พระราช : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 62 / 209

๒ เว ส ส น ด ร ช า ด ก ต อ น ที่ ๑ ๕ 0 ( ก ณ ห า ช า ลี ได้ รั บ อิ ส ร ภ า พ ) พระราชาเวสสันดรพระองค์ใดเป็นที่พึ่งอาศัยของยาจก ทั้งหลาย ดุจธรณีเป็นที่พึ่งอาศัยของสัตว์ทั้งหลาย หรือเป็นท…

พระราชาเวสสันดรเป็นผู้ที่ให้ความช่วยเหลือยาจกเสมือนที่พึ่งอาศัย เขาได้พระราชทานพระโอรสและพระธิดาแก่ข้าพระบ…

…นตรัยในตัวให้ได้ เพื่อเราจะได้เข้าถึงความสุขที่แท้จริง มีถ้อยคำที่ชูชกได้สรรเสริญพระเวสสันดรไว้ว่า “พระราชาเวสสันดรพระองค์ใดเป็นที่พึ่งอาศัยของ ยาจกทั้งหลาย ดุจธรณีเป็นที่พึ่งอาศัยของสัตว์ทั้งหลาย หรือเป็นท…

…และความแก่ที่เข้ามาอย่างไม่รู้ตัว จึงควรใช้ชีวิตอย่างมีสติและสร้างบุญ เพื่อเข้าถึงความสุขที่แท้จริง พระราชาเวสสันดรที่สรรเสริญในเรื่องการเป็นที่พึ่งของยาจกเหนือสัตว์ทั้งหลาย สอนให้เรามองเห็นค่าของการทำดีและ…

…ช เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๕ (กัณหา ชาลีได้รับอิสรภาพ) ๒๐๔ รถ และช้างกุญชรตัวประเสริฐ ไม่มีในนิเวศน์ของพระราชบิดา ข้าแต่พระอัยกาเจ้า พระราชบิดาไม่สามารถจะบริจาคทาน อย่างอื่นได้ เพราะพระบิดาไม่มีเงิน ทอง แก้วมณ…

ในตอนนี้ของเวสสันดรชาดก พระราชบิดาของกัณหาและชาลีได้มอบโอรสธิดาให้กับคนขอทาน ส่งผลให้เกิดความสงสารในดวงใจ พระชาลีจึงได้อธิบายถึงคว…

…งบนตัก แต่ทำไม เดี๋ยวนี้มายืนอยู่ ไกลเลยเล่า” ชาลีราชกุมารกราบทูลว่า “พระชนนีของหม่อมฉัน ทั้งสองเป็นพระราชบุตรี พระชนกของหม่อมฉันทั้งสองเป็น พระราชบุตร แต่หม่อมฉันทั้งสองเป็นทาสของพราหมณ์ เพราะฉะนั้น หม่อมฉ…

ในตอนนี้ของเรื่องราว ชาลีราชกุมารและพระราชกุมารีได้รับอิสรภาพจากการเป็นทาสของพราหมณ์ หลังจากการไถ่ที่มีค่าใช้จ่ายสูง พระเจ้าสัญชัยได้สั่งให้จั…

…อิ่ม ท้องโตขึ้นทุกวันๆ เพราะความไม่รู้จักประมาณ และเมามันในความอร่อยของพระกระยาหารซึ่งเป็นของสำหรับ พระราชา เมื่อกินมากเข้าๆ อาหารที่บริโภคเข้าไปย่อยไม่ได้ ได้รับความทรมานแสนสาหัส ในที่สุดก็ท้องแตกตายบนปราส…

ในตอนที่ ๑ ๕ ของเวสสันดรชาดก เล่าถึงความเป็นไปของชูชกผู้ไม่รู้จักอิ่มจนต้องพบจุดจบอันน่าสลด พระเจ้าสัญชัยทรงสอบถามถึงความเป็นอยู่ของพระบิดาของกุมารทั้งสอง และทรงชี้แจงว่าความผิดพลาดเกิดจากการขับไล่บิด

…เข้าฌานอยู่ในบรรณ- ศาลานั้น พระองค์ทรงดีพระทัยเป็นอย่างยิ่ง พระเวสสันดรและพระนางมัทรีทอดพระเนตรเห็น พระราชบิดา เสด็จลุกขึ้นถวายบังคมแสดงการต้อนรับ พระเจ้าสัญชัย ทรงสงสารพระโอรส จนสุดที่จะกลั้นน้ำตาไว้ได้ คร…

ในช่วงที่กองทัพของพระชาลีราชกุมารได้เดินทางเข้าสู่ป่าใหญ่ พระนางมัทรีทรงรู้สึกถึงความสวัสดีของการมาของกองทัพนี้ ขณะที่พระเจ้าสัญชัยปรึกษากับพระนางผุสดีเกี่ยวกับการไปเยี่ยมพระเวสสันดรที่อาศรม เมื่อเสด็

…ัวใจของ ผู้ชนะสิบทิศ ที่จอมจักรพรรดิมีเหนือกว่าพระเจ้าจักรพรรดิทั้ง หลาย พระเจ้าติโลกวิชัยจักรพรรดิ พระราชาพระองค์นี้ เป็นผู้ ที่สมบูรณ์ด้วยอำานาจสิทธิของจอมจักรพรรดิ ได้ตั้งความ ปรารถนาที่จะเป็นพระพุทธเจ้า…

บทนี้กล่าวถึงพระเจ้าติโลกวิชัยจักรพรรดิ ผู้เป็นจอมจักรพรรดิที่มีอำนาจและมีความปรารถนาที่จะสร้างบารมีเพื่อบรรลุพระโพธิญาณ โดยท่านมีอานิสงส์จากการทำบุญที่ยิ่งใหญ่จนเกินกว่าความคิดของปุถุชน โดยพระองค์ได้

…่อประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๓ (ฉายแวว ปราชญ์) ๓๕๕ ปรบมือกันกราวเกรียว เมื่ออำมาตย์รายงานเรื่องนี้แล้ว พระราชาทรงชื่นชม โสมนัส มีพระทัยยินดีอยากจะได้มโหสถกุมารมาชุบเลี้ยง แต่ อาจารย์เสนกะยังเหนี่ยวรั้งไว้ ยิ่ง…

ในตอนที่ ๓ นี้ เนื้อเรื่องยังคงสืบเนื่องเกี่ยวกับมโหสถบัณฑิต ผู้มีความสามารถที่ทำให้พระราชายินดีและต้องการได้เขามาอยู่ในราชสำนัก แต่ทางเสนาบดีต่างก็มีความกังวลเกี่ยวกับสถานะของตน หากมโหสถเข้…

…ยังคงมีอำนาจ ที่จะยับยั้ง พระทัยของพระองค์ได้ ที่เป็นเช่นนี้เพราะไม่ปรารถนาที่จะเห็น คณะของตนตกต่ำา พระราชาจึงได้แต่ทรงรอคอยด้วยพระทัยที่ จดจ่ออยู่กับมโหสถทุกทิวาราตรี ส่วนเหตุการณ์ที่หมู่บ้านยวมัชฌคามนั้น …

ในบทที่ 5 ของเรื่องธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิตได้แสดงความสามารถในการตัดสินคดี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคดีการลักโคของชาวนา ที่มาหาเขาเพื่อขอความยุติธรรม มโหสถได้แสดงให้เห็นถึงสติปัญญาในการฟังและวินิจฉัยปัญห

…ก นํ้าแรงของตน จะได้ไม่ต้องเป็นบาปเป็นกรรม ตกนรกหมกไหม้” จากนั้นก็ให้สมาทานศีล ๕ และปล่อยตัวไป ครั้นพระราชารู้ข่าว ทรงปีติโสมนัสในสติปัญญาของ มโหสถ ได้ตรัสถามเสนกะบัณฑิตว่า “ท่านอาจารย์เสนกะ เรา ควรนําบัณฑิ…

…าหารที่ดีให้กับโค โดยสุดท้ายโจรยอมรับผิดและได้รับโอกาสใหม่ด้วยการซ่อมแซมจิตใจและทำความดีหลังจากนั้น พระราชาก็ทรงมีความปลาบปลื้มใจในความฉลาดของมโหสถ.

…๓๗๘ คดีเรื่องโค ใครๆ ก็วินิจฉัยได้ บุคคลไม่ชื่อว่าเป็นบัณฑิตด้วย เหตุเพียงเท่านี้ ขอให้ทรงรอไปก่อน” พระราชาจึงทรงได้แต่นิ่ง ความเป็นผู้มีปัญญาของมโหสถยังไม่หยุดเพียงเท่านี้ นับวันก็ยิ่งโดดเด่นขึ้น ดังเช่นวั…

ในตอนที่ 5 ของมโหสถบัณฑิต เปรียบเสมือนการประยุกต์ใช้หลักธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยมีเหตุการณ์ที่หญิงเข็ญใจได้สูญเสียเครื่องประดับ เมื่อต้องเผชิญกับหญิงรุ่นสาวผู้เก็บไป มโหสถบัณฑิตได้จัดการฟังข้อเท็จจริง

…นี้ พระองค์โปรดรอไปก่อน พวก เราควรทดลองเขาดูต่อไป แล้วจึงจะรู้ว่ามโหสถเป็นบัณฑิตที่ แท้จริงหรือไม่” พระราชาทรงสดับเช่นนั้นก็ทรงคล้อยตาม วันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราช ให้นำท่อนไม้ตะเคียนมา และตัดเพียง ๑ คืบ ให้ช่…

ในตอนนี้ มโหสถบัณฑิตถูกท้าทายให้ระบุด้านโคนและปลายของท่อนไม้ตะเคียน โดยพระเจ้าวิเทหราชส่งท่อนไม้ไปยังหมู่บ้านเพื่อทดลองภูมิปัญญาของเขา มโหสถใช้การสังเกตและความรู้ของตนในการแก้ปัญหา ทั้งยังอธิบายให้ผู้

…รถแก้ไข หรือพิจารณาอรรถคดีต่างๆ ได้ถูกต้อง แม่นยำอย่างน่าอัศจรรย์ จนชนะใจอำมาตย์ว่า บุคคลนี้แหละที่ พระราชาทรงสุบินนิมิตว่า ทรงเห็นไฟกองเล็กๆ ผุดขึ้นท่ามกลาง ไฟกองใหญ่ ๔ กอง ไฟกองเล็กนี้สว่างไสว พุ่งขึ้นไปไ…

…อย่างแม่นยำ ถึงแม้ไม่สามารถเข้าไปรับราชการได้ แต่เขายังคงช่วยเหลือประชาชนอย่างต่อเนื่อง จากคำสั่งของพระราชาให้หามงคล ซึ่งทำให้ชาวบ้านมีความกังวลในการหามงคลนั้น มโหสถบัณฑิตจึงเสนอโซลูชันที่จะไม่ให้ชาวบ้านหวา…

…พราะขัน ๓ เวลา ฉะนั้น ท่านทั้งหลาย จงส่งไก่มีลักษณะอย่างนี้ไปถวายเถิด” เมื่อชาวบ้านนําไก่ขาวไป ถวาย พระราชาก็ทรงปลื้มปีติยินดีที่มโหสถแก้ไขปริศนาของ พระองค์ได้ ครั้นหยุดช่วงการทดลองสติปัญญาของมโหสถไปได้ไม่ …

ในตอนที่ ๘ ของธรรมะเพื่อประชานี้ กล่าวว่า มโหสถบัณฑิตผู้ฉลาดได้แก้ปริศนาที่พระราชาทรงตั้งไว้เกี่ยวกับไก่ขาวปลอด และต่อมาได้แก้ปัญหาในการร้อยด้ายเส้นเก่าของดวงแก้วมณีที่ท้าวสักกเทวรา…

…นึ่งของดวงแก้วมณี ชาวบ้านได้ทำตามคำ ของมโหสถบัณฑิต เมื่อดวงแก้วมณีได้ร้อยเรียบร้อยแล้ว ได้น่า ไปถวายพระราชา พระองค์ทอดพระเนตรเห็น รู้สึกอัศจรรย์ใจ ถึงกับตรัสถามว่า ใครเป็นผู้แนะนำวิธี เมื่อรู้ว่าเป็นมโหสถบั…

ในตอนที่ ๘ ของธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิตได้รับคำสั่งจากพระราชาให้แก้ปัญหาที่พวกชาวบ้านประสบ โดยใช้ความเฉลียวฉลาดในการแนะนำให้เลือกตัวแทนที่มีความกล้าหาญไปเจรจากั…

ธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๘ (แก้ปมปริศนา) ๓๕๖ ยกเว้นพระราชา ให้ร้องไห้คร่ำครวญไปเรื่อยๆ ครั้นชายหนุ่มผู้กล้าหาญรับฟังกุศโลบาย จากมโหสถ บัณฑิตแล้ว ก็ทำตามทุกปร…

…ะชานี้ มโหสถบัณฑิตได้สอนชายหนุ่มให้ใช้ปัญญาในการแก้ปัญหา เมื่อชายหนุ่มร้องไห้เพื่อขอความช่วยเหลือจากพระราชา พระราชาได้อ้าปากถามถึงสาเหตุ ชายหนุ่มจึงย้อนถามกลับด้วยเหตุผลที่ทำให้พระราชาทรงเห็นถึงความสำคัญของ…

…่งสมปัญญาบารมี มานับภพนับชาติไม่ถ้วน แม้อายุยังน้อยแต่ดวงปัญญาของท่าน สว่างไสวกว่าคนธรรมดา จนกระทั่งพระราชาต้องการพบตัว และอยากได้มาเป็นบัณฑิตคู่ใจ *สําหรับเรื่องของมโหสถบัณฑิตนี้ ต่อจากตอนที่แล้วที่ พระราช…

…้าใจคุณค่าของบุญและปัญญา แม้ว่าจะอายุน้อยแต่ก็มีความรู้ความสามารถที่สว่างไสวเกินกว่าคนทั่วไป จนทำให้พระราชาต้องการพบตัวและยอมรับในความสามารถของเขา นอกจากนี้ยังมีการทดสอบปัญญาที่ทำให้มโหสถไม่สามารถเข้ามาอยู่…

…ชาว บ้านส่งมาไม่ได้ จะปรับสินไหม ๑,๐๐๐ กหาปณะ ชาวบ้านได้รับราชโองการเช่นนี้ ไม่สามารถแก้ปม ปริศนาของพระราชาได้ คิดอย่างไรก็คิดไม่ออก มองไม่เห็นว่า จะหุงข้าวได้อย่างไร เรื่องก็ไปถึงมโหสถเช่นเคย มโหสถบัณฑิต จ…

…่ใช้ส่วนประกอบตามปกติ มโหสถใช้ความคิดสร้างสรรค์ในการหาทางออก โดยแนะนำให้ใช้วิธีที่ไม่ขัดต่อคำสั่งของพระราชา จนสำเร็จในการหุงข้าวได้ตามที่ทรงรับสั่งและบรรดาชาวบ้านเข้าใจวิธีการ

…ง จึงเป็นอัน สำเร็จ เมื่อชาวบ้านได้รับคำแนะนำ ต่างปีติเบิกบานใจ รีบจัดแจง ตามที่มโหสถแนะนําทุกอย่าง พระราชาทอดพระเนตรเห็น สิ่งของที่ชาวบ้านนามาแสดงจึงตรัสถามว่าปัญหานี้ใครเป็นคนแก้ ครั้นรู้ว่าเป็นมโหสถ ก็ทร…

ในตอนนี้ของมโหสถบัณฑิต ชาวบ้านได้ปฏิบัติตามคำแนะนำในการหุงข้าวและได้รับผลที่ดี ทำให้พระราชาทรงสนใจในปัญหาที่มโหสถจะต้องแก้ไข เมื่อพระราชาทรงต้องการเชือกทรายสำหรับชิงช้า มโหสถจึงเสนอให้ชาวบ้า…

…้านรู้วิธีแก้ปัญหาแล้ว ต่างดีใจ และรีบส่งตัว แทนผู้มีวาทศิลป์ เดินทางเข้าไปกราบทูลขอดูเชือกทรายเก่า พระราชาได้ฟังคำกราบบังคมทูลเช่นนั้น ทรงรับสั่งว่า “เชือกทราย ในพระราชฐานของเราไม่เคยมีแต่ไหนแต่ไรมา เราไม่…

…สถบัณฑิตได้แสดงให้เห็นถึงการใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เมื่อชาวบ้านต้องการเห็นเชือกทรายเก่า พระราชาไม่เคยมีเชือกดังกล่าว แต่เมื่อมโหสถเสนอแนวทางการแก้ปัญหา พระราชาเห็นถึงปัญญาอันเฉียบแหลมของท่าน จึง…