หน้าหนังสือทั้งหมด

บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
5
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาคที่ ๒ นามและอัพพยศัพท์
…) ภิกฺขุ ภิกฺขุนี ภิกษุ, ภิกษุณี ภวํ โภคี ผู้เจริญ มนุสฺโส มนุสฺสี ยกโข ยกขินี ยุวา ยุวดี ราชา ราชน มนุษย์ (ชาย - หญิง) ยักษ์, ยักษิณี ชายหนุ่ม, หญิงสาว พระเจ้าแผ่นกิน พระราชินี สมา สขี หตุถี หตุถินี [๔๒] ค…
ในการศึกษาไวยากรณ์บาลี วจีวิภาคที่ ๒ จะเน้นไปที่นามและอัพพยศัพท์ ในระหว่างการศึกษา เนื้อหาได้กล่าวถึงการใช้คำที่แบ่งออกเป็นหมวดหมู่ต่าง ๆ เช่น ชายหนุ่ม หญิงสาว, พระเถระ พระเถรี, และอื่น ๆ รวมถึงการตีค
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
210
อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา
ประโยค - อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลียา สห อภิธรรมมภาวิภาวินีนาม อภิธมฺมตฺถสังคหฎีกา - หน้าที่ 209 อภิธมฺมตฺถวิภาวินี หน้าที่ 210 อุกก็สคติปริจเฉทวเสน เจตฺถ วิสิฎฐิอุปปาโต คริโต ยถา อภิ รูปสฺส กัญญา ทาตพฺพาติ
…องของการเกิดและการดับของความรู้และประสบการณ์ต่างๆ ร่วมกับการวิเคราะห์ศาสตร์ต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น มนุษย์ สรรพสิ่ง และกฎแห่งกรรม โดยพิจารณาผลที่เกิดจากการกระทำต่างๆ ที่ส่งผลต่อการเกิดและดับของบุคคลในสภาวะต…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 61
61
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 61
…อภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 61 ท่านประสงค์เอาในที่นี้ ฯ จริงอยู่ พระสกทาคามีจำพวกหลังนี้ ไปจาก มนุษย์โลกนี้แล้ว กลับมาในมนุษยโลกนี้อีกครั้งเดียว ฯ มรรคจิต ของพระสกทาคามีนั้น ชื่อว่าสกทาคามีมรรคจิต ฯ เฉ…
ในส่วนนี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับพระสกทาคามี ผู้ซึ่งกลับมาในมนุษย์โลกเพียงครั้งเดียว และรายละเอียดเกี่ยวกับมรรคจิตที่พระสกทาคามีและพระอนาคามีมีส่วนร่วม การแยกแยะมรรคข…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อายุมนุษย์และเทวดา
210
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: อายุมนุษย์และเทวดา
…ัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 210 ยังไม่สินไป ฯ พวกภุมมเทวดา ก็มีกรรมเป็นประมาณเหมือนกัน ฯ [กำหนดอายุมนุษย์และเทวดาเทียบกัน] ความจริง สัตว์บางเหล่า ที่เกิดแล้วแม้ในหมู่ภุมมเทวดา เหล่านั้น ย่อมดำรงอยู่สิ้นกาล…
ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการกำหนดอายุของมนุษย์และเทวดา ความยาวของการดำรงอยู่ในภุมมเทวดา บางชนิดมีอายุได้แค่ 9 วันในขณะที่บางชนิดอาจอยู่ได้จนถึงชั่…
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
34
สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…ฺติ เนตโต อุช คเต สติ เมื่อมีผู้นำไปตรงเช่นนั้น โคทั้งหลายนั้นย่อมไปตรงตามกัน เอวเมว มนุสเสส ในหมู่ มนุษย์ก็อย่างเดียวกัน โย โหติ เสฎฐสมมโต ท่านผู้ใดได้รับสมมติให้เป็นผู้ใหญ่ โส สเจ ธมฺม สเจ ถ้าท่านผู้นั้นป…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชกรณียกิจของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการดำรงความเป็นเอกราชและความผาสุกของอาณาจักรไทย รวมถึงความสำคัญของพระมหามณีรัตนปฏิมากร และการอัญเชิญไปยังสถานที่ปลอดภัยในช่ว
แนวพระราชดำริในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยสมเด็จพระญาณสังวร
176
แนวพระราชดำริในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโดยสมเด็จพระญาณสังวร
…้ำอันเป็น ทรัพยากรธรรมชาติเป็นสิ่งแวดล้อมอีกอย่างหนึ่งที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงอยู่ของชีวิต มนุษย์ หากมีการปฏิบัติใช้น้ำไม่ถูกต้อง น้ำที่ผ่านการใช้ของมนุษย์มาแล้วนั้นเอง ก็กลับจะ ก่อให้เกิดสิ่งแวดล้…
…ใช้ทรัพยากรอย่างเหมาะสม และได้มีพระราชดำริในการแก้ไขปัญหาน้ำซึ่งเป็นทรัพยากรธรรมชาติที่สำคัญต่อชีวิตมนุษย์โดยเฉพาะ
แนวพระราชดำริเรื่องการจัดการน้ำในประเทศไทย
177
แนวพระราชดำริเรื่องการจัดการน้ำในประเทศไทย
เรื่องน้ำไว้ ทำให้เห็นแนวพระราชดำริในเรื่องน้ำได้ชัดแจนว่าน้ำมีความสำคัญต่อความอยู่รอยของ มนุษย์ของชาติบ้านเมืองมาก ในปัจจุบันเกิดความไม่สมดุลระหว่างปริมาณน้ำกับผู้ใช้น้ำ กล่าวคือในขณะที่จำนวนประช…
บทความนี้กล่าวถึงพระราชดำริที่เกี่ยวข้องกับน้ำ และความสำคัญของน้ำต่อชีวิตของมนุษย์และชาติบ้านเมือง โดยเน้นถึงปัญหาความไม่สมดุลระหว่างปริมาณน้ำและการใช้น้ำ มาจากการเพิ่มจำนวนประชากรแล…
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
259
พระพุทธโฆษาจารย์และอำนาจของการปกครองที่ดี
…สารถีฝึกคนควร ทรมาน ไม่มีผู้อื่นยิ่งกว่า สามารถประดิษฐานพระพุทธศาสนสขึ้นในโลก เพื่อประโยชน์แก่เทวดา มนุษย์สืบมาสิ้นกาลนาน
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ได้เผยแพร่แนวทางการปกครองที่ถูกต้องและเป็นธรรมด้วยอุบายโกศล ทั้งยังสอนให้กษัตริย์ และประชาชนปฏิบัติตนตามหลักธรรมเพื่อให้เกิดความเจริญรุ่งเรืองและความสุข เป็นการเน้นถึงความสำคัญขอ
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
2
กัมมธารยสมาสในบาลีไวยกรณ์
…งนี้ " สตฺโต วิเสโส = สตฺตวิเสโส สัตว์วิเศษ, นโร วโร-นราโร นระประเสริฐ, มนุสฺโส ทลิทโท มนุสฺสทลิทโท มนุษย์ขัดสน."
บทนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับกัมมธารยสมาสในภาษาบาลี โดยชี้แจงการสร้างคำที่มีนามศัพท์สองบท ซึ่งสามารถประธานและวิเสสนะ มีกระบวนการย่อคำและการเปลี่ยนแปลงเพื่อสร้างความหมายที่หลากหลาย เช่น การใช้คำว่า 'มห' เพ
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาคและสมาส
21
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาคและสมาส
… เยส เต คนธมาลาทิตฺถา มนุสสา ܣܐܘ ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ [ วัตถุ ท.] มีของหอมและระเบียบเป็นต้น [มี] ในมือ ท. ของมนุษย์ ท. ๑๓ ๑๔ ใด มนุษย์ ท. นั้น ชื่อว่ามีวัตถุมีของหอมและระเบียบเป็นต้นในมือ ๑๕ ๑๖ สมาสนี้เรียกว่า ฉัฏฐี…
…งการแบ่งสมาสที่เกี่ยวกับวจีวิภาคและตัทธิต ตัวอย่างการใช้งานของสมาสและการอธิบายว่ามีวัตถุอะไรในมือของมนุษย์ ความเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับการแบ่งสมาสในคัมภีร์ศัพทศาสตร์. เนื้อหานี้อาจมีเลือกหรือแบ่งแยกไปตามค…
วิสุทธิมคฺคสฺส: การเข้าใจทุกข์และนิโรธ
94
วิสุทธิมคฺคสฺส: การเข้าใจทุกข์และนิโรธ
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 94 วิสุทธิมคเค อิติ ยสฺมา สมุทยนิโรโธเนว ทุกข์ นิรุชฺฌติ ตสฺมา ภควา ทุกฺขนิโรธ์ เทเสนฺโต สมุทยนิโนเธเนว เทเสติ ฯ สีหสมานวุตติโน หิ ตถาค
…ทางจิตวิทยาในเรื่องวิราโกและนิโรธ วิธีการที่สำคัญในการทำความเข้าใจสถานะทั้งสองนี้ เมื่อทุกข์สิ้นสุด มนุษย์จะสามารถพบกับนิโรธได้อย่างแท้จริง มุมมองที่พระตถาคตนำเสนอจึงมีความสำคัญต่อการศึกษาพุทธศาสนา และการเข…
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
49
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
…ต่คุณนามหรือกิริยาเท่านั้น จะไม่เขียนนามด้วยก็ได้ ดังนี้ ปุพเพ โข กุมาร มนุสสา ทีฑายุกา ดูก่อนกุมาร มนุษย์ ท. ในก่อนแล มีอายุยืน, อตีเต พาราณสีย์ พฺรหฺมทตฺเต รชช์ กาเรนฺเต ในกาล ล่วงแล้ว ครั้นเมื่อพระเจ้าพร…
บทเรียนนี้เน้นการแปลประโยคภาษาไทยเป็นมคธและแสดงถึงประวัติศาสตร์และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง โดยมีตัวอย่างจากพระเถระและการบริหารราชกิจในเมืองพาราณสี รวมถึงการสนทนาระหว่างศิษย์และอาจารย์เพื่อสร้างความเข้าใจ
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจเกี่ยวกับตัณหา
4
วิสุทธิมรรค: ความเข้าใจเกี่ยวกับตัณหา
…นหาเป็นไปตามควรแก่ฐานะไม่ มันย่อมเป็นไปสูงบ้าง ต่ำบ้าง ตามความ ยินดีพอใจ (นนทิราคสหกตา) จึงปรากฏว่า มนุษย์ไปเกิดเป็นพรหมและเทวดาก็มี พรหมและ เทวดากลับลงมาเกิดเป็นมนุษย์ก็มี สับสนกันไปมา มันจึงยุ่ง
…เพื่อเสริมสร้างความเข้าใจในธรรมชาติของตัณหาที่ไม่จำกัดอยู่ในฐานะของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นพรหม เทวดา หรือมนุษย์ ตัณหาสามารถเกิดขึ้นได้ตามความพอใจและความยินดีของแต่ละบุคคล ทำให้เกิดความยุ่งเหยิงในภพต่างๆ ตัณหานี…
การพัฒนาจิตด้วยวิถีแห่งวิสุทธิมรรค
10
การพัฒนาจิตด้วยวิถีแห่งวิสุทธิมรรค
…มรรค ภิกษุนี้ชื่อว่ากำลังถางชัฏนั้นอยู่ ในขณะแห่งผลชื่อว่าถางชัฏ เสร็จแล้ว ย่อมเป็นอัครทักขิไณยของ (มนุษย์) โลก กับทั้งเทวโลก เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า "ภิกษุผู้เป็นคนฉลาด มีความเพียร มีปัญญา…
บทความนี้กล่าวถึงวิสุทธิมรรคและกระบวนการพัฒนาจิต โดยเน้นถึงการใช้ปัญญาและความเพียรเพื่อเผากิเลส ผ่านการตั้งอยู่ในศีลและการอบรมสมาธิและวิปัสสนา พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงสอนให้ผู้ที่มีกำลังกล้าและฉลาดตั้งอย
ปุฬวกอสุภกรรมฐานและอัฏฐิกอสุภในวิสุทธิมรรค
237
ปุฬวกอสุภกรรมฐานและอัฏฐิกอสุภในวิสุทธิมรรค
…ซากศพ ( คน ) เมื่อล่วงไป ๒-๓ วัน อนึ่ง พวกอสุภนั้น ย่อมมีขนาดเท่าซากศพต่างๆ เช่น สุนัขบ้าน สุนัขป่า มนุษย์ โค กระบือ ช้าง ม้า และงูเหลือม ตั้งอยู่ราวกะกองข้าวสุกแห่งข้าวสาลี พระโยคาวจรจึงยังมนสิการให้เป็นไป…
…เจนตามความเป็นจริงและประกอบด้วยลักษณะต่างๆ โดยเป็นวิธีการที่ช่วยในการพิจารณาสิ่งที่ไม่แน่นอนของชีวิตมนุษย์.
วิสุทธิมรรค: พระผู้มีพระภาคเจ้าและโลกวิทู
272
วิสุทธิมรรค: พระผู้มีพระภาคเจ้าและโลกวิทู
…ด้วยศีลยิ่งกว่าตถาคตเลย ในโลก ( นี้ ) กับทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก ฯลฯ ในประชาชนทั้งที่เป็นเทวดา และมนุษย์ " ดังนี้ เป็นต้น” ความพิสดาร บัณฑิตพึงกล่าว (ตามนัยพระสูตรนี้) สูตร ทั้งหลายมีอัคคัปปสาทสูตรเป็นต้น…
…ณ และปัญญาคุณ ที่ทำให้พระองค์เป็นผู้ไม่มีผู้เสมอ และยังพูดถึงความรู้ลึกซึ้งของพระองค์ในโลกนี้ เทวดา มนุษย์ และมารโลกอย่างชัดเจน ศึกษาแนวทางในพระธรรมที่ปรากฏในอรรถบทต่างๆ และวิเคราะห์ตามคาถาที่เกี่ยวข้องที่ส…
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
3
อธิบายบาลีไวยากรณ์ นามและอัพยยศัพท์
…าม ๑ คุณนาม ๑ สัพพนาม ๑. นามนาม ท นามที่เป็นชื่อของคน สัตว์ ที่ สิ่งของ และสภาพต่าง ๆ เรียก นามนาม. มนุษย์ทุกจำพวกซึ่งมีอวัยวะคล้ายคลึงกัน รวมเรียกว่า "คน" สัตว์มุกจำพวกต่างโดยช้าง ม้า โค กระบือ เป็นต้น เป็…
เอกสารนี้อธิบายถึงบาลีไวยากรณ์โดยเฉพาะนามและอัพยยศัพท์ ที่พบในภาษาไทย เทคนิคในการประกอบคำ และตัวอย่างเช่นคำว่า ดิน น้ำ ไฟ ลม ที่เป็นคำเดิม รวมถึงการใช้สัญญัติศัพท์ เช่น โรงเรียน และ ร้านค้า นามศัพท์แบ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 190
191
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑ - หน้าที่ 190
…ศตะวันออก ขอสตรีทั้งหลาย---- บุรุษทั้งหลาย- อริยชนทั้งหลาย---- อนริย ชนทั้งหลาย---- เทพทั้งหลาย---- มนุษย์ทั้งหลาย---- วินิปาติกะทั้งหลาย ทั้งปวงในทิศตะวันออก จงเป็นผู้ไม่มีเวร ฯลฯ รักษาตนอยู่เถิด สพฺเพ ปจฺ…
ในบทความนี้ พระพุทธเจ้าตรัสถึงการรักษาตนให้อยู่ในสภาพที่ไม่มีเวร และความสุข โดยบรรยากาศที่หลากหลายของบุคคล ไม่ว่าจะเป็นสตรี บุรุษ หรือเทพ ซึ่งส่วนใหญ่ถูกขังอยู่ในความชอบธรรมต่าง ๆ และมีความยินดีในรูปท
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
195
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๒ ตอน ๑
…นริยา - อริยชน อนริยชน กล่าว โดย (แยก) เป็นพระอริยะ และปุถุชน คำว่า เทวา มนุสฺสา วินิปาติกา - เทวดา มนุษย์ วินิปาติกะ กล่าวโดยอุปบัติ (กำเนิด) ส่วนในทิสาผรณะ อัปปนาเป็น ๔๘๐ คือ ตามนัย (ตอน อาการ ๕) มี สพฺเพ…
บทนี้กล่าวถึงการเจริญเมตตาของพระโยคาวจร ตามอัปปนาในบทต่าง ๆ โดยอธิบายเกี่ยวกับจำนวนอัปปนาในแต่ละประเภทอาการ พร้อมเหตุผลในการแบ่งประเภททั้งหญิงและชาย รวมถึงอานิสงส์ ๑๑ ประการที่เกิดจากการเจริญเมตตา โดย
อานิสงส์ของการหลับและตื่นที่มีเมตตา
196
อานิสงส์ของการหลับและตื่นที่มีเมตตา
… และเหมือนว่ากำลังตกเหว อย่างใด ท่าน ผู้ได้เมตตาเจโตวิมุติหาฝันร้ายอย่างนั้นไม่ ข้อว่า เป็นที่รักของมนุษย์ทั้งหลาย คือว่าเป็นที่รักที่พอใจของ มนุษย์ทั้งหลาย ราวกะสร้อยไข่มุกที่สวมไว้แนบอก และราวกะพวง ดอกไม้…
…นเห็นนิมิตที่ดีงามในขณะที่คนทั่วไปอาจฝันแต่เรื่องร้าย ทั้งนี้ผู้ที่เจริญเมตตาจะเป็นที่รักใคร่ของทั้งมนุษย์และอมนุษย์ สืบเนื่องจากการกระทำดีและการมีจิตใจที่งดงาม