธคุณด้วยตนแล้ว ก็อุปมาพระพุทธคุณที่ตนอาจกล่าวสรรเสริญ ได้นั้น เพียงดังอ…
พุทธานุสติคือการระลึกถึงคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าซึ่งมีพระคุณอันยิ่งใหญ่จากการตรัสรู้และสอนสัตว์โลก ทั้งมนุษย์และเทวดา นอกจากนี้ยังดำเนินการสร้างจิตให้มีสติและยึดมั่นในพระพุทธคุณ โดยปฏิบัติในสถานที่สง
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
42
พระพุทธคุณขององค์สมเด็จพระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า
“พระผู้มีพระภาคองค์นั้น ทรงเป็นพระอรหันต์.... ทรงตรัสรู้เอง โดยชอบ... ทรงบรรลุวิชชาและจรณะ... เสด็จไปดี... …
…ว่า "อรหัง" และคุณสมบัติของพระอรหันต์ที่มีอยู่ในบทนี้. เน้นถึงประโยชน์ที่พระพุทธคุณนำมาสู่สรรพสัตว์ ผู้มีบุญและการเผยแพร่คำสอนที่ทรงคุณค่า ปลูกฝังความเลื่อมใสในพระพุทธองค์และการบรรลุมรรคผลนิพพาน. สำหรับผ…
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร ผู้ค้นพบวิชชาธรรมกาย) ได้แสดง ความหมายของคำ อรหัง ไว้ 2 นัย คือ เป็นผู้ไกลและผู้ควร “อรห์ แปลสั้นๆ ว่าไ…
พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี (สด จนฺทสโร) ได้แสดงความหมายของคำว่า อรหัง ไว้ 2 นัยคือ เป็นผู้ไกลจากกิเลสหรือพ้นจากกิเลส และเป็นผู้ที่ควรบูชา ในคัมภีร์วิสุทธิมรรคได้หมายถึง 5 นัย ได้แก่ เป็นผู้ไ…
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
45
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
ไม่มีแก่พระองค์ เพราะเหตุนี้ จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” 2.3.2 สัมมาสัมพุทโธ ทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ ทรงพระนามว่า “สัมมาสัมพุทธเจ้า” เพราะทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยช…
บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
… พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกอบด้วยวิชชาและจรณะทั้งหลายเหล่านี้ เพราะเหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ” 2.3.4 สุคโต ทรงเป็นผู้เสด็จไปดีแล้ว ทรงพระนามว่า “สุคโต” เพราะทรงเป็นผู้เส…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตามวิชชาและจรณะอย
พระพุทธเจ้า สัตถา เทวมนุสสานัง
51
พระพุทธเจ้า สัตถา เทวมนุสสานัง
2.3.6 อนุตตโร ปุริสทัมมสารถ ทรงเป็นสารถีฝึกบุรุษที่ควรฝึก ไม่มีผู้อื่น ยิ่งกว่า หมายถึง ยอดเยี่ยม เพราะพระพุทธองค์เป็นผู้ประเสริฐสุดในหมู่มนุษย์และสรรพสัตว์ ไม่มีใครเ…
พระพุทธเจ้าเป็นอนุตตโรปุริสทัมมสารถี ผู้เป็นครูที่ไม่มีใครเสมอเหมือนในการฝึกมนุษย์และเทวดา ทั้งยังทรงเป็นผู้นำที่พาให้พ้นจากการเกิด แก่ เจ็บ…
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
52
ความหมายและคุณสมบัติของพุทโธ
2.3.8 พุทโธ ทรงเป็นผู้เบิกบานแล้ว เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ที่ได้ชื่อว่า พุทโธ เพราะได้ทำให้แจ้งในมรรคผลแล้ว ทรง มีพร…
บทเรียนนี้นำเสนอความหมายของคำว่า 'พุทโธ' ซึ่งถือเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบานที่ตรัสรู้อริยสัจ 4 มีพระบวรพุทธสันดานอันมีคุณสมบัติเช่น ฤทธิ์เอกทางธรรม มี…
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
54
การเจริญพุทธานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…พียงว่า เป็นการตรอง หรือคิดพิจารณาพระพุทธคุณเท่านั้น และทำให้ไปถึงสมาธิเพียงระดับ “อุปจารสมาธิ” ซึ่งผู้ เรียบเรียงเห็นว่าไม่น่าจะเป็นเพียงเท่านั้น จากคำอธิบายในทางปฏิบัติ “วิชชาธรรมกาย” ของ พระเดชพระคุณพ…
…นวิธี สรุปในวิสุทธิมรรค 40 วิธี โดยเริ่มจากการตรึกนึกถึงพระพุทธองค์และบริกรรมเพื่อเข้าถึงดวงปฐมมรรค ผู้ที่ปฏิบัติเจริญพุทธานุสติจะได้รับอานิสงส์มากมาย เช่น ความมั่นคงในศรัทธา สติ ปัญญา ความปีติ และสามารถ…
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
56
การเข้าถึงพระธรรมและการเจริญธัมมานุสติ
2.6.2 สันทิฏฐิโก เป็นธรรมที่บุคคลผู้ปฏิบัติจะเห็นประจักษ์เอง ได้แก่ มรรค 4 ผล 4 นิพพาน 1 ไม่ใช่ เป็นธรรมที่เพียงแต่ได้ยินได้ฟังแล้วจดจำไ…
บทความนี้นำเสนอความเข้าใจในธรรมที่เห็นประจักษ์ เช่น สันทิฏฐิโก อกาลิโก เอหิปัสสิโก รวมถึงแนวทางในการเจริญธัมมานุสติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย ซึ่งได้กล่าวถึงมรรค ผล และนิพพาน พร้อมแสดงให้เห็นว่าธรรมสามารถ
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
58
สังฆานุสติ: ความสำคัญและประเภทของพระสงฆ์
…งแต่ 4 รูป นั่งอยู่ภายในสีมา ไม่ละหัตถบาสกันและกันมีอำนาจในการทำ สังฆกรรม พระสงฆ์มีคุณเพราะท่านเป็น ผู้รักษาและสืบทอดคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้งยังเป็นบุญเขตเป็นเนื้อนาบุญของโลก การระลึกถึงคุณของพระ…
สังฆานุสติ คือ การระลึกถึงคุณของพระสงฆ์ มี 2 จำพวก ได้แก่ สมมติสงฆ์ และอริยสงฆ์ โดยพระอริยสงฆ์คือผู้ดำรงอยู่ในมรรค 4 ผล 4 ส่วนสมมติสงฆ์คือพระสงฆ์ที่มีจำนวนตั้งแต่ 4 รูป พระสงฆ์มีคุณเพราะเป็นผู้รักษาแล…