หน้าหนังสือทั้งหมด

ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
17
ความหมายและการปฏิบัติกสิณในพระพุทธศาสนา
“แต่ยังมีอีกพวกหนึ่ง กล่าวยืนยันวิญญาณกสิณของอัตตามีสัญญาชนิดใดชนิดหนึ่ง เหล่านี้ ที่เป็นไปล่วงชนิดทั้ง 7 ว่า หาประมาณมิได้” ข้อความเช่นนี้ทำให้ทราบว่า การปฏิบัติกสิณเป็นที่ยอมรับกันว่าเป็นหลักปฏิบัติ
…ารปฏิบัติกสิณได้รับการยอมรับว่าเป็นพื้นฐานสำคัญของนักบวชในสมัยก่อนพระพุทธศาสนา และมีคุณสมบัติช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงอิทธิฤทธิ์และอภิญญาได้ แต่การปฏิบัติกสุณนี้แตกต่างจากการปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยเพิ่มม…
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
14
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
บทที่ 1 กสิณ 10 ในเรื่องของปฏิบัติสมถกัมมัฏฐาน ได้เคยกล่าวถึงอารมณ์ของกัมมัฏฐาน 7 หมวดไว้แล้ว ในวิชาสมาธิ 5 สำหรับในบทเรียนนี้ นักศึกษาจะได้ศึกษารายละเอียดและวิธีการปฏิบัติของ กัมมัฏฐานหมวดแรกที่ชื่อว
…็นวิธีปฏิบัติที่สามารถนำไปสู่การเข้าถึงฌานที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนไว้ โดยระบุวิธีการเจริญกสิณที่ผู้ปฏิบัติต้องเข้าใจและปฏิบัติตามอย่างถูกต้องเพื่อประสบผลต่อการบรรลุธรรมและอานิสงส์ ความเข้าใจในกสิณช่วยให้บรร…
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
7
ความเป็นมาของอานาปานสติและอุปสมานุสติ
5.1 ความเป็นมาของอานาปานสติ 126 5.2 ความหมายของอานาปานสติ 127 5.3 วิธีเจริญอานาปานสติในพระไตรปิฎก 5.4 การเจริญอานาปานสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 127 133 5.5 นิมิตของอานาปานสติ 5.6 อานิสงส์ของอานาปานส
…ตามหลักพระไตรปิฎก เพื่อการเข้าถึงพระธรรมกาย รวมถึงนิมิตและอานิสงส์ของการเจริญปฏิบัติที่สามารถช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจและพัฒนาจิตใจของตนเองได้ดีขึ้น ประกอบด้วยวิธีการและคำแนะนำสำหรับการปฏิบัติในระดับต่างๆ.
การเจริญสติสำหรับเข้าถึงพระธรรมกาย
6
การเจริญสติสำหรับเข้าถึงพระธรรมกาย
2.11 การเจริญสีลานุสติ 2.12 การเจริญสีลานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 2.13 อานิสงส์ของสีลานุสติ 2.14 วิธีเจริญจาคานุสติ 2.15 การเจริญจาคานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 2.16 อานิสงส์ของจาคานุสติ 2.17
เนื้อหาภายในบทนี้เน้นการเจริญสติในรูปแบบต่างๆ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงพระธรรมกายได้ ผ่านวิธีการต่างๆ และการระลึกถึงความตาย การเจริญกายคตาสติและอานาปานสติ โดย…
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
112
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
สำหรับอรูปกัมมัฏฐานนี้ ใช้ได้เฉพาะผู้ที่เพ่งกสินจนได้ฌานที่ 4 มาแล้ว จึงจะสามารถเจริญ กัมมัฏฐานหมวดนี้ได้ ข. ภูตกสิณ (กสิณ คือ มหาภูตรูป) 4 มี ปฐวี (ดิน) อาโป (น้ำ) เตโช (ไฟ) วาโย (ลม) ค. อาโลกสิณ กำห
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พ…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
ถึงอบาย ส่วนพุทธิจริตนั้น ก็เบื่อหน่ายเหมือนกัน แต่ว่าเบื่อหน่ายด้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟา
…เพื่อการบรรลุถึงความสำเร็จในทางจิตวิญญาณ เช่น การพิจารณาซากศพหรืออสุภกัมมัฏฐาน ว่าเป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติได้มีสติและหลุดออกจากอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้, การทำความเข้าใจกับร่างกายเพื่อไม่ให้หลงเข้าไปในความสวยงาม…
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
108
สติสัมปชัญญ์และจริตในพระพุทธศาสนา
สติสมฺปชญญ์ เป็นคนระวังตัว จะทำอะไรก็คิดหน้าคิดหลังประกอบไปด้วย ชาคริยานุโยโค ส่เวโค โยนิโสปธานํ สติสัมปชัญญะในที่ทุกสถานและในกาลทุกเมื่อ เป็นคนไม่มีความเกียจคร้าน หมั่นประกอบความเพียร มีจิตใจตื่น อยู
…, โทสจริตกับพุทธิจริต และโมหจริตกับวิตกจริต. การเข้าใจความหมายและความสัมพันธ์ของจริตทั้ง 6 จะช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าใจตนเองและผู้อื่นได้ดีขึ้น.
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
93
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
เนื้อหาบทที่ 5 จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน 5.1 ประเภทและลักษณะของจริต 5.1.1 ความหมายของจริต 5.1.2 ประเภทของจริต 5.1.3 ลักษณะของจริต 5.2 เหตุที่จริตต่างกัน 5.3 ลักษณะเป็นเครื่องสังเกตจริต 5.3.1 อิริยาบถ
…นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐานที่เหมาะสมกับจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริต และพุทธิจริต เพื่อช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกวิธีปฏิบัติที่เหมาะสมและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น สำหรับผู้ที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติม สามารถศึ…
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
90
อานิสงส์แห่งการมอบต่อต่ออาจารย์ในพระพุทธศาสนา
…์ ก็เป็นการสร้างกำลังใจและป้องกันความสะดุ้งกลัวในการปฏิบัติ แต่อย่างไรก็ตาม ในการเริ่มเจริญสมาธิ แม้ผู้ปฏิบัติจะไม่ได้ถวายตัวแด่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือแด่อาจารย์ผู้สอนกัมมัฏฐาน ก็ย่อมปฏิบัติได้ผลเช่นกัน เพราะห…
บทความนี้เล่าถึงความสำคัญของการมอบตัวแด่อาจารย์ในพระพุทธศาสนา ซึ่งนำไปสู่การบรรลุธรรมและความเจริญงอกงามในชีวิต โดยมีตัวอย่างจริงของพระภิกษุ 3 รูปที่มอบตัวแด่พระเถระและประสบความสำเร็จในทางธรรม แม้ว่าจะ
การปฏิบัติสมาธิและกัมมัฏฐานในพระโพธิสัตว์
89
การปฏิบัติสมาธิและกัมมัฏฐานในพระโพธิสัตว์
…จุบัน และในอนาคต ท่านทั้งหลายเหล่านี้สามารถ บรรลุคุณวิเศษที่ตนพึงบรรลุได้ เพราะมีอัชฌาสัย 6 ดังนั้น ผู้ปฏิบัติสมาธิจึงเป็นผู้มีอัชฌาสัยอันถึงพร้อม ด้วยคุณธรรมเหล่านี้ 4.7 การรับกัมมัฏฐาน ผู้ปฏิบัติเมื่อได้กัลยา…
เนื้อหานี้อธิบายถึง 6 อัชฌาสัยของพระโพธิสัตว์ในการแสวงหาความหลุดพ้น และการเห็นโทษในความครองเรือนและสังคม การปฏิบัติสมาธิและการรับกัมมัฏฐานจากกัลยาณมิตรเพื่อพัฒนาจิตใจ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงความสำคัญของก
การรักษาและการปฏิบัติธรรมในยามป่วยไข้
87
การรักษาและการปฏิบัติธรรมในยามป่วยไข้
…ิ เป็นที่แน่นอนว่าหากได้สถานที่ที่มีลักษณะพิเศษซึ่งเหมาะแก่การเจริญสมาธิดังที่ได้กล่าวแล้ว ก็จะทำให้ผู้ปฏิบัติได้รับจากการปฏิบัติอย่างสูงสุด แต่สำหรับผู้มีความตั้งใจจริงในการปฏิบัติธรรม เป็นผู้ เต็มเปี่ยมด้วยศร…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการรักษาในยามป่วยไข้และการปฏิบัติธรรมอย่างทันท่วงที โดยเน้นคุณสมบัติที่เหมาะสมสำหรับสถานที่การปฏิบัติธรรม เช่น ความเงียบสงบและการมีพระภิกษุหรือกัลยาณมิตร รวมถึงการแนะนำวิธีก
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
82
ความสำคัญของกัลยาณมิตรในทางพุทธศาสนา
“ความเป็นผู้มีมิตรดีมีสหายดีมีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นคุณกึ่งหนึ่งแห่งพรหมจรรย์” พระพุทธองค์ตรัสว่า “ความเป็นผู้มีมิตรดี มีสหายดี มีจิตน้อมไปในคนที่ดี เป็นทั้งหมดของพรหมจรรย์” มีตัวอย่างการได้กัลยาณมิต
…4 ข้อของการปฏิบัติธรรมได้... นอกจากนี้ยังมีหลักเกณฑ์ในการหากัลยาณมิตรจากคัมภีร์ วิสุทธิมรรค เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงการเจริญสมาธิอย่างถูกต้องและเหมาะสมในแต่ละบุคคล
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
79
มหาปลิโพธ 10 ประการและการปฏิบัติธรรม
มหาปลิโพธ 10 ประการนี้ ถ้าผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่แล้วไม่อาจตัดกังวลจากใจได้ ย่อมเป็น อุปสรรคต่อการปฏิบัติ และยากที่จะเกิดความก้าวหน…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับมหาปลิโพธ 10 ประการ ซึ่งหากผู้ปฏิบัติธรรมยังข้องติดอยู่จะเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติและความก้าวหน้าในการเจริญสมาธิ ผ่านเรื่องราวของพระเถระ 2…
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
66
กายธรรมและวิปัสสนาในพระพุทธศาสนา
…ป็นหลักฐานในทางพระพุทธศาสนา 3.2.3 ผลของวิปัสสนา วิปัสสนา ในแนวทางการปฏิบัติ เมื่อสิ้นเส้นทางของสมถะ ผู้ปฏิบัติจะเข้าถึงพระธรรมกายโคตรภู ซึ่งนั่นถือว่า เป็นการเริ่มต้นวิปัสสนา และจบลงที่กายธรรมพระอรหัต ตามคำของพ…
…ตคือจุดหมายสูงสุดที่นำไปสู่การหลุดพ้นจากกิเลส และการดำรงอยู่ในพระพุทธศาสนาอย่างมีคุณค่า สิ่งนี้ทำให้ผู้ปฏิบัติมีความเข้าใจในธรรมะอย่างลึกซึ้ง
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
63
ระดับของสมาธิในพระธรรมเทศนา
…กฏเป็นนิมิตใสสว่างสามารถขยายให้ใหญ่หรือย่อให้เล็กลงได้ โดยนิมิตทั้งหมดนี้จะเกิดขึ้น ที่ศูนย์กลางกาย ผู้ปฏิบัติจะเห็นได้ชัดเจน จากขั้นตอนตั้งแต่บริกรรมนิมิต จนถึงขั้นปฏิภาคนิมิตนี้ถือว่า เป็นสมาธิ โดยปริยายเบื้อ…
บทความนี้สำรวจถึงการปฏิบัติสมถะของพระมงคลเทพมุนีที่แบ่งออกเป็นสองระดับคือ สมาธิโดยปริยายเบื้องต่ำ และเบื้องสูง ทั้งสองระดับเน้นการเข้าถึงสภาวะจิตที่สงบและละเอียดที่เริ่มจากการกำหนดบริกรรมนิมิตจนถึงการ
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
47
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
…ญญาในขั้นสุตตมยปัญญา ที่เกิดจากการอ่าน ฟัง หรือจินตมยปัญญา ที่อาศัยการวิเคราะห์ คิด พิจารณา แต่เมื่อผู้ปฏิบัติ ได้เจริญ ภาวนา จนกระทั่งได้ญาณทัสสนะ ก็จะเห็นด้วยวิปัสสนาปัญญา (2) ละสังโยชน์ นอกจากผลแห่งการเห็นทุ…
อนิจจังหมายถึงการที่ทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงและไม่มีสิ่งใดถาวร โดยมนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปั
ฌานและอภิญญาในพระพุทธศาสนา
44
ฌานและอภิญญาในพระพุทธศาสนา
…นที่เกิดขึ้นจากการเจริญสมถกัมมัฏฐานแล้ว ยังอาจมีผลพิเศษที่เกิดขึ้น สืบเนื่องจากฌานนั้นด้วย คือ เมื่อผู้ปฏิบัติบรรลุฌาน 4 และเกิดวสีคือความชำนาญในฌานเหล่านั้นแล้ว พร้อมทั้งอนุโลมและปฏิโลม จิตก็อ่อนโยนควรแก่การงา…
…ที่มีองค์ฌานต่างกัน โดยฌานแรกมีองค์ 5 องค์ และนำไปสู่อภิญญาที่เป็นผลพิเศษจากการบรรลุฌาน 4 ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถทำกิจพิเศษได้ อภิญญาประกอบด้วย อิทธิวิธี, อธิษฐานิทธิ, วิกุพพนิทธิ, และมโนมยิทธิ ซึ่งแสดงถึงคว…
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
43
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
…ข็ง ความมีพลัง ความสามารถ และการที่จิตใช้งานได้เต็มที่ก็จะตามมา เอกัคคตา ย่อมขจัดกามฉันทะออกไป ทำให้ผู้ปฏิบัติไม่ใส่ใจ สนใจกับอารมณ์อื่นๆ แต่จะแน่วแน่ อยู่กับอารมณ์เดียว (2) ฌาน 5 องค์ธรรมที่เกิดขึ้นนี้เองที่เป…
อาการที่เกิดจากการรวมจิตเป็นเอกัคคตาจะทำให้ผู้ปฏิบัติตกใจได้เนื่องจากไม่เคยประสบมาก่อน แต่หากสามารถประคองจิตให้เป็นกลางจะทำให้จิตรวมเป็นหนึ่งได้ โดยมีองค…
ปีติและความสุขในสมาธิ
42
ปีติและความสุขในสมาธิ
…วไป แม้ว่าจะไม่ได้ฌานก็ตาม ปีติ ขจัดพยาบาทนิวรณ์ คือ ความที่จิตคิดมุ่งมาดปรารถนาร้ายต่อผู้อื่น ทำให้ผู้ปฏิบัติไม่คิด ผูกพยาบาทคิดร้ายผู้อื่น แต่จะเกิดเป็นความรู้สึกรักและปรารถนาดีกับทุกๆ คน 4) สุข คือ ความสุขใจ…
บทความนี้สำรวจความรู้สึกปีติห้าชนิดที่เกิดขึ้นในระหว่างการปฏิบัติสมาธิตามหลักพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะความปีติที่ซาบซ่านและความสุขที่เกิดจากอารมณ์ที่ตั้งมั่นในความสงบ ปีติทั้งห้าสามารถเกิดขึ้นได้ทั้งในการ
วิจารและปีติในสมาธิ
41
วิจารและปีติในสมาธิ
…ในอารมณ์ที่เพ่ง และในขณะเดียวกันก็ขจัดวิจิกิจฉานิวรณ์ คือ ความที่จิตเกิดลังเลสงสัย วิจารนี้ย่อมทำให้ผู้ปฏิบัติไม่เกิดความสงสัยในสภาวธรรมที่ปรากฏ ว่าใช่นิมิตหรือไม่ใช่นิมิต แต่จะรู้ได้ด้วยตนเอง ว่าสิ่งที่ปรากฏนั…
เนื้อหานี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านการวิจารและปีติ โดยวิจารหมายถึงการประคองจิตไม่ให้ลังเล และปีติคือความรู้สึกปลาบปลื้มจากการทำสมาธิ อธิบายความสัมพันธ์ของวิตกและวิจาร เช่น เสียงระฆังและการบินของนก ให้ความเ