รู้ : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 67 / 261

บทที่ 9 ขั้นตอนที่ 7 บุคคลปโรปรัญญ 9.1 ธรรมชาติผู้ฟัง 9.2 รู้จักบุคคลปโรปรัญญ 9.3 รู้จักเลือกธรรมะ 9.4 วิธีการแสดงธรรม 9.5 เทคนิคการแสดงธรรม 9.6 รู้จักประเมินผล …

บทที่ 9 เน้นขั้นตอนและเทคนิคในการเป็นบุคคลปโรปรัญญ รวมถึงการรู้จักธรรมชาติผู้ฟังและวิธีการแสดงธรรมเพื่อเข้าถึงใจผู้ฟัง สับสนทนาได้แก่การเลือกธรรมะที่เหมาะสมและประเ…

…านในทำนองเดียวกันหลายๆ ครั้งเข้า พระคันถูกเถระจึงเกิดความสงสัยขึ้นว่า เพื่อนของเราไม่ได้ เรียนและไม่รู้คาถาแม้สักว่าเล็กน้อยเลย ตั้งแต่วันที่บวชมา เธอก็เข้าไปอาศัยในป่าแต่ทำไมเธอถึงมีศิษย์ มากมายถึงเพียง…

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงการสนทนาระหว่างพระวิปัสสกะและพระคันถิกะ โดยพระคันถิกะสงสัยในความรู้ของพระวิปัสสกะ แต่เมื่อพระศาสดาหมายถึงคุณค่าของการปฏิบัติธรรมที่นำไปสู่การหลุดพ้นจากกิเลส เปรียบเทีย…

…นฝึกการสำรวม ในปาฏิโมกข์ (ขั้นตอนที่ 1) ก็ให้ฝึกโดยอาศัยวิธีการจากธัมมัญญูสูตรมาใช้ดังนี้ คือ 1. การรู้จักธรรม ด้วยการศึกษาว่าปาฏิโมกข์คืออะไร มีอะไรบ้าง เป็นต้น 2. การรู้จักอรรถ คือทำความเข้าใจให้ได้ว่า…

เนื้อหาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างคุณกโมคคัลลานสูตรและธัมมัญญูสูตรในพระพุทธศาสนา สรุปว่า คุณกโมคคัลลานสูตรเป็นขั้นตอนการฝึกที่มีลำดับขั้น การศึกษาและการฝึกปฏิบัติต้องทำไปทีละขั้น ในขณะที่ธัมมัญญูสูตร

1. สำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ 2. คุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย 3. รู้จักประมาณในโภชนะ 4. ประกอบเนืองๆ ซึ่งความเป็นผู้ตื่นอยู่ 5. ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ 6. เสพเสนาสนะอันส…

ในบทนี้กล่าวถึงการสำรวมระวังในพระปาฏิโมกข์ โดยมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ การถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร, การมีปรกติเห็นภัยในโทษเล็กน้อย, และการสมาทานศึกษาในสิกขาบท ซึ่งมีความสำคัญต่อการดำเนินชีวิ

…อสุนัขจิ้งจอกออกหาเหยื่อ พบซากช้างนั้นคิดว่า “เราได้เหยื่อชิ้นใหญ่แล้ว” จึงไปที่ซากนั้น กัดที่งวง ก็รู้สึกเหมือนเวลาที่กัดงอนไถ มันคิดว่า “ตรงนี้ไม่ควร กิน” จึงกัดที่งาทั้งคู่ ก็รู้สึกเหมือนเวลาที่กัดเสา…

พระภิกษุควรสำรวมระวังใจจากกิเลสที่อาจนำไปสู่อันตรายตามคำสอนของพระพุทธเจ้า โดยใช้เรื่องราวจากสิคาลชาดกเป็นข้อเตือนใจ การไม่ระวังเสียงจากกิเลสแม้จะเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดความพินาศได้ เหมือนกับหมาจิ้งจอกท

…ห้กิเลส หรืออกุศลกรรมลามกเกิดขึ้นได้นั่นเอง การคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลายจึงเป็นบทฝึกให้พระภิกษุรู้จักตัดสินใจเป็น คือ รู้ว่าสิ่งใด “ควร” สิ่งใด “ไม่ควร” เช่น ควรดู ไม่ควรดู หรือควรฟัง ไม่ควรฟัง เป็น…

…กล่าวถึงช้างที่ประสบทุกข์จากความโลภจนเกือบเสียชีวิต แต่เมื่อได้รับน้ำก็มีโอกาสรอดชีวิต และได้ตระหนักรู้ว่า ความทุกข์นั้นเกิดจากความโลภที่ตนเองสร้างขึ้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้สอนว่า ต้องไม่ให้กิเลสนั้นพอก…

…พุทธองค์จะทรงแนะนำให้ยิ่งขึ้นไปว่า “ดูก่อนภิกษุ มาเถิด เธอจงเป็นผู้ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ คือ ทำความรู้สึกตัวในเวลาก้าวไป และถอยกลับ ในเวลาแลดูและเหลียวดู ในเวลางอแขนและเหยียดแขน ในเวลาทรงผ้าสังฆาฏิ บาตร…

…ิสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา อธิบายความสำคัญของสติที่ช่วยไม่ให้เราหลงลืมและมีความเพียรในชีวิต รวมถึงความรู้สึกตัวในขณะที่ทำกิจกรรมต่างๆ เพื่อการบรรลุพระนิพพานที่แจ่มชัด โดยเน้นการปฏิบัติในอิริยาบถต่างๆ เช่น …

…ะกับสิ่งล่อใจนอกตัว มี รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส เป็นต้น โดย พยายามควบคุมอินทรีย์ของตนเองไว้ ด้วยการรู้จักเลือกที่จะใช้ “ตาไปดูรูป” “หูไปฟังเสียง” “จมูกไปดมกลิ่น” “ลิ้นไปรับรส” “กายไปสัมผัส” และ “ใจไปคิด…

บทความนี้พูดถึงวิธีการควบคุมอารมณ์ของใจไม่ให้ไปติดอยู่กับกามคุณและการบริโภคอาหารอย่างมีประมาณ โดยยกตัวอย่างจากคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและพระสารีบุตรในการเลือกสิ่งที่จะบริโภค เพื่อสุขภาพร่างกายที่ดี

2.4.5 ขั้นตอนที่ 5 “ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ” จากการรู้จักสำรวมกาย วาจาให้เป็นปกติ รู้จักคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย รู้จักการประมาณ ในการบริโภค และรู้จ…

ในขั้นตอนที่ 5 เราจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับการประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ โดยทำให้มีสติอยู่ที่ศูนย์กลางกายในทุกอิริยาบถ ทำให้จิตใจสงบและมั่…

…ก ไม่มีนาบุญอื่นยิ่งกว่า ธรรม 7 ประการเป็นไฉน ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็น ธัมมัญญู รู้จักธรรม 1 อัตถัญญู รู้จักอรรถ 1 อัตตัญญู รู้จักตน 1 มัตตัญญู รู้จักประมาณ 1 กาลัญญู รู้จักกาล 1 ปริส…

อานิสงส์จากการฝึกตามธัมมัญญูสูตรรวมถึงการเป็นผู้ควรของคำนับ ต้อนรับ ทำบุญ อัญชลี และเป็นนาบุญของโลก โดยมีธรรม 7 ประการที่เป็นหัวใจสำคัญในการฝึกปฏิบัติ เพื่อให้เป็นที่เคารพและได้รับการต้อนรับอย่างเหมาะ

…ั่งเรียนได้ตามปกติ การเรียนด้วยความเคารพในการศึกษา จะทำให้ใจของเรามีความพร้อมที่จะรับการถ่ายทอดความ รู้ที่ครูนำมาสอนได้เป็นอย่างดี ครูผู้สอนก็จะสามารถถ่ายทอดความรู้ความสามารถได้อย่างเต็มที่อุปมาเหมือน ผู…

…น ที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ให้พุทธานุญาตให้นั่งเรียนและสอนได้อย่างเหมาะสม เหตุนี้ทำให้การถ่ายทอดความรู้เป็นไปได้อย่างราบรื่นและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ยังพูดถึงการไตร่ตรองคำครู เพื่อเสริมสร้างปัญญาที่จะนำ…

…รรม” จะทำให้เราเกิดหิริ โอตตัปปะ คือ ความละอายและเกรงกลัวต่อบาปกรรม ซึ่งจะทำให้อยากทำแต่ความดี เพราะรู้ว่าการประกอบเหตุที่ดี ก็ย่อมได้รับผลตอบแทนที่ดีเช่นกัน เช่น รู้ว่าการ ทำทานทำให้เรามีโภคทรัพย์สมบัติ…

…นอกจากนี้ยังแนะนำวิธีการศึกษาธรรมะในยุคปัจจุบัน ที่มีทั้งการอ่านและการฟังทำให้ทุกคนสามารถเข้าถึงความรู้ได้สะดวกมากยิ่งขึ้น รวมถึงการแสวงหาครูดีและการฟังธรรด้วยความตั้งใจเพื่อเข้าใจและนำมาประพฤติปฏิบัติอย…

…นสิ่งที่ได้ศึกษา มาจากขั้นตอน “ธัมมัญญู” และทราบวิธีการที่จะนำมาฝึกฝนอบรมตนเองต่อไป เพราะหากเพียงแต่รู้ธรรม จำได้ แต่ไม่เข้าใจความหมายตามนัยต่างๆ ได้ถูกต้องจนลึกซึ้งแตกฉานแล้ว ก็จะยากที่จะเห็นแนวทางหรือ …

…บผลในทางธรรม การเข้าใจเนื้อความแห่งพระธรรมวินัยและการฝึกฝนเพื่อนำไปสู่การบรรลุพระนิพพาน โดยการมีความรู้และเข้าใจเนื้อความอย่างลึกซึ้งจะช่วยให้เกิดความสามารถในการปฏิบัติและใช้ธรรมะในการพัฒนาตนเองให้ก้าวหน…

…าง 3 เดือนบ้าง หรือ 6 เดือนบ้าง เพื่อทางบริษัทจะได้ดูการทำงานของพนักงานนั้น พร้อมทั้ง ได้เห็นถึงความรู้ความสามารถ เพื่อจะตัดสินใจรับ หรือจะปรับเพิ่มเงินเดือนให้ บางคนอาจไม่ผ่านการ ทดลองงาน เนื่องมาจากสุข…

…นข้อดีและจุดที่ต้องพัฒนา การก้าวหน้าในชีวิตเป็นผลจากการฝึกฝนและสั่งสมบุญกุศลอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการรู้จักตนเองและมีคุณธรรมในระดับที่เหมาะสม การพัฒนาและประเมินตนเองอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ทุกคนเดินทางไปสู่…

…ปัชฌาย์ได้สอนเรื่องศีลที่เธอต้องรักษา โดยจำแนกศีลออกเป็นประเภทต่างๆ อย่างถี่ถ้วนให้ฟัง ภิกษุรูปนั้น รู้สึกว่าศีลเป็นสิ่งที่ละเอียดอ่อน มีรายละเอียดมากมาย จึงคิดว่าตนเองคงไม่อาจทำตามได้ทั้งหมด เมื่อคิด อย…

เรื่องราวเกี่ยวกับภิกษุผู้มีศรัทธาที่บวชในพระพุทธศาสนา โดยมีพระอาจารย์แนะนำให้รักษาศีล 3 ประการ ได้แก่ กาย วาจา และใจ เมื่อปฏิบัติถูกวิธี ทำให้ภิกษุสามารถบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในเวลาอันสั้น การศึก

…หญ่ เป็นทางไปแห่งพระนิพพานโดยแท้ และเป็นทานอันยิ่งใหญ่ทางปรมัตถ์” 5.4.5 ปัญญา “ปัญญา” แปลว่า ความรอบรู้ ความรู้ทั่ว ความฉลาดเกิดแต่เรียน และคิด ปรีชาหยั่งรู้เหตุผล ความรู้เข้าใจชัดเจน ความรู้เข้าใจหยั่งแ…

บทความนี้กล่าวถึงการสละอารมณ์ที่ไม่ดีเช่น โลภ โกรธ หลง เพื่อให้จิตใจผ่องใสและมีสมาธิ พร้อมด้วยการพัฒนาปัญญาที่มี 3 ระดับ คือ จินตมยปัญญาที่เกิดจากการคิดและพิจารณา โดยยกตัวอย่างจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเพ

…อบด้วยปัญญาอันให้ถึงความเกิดและความดับ เป็นอริยะ ชำแรกกิเลส ให้ถึงความสิ้นทุกข์โดยชอบ ภิกษุนั้น ย่อมรู้ชัดตามความเป็นจริงว่านี้ทุกข์ นี้เหตุให้เกิดทุกข์ นี้ความดับทุกข์ นี้ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ เห…

…ากการปฏิบัติธรรม (ภาวนามยปัญญา) ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงย้ำว่าปัญญาอันแท้จริงคือ อธิปัญญาที่มีความรู้ครบถ้วนเกี่ยวกับอริยสัจ 4 ทั้งทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค และความไม่เที่ยงของสิ่งต่างๆ พระองค์สอนให้รู้ค…

…ประเมินจากการ “สละสิ่งของ” โดยพิจารณาว่า เราเป็นผู้รักการให้หรือไม่ ให้แล้วยังมีความ ตระหนี่ หวงแหน รู้สึกเสียดายในภายหลังหรือไม่ เป็นต้น 2. ประเมินจากการ “สละความสะดวกสบาย” โดยพิจารณาว่าเราเป็นคนประเภทต…

…ะ ความสามารถในการเห็นข้อบกพร่อง และการประเมินด้วยจาคะ เช่น การสละสิ่งของและอารมณ์ รวมถึงการพัฒนาความรู้และปัญญาในการตนเอง โดยเน้นถึงความสำคัญของการพัฒนาทักษะต่าง ๆ ในชีวิตประจำวัน เพื่อให้การดำเนินชีวิตม…

1. ปัญญาทางโลก หรือปัญญาที่เกิดจากการเรียนรู้ หรืออาศัยการคิดพิจารณาด้วยสมอง ได้แก่ ปัญญาในระดับจินตมยปัญญา และสุตมยปัญญา สามารถประเมินได้ใน 2 ปร…

…หานี้พูดถึงการประเมินปัญญาทางโลกและธรรม โดยปัญญาทางโลกมีสองประเด็นหลักคือ ความสามารถในการทำงานและการรู้เท่าทันสังขาร ขณะเดียวกัน ปัญญาทางธรรมจะประเมินจากการเข้าถึงกายในตัวเอง ซึ่งเกิดจากการเจริญสมาธิภาวน…

…เอง และเข้าใจในธรรมสำหรับใช้ประเมินคุณธรรมทั้ง 6 ประการ คือ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ 2. รู้วิธีการใช้ธรรมทั้ง 6 ประการมาประเมินคุณธรรมของตนเอง เมื่อพระภิกษุฝึกได้อย่างนี้แล้ว พระองค์จึงจะทรงร…

บทสรุปของการเป็นอัตตัญญูในพระภิกษุเริ่มต้นจากการเห็นคุณค่าการประเมินตนเอง ซึ่งมีหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ เมื่อพระภิกษุมีการประเมินตนเองอย่างถูกต้อง จะได้รับการรับร