หน้าหนังสือทั้งหมด

มนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
93
มนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…ากที่กล่าวในบทที่ 4 นั้น จะเห็นว่า โดยสรุปแล้วคำสอนทั้งหมดของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามี 3 ประการ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา เรียกว่า ไตรสิกขา อันเป็นหลักการดำเนินชีวิตในวัฏสงสารของมนุษย์ โดยมีเป้าหมายสูงสุด คือ พระน…
บทที่ 5 นี้เน้นการศึกษามนุษยศาสตร์ในพระไตรปิฎก โดยอธิบายภาพรวมของประวัติศาสตร์โลกและมนุษย์จากอัคคัญญสูตรและจักกวัตติสูตร เพื่อทำความเข้าใจถึงวัฏจักรความเจริญและความเสื่อมของมนุษย์ รวมถึงความสำคัญของจิ
กุศลกรรมบถ 10 และ จักรวรรดิวัตร
141
กุศลกรรมบถ 10 และ จักรวรรดิวัตร
…ราชจริยาว่า ในกาลเมื่อเราเป็นพระราชาพระนามว่า เอกราช เราอธิษฐานศีลอันบริสุทธิ์ยิ่งปกครองแผ่นดินใหญ่ สมาทานกุศลกรรมบถ 10 ประการครบถ้วน สงเคราะห์มหาชนด้วยสังคหวัตถุ 4 ประการ กุศลกรรมบถ 10 นั้นประกอบ ด้วย (…
กุศลกรรมบถ 10 เป็นหลักการที่ใช้ในการปกครองทั้งตนและผู้อื่น ประกอบด้วยการงดเว้นจากการกระทำที่เป็นโทษ 10 ประการ เช่น การฆ่าสัตว์ และการพูดเท็จ จักรวรรดิวัตร รวมถึงธรรมที่ใช้ในการปกครองของพระเจ้าจักรพรรด
อปริหานิยธรรมในพระพุทธศาสนา
143
อปริหานิยธรรมในพระพุทธศาสนา
…ชุม พร้อมเพรียงกันทำกิจที่พึงทำ (3) ไม่บัญญัติข้อที่ไม่เคยบัญญัติไว้ ไม่เพิกถอนข้อที่บัญญัติไว้แล้ว สมาทานวัชชี ธรรมแบบโบราณ ตามที่บัญญัติไว้แล้ว ประพฤติกันอยู่ (4) สักการะ เคารพ นับถือ บูชา ผู้ใหญ่ ผู้เ…
อปริหานิยธรรม หมายถึง ธรรมที่ทำให้ไม่เสื่อม 7 ประการ ซึ่งมีความสำคัญในชีวิตของคฤหัสถ์ เพื่อส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองและสามัคคี โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสในที่ประชุมสัมมนาของคณะผู้ปกครองแคว้นวัชชี
หลักธรรมในการปกครองคน
145
หลักธรรมในการปกครองคน
…ครองคน หลักธรรมในการปกครองคนมี 2 ประเภทโดยประเภทที่ 1 คือ หลักในการยึดเหนี่ยว น้ำใจคน สร้างความสมัครสมานสามัคคีกัน ป้องกันการแตกความสามัคคี ได้แก่ สังคหวัตถุ 4 และ อคติ 4 เป็นต้น และประเภทที่ 2 คือกฎระเบ…
… ประเภท: ประเภทแรก คือ หลักในการยึดเหนี่ยวซึ่งประกอบด้วย สังคหวัตถุ 4 และ อคติ 4 เพื่อสร้างความสมัครสมานสามัคคี ซึ่งผู้ปกครองควรทำการให้ทาน เจรจาถ้อยคำที่น่ารัก ประพฤติตนให้เป็นประโยชน์แก่ประชาชน และมีตน…
กลุ่มเป้าหมายและปัญหาทางเศรษฐกิจในสังคมไทย
156
กลุ่มเป้าหมายและปัญหาทางเศรษฐกิจในสังคมไทย
…่งมีดังนี้ (1) กลุ่มเจ้าเมืองประเทศราช หากเทียบกับในปัจจุบัน ได้แก่ กลุ่มนักการเมืองระดับ ชาติ เช่น สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.), สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.), คณะรัฐมนตรี ฯลฯ กลุ่มคน เหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการตัด…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกกลุ่มในสังคมไทย แบ่งออกเป็นระดับล่างและระดับบน โดยมีการวิเคราะห์ถึงบทบาทของแต่ละกลุ่มต่อการเมืองและเศรษฐกิจ นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายถึงปัญหาการเป็นโจรของชาวชนบทที่เกิดจากกิเลสแ
เปรียบเทียบรัฐศาสตร์ทางโลกกับทางธรรม
165
เปรียบเทียบรัฐศาสตร์ทางโลกกับทางธรรม
…ที่ได้ตรัสแก่ เจ้าวัชชีทั้งหลายว่า “ไม่บัญญัติข้อที่ไม่เคยบัญญัติไว้ ไม่เพิกถอนข้อที่บัญญัติไว้แล้ว สมาทาน วัชชีธรรมแบบโบราณ ตามที่บัญญัติไว้แล้ว ประพฤติกันอยู่” พระดำรัสนี้สามารถตีความได้ 2 ประเด็นคือ ป…
บทความนี้วิเคราะห์การปกครองระบอบประชาธิปไตยและการปกครองโดยคณะบุคคลในแคว้นวัชชี โดยเน้นถึงความคล้ายคลึงและความแตกต่างในโครงสร้างอำนาจ ระบอบประชาธิปไตยเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมตัดสินใจ ในขณะที
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
191
สิกขาบทและพุทธบัญญัติ
…ัดเจนว่า “ไม่ให้บัญญัติสิ่งที่ ตถาคตมิได้บัญญัติไว้..... ไม่ให้เพิกถอนสิ่งที่ตถาคตบัญญัติไว้แล้ว ให้สมาทานประพฤติอยู่ใน สิกขาบททั้งหลายตามที่ตถาคตบัญญัติไว้แล้ว” แม้ในส่วนของพระธรรมคำสอน พระสัมมาสัม พุทธ…
เนื้อหาวิเคราะห์ถึงลักษณะของสิกขาบทในพระพุทธศาสนาที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบัญญัติ ไม่ได้เกิดจากมติคณะสงฆ์ และไม่เป็นไปตามระบบประชุมปรึกษาหารือเหมือนกฎหมายในทางโลก การเริ่มต้นนี้มาจากความรู้แจ้งโลกของพ
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
219
การสร้างบุญและฐานะทางเศรษฐกิจ
…บุญที่ได้ทำในปัจจุบันชาติ วิธีการสร้างบุญมีอย่างน้อย 3 ประการ คือ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญ สมาธิภาวนา โดยบุญที่ทำให้มีฐานะร่ำรวยนั้นคือ บุญที่เกิดจากการให้ทานเป็นหลัก ส่วนบุญ จากการรักษาศีลและเจ…
…ส่วนบุญใหม่คือบุญที่ทำในปัจจุบัน วิธีการสร้างบุญมี 3 ประการ ได้แก่ การให้ทาน การรักษาศีล และการเจริญสมาธิ การให้ทานมีผลต่อฐานะทางเศรษฐกิจมากที่สุด ในขณะที่บุญเก่าส่งผลให้ชีวิตในปัจจุบันมีความเจริญรุ่งเรื…
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
252
อานิสงส์การกล่าววาจาสุภาษิต
…้แก่สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้บูชาธรรมเป็นปรกติ ร้อยขึ้นข้างบนทุกๆ เส้น ละคำส่อเสียด เว้นขาดจากคำส่อเสียด สมานคนที่แตก 1. มีพระทนต์ 40 องค์ ร้าวกันแล้วบ้าง ส่งเสริมคนที่พร้อมเพรียงกันแล้วบ้าง 2. มีพระทนต์ไม่ห่…
การกล่าววาจาสุภาษิตมีอานิสงส์มากมาย เช่น ทำให้ได้รับลักษณะมหาบุรุษ เช่น พระทนต์ 40 องค์ เสียงดุจพรหม และช่วยปิดประตูอบายภูมิ เสริมสร้างบารมีให้เกิดในตระกูลสูง พร้อมกับเสียงที่ไพเราะเป็นที่รักของมหาชน
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
259
การสื่อสารของพระพุทธองค์กับผู้ฟัง
…ไม่เปียกเท่านั้นจึงจะข้ามถึงฝั่งได้ “ห้วงน้ำคือธรรมมีศีลเป็นท่า” หมายถึง ไตรสิกขา อันประกอบด้วย ศีล สมาธิ ปัญญา นั่นเอง เพราะไตรสิกขาเริ่มต้นด้วยศีล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงตรัสว่า “มีศีลเป็นท่า” คือ เป็น …
พระพุทธองค์ทรงใช้ภาษาที่เหมาะสมกับแต่ละกลุ่มผู้ฟัง เช่น สมาคมพราหมณ์ที่สนใจเรื่องการอาบน้ำล้างบาป พระองค์ก็ทรงสอบถามและอธิบายโดยใช้แนวคิดที่เข้าใจง่าย เพื่อให้…
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
264
การแสดงธรรมโดยใช้อุปมาอุปไมย
…ะรู้ได้....” เพราะพระธรรมคำสอน โดยส่วนใหญ่เป็นเรื่องภายในจิตใจ เช่น เรื่องอวิชชา กิเลส ตัณหา ศรัทธา สมาธิ ปัญญา เป็นต้น คำสอนเหล่านี้ไม่อาจจะมองเห็นได้ด้วยตาเนื้อ ด้วยเหตุนี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึง จำเป็น…
การพูดโดยใช้อุปมาอุปไมยเป็นวิธีการสอนที่สำคัญในการทำให้ผู้เรียนเข้าใจสิ่งที่ลึกซึ้งมากขึ้น ผ่านการเปรียบเทียบกับสิ่งที่คุ้นเคยหรือประสบการณ์ที่เคยมี การใช้ตัวอย่างที่ใกล้เคียงจะทำให้เข้าใจได้ง่ายขึ้น
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
276
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูและพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ัตรูทรงทูลถามสามัญญผลยิ่ง ๆ ขึ้นไป พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ ทรงแสดงสามัญญผลไปตามลำดับ ตั้งแต่เรื่องศีล สมาธิ และปัญญาจนถึงการได้บรรลุธรรม เป็น พระอรหันต์ เมื่อทรงแสดงธรรมจบแล้ว พระเจ้าอชาตศัตรูได้กราบทูลว่า…
ในบทสนทนานี้ พระเจ้าอชาตศัตรูได้ถามถึงสถานะของผู้ที่ได้บวชเป็นบรรพชิต ว่าจะต้องกลับมาเป็นทาสอีกหรือไม่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตอบว่าควรเคารพและบำรุงเขาอย่างเต็มที่ นอกจากนี้ยังได้พูดถึงสามัญญผลในปัจจุบัน
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
287
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…ต่อความรู้ในพระไตรปิฎก 10.3 ลักษณะของความรู้ในพระไตรปิฎก 10.4 วิธีการแสวงหาความรู้ในพระไตรปิฎก 10.5 สมาธิกับการค้นพบของนักวิทยาศาสตร์ 10.6 นิยาม 5 กฎแห่งสรรพสิ่งในอนันตจักรวาล 10.6.1 พืชนิยามกับวิทยาศาสต…
…วมถึงเจตคติและลักษณะของความรู้ตามที่บันทึกไว้ในพระไตรปิฎก นอกจากนี้ยังมีการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสมาธิและการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ รวมถึงนิยาม 5 กฎแห่งสรรพสิ่งที่อธิบายความเชื่อมโยงกับวิทยาศาสตร์ในมุมมอง…
ความรู้และวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
288
ความรู้และวิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…หรือการอ่าน, จินตามยปัญญา : ความรู้จากการคิด และ ภาวนามยปัญญา : ความรู้ จากการปฏิบัติ ได้แก่ ปฏิบัติสมาธิภาวนา เป็นต้น ภาวนามยปัญญานั้นเป็นความรู้ระดับสูงสุด 4. การค้นพบกฎและทฤษฎีสำคัญทางวิทยาศาสตร์นั้นส…
… 3 วิธีคือ สุตมยปัญญา, จินตามยปัญญา และภาวนามยปัญญา การค้นพบทางวิทยาศาสตร์อาศัยการปฏิบัติ เช่น การทำสมาธิเพื่อพัฒนาจิตใจ มีการกำหนดนิยาม 5 ที่สามารถอธิบายได้ทุกสิ่งในจักรวาล รวมถึงแนวคิดในการพิสูจน์คำสอน…
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
289
วิทยาศาสตร์ในพระไตรปิฎก
…่ยวข้องหรือสอดคล้องกับวิทยาศาสตร์ ได้แก่ เจตคติต่อความรู้, ลักษณะของความรู้, วิธีการ แสวงหาความรู้, สมาธิกับการค้นพบของนักวิทยาศาสตร์, นิยาม 5 กฎแห่งสรรพสิ่งใน อนันตจักรวาล และการพิสูจน์คำสอนในพระไตรปิฎก…
…ิทยาศาสตร์และพระไตรปิฎก โดยเน้นประเด็นเกี่ยวกับเจตคติและลักษณะของความรู้ วิธีการแสวงหาความรู้ รวมถึงสมาธิกับการค้นพบต่างๆ ของนักวิทยาศาสตร์. แม้จะมีความเชื่อมโยงกัน แต่พุทธศาสตร์ยังคงเป็นสิ่งที่แตกต่างจา…
การไตร่ตรองและภาวนามยปัญญา
295
การไตร่ตรองและภาวนามยปัญญา
…้ประเภท ความรู้คิด 10.4.3 ภาวนามยปัญญา : ปัญญาอันเกิดจากการปฏิบัติ : ภาวนามยปัญญา มาจาก ภาวนา (การทำสมาธิภาวนา) + มย (สำเร็จด้วย) + ปญฺญา (ปัญญา) หมายถึง ปัญญาอันสำเร็จด้วย หรือ ความรู้อันเกิดจากการทำสมา
…ำคัญของการไตร่ตรอง ซึ่งคือการตั้งคำถามเพื่อที่จะเข้าใจในสิ่งที่เราเรียนรู้ และความรู้ที่เกิดจากการทำสมาธิภาวนา ซึ่งนำไปสู่การเห็นความจริงในสิ่งต่างๆ ผ่านการฝึกฝนสมาธิ มีการยกตัวอย่างถึงการใช้สมาธิในการแก…
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
296
ห้าขั้นแห่งการสร้างความคิด
…งพ่อธัมมชโยก็สอนเช่นเดียวกันว่า เวลาคิดอะไรไม่ออก ก็ให้ออกจากความคิด ทำจิตให้สงบแล้วจะพบทางออก 10.5 สมาธิกับการค้นพบของนักวิทยาศาสตร์ ในวงการวิทยาศาสตร์จะแสวงหาความรู้โดยใช้ สุตมยปัญญา และ จินตามยปัญญา เ…
…มูล 2) กระบวนการใช้วัตถุดิบ 3) ทำใจให้ว่าง 4) ยูรีกา 5) วิพากษ์วิจารณ์ เพื่อให้เข้าใจถึงความสำคัญของสมาธิในกระบวนการคิด. ปัญญาสามารถถูกค้นพบได้ด้วยการฝึกให้จิตใจทำงานอย่างมีระเบียบและสงบ และมีแนวทางที่นำ…
การใช้สมาธิของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
297
การใช้สมาธิของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์
…ร์ ขนนกยูงที่กล่าว มาแล้วว่า เมื่อคิดไม่ออกก็ให้ออกจากความคิดทำจิตให้สงบแล้วจะพบทางออก 10.5.2 การใช้สมาธิของ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ จากประสบการณ์ของไอน์สไตน์ทำให้เขาตระหนักว่า เพียงแค่การอ่านและการคิดนั้น ไ…
การใช้สมาธิของอัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ได้รับการบันทึกว่าไม่เพียงพอในการค้นหาทฤษฎีทางวิทยาศาสตร์ แต่ยังต้องอาศัยการ…
การใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตัน
298
การใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตัน
10.5.3 การใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตัน นิวตันกล่าวถึงความเป็นมาของกฎแรงโน้มถ่วงว่า ขณะที่เขากำลังนั่งอยู่ใต้ต้นแอป…
บทความนี้พูดถึงการใช้สมาธิของเซอร์ ไอแซ็ค นิวตันในการค้นพบกฎแรงโน้มถ่วง โดยเฉพาะช่วงเวลาที่เขานั่งอยู่ใต้ต้นแอปเปิลและจินตนา…
งานวิจัยเรื่องสวดมนต์และการนั่งสมาธิรักษาโรค
360
งานวิจัยเรื่องสวดมนต์และการนั่งสมาธิรักษาโรค
…รนั้นเป็น บทเดียวกันกับที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้ามักใช้แสดงธรรมแก่ภิกษุอาพาธ การสวดมนต์นั้นถือ เป็นการทำสมาธิวิธีหนึ่งทำให้ใจเกิดความสมดุลซึ่งส่งผลต่อร่างกายให้ปรับตัวเข้าสู่ภาวะสมดุลได้ ง่ายขึ้นและการสวดมนต…
…เอดส์ โดยการทดลองของนายแพทย์วิธานพบว่าผู้ป่วยที่สวดมนต์มีอาการดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ในส่วนของการนั่งสมาธิยังมีงานวิจัยมากมายที่ยืนยันถึงผลลัพธ์เชิงบวกในการรักษา โดยข้อมูลจำนวนมากพบว่าลักษณะการบำบัดด้วยวิ…