หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี: จิตและฌาน
5
อภิธัมมัตถสังคหบาลี: จิตและฌาน
…บอกุศลจิต ๒๐ และกิริยาจิต ๑๑ กามาวจรจิต จบบริบูรณ์ ฯ จิตทั้ง ๕ นี้ คือ ปฐมฌานกุศลจิต ประกอบด้วยวิตก วิจาร สุข และเอกัคคตา ๑ ทุติยฌานกุศลจิต ประกอบด้วยวิจาร ปีติ สุข และเอกัคคตา ๑ ตติยฌานกุศลจิต ประกอบด้วยส…
…ฌานกุศลจิต, ตติยฌานกุศลจิต, ปัญจฌานกุศลจิต และรูปาวจรกุศลจิตโดยแสดงให้เห็นถึงลักษณะต่างๆ เช่น วิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคตา รวมถึงอุเบกขาในแต่ละฌานที่มีความแตกต่างกันในการประกอบสร้างจิต.
การเข้าถึงฌาน
67
การเข้าถึงฌาน
…ล้วจากกามทั้งหลาย สงัดแล้วจาก อกุศลธรรมทั้งหลาย เข้าถึงซึ่งปฐมฌาน ความเพ่งที่ หนึ่ง เป็นไปด้วย วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคตา “วิตก” ความตรึกถึงฌาน “วิจาร” ความตรองใน เรื่องฌาน เต็มส่วนของวิจารแล้วชอบใจอิ่มใจ…
พฤศจิกายน ๒๕๓๐ อุเปกฺขโก อันพระอริยะทั้งหลาย ย่อมกล่าวว่าเข้าถึง ซึ่งตติยฌาน ความเพ่งที่สาม มีสติเฉยเป็นอุเบกขา อุเปกฺขโก สติมา สุขวิหารีติ เสวยสุขอยู่ มีสติอยู่เป็น อุเบกขา มีสติเป็นอุเบกขาอยู่ ชื่อว
รายนามเจ้าภาพ ฉบับเดือนกันยายน
120
รายนามเจ้าภาพ ฉบับเดือนกันยายน
…รุมม ณ ภิญโญมาน นนทร์ • กัลยภัทรามพรณ์ แยมกลิ่น • กัลกาญสนิท ธนธนาล • กัลยามด-ลาวัณย์-มัลลิกา-วิจาร-วิไล จิฬาพล • กัลนภาทิพย์ ยืนมัณฑะริส และครอบครัว • กัลนภียา อุ่นอาษา • กัลมิลี-ขวัญา เกิดมา,…
…ร่วมสนับสนุนการให้ธรรมทานจำนวนมาก ซึ่งรวมถึงกัลยภัทรุมม ณ ภิญโญมาน นนทร์ และกัลยามด-ลาวัณย์-มัลลิกา-วิจาร-วิไล จิฬาพล รวมทั้งกลุ่มต่างๆ เช่น กลุ่มแก้วกลางใจ กลุ่มประตูน้ำ และคณะบุคคลที่ได้มีส่วนร่วมในการสร…
ทางลัดในการเข้าถึงธรรม
110
ทางลัดในการเข้าถึงธรรม
…มาธิ” ซึ่งได้แก่ ๑. วัดทก หมายถึง ความคิด หรืออื่นเพื่อสร้างจิตใจให้กับอารมณ์ เช่น การนึกดวงแก้ว ๒. วิจาร หมายถึง การพิจารณา การผูกจิตใจให้กับอารมณ์ โดยไม่ให้ความยินดียินร้าย เช่น การมองดวงแก้วที่สิงสิง ๆ …
การฝึกสมาธิเป็นเรื่องยากสำหรับหลายคน แต่มีขั้นตอนที่เรียกว่า องค์แห่งสมาธิ ซึ่งรวมถึงการนึกดวงแก้ว การพิจารณา และความรู้สึกอิ่มเอิบและสงบ. โดยเฉพาะการนึกถึงบุญที่ทำในอดีตสามารถช่วยให้จิตใจเข้าถึงธรรมไ
การปฏิบัติที่นำไปสู่ความสงบใจ
147
การปฏิบัติที่นำไปสู่ความสงบใจ
…ี่เรียกว่า วิถก คำนี้ไม่ได้แปลว่า วิถกจริง หากหมายถึง การที่เราตรีกะลึกถึงคำว่าด่าอย่างใดอย่างหนึ่ง วิจาร คือ ทำให้ต่อเนื่องกันไป กระทั่งเอาชนะนิรวนได้ ระดับหนึ่ง ก็คือสติวิชชนะแล้ว มีสุขเป็นรางวัล กระทั่ง…
…รไม่ติดในนิสิตและอารมณ์ต่างๆ การสร้างฐานที่มั่นคงในใจ และการดำเนินวิถกิจปรากฏการณ์ที่สำคัญเช่น วิถก วิจาร ที่ช่วยให้เกิดความรู้สึกเป็นสุข ทั้งนี้ผู้ปฏิบัติอาจมีการเห็นภาพลวงตาหรือประสบการณ์ที่ไม่เป็นจริง ซ…
ดวงวิญญาณและกายธรรม
19
ดวงวิญญาณและกายธรรม
…ียว รองนั่งของธรรมกาย ธรรมกายเมื่อ เข้าถึงปฐมฌานเช่นนั้นนั่นแหละ พอถึงปฐมฌานเข้าเช่น นั้น ก็มี วิตก วิจาร วิตก ความตรึก วิจาร ความตรอง ปีติ ชอบเนื้อชอบใจ วิตกว่าฌานนั้นมันมาจากไหน เห็น แล้วมันมาจากนั่น วิจ…
ดวงวิญญาณ เพราะกายมนุษย์มีดวงวิญญาณ ญาณไม่ มี กายมนุษย์ กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายทิพย์ ละเอียด มีดวงวิญญาณทั้งนั้น ดวงญาณไม่มี กาย รูปพรหม รูปพรหมละเอียด มีแต่ดวงวิญญาณ ดว ญาณไม่มี กายอรูปพรหม อรู
สมาธิ: สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง
22
สมาธิ: สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง
…มวินัย สงัดแล้วจากกาม อกุศลทั้งหลายเข้าถึง ปฐมฌาน ความเพ่งที่หนึ่ง ประกอบด้วย องค์ ๕ ประการคือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา สงบวิตก วิจาร ได้แล้ว เข้าถึง “ทุติยฌาน” ความเพ่งที่ ๒ ประกอบด้วย “ปีติ” และ “สุข…
บทเทศนานี้กล่าวถึงสมาธิในสองระดับ: สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูง โดยอธิบายลักษณะและวิธีการเข้าถึงสมาธิตามคำสอนของพระพุทธเจ้า หลวงพ่อวัดปากน้ำสรุปสมาธิเบื้องต่ำว่าจำเป็นต้องสละอารมณ์ทั้ง 5 และเข้าใจว
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
121
องค์ 5 และการบรรลุฌานในพระพุทธศาสนา
องค์ 5 คือวิตก (ความตรึกหรือคิด) วิจาร (ความตรองหรือพิจารณา) ปีติ (ความอิ่มใจ) สุข (ความสบายใจ) และเอกัคคตา (ความมีอารมณ์เป็นหนึ่ง หรือสมา…
บทความนี้ครอบคลุมการศึกษาองค์ 5 ในการปฏิบัติฌาน ซึ่งประกอบด้วยวิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคคตา. องค์เหล่านี้ช่วยสร้างสมาธิและความตั้งมั่นในการปฏิบัติจนสามารถบรรลุถึงทุติยฌ…
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
123
สมาธิเบื้องต่ำและสมาธิเบื้องสูงในพระพุทธศาสนา
…่า นี่อะไร รูปพรรณสัณฐานเป็นอย่างนี้ ไม่เคยพบเห็นมาก่อน จึงตรึกดู (ปักจิตลงสู่อารมณ์ฌาน) ครั้นแล้ว “วิจาร ก็เกิดขึ้นเต็มวิตก คือพิจารณาตรวจตราดูรอบกายมนุษย์ละเอียด ตรวจตราดูทั่วแล้วก็เกิด “ปีติ” ปลื้มอก ปล…
เอกัคคตาในสมาธิและฌานเป็นสิ่งสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยที่สมาธิเบื้องสูงนำไปสู่การเข้าถึงปฐมฌานและทุติยฌาน กายมนุษย์ละเอียดหรือกายฝันมีบทบาทในการเข้าฌาน โดยการทำจิตใจให้หยุดนิ่ง เริ่มจากสมาธิเบื้องต่ำจนถ
วิจารและปีติในสมาธิ
41
วิจารและปีติในสมาธิ
2) วิจาร คือ การประคองจิตให้มั่นอยู่ในอารมณ์ที่เพ่ง และในขณะเดียวกันก็ขจัดวิจิกิจฉานิวรณ์ คือ ความที่จิตเกิด…
เนื้อหานี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านการวิจารและปีติ โดยวิจารหมายถึงการประคองจิตไม่ให้ลังเล และปีติคือความรู้สึกปลาบปลื้มจากการทำสมาธิ อธิบายความ…
นรกและสวรรค์ในพระพุทธศาสนา
84
นรกและสวรรค์ในพระพุทธศาสนา
…ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน และจตุตถฌานก็แยกออกไปอีกเป็นปัญจมฌาน ฌานที่ 1 มีองค์ฌาน 5 คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา ฌานที่ 2 มีองค์ฌาน 4 คือ วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา ฌานที่ 3 มีองค์ฌาน 3 คือ ปีติ สุ…
เนื้อหาเกี่ยวกับนรกและสวรรค์ในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 7 ชั้นของนรก ซึ่งแต่ละชั้นเกิดจากกรรมที่แตกต่างกัน ตามจำนวนการทำบาป ที่มีตั้งแต่การทำบาปเพียงอย่างเดียวถึง 7 อย่าง ในทางกลับกันมีการอธิบายถึง 6 ชั
อภิธมฺมตฺถสงฺคห - หน้าที่ 6
6
อภิธมฺมตฺถสงฺคห - หน้าที่ 6
…มฺมตฺถสงฺคหฎีกา - หน้าที่ 6 อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาล หน้าที่ 6 กฎเมนนวุฒิวิธ์ จิตต์ เอกวีสสต์ โหติ ฯ วิตก วิจาร ปีติ สุเขกคฺคตาสหิต ปฐมชฺฌานโสตาปัตติมคฺคจิตต์ วิจาร ปีติ สุเข กคฺคตาสหิต ทุติยฌานโสตาปัตติมคฺคจิตฺ…
เนื้อหานี้นำเสนอเกี่ยวกับอภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลิยา โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับการฝึกจิตในฌานต่างๆ การพัฒนาจิตในรูปแบบต่างๆ เช่น ปฐมชฌาน, ทุติยฌาน, ตติยฌาน และจตุตถฌาน ทั้งนี้ยังอธิบายลักษณะของจิตที่เกิดจากการ
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
49
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา
…จึงกล่าวคำว่า วิตกก ฯลฯ สหิต เป็นต้นฯ [ปัญจกฌานจิต] ปฐมฌานกุศลจิต ประกอบด้วยธรรมเหล่านี้ คือ วิตก ๑ วิจาร ๑ ปีติ ๑ สุข ๑ เอกัคคตา ๑ จึงชื่อว่า วิตักกวิจารปีติสุเข กัคคตาสหิตะ ฯ บรรดาธรรมเหล่านั้น ธรรมที่ชื…
…ิบากและกุศลวิบาก เช่น อกุศลจิตและกุศลจิต พร้อมรายละเอียดของปฐมฌานกุศลจิตที่ประกอบด้วยธรรมเช่น วิตก, วิจาร, ปีติ, สุข และเอกัคคตา บรรยายการประกอบด้วยองค์ฌาน และบรรยายอรรถต่างๆ ของวิตกและการตรึกในอารมณ์ให้เข…
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 50
50
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้า 50
…งวัตถุกับ อารมณ์กระทบกัน และทุติยฌานเป็นต้น ย่อมขึ้นสู่อารมณ์ได้ด้วยกำลัง แห่งภาวนาเบื้องต่ำ ฯ બૈં [วิจาร] ન ॥ ธรรมที่ชื่อว่าวิจาร เพราะอรรถว่า เป็นเหตุเที่ยวไปในอารมณ์ แห่งจิตฯ วิจารนั้นมีอันเคล้าอารมณ์เป…
…วังของชาวบ้านกับจิตที่สามารถขึ้นสู่อารมณ์ได้ถึงแม้ไม่มีวิตก นอกจากนี้ยังอธิบายถึงความสำคัญของวิตกและวิจารในกระบวนการจิตภาวนา ซึ่งวิตกทำหน้าที่นำทางให้จิตเคลื่อนที่เข้าสู่อารมณ์ต่างๆ ผ่านการกระทำที่เป็นไปอย…
ปฐมฌานและองค์ฌานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
52
ปฐมฌานและองค์ฌานในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ถ เพราะความประชุมแห่งส่วนมีกงเป็นต้นฉะนั้น ๆ สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในวิภังค์ว่า วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ชื่อว่า ฌานฯ กุศลจิตที่สัมปยุตด้วยปฐมฌาน ชื่อว่า ปฐมฌานกุศลจิต มีคำถามสอดเข้าม…
…คหบาลีกล่าวถึงปฐมฌานซึ่งเป็นฌานเบื้องต้นที่เกิดจากการเพ่งอารมณ์และการเผาธรรมที่เป็นข้าศึก เช่น วิตก วิจาร ปีติ และสุข รวมถึงการตั้งจิตเป็นเอกัคคตา โดยองค์ฌานทั้ง 5 มีบทบาทสำคัญในการสร้างสมดุลและความสงบของจ…
สมาธิและฌานในพุทธศาสนา
11
สมาธิและฌานในพุทธศาสนา
…อานุภาพและอารมณ์ มีปริตต ปริตตารมณ์สมาธิเป็นต้น (จตุกกะที่ ๓] ปฐมฌานประกอบด้วยองค์ ๕ ด้วยอำนาจ วิตก วิจาร ปีติ สุข
…นุภาพทางจิตที่กว้างขวางและมีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ ยังระบุถึงปฐมฌานที่ประกอบด้วยองค์ 5 ได้แก่ วิทยก, วิจาร, ปีติ และสุข ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการฝึกจิตเพื่อเข้าสู่ระดับที่สูงขึ้น.
วิสุทธิมรรค: ปฐมฌานและอารมณ์
137
วิสุทธิมรรค: ปฐมฌานและอารมณ์
…ฐะเพียงเท่านี้แล้ว บัดนี้จะทรงแสดงองค์ที่พึงประกอบเข้า ( แห่ง ปฐมฌานนั้น ) จึงตรัสคำว่า " สวิตกุกิ สวิจาร์ " เป็นต้น ในคำเหล่านั้น ความตรึกชื่อว่า วิตก มีคำอธิบายไว้ว่า ความ จรด (จิต) ลงไป วิตกนี้นั้น มีอั…
การศึกษาในวิสุทธิมรรคนี้นำเสนอการเข้าใจองค์ประกอบของปฐมฌาน โดยเฉพาะความสำคัญของวิตกและวิจารที่มีบทบาทในการนำจิตเข้ามาในอารมณ์ต่าง ๆ วิตกหมายถึงความจรดจิตลงไปในอารมณ์ ขณะที่วิจารคือการตามฟื้นอ…
ปฐมฌานและองค์ประกอบหลัก
147
ปฐมฌานและองค์ประกอบหลัก
…มณ์ เพราะเหตุนั้น ความที่ปฐมฌานประกอบองค์ ๕ บัณฑิตพึงทราบโดยเป็นความเกิดขึ้นแห่งองค์ ๕ นี้ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข จิตเตกัคคตา ด้วยเมื่อองค์ ๕ นี้เกิดขึ้นแล้ว ฌานจึงได้ชื่อว่า เกิดขึ้นแล้ว ด้วยเหตุนั้น องค…
ในฉบับนี้กล่าวถึงความสำคัญขององค์ ๕ ที่ประกอบขึ้นในปฐมฌาน ได้แก่ วิตก วิจาร ปีติ สุข และจิตเตกัคคตา โดยชี้ให้เห็นว่าทุกองค์นี้มีบทบาทสำคัญในการเข้าถึงฌาน พร้อมทั้งอธิบายเกี่ยว…
วิจารและปีติในทุติยฌาน
165
วิจารและปีติในทุติยฌาน
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 163 วิจาร ไม่มีวิตก เพราะวิตกวิจารระงับไป มีแต่ปีติและสุขอันเกิดแต่ สมาธิอยู่ ด้วยประการฉะนี้ ทุติยฌานปฐวีกสิ…
…ความนี้กล่าวถึงการบรรลุทุติยฌานซึ่งมีลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากปฐมฌาน โดยพิสูจน์ให้เห็นว่าเมื่อวิตกและวิจารระงับไป จะเกิดปีติและสุขจากสมาธิแทน โดยอธิบายว่าธรรมทั้งหลายในปฐมฌานและทุติยฌานมีความแตกต่างกันอย่าง…
วิญญาณวรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
98
วิญญาณวรรคนแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…แหละ ในโมโนรบทีเป็นวิบากทั้งสองฝ่าย (คือทั้งฝ่ายกุศล และฝ่ายอกุศล) มี ๔ คือ สังบาร ๕ นั้นา และวิภาค วิจาร อธิโมกข์ และฝ่ายอกุศล มี ๒ คือ สังบาร ๕ นั่น และวิภา วิจาร อธิโมกข์ ด้วย แม้ในเหตุบูมิในวิญญาณธาตุท…
เนื้อหานี้กล่าวถึงวิญญาณวรรคนที่เกี่ยวข้องกับอุทฐจังสัมบูญ และวิธีการที่วิชิจฉาและเหตุแห่งการตัดสินใจของจิตมีผลต่อการเกิด อธิบายการจัดกลุ่มอัพพยากรส่งรบฝ่ายวิญญา รวมทั้งการประยุกต์ใช้ในกรอบของวิถีธรรม