หน้าหนังสือทั้งหมด

การศึกษาเกี่ยวกับภพภูมิและจักรวาล
77
การศึกษาเกี่ยวกับภพภูมิและจักรวาล
จตุตถฌานภูมิ 7 ชื่อ เวหัปผลา อสัญญาสัตตา และสุทธาวาสภูมิ 5 ชื่อ อวิหา อตัปปา สุทัสสา สุทัสสี และอกนิฏฐา 4. อรูปภูมิ มี 4 คือ อากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ อากิญจัญญายตนะ และ เนวสัญญานาสัญญายตนะ แม้ว่
เนื้อหานี้กล่าวถึงภพภูมิในพระพุทธศาสนา ระบุถึงประเภทรูปแบบของภพภูมิทั้งหลาย รวมถึงการศึกษาลักษณะทางกายภาพของจักรวาลมนุษย์ได้พยายามค้นคว้าเกี่ยวกับโลกและจักรวา…
การเข้าใจโมหะและอวิชชา
43
การเข้าใจโมหะและอวิชชา
“ความไม่รู้ในทุกข์ ความไม่รู้ในทุกขสมุทัย ความไม่รู้ในทุกขนิโรธ ความไม่รู้ในทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา ความไม่รู้ในส่วนอดีต ความไม่รู้ในส่วนอนาคต ความไม่รู้ทั้งในส่วนอดีต และส่วนอนาคต ความไม่รู้ในปฏิจจสมุป
บทความนี้กล่าวถึงความไม่รู้ในรูปแบบต่างๆ ที่มีผลต่อการดำเนินชีวิตและความเข้าใจในธรรมะ โดยเฉพาะโมหะและอวิชชาที่ทำให้คนไม่สามารถรู้ตามควา…
ประเภทของกิเลสในพระพุทธศาสนา
37
ประเภทของกิเลสในพระพุทธศาสนา
…กไม่ได้กล่าวถึงสาเหตุที่ทำให้มีกิเลสปรากฏอยู่มากมาย แต่ในภาคปฏิบัติได้กล่าวถึงสาเหตุที่กิเลสนี้ปรากฏรูปแบบต่าง ๆ มากมายดังที่จะกล่าวต่อไป 2.4 ตระกูลของกิเลส นอกเหนือจากกิเลสที่ปรากฏชื่อต่าง ๆ กันแล้ว ในทางพ…
…ย์ได้กล่าวถึงจำนวนและประเภทของกิเลสที่มีอยู่มากมาย เช่น โลภะ โทสะ โมหะ สาเหตุที่ทำให้กิเลสปรากฏแฝงในรูปแบบต่าง ๆ และการจัดแบ่งกิเลสออกเป็น 3 ตระกูลใหญ่ ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ หรือเรียกว่า อกุศลมูล 3 ซึ่งแต่ล…
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
145
ลักษณะและประเภทของธาตุในธรรมชาติ
ปรากฏ 4. ลกฺขณาทิโต โดยลักษณะ รส ปัจจุปัฏฐาน กล่าวคือ ปฐวีธาตุ มีความแข็งเป็นลักษณะมีการทรงอยู่เป็นกิจ มีการรองรับรูปอื่นเป็นอาการ อาโปธาตุ มีการไหลหรือเกาะกุมเป็นลักษณะ ทำให้รูปที่เกิดร่วมด้วยมีความเ
…ไหล, เตโชธาตุที่อบอุ่น, และวาโยธาตุที่มีความเคร่งตึง รวมถึงการกำเนิดและความแตกต่างของธาตุแต่ละชนิดในรูปแบบที่ไม่เสถียร ยกตัวอย่างการปรากฏของสีและรูปร่างของธาตุต่างๆ ที่ไม่จำเป็นต้องเป็นไปตามลักษณะจริง นอกจา…
ธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์
144
ธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์
…ม่เรียกว่า ผม 3. จุณฺณโต โดยความแยกละเอียด กล่าวคือ ร่างกายนี้ประกอบด้วยส่วนย่อย ต่าง ๆ นับไม่ถ้วนในรูปแบบเป็นเซล และเป็นกล้ามเนื้อซึ่งเป็นปฐวีธาตุ สามารถลดลงเป็นส่วน เล็กที่สุด ดุจธุลีละเอียด เมื่อตวงดูจะไ…
เนื้อหาเกี่ยวกับธาตุ 4 ในร่างกายมนุษย์ ซึ่งประกอบไปด้วย ปฐวี (ดิน), อาโป (น้ำ), เตโช (ไฟ) และ วาโย (ลม) โดยแต่ละธาตุมีบทบาทที่สำคัญในความเป็นอยู่ของร่างกาย ซึ่งปฐวีมีส่วนช่วยในการสร้างโครงสร้างของร่าง
การพิจารณาธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย
129
การพิจารณาธาตุทั้ง 4 ในร่างกาย
ธาตุทั้ง 4 นี้ เป็นส่วนที่ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย การที่เรียกว่า หญิง ชาย เรา เขา สัตว์ บุคคล มนุษย์ เทวดา พรหม นั้น หาใช่อื่นไม่ แท้จริงก็ได้แก่ธาตุ 4 ที่รวมกันเป็นกลุ่ม เป็นกองปรากฏขึ้นเป็นรูปร่างสัณฐ
…้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็นหนทางในการเข้าใจ โดยอุปมาคล้ายกับการฆ่าโคที่เมื่อชำแหละจ…
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
115
อาหาเรปฏิกูลสัญญา
บทที่ 4 อาหาเรปฏิกูลสัญญา การเจริญอาหาเรปฏิกูลสัญญา เป็นการเจริญสมถกัมมัฏฐานอีกรูปแบบหนึ่ง ที่มี ความใกล้ชิดกับผู้ปฏิบัติสามารถใช้เป็นแนวทางปฏิบัติในชีวิตประจำวันได้ง่ายเนื่องจากอารมณ์ท…
บทที่ 4 ศึกษาอาหาเรปฏิกูลสัญญาซึ่งเป็นกัมมัฏฐานที่ช่วยลดความยึดติดต่ออาหาร พระพุทธองค์ได้ชี้ให้เห็นว่าการบริโภคส่งผลกระทบต่อชีวิตและการปฏิบัติอย่างไร บทนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจในกัมมัฏฐานที่เกี่ยวกั
การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย
109
การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย
3.5 การเจริญอรูปกัมมัฏฐานในวิชชาธรรมกาย การเจริญอรูปกัมมัฏฐานได้ ต้องเข้าถึงกายอรูปพรหมเสียก่อน แล้วอาศัยกายอรูปพรหม นั้นเจริญอรูปกัมมัฏฐานตามที่ได้กล่าวมา ทั้งรูปฌานและอรูปฌานที่อยู่ในกายต่าง ๆ ถ้าใช
…างกาย เพื่อเข้าถึงฌานต่าง ๆ จนถึงอากาสานัญจายตนฌาน โดยอิงจากคำอธิบายของพระมงคลเทพมุนี. การทำสมาธิในรูปแบบนี้นำไปสู่อภิญญา 5 ได้แก่ ตาทิพย์, หูทิพย์, ระลึกชาติได้, รู้วาระจิต, และการทำฤทธิ์หลายอย่าง ซึ่งจะช…
อากาสานัญจายตนฌานและการบรรลุสมาธิ
103
อากาสานัญจายตนฌานและการบรรลุสมาธิ
1. น ชียติ ไม่แก่ 2. น มียติ ไม่ตาย 3. น จวติ ไม่จุติ 4. น อุปฺปชฺชติ ไม่เกิด 5. อปุปสยุห์ ไม่มีใครข่มเหง 6. อโจรคหณีย์ ไม่มีโจรลัก 7. อนิสฺสินํ ไม่มีที่พึ่งอาศัย 8. วิหงุคคมน์ เป็นทางไปของเหล่าวิหค (
…จในความว่างเปล่าและการบรรลุสมาธิอย่างสูงสุด โดยทั้งหมดนี้เดินทางสู่การตั้งมั่นในสติและอารมณ์ที่ไม่มีรูปแบบ การบริกรรมอากาศไม่มีที่สิ้นสุดช่วยให้ผู้ปฏิบัติได้ก้าวล่วงสู่ระดับที่สูงขึ้นในฌานได้อย่างมีประสิทธิ…
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
89
กรรมและอุเบกขาในทิศต่างๆ
…ตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบ ได้เองโดยไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 2.9.4 ข้อควรรู้ในอุเบกขาภาวนา 1. ลักษณะ : มีอาการวางใจเป็นกลางในสัตว์ทั้งหลาย เป็นลักษณะ มี…
เนื้อหานี้นำเสนอเรื่องกรรมซึ่งเป็นของแต่ละสัตว์ในทิศทางต่างๆ รวมถึงวิธีการที่ผู้ปฏิบัติควรพิจารณาอุเบกขา เพื่อให้มีใจเป็นกลางต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยอธิบายลักษณะและกิจของการวิปัสสนาในการมองดูสัตว์อย่างเท่
การเสื่อมเสียและการเจริญมุทิตา
83
การเสื่อมเสียและการเจริญมุทิตา
6. ความเสื่อมเสีย : ความสุข รื่นเริง โอ้อวด กำหนัด เกิดขึ้น เป็น ความเสื่อมเสียของ มุทิตา 7. ข้าศึกใกล้ : มีความยินดีที่เนื่องด้วยกามคุณอารมณ์เป็นศัตรูใกล้ ความไม่ยินดีไม่สบายใจในความเจริญของผู้อื่น เ
…ุขและความยินดีที่เกี่ยวข้องกับกามคุณ รวมถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาภาวนา เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยการเปิดใจและแผ่ความรู้สึกดีไปยังผู้อื่นอย่างไร้ขีดจำกัด การทำสมาธิและการแผ่ขยายความรัก…
การแผ่มุทิตาในทิศทั้ง 10
82
การแผ่มุทิตาในทิศทั้ง 10
…ตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 2.7.4 สิ่งที่ควรรู้เกี่ยวกับมุทิตาภาวนา มีการบันเทิงใจในคุณความดี ทรัพย์ บริวาร ความสุข ของ…
เนื้อหาพูดถึงการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา แล
การแผ่เมตตาและมุทิตาแก่สัตว์ทั่วทิศ
81
การแผ่เมตตาและมุทิตาแก่สัตว์ทั่วทิศ
จ. สพฺเพ เทวา ยถาลทธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอเทวดาทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย 2. สพฺเพ มนุสสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอมนุษย์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเล ช
…ญของการแผ่เมตตาและมุทิตานี้ยังช่วยให้ผู้ปฏิบัติรู้สึกถึงคุณค่าของการให้และการเป็นส่วนหนึ่งของสังคมในรูปแบบที่ดีกว่า เมตตาและมุทิตานำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขในสังคมเทอญ.
การแผ่กรุณาไปในทิศทั้ง 10
75
การแผ่กรุณาไปในทิศทั้ง 10
…ตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบ ได้เองโดยไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 2.5.4 ข้อที่ควรรู้ในกรุณาภาวนา 1. ลักษณะ : 2. กิจ : มีความเป็นไปแห่งกายวาจาใจ ในอันที่จะบำบ…
เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ทำให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์ โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น และมุ่งมั่นช่วยเหลือผู้ที่อยู่ในค
การแผ่เมตตาในทิศทั้งสิบ
65
การแผ่เมตตาในทิศทั้งสิบ
…ฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดย ไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้ 56 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี
ข้อความนี้เน้นการแผ่เมตตาไปยังสัตว์ทั้งหลายในทิศต่าง ๆ ตั้งแต่ทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ตะวันออกเฉียงเหนือ ตะวันตกเฉียงใต้ ทิศใต้ และทิศเหนือ โดยเรียกร้องให้สัตว์ทั้งหลายไม่เบียดเบียนกันและไม่มีทุกข์ นอกจา
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
54
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ
เรื่องพญานาค อภูริทัตตะ ครั้งพระโพธิสัตว์เสวยพระชาติเป็นพญานาคชื่อภูริทัตตะ ได้อธิษฐานอุโบสถศีลแล้ว ขึ้นไปนอนขดอยู่บนจอมปลวกครั้งนั้นถูกพราหมณ์หมองูใช้ยามีพิษร้อนแรงเหมือนไฟบรรลัยกัลป์ ราดใส่ทั่วทั้งต
ในเรื่องนี้เราจะพบกับพญานาคชื่อภูริทัตตะ ซึ่งพระโพธิสัตว์ได้เสวยพระชาติในรูปแบบนี้ และได้รักษาศีลแม้จะถูกทรมานจากพราหมณ์หมองู ในขณะเดียวกันมีเรื่องของพญานาคชื่อจัมเปยยะและสังขปาละ…
บทแห่งความเมตตา
44
บทแห่งความเมตตา
เอส อติปิยปุคฺคโล สุขิโต โหตุ, นิททุกฺโข โหตุ ขอบุคคลที่รักใคร่มากนั้นจงมีความสุขเถิด, จงอย่ามีความทุกข์เลย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอัปปนาสมาธิเช่นเดียวกัน ทำฌาน จิตนั้นให้อ่อนนุ่ม
ข้อความนี้เน้นการเจริญภาวนาเมตตาในทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นสำหรับตนเอง ผู้ที่รัก คนที่เป็นกลาง และศัตรู เพื่อให้เกิดความสุขในทุกคน ผ่านการทำฌานและ…
การเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
23
การเจริญอสุภกัมมัฏฐาน
การเจริญอสุภกัมมัฏฐานเป็นไปได้ทั้งในแง่สมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐาน หากเจริญในแง่สมถะก็ให้เห็นความเป็นสิ่งที่น่าเกลียดไม่สวยงามปฏิบัติแล้วทำให้ฌานเกิดขึ้นได้ ส่วนในแง่วิปัสสนาให้พิจารณาความเป็นอนิ
…ให้บุคคลที่มีราคจริตสามารถจัดการกับความปรารถนาภายในได้ดีขึ้น และส่งผลให้สามารถลดความยึดมั่นถือมั่นในรูปแบบของคนอื่นๆ
การพิจารณาซากศพในวิปัสสนา
20
การพิจารณาซากศพในวิปัสสนา
พิจารณาสลับไปเช่นนี้ ถ้าเมื่อใดหลับตาแล้วปรากฏภาพซากศพนั้นเหมือนเมื่อลืมตาก็จะได้ อุคคหนิมิต อุคคหนิมิตเป็นนิมิตที่ปรากฏทางใจชัดที่ศูนย์กลางกายจะเห็นเป็นซากศพน่าเกลียด น่ากลัวชวนให้ขยะแขยงสะอิดสะเอียน
…ริ่มจากการหลับตาและให้เห็นภาพซากศพที่ขยะแขยงแต่ค่อยๆ กลั่นตัวใสขึ้นจนเข้าถึงดวงปฐมมรรค มีการกล่าวถึงรูปแบบต่างๆ ของซากศพที่ต้องนำมาพิจารณา เช่น ซากศพที่พองอืด, ซากศพสีเขียวคล้ำ, ซากศพที่มีน้ำเหลือง, และซากศ…
ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและอสุภะ
15
ความเข้าใจเกี่ยวกับร่างกายและอสุภะ
…างไรก็ตาม ความเข้าใจเรื่องนี้จะเกิดขึ้นได้ก็โดยอาศัยการเจริญสมาธิด้วยการพิจารณาร่างกาย ดังนั้นจึงมี รูปแบบของการเจริญสมาธิ ซึ่งปรากฏหลักฐานในพระไตรปิฎกแบบหนึ่ง ที่ชื่อว่า อสุภภาวนา 1.2 ความหมายของอสุภะ อสุภ…
…นช่วยให้ผู้คนเห็นถึงความเปลี่ยนแปลงของร่างกายและค้นพบความสงบภายใน ด้านหลักฐานในพระไตรปิฎกมีการอธิบายรูปแบบการเจริญสมาธิแบบอสุภภาวนา ซึ่งหมายถึงการพิจารณาความไม่สวยงามเพื่อช่วยให้หลุดพ้นจากทุกข์