หน้าหนังสือทั้งหมด

การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
25
การตรึกตรองและปัญญาในพระพุทธศาสนา
…น มาโดยพิสดาร ทั้งไม่ตรึกตาม ตรองตาม เพ่งตามธรรม ตามที่ได้ฟัง ตามที่ได้ เรียนมาด้วยใจ อีกอย่างหนึ่ง สมาธินิมิตอย่างใดอย่างหนึ่ง ที่เธอเรียนดีแล้ว ทำไว้ในใจดีแล้ว ทรงไว้ดีแล้ว แทงตลอดดีแล้ว ด้วยปัญญา เธอเป…
…ศาสนา โดยเน้นว่าเมื่อปริยัติธรรมได้รับการเรียนรู้และตรึกตรองจากใจ จะนำไปสู่ความปราโมทย์และปีติ การมีสมาธิและความสุข เมื่อพระภิกษุทั้งหลายร่วมมือกันอย่างปรองดองจะพัฒนาบุญและความสุข ผลกระทบของการสำรวมอินทรี…
การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4
26
การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4
…วามไม่ประมาท ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุเป็นผู้อยู่ ด้วยความไม่ประมาท ด้วยประการฉะนี้” 1.5.2. การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4 คือ 1 สมาธิที่เกิดจากฉันทะ 2 สมาธิที่เกิดจากวิริยะ 3 สมาธิที่เกิดจากจิตตะ 4 สมาธิ…
…วมด้วยลิ้นและใจ ซึ่งทำให้เกิดความสุขและสงบ เมื่อจิตตั้งมั่น ธรรมก็ตั้งอยู่ เรื่องนี้ดูได้จากการเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ สมาธิจากฉันทะ, วิริยะ, จิตตะ และวิมังสา โดยทั้ง 4 วิธีนี้มีความแตกต่าง และ…
การเจริญสมาธิโดยใช้สติเป็นตัวนำ
27
การเจริญสมาธิโดยใช้สติเป็นตัวนำ
อิทธิบาทเป็นสิ่งที่ต้องใช้พร้อมๆ กันเพื่อทำให้สมาธิเกิดขึ้น แต่สมาธิทั้ง 4 ประเภท ที่แบ่งตาม อิทธิบาทนี้ ก็เพื่อจำแนกให้เห็นความเด่นของธรรมแต่ละข้อ 1.…
เนื้อหาเกี่ยวกับอิทธิบาทที่จำเป็นสำหรับการเจริญสมาธิ มีการอธิบายถึงการใช้สติเป็นตัวนำในการปฏิบัติ โดยยกตัวอย่างหลักปฏิบัติจากสติปัฏฐานสูตร ซึ่งเน้นการก…
การพิจารณาจิตตามธรรมวินัย
31
การพิจารณาจิตตามธรรมวินัย
…ล่มที่ 17 ข้อ 140 หน้า 614 * มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์, มก. เล่มที่ 17 ข้อ 141 หน้า 615-616 22 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า กั ม ม ฏ ฐ า น
…ังมีการสำรวจขันธ์ 5 ว่าเป็นอย่างไรและมีความสัมพันธ์กับจิตอย่างไร ความเข้าใจนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาสมาธิและการหลุดพ้นจากทุกข์
หน้า5
35
26 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
37
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในพระพุทธศาสนา
…ิบัติสมถะและวิปัสสนาเพื่อการบรรลุธรรม 2.4 ความแตกต่างระหว่างสมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐาน 28 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
บทที่ 2 กล่าวถึงสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากสมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนากัมมัฏฐาน อธิบายความหมาย อารมณ์ และผลของแต่ละวิธีการ หัวข้อยังสอดคล้องกับความสัมพันธ์ระหว่าง
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
39
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
…ห่งจิต ความมั่นอยู่แห่งจิต ความไม่ส่ายไป แห่งจิต ความไม่ฟุ้งซ่านแห่งจิต ภาวะที่จิตไม่ส่ายไป ความสงบ สมาธินทรีย์หรืออินทรีย์คือสมาธสมาธิพละ สัมมาสมาธิ สมถะ คือ คุณธรรมอันระงับกิเลสหรือธรรมหยาบอย่างอื่นมี…
บทที่ 2 นี้เน้นการศึกษาเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน ซึ่งเป็นการฝึกจิตเพื่อพัฒนาให้สูงส่งขึ้น โดยเฉพาะสมถกัมมัฏฐานซึ่งเน้นถึงความสงบของจิต การทำให้จิตไม่ฟุ้งซ่านและตั้งมั่น โดยการฝึกนี้มีวิธีการแล
อารมณ์และผลของสมถกัมมัฏฐาน
40
อารมณ์และผลของสมถกัมมัฏฐาน
…า จตุธาตุววัตถาน 2.1.3 ผลของสมถกัมมัฏฐาน เมื่อฝึกปฏิบัติ โดยการใช้อารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งข้างต้น จากสมาธิในระดับต้นที่เป็น ขณิกสมาธิ เมื่อได้หมั่นฝึกจิตบ่อยๆ จิตก็จะตั้งมั่นมากขึ้น จนกระทั่งเป็นอุปจารสมาธ
…์เดียว อารมณ์ของสมถะทำให้จิตสงบ มี 40 วิธีแบ่งเป็น 7 หมวด โดยการปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จะทำให้จิตเกิดสมาธิ ส่งผลให้กิเลสสงบ โดยมีองค์ฌาน 5 ที่ช่วยข่มนิวรณ์ 5 จุดประสงค์เพื่อให้เข้าถึงอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นผล…
วิจารและปีติในสมาธิ
41
วิจารและปีติในสมาธิ
…่ปรากฏนั้นเป็นสภาวธรรมภายในจริงๆ วิตกและวิจารนี้มีส่วนสนับสนุนกันในการยกจิตให้เข้าสู่สภาวะแห่งอัปปนาสมาธิ โดยเมื่อวิตก ยกจิตขึ้นสู่อารมณ์กรรมฐานแล้ว วิจารก็ประคองจิตนั้นไว้ไม่ให้ตกไป แต่ถ้าวิตกไม่ยกจิตขึ้…
เนื้อหานี้พูดถึงการทำสมาธิผ่านการวิจารและปีติ โดยวิจารหมายถึงการประคองจิตไม่ให้ลังเล และปีติคือความรู้สึกปลาบปลื้มจากการทำสมา…
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
43
การรวมจิตเป็นเอกัคคตาและฌานในสมาธิ
…งค์ คือ วิตก วิจาร ปีติ และสุข ก็จะเกิดขึ้น อย่างเต็มที่ เพราะฉะนั้นเอกัคคตาจึงมีความสำคัญมากในการทำสมาธิ เพราะเมื่อได้เอกัคคตาจิตแล้ว ความ ผ่องใส ความสุข ความเข้มแข็ง ความมีพลัง ความสามารถ และการที่จิตใช…
…งๆ เกิดขึ้นตามมา ความสำคัญของเอกัคคตาคือการขจัดความเผลอแปรและทำให้จิตแน่วแน่ การฝึกฌานจึงช่วยให้เกิดสมาธิที่ลึกซึ้งมีหลายระดับ รวมถึงรูปฌานและอรูปฌานที่จะนำไปสูภาวะแห่งจิตที่สงบและพลังที่แข็งแกร่ง พร้อมกั…
วิปัสสนาและทิพพญาณ
45
วิปัสสนาและทิพพญาณ
…งาม - อภิธัมมัตถสังคหะ และปรมัตถทีปนี พระคันธสาราภิวงศ์ แปล, สำนักพิมพ์ตาลกุด, 2546 หน้า 760 36 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับทิพพญาณที่ช่วยในการรับรู้สภาวะต่าง ๆ เช่น ทิพพโสตญาณ ที่ทำให้ได้ยินสิ่งที่คนทั่วไปไม่ได้ยิน, เจโตปริยญาณ ที่รู้ความคิดของผู้อื่น, และปุพเพนิวาสานุสติญาณ ที่ระลึกชาติได้ นอกจากน
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
47
การเข้าใจอนิจจังและการละสังโยชน์
…ัมภาคิยสังโยชน์ 6. รูปราคะ คือ ความยินดีในรูปฌาน หรือในรูปภพที่จะพึงเข้าถึงได้ด้วยรูปฌานนั้น 38 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ก วิ ปั ส ส น า ก ม ม ฏ ฐ า น
อนิจจังหมายถึงการที่ทุกอย่างมีการเปลี่ยนแปลงและไม่มีสิ่งใดถาวร โดยมนุษย์ต้องเรียนรู้เพื่อไม่ติดยึดกับอวัยวะหรือความรู้สึกที่เปลี่ยนแปลงได้ สังโยชน์คือกิเลสที่ผูกใจซึ่งมีอยู่ 10 อย่าง และการปฏิบัติวิปั
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานเพื่อการหลุดพ้น
49
การเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานเพื่อการหลุดพ้น
…ย่อมละอวิชชาได้” ในพุทธพจน์นี้ได้ชี้ให้เห็นถึงหลักการของสมถะและวิปัสสนาว่า คือ การอบรมจิต หรือตัวของสมาธิ ส่วนวิปัสสนา คือ การอบรมปัญญา เป็นปัญญาในขั้นสูงที่เรียกว่า ภาวนามยปัญญา นอกจากนี้ ยังได้ กล่าวถึง…
บทความนี้นำเสนอถึงจุดมุ่งหมายของการเจริญวิปัสสนากัมมัฏฐานที่มุ่งมั่นสู่การหลุดพ้นจากทุกข์ เพื่อการบรรลุนิพพานและพระอรหันต์ โดยมีการอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างสมถะและวิปัสสนาที่ต้องทำควบคู่กันเพื่อการรู้
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
…ฏิบัติของผู้ฟังธรรมที่ชี้ให้เห็นถึง ลักษณะของการปฏิบัติที่เป็นไปตามขั้นตอนคือ ได้ผลคือใจหยุดนิ่งเป็นสมาธิแล้ว จึงใช้สมถะเป็นบาทเพื่อ เจริญวิปัสสนาต่อไป ดังตัวอย่างของพระยสกุลบุตร “เมื่อยสกุลบุตรนั่งเรียบร…
…วามเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยสัจ 4 ที่ต้องอาศัยการพิจารณาอย่างจริงจัง เพื่อเข้าสู่การบรรลุธรรม จึงจำเป็นต้องมีความ…
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
52
ความแตกต่างระหว่างสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐาน
…ว มีความเข้าใจถูกต้องในธรรม ไปตามอารมณ์ ทั้งปวง 4. เหตุใกล้ให้เกิด (เหตุปัจจัยที่ทำให้เกิด) ความสุข สมาธิ 5. องค์ธรรม 6. อารมณ์ 7. จิต 8. ผล 9. อานิสงส์ เอกัคคตาเจตสิก กสิณ อสุภะ อนุสติ พรหมวิหาร อรูป กัม…
…ดยแบ่งออกเป็นลักษณะ, กิจ, ผลปรากฏ, เหตุใกล้ที่เกิดความสุขและองค์ธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการสนับสนุนการทำสมาธิและวิปัสสนา เพื่อให้เกิดสติปัญญาและความสุขในชีวิต รวมถึงอานิสงส์ที่ได้รับจากการปฏิบัติธรรมที่ถูกต้อ…
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
55
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…ต่างของสมถะและวิปัสสนา 3.3.1 สมถะและวิปัสสนาในกายต่างๆ 3.3.2 ความแตกต่างของการเห็นในกายต่างๆ 46 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
บทที่ 3 นี้จะกล่าวถึงสมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี โดยเริ่มจากการอธิบายความหมายของสมถะ วิธีปฏิบัติและผลของสมถะ รวมถึงระดับและการศึกษาสมถะ ต่อมาเป็นการวิเคราะห์วิปัสสนา ทั้งความหมาย วิธี
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
57
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…ชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 272 48 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
บทที่ 3 นี้เสนอความเข้าใจเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนา ซึ่งเป็นวิชชาที่สำคัญในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความหมายและความสำคัญของคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ในการปฏิบัติธรรมเพื่อค้นหาความหมายที่แท้จริงของชีวิต
การทำให้ใจหยุด
59
การทำให้ใจหยุด
…ชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 2528 หน้า 274 50 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
เนื้อหาที่กล่าวถึงวิธีการทำใจให้หยุดเพื่อให้ได้สมาธิที่แท้จริง โดยเน้นที่การรวมความคิด ความจำ ความเห็น และความรู้ ให้เป็นจุดเดียวกันที่ศูนย์กลางกาย โดย…
ผลของสมถะในพระพุทธศาสนา
61
ผลของสมถะในพระพุทธศาสนา
…วงอาทิตย์เหมือนกัน หยุดอยู่กลางดวงศีลนั้นแหละ พอถูกส่วนเข้าเท่านั้น เกิดขึ้นอีกดวงหนึ่ง เรียกว่า ดวงสมาธิ โตเท่าดวงจันทร์ ดวงอาทิตย์เหมือนกันหยุดอยู่กลางดวง สมาธินั่นแหละ พอถูกส่วนเข้าเท่านั้นเกิดขึ้นอีกด…
…ทางไปสู่มรรคผลนิพพานนั้นต้องหยุดกลางดวงที่เกิดขึ้น และเมื่อใจหยุดอยู่กลางดวงนั้น จะนำไปสู่ดวงศีล ดวงสมาธิ และสุดท้ายดวงปัญญาและวิมุตติ ซึ่งเป็นขั้นตอนที่สำคัญของการปฏิบัติธรรมในการบรรลุผลตามที่พระมงคลเทพม…
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
65
วิปัสสนากัมมัฏฐานและความหมายของวิปัสสนา
…ิธิพุทธภาวนาวิชชาธรรมกาย, ชีวประวัติ ผลงานและรวมพระธรรมเทศนา 63 กัณฑ์, กรุงเทพฯ : เทคนิค 19, 56 DOU สมาธิ 5 ห ลั ก ส ม ถ วิปัสสนากัมมัฏฐาน
วิปัสสนากัมมัฏฐานเป็นการเห็นวิเศษและแจ้ง โดยพระมงคลเทพมุนีอธิบายว่าหมายถึงการเห็นความจริงของสิ่งทั้งหลาย เช่น อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา การเห็นด้วยตาธรรมกายเป็นการรู้ที่ตรงตามความจริง แล้วกล่าวถึงวิธีการศ