รู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 102 / 271

…่ะ ต้องพิจารณาเบญจขันธ์ทั้ง 5 เสียก่อนว่าเป็นของไม่ดีไม่งาม เป็นของไม่ดีไม่งามนะเป็นของหนักจริงๆ นะ รู้ว่าเป็นของหนักแล้ว เริ่มต้นทีเดียว เมื่อเห็นว่าหนักละก็เริ่มต้นสำรวม ตา หู จมูก ลิ้นกาย ใจ เลยทีเดีย…

เนื้อหาเกี่ยวกับการปล่อยเบญจขันธ์ทั้ง 5 ซึ่งเป็นวิธีการเพื่อหลุดพ้นจากการยึดติดในสังขาร โดยเฉพาะการสำรวมระวังตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เพื่อให้สามารถสละความยินดีและความไม่ยินดีออกไป จากนั้นต้องมีความขยัน

1. จักขุ ตา เป็นแดนรับรู้รูป เกิดความรู้คือ จักขุวิญญาณ เห็น 2. . โสตะ หู เป็นแดนรับรู้เสียง เกิดความรู้คือ โสตวิญญาณ ได้ยิน …

การรับรู้เกิดจากการสัมผัสเมื่ออายตนะ อารมณ์ และวิญญาณมาบรรจบกัน โดยมีช่องทางต่างๆ ของอายตนะ เพื่อเสริมสร้างคว…

…มด พอหยุดได้เสีย ก็เบื่อหน่าย เบื่อหน่ายใน รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ธรรมารมณ์ เบื่อหน่ายในทางความรู้ทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ เบื่อหน่ายในการสัมผัสทาง ตา หู จมูก ลิ้น กายใจ เบื่อหน่ายหมดต้องทำใจให้หย…

…ชีวิตออกเป็นอายตนะ 12 เพื่อเห็นว่าชีวิตปราศจากตัวตน โดยเสนอให้ทำใจหยุด ณ ศูนย์กลางกาย เพื่อไปสู่ความรู้ที่แท้จริงและการเข้าใจถึงความหมายของชีวิต. นักศึกษาได้รับการกระตุ้นให้ประเมินตนเองหลังจากศึกษา และเต…

…ลากระทบกายย่อมผลัดเปลี่ยนกันกระทบ สุดแต่ว่าอันไหนจะ เด่นชัดขึ้นเป็นใหญ่อันนั้นก็กระทบแรง ให้เกิดความรู้สึกขึ้นเฉพาะอันนั้น เช่น ฤดูหนาว เย็น กระทบ ฤดูร้อน ร้อนกระทบ ผันแปรไปตามอุตุนิยมซึ่งไม่มีอะไรมาห้าม…

เนื้อหาว่าด้วยการศึกษาโผฏฐัพพธาตุและธัมมธาตุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้สัมผัสในร่างกายมนุษย์ อธิบายสภาวะต่างๆ ของธาตุ เช่น ปฐวี เตโช วาโย และความสำคัญของธัมมธาตุในการคิดแล…

…ทจมูกมีธรรมชาติใส สำหรับรับกลิ่นมีสัณฐานคล้ายกีบเท้าแพะเรียงกันอยู่ในรูจมูกทำหน้าที่รับให้ฆานวิญญาณ รู้กลิ่น ได้ ฆานธาตุมีลักษณะแตกสลายและเกิดขึ้นเพราะมีกรรมเป็นปัจจัยส่งผล 4. ชิวหาธาตุ เป็นรูปธรรม มีหน้…

…ูก), ชิวหาธาตุ (ลิ้น), และกายธาตุ (กาย) ซึ่งแต่ละองค์ธาตุมีลักษณะแตกสลายอยู่เสมอและทำหน้าที่ในการรับรู้สิ่งต่าง ๆ ที่มากระทบ ผ่านกระบวนการของกรรมที่ยังคงอยู่ โดยหากไม่มีการพิจารณาอย่างเข้าใจจริงจะนำไปสู่…

…ับอารมณ์ และพิจารณาอารมณ์ทางทวารทั้งห้า องค์ธรรมได้แก่ อเหตุกจิต 3 ดวง คือ สัมปฏิจฉนจิต 2 ดวง ที่รับรู้อารมณ์ที่ดีเป็นผลของบุญดวงหนึ่ง ที่รับรู้อารมณ์ที่ไม่ดีเป็นผลของบาปดวงหนึ่ง ปัญจทวาราวัชชนจิต 1 ดวง …

…่ละดวงมีหน้าที่พิจารณาอารมณ์ของรูป เสียง กลิ่น รส และสัมผัส เมื่ออารมณ์กระทบประสาท ก็จะนำไปสู่การรับรู้โดยสัมปฏิจฉนจิต หากไม่มีการรู้แจ้งตามความเป็นจริง ก็จะเกิดอุปาทานและความทุกข์ที่ไม่รู้จบ ต่อมาในธาตุ…

…ปและนาม ได้แก่ ชีวิตรูป ชีวิตนาม เป็นทั้งรูปธรรมและนามธรรม 9. มนินทรีย์ ความเป็นใหญ่ของใจ มีหน้าที่ รู้อารมณ์ ได้แก่ จิตทั้งหมด เป็นนามธรรม 10. สุขินทรีย์ ความเป็นใหญ่เรื่องสุขเวทนา มีหน้าที่ สบาย ได้แก่…

…ินทรีย์ที่แสดงอาการของหญิง ปุริสินทรีย์ที่แสดงอาการของชาย ชีวิตินทรีย์ที่รักษารูปและนาม มนินทรีย์ที่รู้สึกอารมณ์ รวมถึงอินทรีย์ที่เกี่ยวข้องกับสุขเวทนา ทุกขเวทนา โสมนัสเวทนา และโทมนัสเวทนา นอกจากนี้ยังได…

19. ปัญญินทรีย์ ความเป็นใหญ่ทางปัญญา มีหน้าที่รู้ไตรลักษณ์ ได้แก่ ปัญญาเจตสิก (โลกียะ ) เป็นนามธรรม 20. อัญญัติตัญญัสสามิตินทรีย์ ความเป็นใหญ่ในเรื่อ…

…มนี้สำรวจปัญญินทรีย์และลักษณะของอินทรีย์ โดยกล่าวถึงความเป็นใหญ่ของปัญญินทรีย์ในเรื่องต่างๆ เช่น การรู้ไตรลักษณ์, โสตาปัตติมรรคญาณ, และอรหัตตผลญาณ รวบรวมถึงการทำงานของจักขุนทรีย์ที่รับสี การทำงานของธาตุท…

…ติ-โสภณจิต 91 ความระลึกได้ นามปามิสต์ เอกัคคตา-จิต 72 ตั้งมั่นแน่วแน่ นามปรมัตถ์ 19. ปัญญินทรีย์ การรู้ตามความเป็นจริง ปัญญา-ญาณสัมปยุตตจิต โตรลักษณ์ นามปรมัตถ์ 20. อนัญญตัญญัส- การรู้แจ้งอริยสัจ 4 ปัญญา…

ตารางสรุปอินทรีย์ 22 ประการที่เกี่ยวกับการรับรู้และอารมณ์ของมนุษย์ เริ่มจากการเห็น (จักขุนทรีย์) และการได้ยิน (โสตินทรีย์) ไปจนถึงความสุขและความทุกข…

3. เป็นความจริงที่ทำบุคคลผู้เข้าถึงให้เป็นอริยชน แม้เดิมทีเดียวเป็นปุถุชน แต่เมื่อมา รู้แจ้งในอริยสัจ 4 ครบถ้วนบริบูรณ์ทุกประการแล้ว ย่อมแปรสภาพจากปุถุชนเป็นอริยชนไปทันที เหมือนคนจนเมื่อมี…

เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าใจอริยสัจ 4 ว่ามีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนแปลงจากปุถุชนเป็นอริยชน โดยเมื่อรู้แจ้งแล้วจะทำให้สามารถกำจัดศัตรูภายในคือกิเลส และลดความขัดแย้งภายนอก แสดงให้เห็นถึงความสำคัญในการแสวง…

…มพระบาลีมัคควิภังคสูตร องค์มรรคทั้ง 8 นี้ เมื่อรวมตัวกันเข้าเป็นมัคคสมังคี ก่อให้เกิดสัมมาญาณคือความรู้ชอบ หรือยถาภูตญาณทรรศนะ ความรู้เห็นตามความเป็นจริง) นี่แหละคือตัวอริยมรรคตามแนว พระพุทธพจน์ ซึ่งสรุป…

…าธิหรือสมาธิในฌาน 4 ตามพระบาลีมัคควิภังคสูตร ซึ่งเมื่อรวมกันจะนำไปสู่สัมมาญาณและยถาภูตญาณทรรศนะ ความรู้นี้แบ่งเป็น 9 ประการที่ทำให้เกิดความหลุดพ้นจากกิเลสและนำไปสู่วิมุติ โดยมีญาณต่าง ๆ ที่อธิบายถึงขั้นต…

…มีหน้าที่อย่างไร รวมเรียกว่า ไตรปริวัฏ ทวาทสาการ แปลว่า 3 รอบ 12 อาการ หมายถึง ญาณ 3 ในอริยสัจ 4 ผู้รู้อริยสัจ 4 ที่เรียกว่ารู้จริง รู้แล้วพ้นทุกข์ได้ ต้องรู้ประกอบด้วยญาณ 3 อาการ 12 นี้ ที่คนสามัญรู้นั้…

…ควบคู่กับกระบวนการของอริยมรรค 8 ที่นำไปสู่ความดับทุกข์ ทุกกิจในอริยสัจ 4 มีความสำคัญ ไม่เพียงแค่ความรู้ทั่วไป แต่ต้องรู้จริงเพื่อพ้นทุกข์ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนธรรมที่เกี่ยวข้องกันทั้งสามนี้ได้แก่ โพธ…

…เป็น 2 ประการ คือ 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร 2. เทศนาญาณธรรมจักร 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร ได้แก่ พระญาณอันตรัสรู้อริยสัจ 4 มีปริวัฏฏ์ 3 มีอาการ 12 ประหารข้าศึก คือ กิเลสเสียได้ เป็นสมุจเฉทปหาน ขาดจากสันดานแห่งพระอ…

พระธรรมจักรแบ่งออกเป็น 2 ประการ ได้แก่ ปฏิเวธญาณธรรมจักร ซึ่งเกี่ยวกับการตรัสรู้พระอริยสัจ 4 และเทศนาญาณธรรมจักร ที่มีการอบรมผ่านการเทศนาอริยสัจ ผลของการปฏิบัติและการยุติกิเลส ส่งผ…

…ยู่ตามธรรมชาติอย่างแท้จริง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงค้นพบกฎธรรมชาตินี้แล้ว ได้ทรงนำมาประกาศแก่ชาวโลกให้รู้ตาม ดังที่พระพุทธองค์ได้ตรัสไว้ในปัจจยสูตรนั้น นอกจากปฏิจจสมุปบาทจะเป็นหลักธรรมที่เกี่ยวกับกฎธรรมชาต…

…ท ผู้นั้นชื่อว่าเห็นธรรม" ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามหลักธรรมนั้น โดยเป็นหนทางสู่การรู้แจ้งในชีวิต.

…อการขวนขวายน้อยที่จะไม่แสดงธรรมโปรดเวไนยสัตว์ เพราะ ทรงดำริว่า “ธรรมที่เราได้บรรลุนี้ลึก เห็นได้ยาก รู้ตามได้ยาก เป็นธรรมสงบ ประณีต หยั่งไม่ได้ ด้วยความตรึกละเอียดรู้ได้แต่บัณฑิต ส่วนหมู่สัตว์นี้เป็นผู้ย…

พระพุทธองค์ทรงเห็นว่าธรรมที่ตรัสรู้มีความลึกซึ้งและยากแก่การเข้าใจ ดังนั้นจึงใช้เวลาหลังตรัสรู้ถึง 7 สัปดาห์ในการพิจารณา นอกจากนี้ ทรงพ…

4. ความรู้สึกเป็นทุกข์ทางใจ (โทมนัสเวทนา) 5. ความรู้สึกเฉย ๆ คือ รู้สึกเป็นกลางๆ ไม่สุข ไม่ทุกข์ (อุเบกขาเวทนา…

เนื้อหาในบทนี้สรุปความรู้สึกทางใจและการแยกแยะตัณหาที่เกิดจากความอยากมีความสุขหรือความทุกข์ การวิเคราะห์เวทนาที่แบ่งเป็น 2 ชนิ…

…มชั่วทางกาย ทางวาจา และทางใจ โดยเริ่มต้นมาจากความชั่วทางใจเป็นพื้นฐาน โดยมีอวิชชาเป็นปัจจัย เพราะไม่รู้จึงทำชั่ว ทั้ง ทางกาย วาจา และใจ อวิชชาเป็นปัจจัยแก่การทำชั่วหรือบาปอันส่งผลให้เกิดความทุกข์ และยังผ…

อวิชชาหรือความไม่รู้เป็นปัจจัยที่ทำให้คนทำชั่ว โดยเริ่มจากความชั่วทางใจซึ่งส่งผลให้เกิดการทำผิดทางกายและวาจา ความชั่วทำใ…

…งจะได้ไป เกิดในสวรรค์ หวังให้ได้ลาภ เป็นต้น 3. ดับวิญญาณได้ นามรูปจึงดับ ดับวิญญาณ หมายถึง ดับการรับรู้ต่างๆ ได้แก่ ดับวิญญาณ 6 คือ ดับการรับรู้ทางตา ดับการรับรู้ทางหู ดับการรับรู้ทางจมูก ดับการรับรู้ทาง…

การดับสังขารคือการดับความคิดที่ปรุงแต่งทั้งดีและชั่ว ส่วนการดับวิญญาณเกี่ยวข้องกับการดับการรับรู้จากประสาทสัมผัสทั้ง 6 เช่น การเห็น การได้ยิน การดมกลิ่น และอื่นๆ ซึ่งนำไปสู่การดับนามรูปที่เกี่ยวข้อ…

…วิตหรือวิธีดับปฏิจจสมุปบาท จะพบว่า เป็นการเริ่มต้นดับ ที่อวิชชาก่อน เมื่ออวิชชาดับไปแล้ว วิชชา (ความรู้แจ้ง) ก็เกิดขึ้นแทน วิธีดับปฏิจจสมุปบาทหรือ ปัจจยาการนี้ เป็นวิธีเดียวกันกับการดับตัณหาในอริยสัจ 4 เ…

…้ว วงจรชีวิตจะไม่มีการเกิดซ้ำอีกผ่านการเข้าใจและปฏิบัติตามหลักการของปฏิจจสมุปบาทนี้ ไม่ว่าจะเป็นความรู้แจ้งหรือการดับอวิชชา

…ตุและวิญญาณธาตุเป็นส่วนของนามโดยดวงวิญญาณธาตุจะอยู่ในอากาศธาตุ และดวงวิญญาณธาตุนั้นจะมี เห็น จำ คิด รู้ ที่รวมเรียกว่า ใจ ดวงเห็น จะมีขนาดประมาณเท่ากับกระบอกตา ธาตุเห็นอยู่ในกลางดวงนี้ มีหน้าที่รับ อารมณ…

…มที่ทำให้เป็นมนุษย์ที่ฐานที่ 6 มีศูนย์ประกอบด้วยดิน น้ำ ลม ไฟ วิญญาณ และอากาศธาตุ ดวงเห็น จำ คิด และรู้ อยู่ในดวงวิญญาณธาตุ โดยมีขนาดที่แตกต่างกันเพื่อทำหน้าที่ในการรับรู้และควบคุมอารมณ์ ซึ่งเป็นส่วนประก…