หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
87
ธรรมนิยามและความสัมพันธ์ของกฎธรรมชาติ
…ค์ตรัสไว้เพียงเล็ก น้อยเท่านั้นคือเฉพาะที่จำเป็นเพื่อให้เข้าใจแนวปฏิบัติสู่ทางพ้นทุกข์ได้ชัดเจนขึ้น พระพุทธองค์จะตรัสในกรณีมีผู้กราบทูลถาม หรือ นิยาม 4 ข้อแรก นักศึกษาคงได้เรียนรู้กันมาพอสมควรแล้วในวิชาต่าง ๆ ใน…
เนื้อหาเกี่ยวกับธรรมนิยามที่มีความสัมพันธ์ระหว่างนิยามต่าง ๆ เช่น พีชนิยาม อุตุนิยาม จิตตนิยาม และกรรมนิยาม ซึ่งสะท้อนถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากการกระทำและความคิดที่ไม่ตั้งอยู่ในศีลธรรม การศึกษาในเรื่อง
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
149
การประยุกต์ใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครอง
…ในเมืองอาฬวี วันนั้นเขาเที่ยวหาโคที่หายไปตลอดวันเมื่อพบแล้วจึงรีบไปฟังธรรมทั้ง ๆ ที่ความหิว บีบคั้น พระพุทธองค์ทรงทราบความถึงพร้อมแห่งอุปนิสัยแห่งการบรรลุธรรมของเขา แต่ทรง ไม่แสดงธรรมโดยทันที เพราะทรงทราบว่าบุรุ…
การใช้หลักธรรมาธิปไตยในการปกครองของพระเจ้ามหาวิชิตราชเน้นพัฒนาเศรษฐกิจคู่ไปกับศีลธรรม เพื่อให้สังคมสงบสุข การจัดการเศรษฐกิจต้องควบคู่กับการพัฒนาจิตใจเพื่อให้เกิดความเจริญเติบโตอย่างยั่งยืน โดยใช้ตัวอย
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
194
การประชุมทบทวนสิกขาบททุกกึ่งเดือน
…ิกไปว่า ตลอด 15 วันที่ผ่านมาตนเองรักษาศีลได้บริสุทธิ์ แต่ถ้าภิกษุอาพาธหนักไม่สามารถมอบปาริสุทธิ ได้ พระพุทธองค์ตรัสว่า “...จึงใช้เตียงหรือตั้งหามภิกษุอาพาธนั้น มาในท่ามกลางสงฆ์แล้วทำ อุโบสถ...ถ้าพวกภิกษุผู้พยาบา…
การประชุมทบทวนสิกขาบทถูกกำหนดโดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ให้มีการฟังสวดพระปาฏิโมกข์ทุกกึ่งเดือน เพื่อตรวจสอบศีลและสร้างความสามัคคีในสงฆ์ การฟังสวดถูกกำหนดให้ภิกษุทุกคนมาฟังร่วมกัน และมีการควบคุมเพื่อป้องกั
ความสำคัญของอริยทรัพย์
216
ความสำคัญของอริยทรัพย์
…รุงกบิลพัสดุ์ ครั้งนั้น อุบาสกอุบาสิกาชาว แคว้นสักกะได้พากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้าในวันอุโบสถ พระพุทธองค์ได้ตรัสถามว่า “ท่าน ทั้งหลายพากันรักษาอุโบสถศีล บ้างหรือไม่หนอ” อุ. (อุบาสกอุบาสิกา) กราบทูลว่า “บาง…
อริยทรัพย์นั้นเป็นทรัพย์ที่มีความสำคัญมากกว่าโภคทรัพย์ พระมหากัปปินเถระได้กล่าวว่า แม้จะสิ้นทรัพย์ แต่ผู้มีปัญญายังคงมีชีวิตอยู่ได้ และปัญญาช่วยให้เข้าใจและคลายทุกข์ได้อย่างถาวร ต่างจากโภคทรัพย์ที่ให้
เรื่องราวของบุตรเศรษฐีในสมัยพุทธกาล
223
เรื่องราวของบุตรเศรษฐีในสมัยพุทธกาล
…รับโภชนะที่เป็นเดนจากภิกษุหนุ่ม และสามเณร จึงทรงแย้มพระโอษฐ์ พระอานนทเถระจึงทูลถามถึงเหตุที่ทรงแย้ม พระพุทธองค์ จึงตรัสว่า อานนท์ เธอจงดูบุตรเศรษฐีผู้นี้ ผลาญทรัพย์เสีย 160 โกฏิ พาภรรยาเที่ยวขอทานอยู่ ถ้าบุตรเศร…
เรื่องราวของบุตรเศรษฐีที่เกิดในตระกูลที่มีทรัพย์ 80 โกฏิแต่ใช้จ่ายเงินอย่างฟุ่มเฟือย ร่วมกับภรรยา เขาติดสุราและใช้จ่ายจนหมดสิ้นทรัพย์สมบัติ จนต้องกลายเป็นคนขอทาน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสถึงผลของการใ
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
249
พระนางปฏาจาราภิกษุณีและพระสุรเสียงของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ิกษุณี” นี้คือ ตัวอย่างความมหัศจรรย์ในพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า อนึ่ง แม้ผู้ใดกล้ามาโต้วาทะกับ พระพุทธองค์ก็จำต้องถอยทัพกลับไปอย่างไม่เป็นกระบวน บ้างก็ยอมตนเป็นสาวกของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เช่น ปิโลติกปริพาช…
หญิงคนหนึ่งเผชิญกับความสูญเสีย พบกับความเศร้าโศก จนเกือบจะบ้า แต่เมื่อฟังพระดำรัสของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เธอได้รับสติและบรรลุโสดาปัตติผลจนกลายเป็นพระอรหันต์ในฐานะปฏาจาราภิกษุณี เรื่องนี้แสดงถึงมหัศจรรย
หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
257
หลักการแสดงธรรมให้มีประสิทธิภาพและประสิทธิผล
…ะสิทธิผลดังกล่าว มานี้นอกเหนือจากอาศัยหลักการพื้นฐานคือวาจาสุภาษิตและองค์แห่งธรรมกถึกที่กล่าวมาแล้ว พระพุทธองค์ยังมีหลักการสำคัญอีกอย่างน้อย 4 ประการทำให้การแสดงธรรมแต่ละครั้งมี ประสิทธิภาพและประสิทธิผล คือ ทรงเ…
…ั้นไม่ใช่การถ่ายทอดความรู้ที่ครูคิดว่าจำเป็น แต่ต้องคำนึงถึงผู้เรียนเป็นหลัก, ซึ่งเป็นหลักพื้นฐานที่พระพุทธองค์ได้สอนมาเสมอ นอกเหนือจากการเลือกภาษาสอนธรรมให้เหมาะสมยังมีการใช้ตัวอย่างและคำอุปมาอุปไมยที่ช่วยให้เข…
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…ว่า การพูดการเทศน์การสอนโดยใช้วิธีอุปมาอุปไมยนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระอริยสาวกให้ความสำคัญมาก พระพุทธองค์ทรงอุปมาร่างกายดุจเมืองบ้าง ดุจจอม 1 ราชบัณฑิตยสถาน (2525) พจนานุกรม (ฉบับอิเล็กทรอนิกส์). * มัชฌิมน…
การพูดโดยใช้อุปมาอุปไมยเป็นวิธีการสอนที่สำคัญในการทำให้ผู้เรียนเข้าใจสิ่งที่ลึกซึ้งมากขึ้น ผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งที่คุ้นเคยหรือประสบการณ์ที่เคยมี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
268
การศึกษาเรื่องกามคุณและการใช้ปัญญาในพระพุทธศาสนา
…ระสัมมาสัมพุทธเจ้าเองก็ทรงตระหนักถึงเรื่องนี้เช่นเดียวกัน จากหลักฐานในพระ ไตรปิฎกพบอยู่บ่อยครั้งว่า พระพุทธองค์ทรงใช้สื่อต่างๆ ประกอบการเทศน์ควบคู่ไปกับการใช้ อุปมาด้วย แม้จะไม่ได้ใช้ทุกครั้งก็ตามทั้งนี้เพราะขึ้…
บทความนี้กล่าวถึงการอุปมาในพระพุทธศาสนาที่ใช้คำว่าเขียงหั่นเนื้อและชิ้นเนื้อเพื่อสอนให้เข้าใจเรื่องกามคุณ 5 และความกำหนัด พร้อมกับการใช้ปัญญาในการละกามคุณและการศึกษาผ่านสื่อการสอน เช่น ภาพและอุปกรณ์ต่
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
270
คำสอนและการอุปสมบทในพระพุทธศาสนา
…ัด แม้แต่คนเลี้ยงโคซึ่งปกติ มีความรู้น้อยยังเข้าใจธรรมะที่ลึกซึ้งได้สามารถสรุปใจความสำคัญของธรรมะที่พระพุทธองค์สอน ได้ เพราะการสอนโดยใช้สื่อเปรียบเทียบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้านั่นเอง 2. ใช้ “น้ำล้างพระบาท” เป็นสื่…
บทนี้กล่าวถึงการสอนธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ด้วยวิธีใช้สื่อเปรียบเทียบเพื่อให้ผู้ฟังเข้าใจธรรมอย่างชัดเจน ตัวอย่างเช่น นายนันทโคบาลที่บรรพชาอุปสมบทหลังจากเห็นความสำคัญของการรักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ แล
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
274
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
…พราะแม้พระองค์จะตอบว่า “โลกเที่ยง” หรือ “โลกไม่เที่ยง” ก็ไม่มีผลต่อ การบรรลุมรรคผลนิพพานของคนถาม หากพระพุทธองค์ทรงตอบคำถามที่ไม่มีประโยชน์เหล่านี้ครั้งหนึ่งแล้ว ชาวโลกก็จะพา กันมาถามปัญหาไร้สาระอีกมากมาย ทำให้พร…
บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทปัญหาในธรรมะตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน โดยเน้นที่วิภัชชพยากรณียปัญหา ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่จำกัดเฉพาะดวงตา แต่รวมถึงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่ไม่เที่ยง และฐปนียปัญหาซึ่ง
การทดลองเรื่องน้ำและพืชในพระไตรปิฎก
316
การทดลองเรื่องน้ำและพืชในพระไตรปิฎก
…ัน ครั้งหนึ่งผู้รักษา สวนของพระเจ้าปเสนทิโกศลชื่อคัณฑะ ได้นำผลมะม่วงมาถวายพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อ พระพุทธองค์เสวยน้ำปานะจากผลมะม่วงแล้ว ได้ตรัสกับนายคัณฑะว่า เธอจงคุ้ยดินร่วนขึ้นแล้ว ปลูกเมล็ดมะม่วงนี้ในที่นี้…
การทดลองพบว่าต้นมะม่วงที่ได้รับการแผ่เมตตาโตเร็วถึง 49.2% ตามเรื่องเล่าจากพระไตรปิฎกที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ปลูกเมล็ดมะม่วงด้วยความเมตตา จนผลิตผลให้พระภิกษุในเวลาอันสั้น การทดลองน้ำของดร.มาซารุ เอะโม
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล
330
กิจวัตรของพระภิกษุในสมัยพุทธกาล
…กต้อง อีกด้วย จึงจะไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ ทั้งการนั่ง เดิน ยืน และนอน ในการนั่งโดยเฉพาะนั่งสมาธินั้น พระพุทธองค์ทรงเน้นย้ำเสมอว่าจะต้องนั่งให้ “ตัวตรง” ดังพระดำรัสว่า “ภิกษุในธรรมวินัยนี้ นั่งคู่บัลลังก์ “ตั้งกาย…
…ิณฑบาต เดินจงกรมและการผ่อนคลายร่างกาย การเดินจงกรมมีประโยชน์เช่นช่วยให้ย่อยอาหารได้ดีและลดอาการป่วย พระพุทธองค์ได้เน้นถึงความสำคัญของการนั่งให้ตรง การนอนต้องเลือกท่าที่ถูกต้อง เช่น นอนตะแคงขวาเพื่อลดการกดทับหัวใ…
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
331
การรับประทานอาหารอย่างพอดี
…ัติธรรมและสอนธรรมะ ไม่ ได้ทำงานที่ใช้แรงงานหนักเหมือนฆราวาสบางอาชีพ จึงไม่จำเป็นต้องฉัน ภัตตาหารมาก พระพุทธองค์ตรัสอานิสงส์การฉันมื้อเดียวไว้ว่า “เราฉันอาหารมื้อเดียว...สุขภาพมีโรคาพาธน้อย กระปรี้กระเปร่า มีพลาน…
การรับประทานอาหารอย่างพอดีช่วยให้เรามีความสุข ไม่หิว และไม่อึดอัด บทความนี้พูดถึงความพอดีในการรับประทานอาหาร โดยอ้างอิงถึงคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระภิกษุในสมัยพุทธกาล ซึ่งแนะนำให้รับประทานเพียง
การรักษาโรคในพระพุทธศาสนา
346
การรักษาโรคในพระพุทธศาสนา
…ึ่งพระปิลินทวัจฉะปวดศีรษะ พระผู้มีพระภาคจึงให้รักษาด้วยการเอาน้ำมันทา ศีรษะ แต่โรคปวดศีรษะยังไม่หาย พระพุทธองค์จึงให้รักษาด้วยการนัตถุ์ โรคปวดศีรษะก็ยังไม่ หาย พระผู้มีพระภาคจึงให้รักษาด้วยการ “สูดควันที่เป็นยา”…
เนื้อหาเกี่ยวกับวิธีการรักษาโรคตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าสั่ง รวมถึงการใช้สมุนไพรและการรักษาแบบดั้งเดิม เช่น โรคปวดศีรษะที่รักษาด้วยน้ำมัน และการใช้ยาอื่นๆในการรักษาอาการต่างๆในภิกษุ รูปแบบของการรักษานี
การพยาบาลผู้อาพาธตามพระธรรมคำสอน
353
การพยาบาลผู้อาพาธตามพระธรรมคำสอน
…ยใส่หญิงคนหนึ่ง สรีระของหญิงนั้นจึงพุพองขึ้น กรรมนั้นจึงส่งผลให้พระนางเป็น โรคผิวหนังในชาตินี้ เมื่อพระพุทธองค์แสดงธรรมจบแล้ว พระนางโรหิณีก็ดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล สรีระของพระนางได้มีวรรณะดุจทองคำ โรคผิวหนังจึงหาย…
พระเถระแนะนำพระนางโรหิณีให้สร้างโรงฉันเพื่อทำบุญ เมื่อพระนางปฏิบัติตาม โรคผิวหนังของพระนางก็หายไป พระพุทธองค์ได้ตรัสถึงกรรมของพระนางที่ทำให้ต้องประสบกับโรคนี้ในอดีต นอกจากนี้ยังมีการสอนคุณสมบัติของผู้พยาบาลที่…
การค้นพบกฎธรรมชาติในพุทธศาสตร์
23
การค้นพบกฎธรรมชาติในพุทธศาสตร์
…พระพุทธเจ้ามิได้ผูกขาดว่ามีเฉพาะพระองค์เท่านั้นที่ทรงรู้ แต่ตรงกันข้าม ถ้ามีใครที่พูดตรงกับความจริง พระพุทธองค์ก็ทรงรับว่าเรื่องนั้นเป็นความจริง ความจริงในที่นี้ คือ ธรรมะ พระองค์ไม่ใช่เจ้าของธรรมะ ธรรมะเป็นของก…
เนื้อหานี้นำเสนอความรู้ในพุทธศาสตร์เกี่ยวกับกฎธรรมชาติที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ และความสัมพันธ์กับวิทยาศาสตร์ โดยเน้นว่าธรรมะไม่ใช่ของเฉพาะพระองค์ แต่เป็นความจริงที่ทุกคนเข้าถึงได้ รวมถึงการเลือกสรรธรรมะท
บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเรื่องจักรวาลวิทยา
29
บทที่ 1 ความรู้เบื้องต้นเรื่องจักรวาลวิทยา
พระสูตรนี้แสดงให้เห็นว่า เรื่องที่ไม่เป็นประโยชน์พระพุทธองค์ก็ไม่ทรงตอบ อย่างเรื่องที่ พระมาลุงกยบุตร ถามเรื่องโลกนี้ โลกหน้ามี ก็เป็นอจินไตย และเป็นเรื่องที่ยั…
…ัญยิ่งกว่า เช่นเดียวกับผู้ถูกยิงที่ต้องการรักษาชีวิตก่อนแล้วค่อยค้นคว้าเกี่ยวกับอุปกรณ์ที่ใช้ยิง โดยพระพุทธองค์ได้มอบความรู้เพื่อให้มนุษย์ไม่ประมาทและใช้ชีวิตให้มีคุณค่า ก่อนจะพยายามศึกษาเรื่องนอกตัว
จักรวาลมีจำนวนมากมาย: การค้นพบทางพุทธศาสตร์
57
จักรวาลมีจำนวนมากมาย: การค้นพบทางพุทธศาสตร์
… 1,000 โลกธาตุ พระอานนท์ได้ตรัสถาม พระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่า พระองค์สามารถเปล่งพระสุรเสียงได้ไกลเท่าไร พระพุทธองค์ตรัสตอบว่า จะ ให้ไกลเท่าไรก็ได้ตามพุทธประสงค์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงเรื่องโลกธาตุขนาดต่างๆ ตั้งแ…
ในบทความนี้นักศึกษาได้รับข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนจักรวาลที่มีมากมายตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยค้นพบเมื่อ 2,500 ปีที่แล้ว โดยมีการแบ่งกลุ่มจักรวาลออกเป็น 3 กลุ่มเพื่อทำความเข้าใจในขนาดต่างๆ ของจักรวาล พระ
โลกันตนรกและสัตว์นรก
73
โลกันตนรกและสัตว์นรก
…่อกลับเป็นขึ้นมาใหม่ ก็รีบปีนขึ้นมาเกาะเชิงเขาจักรวาลอีก ต้องทุกข์ทรมานอย่างนี้ สิ้นกาลนาน ต่อเมื่อ พระพุทธองค์มาอุบัติขึ้นในโลก จึงปรากฏแสงสว่างขึ้นแวบหนึ่ง ชั่วสายฟ้าแลบ เหตุที่ได้รับกรรมเช่นนี้เพราะประพฤติตนเ…
โลกันตนรกเป็นนรกขุมพิเศษที่เต็มไปด้วยความมืดมิด สัตว์นรกในที่นี้มีร่างกายใหญ่โตและใช้เล็บเกาะตามเชิงจักรวาล เมื่อเกิดการต่อสู้หรือพบกันในนรก พวกเขาจะเกิดการกัดกันและพลัดตกลงไปในทะเลน้ำกรดที่กัดกร่อนร่