หน้าหนังสือทั้งหมด

พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
358
พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๖๓ พระราชจรรยาส่วนรัฏฐาภิบาลโนบาย จัดเป็นมงคลวิเศษที่ ๓ มีบรรยายดังรับพระราชทานถวายวิสัชนามานี้ ธรรม ๓ ประการ คือ ไมตรี ๑ สัจจะ รัฏฐาภิบาลโนบาย ๑ เป็นคุรสมบัติ
…โนบาย โดยเชื่อกันว่าเป็นคุรสมบัติอันล้ำเลิศ ที่นำมาซึ่งวุฒิสิริสวัสดิ์แก่ผู้บำเพ็ญ คำสอนนี้ถ่ายทอดในรูปแบบของวิสัชนาที่พระราชทานแก่ประชาชนเพื่อเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
221
สมเด็จพระญาณสังวรและการเฉลิมพระชนมพรรษา
…งค์เดียว เป็นพระพุทธรูปขนาดหน้าพระเพลาขนาด ๑๘ นิ้ว เท่ากับพระกับประ (หนึ่งศอกของพระองค์) เป็นพระพุทธรูปแบบพระพุทธนวราชบพิตร แต่โปรดเกล้าให้เป็น พระพุทธรูปปางสมาธิและกะไหล่ทอง และได้ทรงบรรจุประดิษฐานพระพุทธร…
ในวันเฉลิมพระชนมพรรษา ๕ รอบ ของสมเด็จพระญาณสังวรนั้น ได้มีการจัดทำพิธีกรรมเพื่อเฉลิมพระเกียรติ มีการหล่อพระพุทธรูปมหามงคลและประกอบด้วยพระราชดำริในการสร้างพระพุทธรูปประจำพระชนมวาร โดยมีรัฐบาลเป็นผู้ดูแ
การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
83
การสงเคราะห์มิตรในพระพุทธศาสนา
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๘๓ เป็นผู้มีตนเสมอ ไม่แสดงความแปรผันในการนั้น ๆ อวิสวาทนตาย ด้วยความซื่อตรง ไม่ล่อลวง กัน ดูก่อนคฤหบดีบุตร มิตรอมาตย์ผู้เปรียบด้วยทิศเบื้องซ้ายอันกุลบุตรบำรุ
…วัตถุ ๔ ซึ่งประกอบไปด้วยการให้ กริยา การเอาใจใส่ และความเสมอต้นเสมอปลายในการสร้างไมตรี โดยอ้างอิงถึงรูปแบบการปฏิบัติของหัตถกอุบาสกเจ้าที่สามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในกลุ่มผู้ติดตามถวายคำนับพระพุทธเจ้าได้ เ…
พระเจดีย์และการประดิษฐานพระพุทธรูป
24
พระเจดีย์และการประดิษฐานพระพุทธรูป
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ๒๔ ปางมารวิชัย หน้าพระเพลากว้าง ๕ ศอกคืบ ๕ นิ้วมีเศษ และเชิญลงมาแต่ง ณ กรุงเทพ ฯ ครั้นเสร็จทรงปิดทองแล้ว เชิญไปประดิษฐาน ณ พระอุโบสถวัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
…ึงพิธีกรรมและการประดิษฐานพระพุทธรูป เพื่อเป็นที่สักการบูชาของพุทธศาสนิกชน และนำเสนอความสำคัญของแต่ละรูปแบบที่จะส่งผลในทางกุศลต่อผู้ถือศาสนา การสร้างพระพุทธปฏิมากรด้วยวัสดุต่างๆ และความหลากหลายในการสร้างตามก…
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
19
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
(สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) ขวนขวายชักชวนให้ประกอบกิจปราศจากโทษ เพื่อได้ประสบสุขประโยชน์ตามสมควรแก่กาลสมัย อันจะพึงมีอีกส่วนหนึ่งต่างหาก เมื่อทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทานบริจาคได้พระราชทานโอกา
…ะกอบกิจกรรมดี ๆ ยกตัวอย่างกิจกรรมบำเพ็ญทานและการสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม พระองค์ดำเนินพระราชกิจในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีความสุขและเจริญด้วยกุศลทางจิตใจ สอดคล้องกับคำสอนที่ว่าผู้ที่มีน้ำใจแ…
พระรัตนตรัย: หลักชัยแห่งชีวิต
1
พระรัตนตรัย: หลักชัยแห่งชีวิต
พระรัตนตรัย เป็นหลักชัยแห่งชีวิต ของพุทธศาสนิกชนทั้งหลาย ผู้ยอมรับนับถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ว่าเป็นที่พึ่ง เป็นที่ระลึกแก่ตน ประชาชนชาวไทยมีความเคารพ เลื่อมใสใน พระพุทธศาสนา นับถือแต่บรรพกาลเป็นลำ
…่างๆ เช่น พระมงคลวิเสสกถานี้มีบทบาทสำคัญในการสร้างความมั่นคงในศรัทธาแก่ประชาชนและอนุชน ดำเนินต่อไปในรูปแบบการศึกษาพระปริยัติธรรมของคณะสงฆ์ ซึ่งมีการนำไปใช้ในการสอบและการศึกษาที่สูงสุดในประวัติศาสตร์พระพุทธศ…
อภิธัมมัตถสังคหะ: บทสรุปและจุดสำคัญ
406
อภิธัมมัตถสังคหะ: บทสรุปและจุดสำคัญ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 406 อิติ อนุรุทธาจริเยน รจิต อภิธมฺมตฺถสังคห์ นาม ปกรณ์ ปกรณ์ชื่ออภิธัมมัตถสังคหะที่ท่านพระอนุรุทธาจารย์รจนาไว้ คนฺถโต ปญฺญาสาธิากานิ อ
…เป็นผลงานที่พระอนุรุทธาจารย์ได้รจนาไว้เพื่อเป็นแหล่งอ้างอิงในด้านอภิธัมมบท โดยเนื้อหามีการจัดเรียงในรูปแบบ 850 ข้อ เพื่อช่วยให้เข้าใจหลักการและแนวคิดในพระพุทธศาสนาได้อย่างละเอียด สะท้อนถึงคุณค่าของการศึกษาแ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปัจจัยในธรรม
387
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: ปัจจัยในธรรม
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 387 ดุจโอชา เพราะฉะนั้น ท่านอาจารย์จึงกล่าวรูปชีวิตนทรีย์ไว้แผนกหนึ่ง ๆ [อธิบาปัจจัยทั้งหมดโดยสรุปเป็น 4] บัดนี้ เพื่อจะแสดงว่า ปัจจัยท
…้แก่ อาลัมพนปัจจัย, อุปนิสสยปัจจัย, กัมมปัจจัย และอัตถิปัจจัย ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดการต่อเนื่องในรูปแบบต่าง ๆ ขณะเดียวกัน ยังมีการอธิบายถึงความเชื่อมโยงระหว่างจิตและกรรมในกระบวนการเกิดขึ้นของรูปธรรม โดยย…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
350
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 350 ร่วมกัน เป็นปัจจัยแก่กันและกัน ด้วยสามารถแห่งสัมปยุตตปัจจัย ๑ ฯ นามย่อมเป็นปัจจัยแก่นามรูป ๕ อย่าง คือ เหตุ องค์ฌาน และองค์ มรรคเป็
…งความสำคัญของเจตนาและวิบากขันธ์ โดยชี้ให้เห็นถึงอำนาจของกัมมปัจจัยและวิปากปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดในรูปแบบต่างๆ อย่างละเอียด การสนทนาในบทนี้เน้นถึงการทำงานร่วมกันของปัจจัยต่างๆ ที่มีความสำคัญต่อการเจริญเติบ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
304
อภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 304 และเพราะพวกพรหมไม้มีภาวรูปทั้ง ๒ นั้น ๆ และกลาปของอาหาร ชรูปก็ไม่ได้ (ในรูปโลกนั้น) เพราะอาหารแม้ที่ซึมซาบอยู่ในร่างกาย ไม่ยังรูปให
…สังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา ซึ่งศึกษาความเป็นไปของชีวิตและการมีอยู่ของรูปในภาวะการดับของพรหม รูปแบบต่างๆ ของชีวิต รวมถึงการที่อาหารและฤดูมีอิทธิพลต่อการสร้างรูป นอกจากนี้ยังอธิบายการดับของรูปทั้งหลาย…
อภิธัมมัตถในพระพุทธศาสนา
295
อภิธัมมัตถในพระพุทธศาสนา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 295 (พรากจากกันไม่ได้) ฯ เพื่อแสดงความพิเศษแห่งคำว่า "จิตที่ช่วย ค้ำจุนอิริยาบถและยังรูปให้เกิดขึ้น" นี้ ท่านอาจารย์จึงทำการถือเอา อิริ
… โดยอิงจากคำสอนของพระพุทธเจ้าและอาจารย์ทางพระอภิธรรม การอธิบายดังกล่าวช่วยให้เห็นถึงการทำงานของจิตในรูปแบบต่าง ๆ และการเชื่อมโยงระหว่างจิตกับผลของการกระทำ.
การศึกษาอภิธรรมในบาลี
291
การศึกษาอภิธรรมในบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 291 ตรัสว่า ปรากฏ เพราะฉะนั้น ฐิติขณะ แห่งจิตจึงไม่ปรากฏในบาลี แม้ความไม่มี ในพระอภิธรรม ก็เป็นอันห้ามไว้โดย ประการทั้งปวง ความบังเกิดแ
…ป็นเรื่องที่สำคัญในอภิธรรม ข้อคิดเห็นต่าง ๆ จะช่วยให้เห็นมุมมองที่หลากหลายเกี่ยวกับธรรมชาติของจิตและรูปแบบการเกิดขึ้นในบริบทของความทุกข์และความเป็นอยู่ นอกจากนี้ยังมีการอ้างถึงคำสอนของพระผู้มีพระภาคที่เกี่ย…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
289
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ભૈ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 289 รูป ๕ อย่าง ชื่อโคจรคาฬิกรูป เพราะมีความเป็นธรรมชาต อันวิญญาณตั้งอาศัยแล้ว รับอารมณ์นั้น ๆ เป็นสภาพฯ รูปนอกนี้ คือ รูป ๒๓ อย่าง
เนื้อหาในหน้าที่ 289 พูดถึงรูปแบบและข้อคิดในอภิธัมมัตถสังคหะ ซึ่งอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างจิตกับรูปเข้าไว้ โดยใช้ศัพท์และแนวคิดที่อธิ…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การศึกษาเกี่ยวกับรูปและวิญญาณ
285
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: การศึกษาเกี่ยวกับรูปและวิญญาณ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 285 ประการนอกนี้ ชื่อว่าพาหิรรูป เพราะเกิดในภายนอกจากอัชฌัตติก รูปนั้นฯ รูปมีจักขุเป็นต้นนั่นแล จัดเป็นวัตถุรูป 1 รูป ๒๒ ประการ นอกนี้ก
…่งมีความเกี่ยวข้องเพื่อความเข้าใจในธรรมชาติของสิ่งที่เกิดขึ้นกับสัตว์ทั้งหลายและวิธีการที่จะอธิบายในรูปแบบที่ง่ายต่อการเข้าใจ เพื่อนำเสนอความรู้เกี่ยวกับธรรมชาตินี้ในเชิงภูมิปัญญาและการปฏิบัติอย่างถูกต้อง
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
278
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ๆ ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 278 ที่ชื่อว่าอกาส เพราะอรรถว่า อันบุคคลจะไถไม่ได้ ฯ อกาสนั่นแล ชื่อว่าอากาศ และชื่อว่าธาตุ เพราะอรรถว่า ไม่มีชีวิต เหตุนั้น จึง ชื่อ
…ุทธศาสนา การศึกษานี้ช่วยให้เข้าใจถึงปริเฉทรูปและแนวทางที่จะทำให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติในรูปแบบต่าง ๆ และการรู้ของตนเองที่สื่อสารกับผู้อื่นผ่านการเคลื่อนไหวและวาจา ในกรณีนี้ การเข้าใจถึงอสัมผัฏฐต…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
276
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 276 เป็นไปในภายนอก และก็ไม่อาศัยชีวิต เพราะชีวิตนั้นประกอบในกิจอื่น และไม่ อาศัยภาวรูปทั้ง ๒ เพราะแม้เมื่อภาวรูป ทั้ง ๒ นั้นไม่มีก็เป็น
เอกสารนี้อธิบายเกี่ยวกับชีวิตรูปและความสำคัญของสหชาตธรรม ซึ่งประกอบด้วยการใช้ชีวิตในรูปแบบต่าง ๆ พร้อมกับอธิบายถึงการแสดงวัตถุทุกข์และการมีอยู่ของชีวิตนทรีย์ การเลี้ยงดูกัมมชรูปและความสัมพัน…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
266
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 266 สมุฏฐาน ย่อมเป็นไปจนกะทั่วเป็นซากค [สังคหคาถา] ากศพ ฯ รูปของเหล่าสัตว์ที่ตายแล้ว ย่อมเป็นไป อย่างนั้นในภพอื่นอีกนั่นแล เริ่มต้นแต่
…ญญีสัตว์ที่ไม่ได้รับรู้หรือมีกายอย่างอื่นเช่นสัตว์ทั่วไป ท้ายที่สุด การแสดงถึงการเกิดและวิวัฒนาการในรูปแบบต่างๆ
การศึกษาจิตวิทยาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
258
การศึกษาจิตวิทยาในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 258 คือพิจารณาปฏิสนธิจิตเป็นต้นนี้ คือที่หมุนเวียนเป็นไปตามที่กล่าวมาแล้ว (ว่า) ไม่ยั่งยืนถาวร คือไม่เที่ยง ได้แก่มีความทรุดโทรมไปเป็นธ
…นญาณที่สัมปยุตด้วยมรรคและผล เนื้อหานี้ช่วยทำให้เข้าใจลึกซึ้งถึงการตัดกิเลส และการเข้าถึงธรรมอันสงบในรูปแบบที่ไม่เหลือเศษ ผ่านการประพฤติดีของแต่ละบุคคล ซึ่งเป็นญาณสำคัญในระบบการเรียนรู้ทางศาสนาและปฏิบัติธรรม…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 242
242
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 242
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 242 ในคาถานี้ อธิบายดังนี้ว่า "ความต่างแห่งวิบากที่เป็นสสังขาร (คือวิบากที่มีความปรุงแต่ง) ตามที่มาอย่างนี้ คือ อสังขารกุศล มี วิบากเป็
…ถึงการจัดประเภทวิบากต่าง ๆ โดยใช้อำนาจกรรมและปัจจัย และระบุถึงการแสดงวิบากที่เกี่ยวข้องกับการกระทำในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งที่เป็นอสังขาริกและสสังขาริก เพื่อแสดงความรู้อย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับธรรมชาติของกรรมและวิบาก…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - กามสุคติภพ
190
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - กามสุคติภพ
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 190 ภวังค์ และจุติ ในกามสุคติภพ ฯ อนึ่ง มหาวิบากทั้ง ๒ ย่อม เป็นไปด้วยอำนาจแห่งปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติ ในกามาสุคติภูมิ แม้ โดยประการทั้ง
เนื้อหาเกี่ยวกับภวังค์และจุติในกามสุคติภพ อธิบายเรื่องการปฏิสนธิในรูปแบบต่างๆ โดยเฉพาะการกำหนดอายุของเหล่าเทวดาชั้นต่างๆ ตามหลักการในอภิธัมม ซึ่งสอดคล้องกับบรรทัดฐานทางพระพ…