หน้าหนังสือทั้งหมด

ความฟุ้งในจิตและการทำสมาธิ
73
ความฟุ้งในจิตและการทำสมาธิ
…นี้จึงหลง เข้าใจผิดว่าสมาธิของตัวเองดี 5.2 สาเหตุของอุทธัจจกุกกุจจะ 5.2.1 เจตโสอรูปสมะ ในพระไตรปิฎก พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้กล่าวถึงสาเหตุของความฟุ้งไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เราไม่เห็นธรรมอื่นสักอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็น…
บทความนี้สำรวจความฟุ้งในจิตใจ ซึ่งแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ฟุ้งหยาบที่เกิดจากภาพและเสียง และฟุ้งละเอียดที่แม้ใจจะนิ่งแต่ยังมีความคิดเร่ร่อน ผู้ที่ฝึกสมาธิใหม่มักประสบกับความฟุ้งซ่านซึ่งเป็นเหตุให้จิตไม่ส
การรู้ประมาณในการบริโภคและการฝึกสติ
80
การรู้ประมาณในการบริโภคและการฝึกสติ
…ามหิว แต่หากเราบริโภคอาหารมาก เกินไปก็จะทำให้ร่างกายอึดอัดเป็นต้น ในเรื่องการบริโภคอาหารให้พอดีนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง โปรดแนะนำแก่พระราชาปเสนทิ โดยให้ใช้หลักให้ลดลงวันละคำ คือพอรับประทานไปรู้สึกว่าอีกคำหนึ่งจะ …
…หาร ส่งผลต่อจิตใจทำให้เกิดความฟุ้งซ่าน ถ้าบริโภคน้อยเกินไปจะหิว แต่ถ้าบริโภคมากเกินไปจะรู้สึกอึดอัด พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแนะนำให้ลดการบริโภคโดยการหยุดก่อนจะอิ่ม 1 คำ การมีความเพียรและการฝึกสติจะช่วยให้จิตไม่ฟุ้งซ่า…
ความสงสัยในการปฏิบัติธรรม
106
ความสงสัยในการปฏิบัติธรรม
…ต้น 6. ประสบการณ์แต่ละครั้งไม่สม่ำเสมอ ไม่เป็นไปตามขั้นตอนที่เคยได้ยินได้ฟังมา เป็นต้น 7.5.2 สาเหตุ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมเป็นที่ตั้งแห่งวิจิกิจฉามีอยู่ การทำให้ มากซึ่งอโยนิโสมนสิการใ…
บทความนี้วิเคราะห์ถึงความสงสัยที่เกิดขึ้นในการปฏิบัติธรรม รวมถึงสาเหตุที่ส่งผลให้เกิดวิจิกิจฉา เช่น การไม่ใช้ปัญญาในการพิจารณาธรรมะ และการนำความรู้ที่มีอยู่เพียงเล็กน้อยมาประเมินผลการปฏิบัติ ผลที่ตามม
การสร้างความวิริยะในพระพุทธศาสนา
18
การสร้างความวิริยะในพระพุทธศาสนา
…ดในตระกูลต่างๆ เมื่อได้มาเกิดในภพสุดท้าย ภิกษุรูปหนึ่งได้เป็นพระราชา พระนามว่า ปุกกุสาติ ฟังธรรมจาก พระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยการพบกันครั้งแรก ก็ได้เป็นพระอนาคามี มรณภาพแล้วได้ไปสู่พรหมโลก ท่านที่เหลือ ได้เกิดมาเป็นพระ…
ภิกษุทั้งหลายกล่าวถึงความสำคัญของการสร้างวิริยะและการหลีกเลี่ยงอบายมุข เพื่อให้สุขภาพดีและมีสมาธิในการปฏิบัติธรรม ในประวัติศาสตร์มีตัวอย่างของผู้เข้าถึงธรรม เช่น พระมงคลเทพมุนี การสร้างความวิริยะให้เก
การตรวจสอบและปรับปรุงวิธีการปฏิบัติธรรม
21
การตรวจสอบและปรับปรุงวิธีการปฏิบัติธรรม
…จตามวัตถุประสงค์ที่ไม่เหลือวิสัยทุกประการ 1.4.1 วิมังสาในแนวทางการปฏิบัติสมาธิ ในแนวทางการปฏิบัติของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์ทรงใคร่ครวญถึงแนวทางการปฏิบัติ ของพระองค์อยู่เสมอ กว่าการตรัสรู้ธรรมของพระองค์จะเกิดขึ้น…
…และปรับปรุงแนวทางการปฏิบัติ เช่น การพิจารณาว่าวิธีการใดที่มีข้อบกพร่องและจะสามารถปรับปรุงได้อย่างไร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้เวลานาน 6 ปีในการทดลองก่อนที่จะตรัสรู้ธรรม เราควรพิจารณาและปรับปรุงการปฏิบัติเพื่อให้พ้นจา…
การฝึกสมาธิและการนึกนิมิต
42
การฝึกสมาธิและการนึกนิมิต
…บศพ จิตของท่านจึงไม่สบาย ฝึกเท่าไหร่ก็ไม่บรรลุเสียที ล่วงไปหลายเดือนจนพระสารีบุตรจนใจ ท่านจึงพาไปหา พระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระพุทธองค์ทรงตรวจดูด้วยญาณของพระองค์ก็ทรงทราบว่า ภิกษุรูปนี้เป็นช่างทอง มาถึง 500 ชาติ คุ้นกับ…
การฝึกสมาธิควรเริ่มจากการหลับตาอย่างสบาย โดยไม่ให้เครียดหรือเกร็งเกินไป เมื่อได้อารมณ์ที่ดีแล้ว สามารถนึกนิมิตเพื่อการเข้าถึงธรรมได้ กรณีศึกษาที่ยกมาเป็นการฝึกของพระที่ไม่สามารถเข้าถึงธรรมได้เนื่องจาก
การฟังธรรมในพระพุทธศาสนา
54
การฟังธรรมในพระพุทธศาสนา
… มิรู้หน่ายเช่นกัน แม้จะฟัง ซ้ำแล้วสักกี่รอบก็ตามที ในสมัยพุทธกาลมีผู้แสดงธรรมได้อย่างยอดเยี่ยมอย่างพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เมื่อพระองค์ทรงแสดง ธรรมจบ จะมีผู้บรรลุธรรมขั้นต่างๆ เป็นจำนวนมาก เราจึงคุ้นเคยกับคำว่า พุทธสาว…
…ารฟังธรรมยังเป็นกุญแจสำคัญที่นำไปสู่การบรรลุธรรม การสร้างบุญของผู้ที่มีศรัทธา และการได้รับความรู้จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสาวก การมีบุญในตัวก็ไม่เพียงพอหากขาดการฟังธรรมและการมีมิตรดี เช่นเดียวกับการมีโอกาสเกิดเป็…
อิทธิบาท 4 จากผลการปฏิบัติตามหลักวิชชาธรรมกาย
105
อิทธิบาท 4 จากผลการปฏิบัติตามหลักวิชชาธรรมกาย
…่ในใจเพียงเรื่องเดียว เรื่อง อื่นเข้ามาไม่ได้ ในใจมีแต่งานนั้นอย่างเดียว เหมือนใจของเจ้าชายสิทธัตถะ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเรา *พระภาวนาวิริยคุณ, พระธรรมเทศนา, 1 กรกฎาคม 2541 96 DOU สมาธิ เทคนิคการทำสมาธิเพื่อให้เข้า…
บทความนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับอิทธิบาท 4 จากหลักวิชชาธรรมกาย ซึ่งพระภาวนาวิริยคุณได้อธิบายถึงลักษณะและคุณสมบัติของอิทธิบาท 4 ที่ประสบจากการปฏิบัติธรรม เด็กๆ ที่มีความสนใจได้เข้าไปศึกษายัง dmc.tv และได
การเจริญสมาธิและกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
16
การเจริญสมาธิและกัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
…ะได้ ศึกษาเพิ่มเติมในคำเหล่านี้ 1.2.1 สมาธิ คำว่า สมาธิ เป็นศัพท์สำคัญ ที่ถือว่าเป็นศัพท์ดั้งเดิมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงใช้ด้วย พระองค์เอง เพราะศัพท์นี้ปรากฏในธัมมจักกัปปวัตนสูตรอันเป็นปฐมเทศนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้า…
บทความนี้นำเสนอหลักการเบื้องต้นเกี่ยวกับกัมมัฏฐานและการเจริญสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของวัตถุที่ใช้ในการฝึกจิต เช่น กสิณ อสุภะ และอนุสติ อีกทั้งยังมีการอธิบายถึงองค์ประกอบต้นแบบสำห
หลักการและจุดมุ่งหมายของกัมมัฏฐาน
19
หลักการและจุดมุ่งหมายของกัมมัฏฐาน
…นเป็นหลักปฏิบัติมีไว้เพื่อทำให้จิตสงบจากกิเลส ทำจิตที่เศร้าหมอง ให้มีความบริสุทธิ์ ผ่องใสขึ้น ดังที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลายจิตนี้ผุดผ่อง แต่ว่าจิตนั้นแล เศร้าหมองแล้วด้วยอุปกิเลส ที่จรมา ป…
…มายที่ชัดเจนในการเดินทาง อีกทั้งยังกล่าวถึงการหลุดพ้นจากทุกข์ที่เกิดขึ้นในชีวิตตามความส teaching ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยศึกษาความหมายของทุกข์และแนวทางการฝึกอบรมจิตสำหรับการเพิ่มพูนคุณภาพในการดำรงชีวิตประจำวัน.
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
81
คุณธรรม 7 ประการของกัลยาณมิตร
…ดขึ้น หรือเกิดขึ้นแล้ว ย่อมถึงความเจริญบริบูรณ์ เหมือนความเป็นผู้มีกัลยาณมิตรดี” ในทุติยอัปปมาทสูตร พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสแก่พระเจ้าปเสนทิโกศลว่า ครั้งหนึ่ง พระอานนท์ ได้กราบทูลพระพุทธองค์ว่า - สังยุตตนิกาย มหาวารว…
บทความนี้นำเสนอถึงคุณธรรม 7 ประการที่สำคัญของกัลยาณมิตร ซึ่งรวมถึงความเคารพ, การมีศีลและสมาธิ, การอบรมผู้เรียน, การอดทนต่อคำตักเตือน, การสอนธรรมะ, ความมั่นคงในธรรม และการไม่ชักนำไปในทางเสื่อม สิ่งเหล่
คุณสมบัติของสำนักธรรมที่ได้มาตรฐาน
84
คุณสมบัติของสำนักธรรมที่ได้มาตรฐาน
…สัยฟุ้งเฟ้อกลับมา แต่ว่าถ้าซอมซ่อเกินไปปล่อยให้สกปรกรกรุงรังอย่างนั้นก็ไม่สมควร เพราะ ในพระศาสนานี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเคร่งครัดในเรื่องของความสะอาด ความมีระเบียบ ตลอดจนกระทั่ง ความร่มรื่นของสถานที่ปฏิบัติธรรมด้ว…
บทความนี้นำเสนอคุณสมบัติ 6 ประการซึ่งสำนักที่ได้มาตรฐานควรมี เพื่อให้ผู้สนใจเข้ามาศึกษาและปฏิบัติธรรมได้อย่างถูกต้องและแท้จริง ประกอบด้วยเจ้าสำนักที่ไม่โจมตีสำนักอื่น, มีวิธีการสอนที่ชี้แจงเหตุและผล,
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
38
อนุสติ 6: แนวทางการปฏิบัติเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย
…มัฏฐาน 6 ข้อแรก ซึ่งจะเป็นแนวทางเพื่อนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายต่อไป 2.1 ความเป็นมา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอนุสติไว้เพื่อเป็นแนวปฏิบัติอันจะเป็นประโยชน์ แก่การทำให้แจ้งซึ่งพระนิพพานแก่บุคคลทั้งหลา…
บทนี้เสนออนุสติ 6 ประการที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยอนุสติกัมมัฏฐานทั้ง 6 คือ การระลึกถึงพระพุทธเจ้า พ…
ความหมายของคำว่า อรหัง
43
ความหมายของคำว่า อรหัง
…าป คำว่า “อรหัง” อาจอธิบายสรุปความหมายเป็น 4 นัย คือ นัยที่ 1 ทรงไกลจากข้าศึก “ข้าศึก” หมายถึงกิเลส พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็น ผู้ไกลจากกิเลส เพราะทรงกำจัดกิเลสทั้งปวงด้วยมรรคได้หมดอย่างสิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ จึงทรงพ้…
… ได้แก่ เป็นผู้ไกลจากกิเลส ทำลายอริและอภิสังขาร ไม่มีที่ลับในการทำบาป โดยนัยที่ 1 คือทรงไกลจากกิเลส พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงกำจัดกิเลสอย่างหมดสิ้น นอกจากนี้ยังมีการเปรียบเทียบพระองค์กับทองและแก้วที่บริสุทธิ์ กล่าวถึงค…
พระอรหันต์และการหักกำจักร
44
พระอรหันต์และการหักกำจักร
…า) เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” นัยที่ 2 ทรงหักกำจักร “กำจักร” หมายถึงกิเลสทั้งปวง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง หักกิเลสเหล่านั้นด้วยศาสตรา คือปัญญา เพราะเหตุนี้จึงทรงปรากฏพระนามว่า “พระอรหันต์” อนึ่ง คำว…
…การหักกำจักรในแง่ของกิเลสและสังสาร โดยแบ่งออกเป็นหลายนัย เช่น นัยเกี่ยวกับกิเลส ความเพียร และอวิชชา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหักกิเลสด้วยปัญญา ส่งผลให้หมดสิ้นภพชาติ ความแก่และความตาย นอกจากนี้ ยังกล่าวถึงความบริสุทธิ์ข…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
…นประโยชน์ แล้วยังทรงถ่ายทอดคุณธรรมที่เป็นประโยชน์ให้แก่เหล่าสาวกทั้งหลายด้วยพระมหากรุณา อันยิ่งใหญ่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงประกอบด้วยวิชชาและจรณะทั้งหลายเหล่านี้ เพราะเหตุนั้น จึงทรงพระนามว่า “ทรงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยว…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นปร…
มรณานุสติที่เกี่ยวเนื่องด้วยปัญญา
77
มรณานุสติที่เกี่ยวเนื่องด้วยปัญญา
…พิจารณา แต่ต้องพิจารณาว่า ความตายเป็นสิ่งที่ต้องประสบอย่างแน่นอน หลีกเลี่ยงไม่ได้ ตัวเราก็จะต้องตาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าผู้ประกอบด้วย วิชชาและจรณะ หรือพระโมคคัลลาน เถระผู้ทรงฤทธิ์ พระมหาจักรพรรดิผู้ทรงอำนาจ ก็ยังไม่ม…
เนื้อหาเกี่ยวกับมรณานุสติที่เกี่ยวข้องกับปัญญา โดยอธิบายถึงความสำคัญของการตระหนักถึงความตายและวิธีการเจริญมรณานุสติ ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาว่าความตายเป็นธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ รวมถึงการระลึกถึงควา
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
94
กายคตาสติ: ความสำคัญในพระพุทธศาสนา
…ิญกายคตาสติ กัมมัฏฐานนี้ได้ ทั้งนี้ก็เพราะมิใช่เป็นวิสัยของพวกเดียรถีย์เหล่านั้น หากแต่เป็นวิสัยของ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และพระพุทธองค์ ก็ได้สรรเสริญกายคตาสติกัมมัฏฐานนี้ว่า “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมข้อหนึ่งซึ่งบุคคล…
กายคตาสติเป็นการปฏิบัติที่สำคัญในพระพุทธศาสนา ซึ่งช่วยในการสร้างสติและสัมปชัญญะเพื่อความสุขในปัจจุบันและการเข้าถึงญาณทัสสนะ ปฏิบัติเพื่อทำให้จิตสงบ และช่วยในการละอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว โดยให้ผู้ปฏิบ
ความสำคัญของกายคตาสติ
95
ความสำคัญของกายคตาสติ
…ั้งหลายให้ต้องเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในสังสารวัฏ อันเป็นที่มาแห่งทุกข์และความเดือดร้อน นานัปการ ดังนั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงได้วางหลักเรื่องกายคตาสติ เพื่อเป็นแนวทางในการ พิจารณาในตนเองให้เห็นถึงความเป็นจริง และจะได้ถ…
…ารเปิดเผยความจริงเกี่ยวกับร่างกายมีความสำคัญต่อการปฏิบัติเพื่อให้จิตเป็นอิสระจากการยึดมั่นในร่างกาย พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงเสนอแนวทางเรื่องกายคตาสติ เพื่อให้ผู้ปฏิบัติเห็นความจริงของร่างกายว่าประกอบด้วยอะไรบ้าง ซึ่งก…
การเจริญภาวนาในป่า
138
การเจริญภาวนาในป่า
ต้องเข้าไปอยู่ป่า และมีอิริยาบถดังที่กล่าวไว้นั้นดังนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแนะนำให้เลือกเสนาะสนะที่เป็น ป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ว่าเหมาะต่อการเจริญภาวนา เพราะสถานที่เห…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการเลือกสถานที่เพื่อการเจริญอานาปานสติ โดยเสนอให้เลือกเสนาะสนะที่เป็นป่า โคนไม้ หรือเรือนว่าง ซึ่งเป็นที่สงัด ปราศจากสิ่งรบกวน ทำให้การฝึกสมาธิง่ายขึ้น เหตุผลที่แนะนำมี 3 ประการ