หน้าหนังสือทั้งหมด

การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
269
การใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้า
…นเป็นอย่างไร” พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสว่า คำว่า “ฝั่งนี้” เป็นชื่อของ “อายตนะภายใน 6” คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ คำว่า “ฝั่งโน้น” เป็นชื่อของ “อายตนะภายนอก 6” คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และ ธรรมารมณ์…
บทความนี้นำเสนอการใช้สื่อการสอนในธรรมะของพระพุทธเจ้าผ่านตัวอย่างต่าง ๆ เช่น ขอนไม้ที่ลอยตามแม่น้ำ ด้วยการตั้งคำถามและการอธิบายความหมายของแต่ละสิ่ง โดยเชื่อมโยงกับแนวทางการพาไปสู่นิพพาน การเปรียบเทียบร
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
274
วิภัชชพยากรณียปัญหาและฐปนียปัญหา
…่เที่ยง? คำถามนี้จะ ต้องจำแนกแล้วตอบอย่างนี้ว่า ไม่ใช่เฉพาะดวงตาเท่านั้นที่ไม่เที่ยง แม้แต่ หู จมูก ลิ้น และทุก ส่วนของร่างกายก็ไม่เที่ยงเช่นเดียวกัน ฐปนียปัญหา คือ ปัญหาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้างดตอบ เป็น ป…
บทความนี้กล่าวถึงการจำแนกประเภทปัญหาในธรรมะตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอน โดยเน้นที่วิภัชชพยากรณียปัญหา ซึ่งเป็นปัญหาที่ไม่จำกัดเฉพาะดวงตา แต่รวมถึงส่วนต่าง ๆ ของร่างกายที่ไม่เที่ยง และฐปนียปัญหาซึ่ง
อากาสธาตุและวิญญาณธาตุในระบบธรรมชาติ
41
อากาสธาตุและวิญญาณธาตุในระบบธรรมชาติ
…ธาตุ ธาตุรู้ทางตา โสตวิญญาณธาตุ ธาตุรู้ทางหู ฆานวิญญาณธาตุ ธาตุรู้ทางจมูก ชิวหาวิญญาณธาตุ ธาตุรู้ทางลิ้น กายวิญญาณธาตุ ธาตุรู้ทางกาย มโนวิญญาณธาตุ ธาตุรับรู้ทางใจ โดยเมื่อเราได้รับสิ่งต่างๆ ภายนอกผ่านช่อง…
อากาสธาตุเป็นช่องว่างในร่างกายและภายนอก มีอากาสธาตุภายในและภายนอก เช่น ช่องต่างๆ ในร่างกายและสถานที่ที่ไม่มีธาตุ ส่วนวิญญาณธาตุทำให้มีชีวิต มีการรับรู้จาก 6 ธาตุที่สำคัญ เช่น ตา หู จมูก ซึ่งเชื่อมโยงก
การเข้าใจนิพพานในพระพุทธศาสนา
167
การเข้าใจนิพพานในพระพุทธศาสนา
…ริง 8.2 แนวคิดของคนฉลาด ธรรมดาคนส่วนมากมักเชื่อเฉพาะในสิ่งที่ตนเองสัมผัสทางทวารห้าคือ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย เท่านั้นว่า มีอยู่จริง สิ่งอื่นที่พ้นวิสัยการสัมผัสแห่งทวารห้าแล้วไม่มีจริง ความเชื่อเช่นนั้นเป…
บทความนี้กล่าวถึงความหมายของนิพพานในพระพุทธศาสนาและการสลัดออกจากกิเลส โดยมีการอธิบายว่าการเข้าถึงนิพพานนั้นเป็นเรื่องที่ยากที่จะเข้าใจ สำหรับผู้ที่ยังมีตัณหาและกิเลสอยู่ โดยเฉพาะการฝึกจิตให้มีสมาธิและ
การเข้าใจนิพพานในพระพุทธศาสนา
171
การเข้าใจนิพพานในพระพุทธศาสนา
…หน้าที่ดึงดูดสัตว์โลกที่ยังมีความผูกพันอยู่กับโลกไว้ ไม่ให้พ้นไปจากโลกได้ ส่วนอายตนะ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ก็ทำหน้าที่ดึงดูด รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ ตามหน้าที่ของตนๆ และในทำนองเดียวกัน อา…
ในพระพุทธศาสนา นิพพานแบ่งออกเป็นสองประเภท คือ สอุปาทิเสสนิพพาน ซึ่งหมายถึงสถานะที่ยังมีเบญจขันธ์อยู่ และอนุปาทิเสสนิพพานซึ่งไม่มีเบญจขันธ์เหลือ เป็นการดับกิเลสอย่างสมบูรณ์ พระมงคลเทพมุนี (สด จันทสโร)
การสร้างนิสัยดีในครอบครัว
14
การสร้างนิสัยดีในครอบครัว
…ม่ได้ตั้งแต่ แรกอย่างนี้ แล้วไปแต่งกันทำไม โบราณจึงสั่งนักสั่งหนาว่าถ้าตกลงปลงใจจะเป็นสามีภรรยากัน “ลิ้น กับฟันต้องกระทบกันแน่" เพราะฉะนั้น คู่ครองของเราจะดีวิเศษอย่างไร เรื่องกระทบใจต้อง มีกันแน่ ถ้าคิดว…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการสร้างนิสัยดีในครอบครัว โดยมุ่งเน้นที่การฝึกความอดทนและการยอมรับข้อบกพร่องของสามี ภรรยา และสมาชิกในครอบครัว สำหรับการอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ด้วยการเข้าใจว่าทุกคนมีข้อบก
ความหมายของอายตนะภายในและภายนอก
177
ความหมายของอายตนะภายในและภายนอก
…ง “อายตนะภาย ใน ๖” เหตุที่ใช้คำว่า “ทวาร” ซึ่งแปลว่า ประตู ก็เพราะอายตนะ ภายในทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เป็นทางเปิดรับ อายตนะภายนอกทั้ง 5 คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และ ธรรมารมณ์ (อารมณ์ที่ร…
บทความนี้เกี่ยวกับการทำความเข้าใจคำศัพท์ที่สำคัญในพระดำรัส ซึ่งพูดถึงอายตนะภายในและภายนอก รวมถึงคำว่า 'ทวาร' ที่หมายถึงประตูรับรู้ของอารมณ์ทั้งห้า การเห็นรูปด้วยจักษุจะต้องประกอบด้วยจักษุ รูป และใจ กา
การสำรวมใจเพื่อชีวิตที่สงบ
266
การสำรวมใจเพื่อชีวิตที่สงบ
สำรวม ตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ เพื่อคุ้มครองรักษาใจให้รอด พ้นจากการถูกครอบงำด้วยอภิชฌาและโทมนัส การสำรวม อินทรีย์ แท้ที่…
การสำรวมใจและอินทรีย์นั้นเป็นการสร้างความบริสุทธิ์ให้กับจิต โดยจะมีสติและไม่ปล่อยใจให้เลื่อนลอย การมีความพอใจในสิ่งที่มีและไม่ขอมากจากผู้อื่นช่วยให้จิตใจสงบและคลายความกังวล นอกจากนี้ การหลีกเลี่ยงนิวร
สัมมาสัมพุทโธ: ความหมายและวิชชาจรณสัมปันโน
36
สัมมาสัมพุทโธ: ความหมายและวิชชาจรณสัมปันโน
…ร ได้แก่ ศีลสังวร คือ ความสำรวม ในพระปาฏิโมกข์ อินทรีย์สังวร คือ ความสำรวมอินทรีย์ทั้ง 6 ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ โภชเนมัตตัญญุตา คือ ความรู้จักประมาณในการบริโภค ชาคริยานุโยค คือ การประกอบความเพียรที่ทำให้เ…
เนื้อหาเกี่ยวกับคำว่า สัมมาสัมพุทโธ ที่มีความหมายว่า ตรัสรู้ด้วยตนเอง และวิชชาจรณสัมปันโน ที่ได้มาแรงกล้าจากวิชชา 8 อธิบายถึงความสามารถของพระพุทธเจ้าในการเข้าใจสภาวธรรมตามความจริง ที่เกี่ยวข้องกับการพ
การแสวงหาธรรมและการสร้างบุญ
18
การแสวงหาธรรมและการสร้างบุญ
18 พรั่งพร้อมด้วยสมบัติทุกอย่าง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ล้วนได้รับสัมผัสแต่สิ่งที่เลิศ มิได้อนาทร ร้อนใจในเรื่องใดเลย แต่เราก็ไม่ควรประมาทด้วยเหตุเพ…
บทความนี้เน้นความสำคัญของการสร้างบุญและแสวงหาธรรมเพื่อให้จิตใจเบิกบานและเข้าถึงความสุขที่แท้จริง ผ่านการสละสิ่งต่างๆ ด้วยจิตใจที่บริสุทธิ์เพื่อฟังธรรมให้มีชีวิตที่มีความหมาย การอยู่ในราชสมบัติที่ขาดธร
ธรรมชาติและลักษณะของใจในมนุษย์
18
ธรรมชาติและลักษณะของใจในมนุษย์
…นาจรู้ได้ ทำหน้าที่ประสานงานกับประสาททั้ง 5 นั้น ด้วยการ 1) บังคับใช้ประสาททั้ง 5 (ประสาทตา หู จมูก ลิ้น กาย) 2) รับรู้สิ่งที่เกิดขึ้นกับประสาททั้ง 5 ด้วยอาการ 4 อย่าง คือ เห็นได้แก่ รับภาพ รับเสียง รับกล…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างใจและร่างกายของมนุษย์ โดยส่งเสริมให้เห็นว่ามนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีคุณสมบัติทั้งทางกายและจิตใจ และสามารถศึกษาและฝึกสมาธิได้ในขณะที่สัตว์ไม่สามารถทำได้ อธิบายถึงก
ประโยชน์ของสมาธิในชีวิตประจำวัน
71
ประโยชน์ของสมาธิในชีวิตประจำวัน
…ารเสวยอารมณ์ ความรู้สึก สุข ทุกข์ เฉยๆ ซึ่งเกิดจากการรับหรือสัมผัสมาจากทวารทั้ง 5 ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และอารมณ์ทางใจ 3. สัญญา คือ ความกำหนดได้หมายรู้ในอารมณ์ หรือจำได้หมายรู้ในลักษณะ เครื่องหมายต่า…
สมาธิเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการนำพาผู้ครองเรือนเข้าสู่เส้นทางแห่งเมตตาและคุณธรรม คุณค่าของสมาธิไม่เพียงแต่ส่งผลต่อจิตใจ แต่ยังช่วยเสริมสร้างสุขภาพที่ดีในร่างกายอีกด้วย แม้ว่าในปัจจุบันจะมีการ
ผลกระทบของจิตใจต่อร่างกาย
73
ผลกระทบของจิตใจต่อร่างกาย
…งเพศเสื่อมทันที เป็นต้น” เนื่องจากว่าใจนั้นมีหน้าที่รับรู้สิ่งที่มากระทบตามทวารต่างๆ เช่น ตา หูจมูก ลิ้น และสัมผัสทางกาย ใจยังทำหน้าที่จำสิ่งที่เป็นสัญญาขันธ์ดังกล่าว และยังทำหน้าที่นึกคิดและตัดสิน ตลอดจน…
บทความนี้อธิบายถึงความสำคัญของจิตใจที่มีผลกระทบต่อสุขภาพทางร่างกาย เช่นเมื่อจิตใจแปรปรวนจะทำให้เกิดโรคต่างๆ รวมทั้งโรคหัวใจและระบบประสาท นอกจากนี้ยังอธิบายถึงบทบาทของจิตใจในการดำเนินการของร่างกายและคว
ติรัจฉานกถาและวิคคาหิกกถาในพระพุทธศาสนา
76
ติรัจฉานกถาและวิคคาหิกกถาในพระพุทธศาสนา
…ไม่พูดเรื่องมักมากในกามคุณ 5 ประการ อันได้แก่ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส ที่ผ่านเข้ามาทาง ตา หู จมูก ลิ้น และกาย 2) พูดเรื่องความพอใจตามมีตามได้ในสิ่งของของตนที่ได้มา หรือที่เกิดจากการมีความพอใจ บ ท ที่ 6 …
ติรัจฉานกถา 32 ประการถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติและการศึกษาในทางธรรม โดยเฉพาะเมื่อพูดถึงความดีของผู้มีอำนาจหรือทรัพย์สิน วิคคาหิกกถา คือถ้อยคำที่ทำให้เกิดการทะเลาะวิวาทและโทษทั้งในทางปริยัติและป
การจัดการความกังวลด้วยสมาธิ
78
การจัดการความกังวลด้วยสมาธิ
…หลาย การไม่คุ้มครองในทวารอินทรีย์ทั้งหลายก็คือ การไม่ระมัดระวังสิ่งต่างๆ ที่ผ่านเข้ามาทางตา หู จมูก ลิ้น กาย เข้ามาสู่ใจ หากไม่รู้จักเลือกรับแต่เฉพาะสิ่งที่เป็นประโยชน์เข้ามาสู่ใจของเราแล้ว ก็จะทำให้จิตใจ…
บทความนี้นำเสนอวิธีการจัดการความกังวลที่เกิดขึ้นในใจและเสนอให้ทำสมาธิเพื่อช่วยในการศึกษาที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยกล่าวถึงความกังวลทั้ง 10 ข้อ และสาเหตุที่ทำให้เกิดนิวรณ์ซึ่งส่งผลต่อจิตใจและความสงบรว
การทำสมาธิและการควบคุมจิตใจในความมืด
79
การทำสมาธิและการควบคุมจิตใจในความมืด
…ตจนเห็นต้นไม้กลาย เป็นปิศาจไปได้ เป็นต้น ทวารเป็นทางเข้ามาของสื่อที่เราได้รับอยู่ 6 ทาง คือ ตา จมูก ลิ้น กาย ใจ ตาต้องเลือกดูใน สิ่งที่ควรดู หูฟังในสิ่งที่ควรฟัง จมูกดมในสิ่งที่ควรดม ลิ้นลิ้มรสในสิ่งที่คว…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการทำสมาธิและการควบคุมจิตใจ โดยเฉพาะเมื่ออยู่ในที่มืด ซึ่งอาจกระตุ้นให้เกิดภาพสยดสยองในจิตใจ การฝึกจิตให้มีจุดที่มั่นคงเป็นสิ่งจำเป็นในการลดความฟุ้งซ่าน และให้เข้าถึงความรู้
ความสำคัญของสติในชีวิตประจำวัน
30
ความสำคัญของสติในชีวิตประจำวัน
…นนายประตู คือ สติจะทำหน้าที่เสมือนนายประตู คอยเฝ้าดูสิ่งต่างๆ ที่จะผ่านเข้ามา กระทบใจ ทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ตลอดจนเฝ้าดูถึงอารมณ์ที่ใจคิด ถ้าสิ่งใดเกิดขึ้น สติก็จะใคร่ครวญทันที ว่าควรปล่อยให้ผ่านไปหรือไม…
เนื้อหานี้กล่าวถึงความสำคัญของสติในชีวิตประจำวัน โดยเปรียบเทียบสติกับเสาหลัก นายประตู ขุนคลัง และหางเสือ เพื่อแสดงให้เห็นว่าสติมีบทบาทในการควบคุมอารมณ์และความคิด รวมทั้งการตัดสินใจอย่างรอบคอบ เมื่อเรา
การพัฒนาสติและการฝึกสมาธิในชีวิตประจำวัน
31
การพัฒนาสติและการฝึกสมาธิในชีวิตประจำวัน
… ไม่ตกอยู่ในภาพของอดีตหรือ อนาคตตลอดเวลา เพราะว่าโดยปกติเมื่อมนุษย์รับอารมณ์ที่มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจแล้ว ก็มักจะใส่ใจต่อทุกสิ่งที่มากระทบ และตอบสนองด้วยอำนาจของกิเลสที่ชอบใจหรือไม่ชอบใจ และส…
การกำหนดหมายถึงการเจริญสติในปัจจุบันอย่างมีสมาธิ มีความระมัดระวังและไม่วอกแวก เมื่อมีสติไม่ขาดช่วงจะทำให้การดำเนินชีวิตและการฝึกสมาธิเป็นไปอย่างดี การฝึกสติช่วยให้เรามีความสุขและสามารถอยู่กับปัจจุบันไ
เทคนิคการวางใจในขณะฟังธรรม
53
เทคนิคการวางใจในขณะฟังธรรม
…้ใจจะมีช่องทางติดต่อ กับโลกภายนอกและทำหน้าที่ดังกล่าวได้ โดยผ่านทางช่องทาง 5 ช่องทาง คือ ตา หู จมูก ลิ้น และกาย อารมณ์หรือสิ่งที่ผ่านเข้ามาในช่องทางทั้งห้านี้ มีความสำคัญ เพราะสามารถเปลี่ยนแปลงสภาพ จิตใจข…
บทนี้กล่าวถึงเทคนิคการฟังธรรมที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงชีวิตของผู้ฟัง การฟังธรรมถือว่าเป็นการเปิดใจให้กับสิ่งดีงาม และสามารถยกระดับจิตใจขึ้นในทางที่ดี โดยการฟังทางหูนั้นเป็นช่องทางสำคัญที่ไม่สามารถปิดกั
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
25
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
…้มีกายระงับย่อมเสวยสุข จิตของผู้มีสุขย่อมเป็นสมาธิ” (4) เกิดจากการสำรวมอินทรีย์ คือ สำรวมตา หู จมูก ลิ้น กาย และใจ ดังนี้ ทีฆนิกาย ปาฏิวรรค, มก. เล่มที่ 16 ข้อ 419 หน้า 416-418 * อังคุตรนิกาย ติกนิบาต, มก…
ในบทนี้กล่าวถึงการตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา โดยเน้นว่าเมื่อปริยัติธรรมได้รับการเรียนรู้และตรึกตรองจากใจ จะนำไปสู่ความปราโมทย์และปีติ การมีสมาธิและความสุข เมื่อพระภิกษุทั้งหลายร่วมมือกันอย่างปรองด