สอง : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 37 / 82

๑๔ ผู้เสี ย ห า ย ข ทั้ง สอง ทาง ตาของเจ้าก็แตก ผ้าของเจ้าก็หาย ภรรยาของเจ้าก็ทะเลาะกับหญิงเพื่อนบ้าน การงานทั้งหลายเสียหายทั้งส…

ทง สองทาง ผู้เสียหายทั้งสอ ๓๐๖ หากบุคคลใดไม่รู้ว่า เกิดมาเพื่ออะไร หรือเกิดมาจากไหน มาทำไม อะไร คือเป้าหมา…

บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของการเข้าใจเป้าหมายชีวิต และการรู้จักตนเองว่าทำไมถึงเกิดมาและวัตถุประสงค์ของชีวิต เพื่อหลีกเลี่ยงการพลัดตกสู่สถานะที่ไม่ดีและอยู่ในความทุกข์ การเกิดเป็นมนุษย์เป็นของยาก และก

ธรรมะเพื่อประชาช ผู้เสียหายทั้งส าย ทัง สอง ทาง ๓๐๙ ได้ปลาตัวใหญ่แล้วกลับบ้าน เพื่อนบ้านก็จะพากันมาดู และขอ แบ่งปลาจากเราเป็นแน่ เมื่อขอกันมากๆ…

เรื่องราวนี้สอนให้เห็นถึงผลของความตระหนี่เมื่อพรานเบ็ดได้รับปลาตัวใหญ่ แต่ต้องเผชิญกับความท้าทายในการไม่ให้ผู้คนรอบข้างเข้ามาแย่งชิง ส่วนแบ่ง เมื่อประพฤติผิดลงไปในน้ำโดยไม่พิจารณา เขากลับได้รับบาดเจ็บ

…มาให้เขา แล้วเราจะยกธิดา ของเราให้พระราชาองค์อื่น ด้วยอุบายนี้ หลานของเราจะเป็น เจ้าของราชสมบัติทั้งสองพระนคร” พระองค์ดำา ดังนั้นแล้ว ทรงปรึกษากับอ่ามาตย์ทั้งหลายและรับสั่งว่า ควรแยกคนทั้ง สองนั้นเสีย โด…

ในเรื่องนี้พระราชามีความตั้งใจที่จะยกราชสมบัติให้หลาน แต่มีการวางแผนเพื่อให้ทั้งสองพระองค์สามารถเป็นเจ้าของราชสมบัติในพระนครได้ โดยใช้กลอุบายและการปรึกษาหารือกับอำมาตย์เพื่อแยกพระราชธ…

…ย่าเป็นกังวลเลย เมื่อมี โอกาสลูกจะกลับมาเยี่ยมแม่” ไม่ว่านางยักษิณีจะอ้อนวอนเพียงไรก็ตามไม่อาจทำให้ สองพ่อลูกเปลี่ยนใจได้ แม่จึงกล่าวกับลูกว่า “ลูกรัก การไปใช้ ชีวิตอยู่ร่วมกับมนุษย์นั้น หากไม่มีความรู้ก…

…งเขา นางยักษิณี เสียชีวิตจากการผิดหวัง นางสอนมนต์จินดามณีให้เขาใช้เพื่อติดตามรอยเท้าผู้ที่หายไป ทั้งสองพ่อลูกเดินทางเข้าสู่เมืองพาราณสีเพื่อใช้ความสามารถพิเศษในการช่วยปราบโจร นี่เป็นบทเรียนเกี่ยวกับความร…

…หวังว่า “จักทําความสงเคราะห์แก่พวกคนเข็ญใจ” ได้มองเห็น ถนน สายนั้นอยู่นอกเมือง และมองเห็นผู้เฒ่าทั้งสองกำลังขึงหูก กรอด้ายกันอยู่ พระเถระมีจิตเมตตาว่า “สองตายายนี้ แม้แก่เฒ่าก็ยัง ทำงาน ในเมืองนี้ผู้ที่จ…

เรื่องราวเกี่ยวกับการช่วยเหลือคนยากจนผ่านการแสดงเมตตาของพระเถระที่ได้พบเห็นคู่สามีภรรยาชราในขณะที่พวกเขายังทำงานอย่างขยันขันแข็ง แม้ว่าจะอยู่ในสภาพค่อนข้างลำบาก ความเมตตากรุณาเป็นกุศโลบายที่น่าชื่นชมใ

…กระทั่งถึงความสุขอันยิ่งใหญ่คืออายตนนิพพาน พระภิกษุท หน้าที่ระดมธรรม พวกเราทั้งหลายทำหน้าที่ระดมทุน สองฝ่าย ต่างเกื้อกูลเกื้อหนุนซึ่งกันและกัน สันติสุขย่อมบังเกิดขึ้นแก่โลก ได้อย่างแน่นอน ทรัพย์ของเราที่…

เนื้อหานี้พูดถึงการถวายวิหารเป็นการกระทำที่ดีซึ่งนำไปสู่ความสุขทั้งในปัจจุบันและชาติหน้า โดยอานิสงส์ของการถวายวิหารนั้นมีผลทำให้ผู้ถวายทั้งหลายได้เกิดในภพภูมิที่ดี เช่น จะกลับมาเกิดเป็นเทพธิดาหรือพระม

…รารดนํ้าพรวนดินที่โคนต้น ดอกและผลย่อมปรากฏที่ปลาย แต่กว่าจะเห็นผลเช่นนั้น ไม่ใช่อาศัยเวลาเพียงแค่วันสองวัน ต้นไม้บางชนิดต้องรอเวลาเป็นปี สองสามปี หรือมากกว่านั้น ผลของการทําบุญก็เช่นเดียวกัน แต่ถ้าเป็นบุ…

บทความนี้พูดถึงอานิสงส์จากการถวายผลพุทราสุกให้พระพุทธเจ้า สิขี การทำบุญมีผลในระยะยาวเหมือนการปลูกต้นไม้ ซึ่งอาจต้องใช้เวลา แต่การทำบุญที่ถูกต้องย่อมให้ผลทันที และนำไปสู่ความสุขและความสำเร็จในชีวิต สุด

…้ยังจิต ของตนให้เลื่อมใสแล้ว ได้ถวายบังคมพระพุทธองค์ ผู้มีวัตรอัน งดงาม ประคองอัญชลีประนมด้วยมือทั้งสอง ถวายผลพุทรา แด่พระพุทธเจ้า ในกัปที่ ๓๑ แต่กัปนี้ เราได้ถวายผลไม้ใดไว้ ตั้งแต่นั้นมา เราไม่รู้จักทุค…

บทความนี้กล่าวถึงการถวายผลพุทราแด่พระพุทธเจ้าซึ่งนำมาซึ่งอานิสงส์อันยิ่งใหญ่ การทำบุญส่งผลให้เกิดความสงบสุขในชีวิตและช่วยหลีกเลี่ยงทุคติ การกระทำในปัจจุบันจะส่งผลในอนาคต เส้นทางชีวิตมีเพียงดีและชั่ว เ

…ขยา แบ่งเป็น ๒ คือ ปกติสังขยาอย่าง ๑ ปูรณสังขยาอย่าง ๑. ปกติ สังขยานั้น นับโดยปกติ เป็นต้นว่า หนึ่ง สอง สาม สี่ ห้า, สำหรับ นับนามนามให้รู้ว่ามีประมาณเท่าใด เหมือนคำพูดในภาษาของเราว่า คนผู้หนึ่ง ถือสมุด …

เนื้อหาว่าด้วยศาสตร์ของการแบ่งประเภทคำที่ใช้สำหรับนับนามในภาษาบาลี โดยแบ่งเป็นสองประเภทหลักคือ ปกติสังขยาและปูรณสังขยา พร้อมตัวอย่างการใช้งานในประโยค ภายในเนื้อหายังมีการอธิบายเกี่ย…

…หนึ่ง ทกฺษิณ โต ข้างขวา อิตร โต แต่-นอกนี้ วามโต ข้างซ้าย เอก โต ข้างเดียว อุตตร โต ข้างเหนือ อุภโต สองข้าง อธร โต ข้างล่าง ปรโต ข้างอื่น ยโต แต่-ใค ตโต แต่-นั้น อมุโต แต่-โน้น เอโต อโต แต่-นั่น การโต แต…

บทนี้เสนอหลักการและการใช้คำในบาลี รวมถึงการลงท้ายที่ใช้เป็นเครื่องหมายวิภัตติและกิริยา เช่น คำว่า 'โต' ที่แสดงถึงตำแหน่ง 'ข้าง', 'แต่' เป็นต้น โดยมีการแสดงความหมายของคำต่างๆ ที่ใช้ในการสื่อความหมาย เช

…้: สพฺพตร สพฺพตฺถ สพฺพธิ ใน-ทั้งปวง อตฺถ ใน-นี้ เอกตร " เอก ถ " ใน-เคียว " อญ ตร ใน-อื่น อุภัยตร ใน-สอง อญฺญตถ อายตก ยตร ยตฺถ ยหี ยท ตตร ตตฺถ ตหี ตหิ " " ใน-ใค เอตก ใน-นี้ อิธ " อิห " ใน-นั้น 11 " กุตร ก…

บทเรียนนี้มุ่งเน้นที่การศึกษาในส่วนของปัจจัยทั้งหลายที่ใช้ในบาลีและการทำความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้งานในไวยากรณ์ เช่น ตร, หิญจน์ และอื่นๆ ผ่านการอธิบายที่ชัดเจน ในเนื้อหามีการประยุกต์ใช้ปัจจัยต่างๆ เพื่

…นหมวด ๕ แม้โดยประการทั้งหมด ด้วย ประการฉะนี้ ฯ [สังคหคาถา] ธรรมทั้งหลาย คือ ๓๖-๓๕ และ ๒๔-๓๓ -๓๓ (๓๓ สองครั้ง) ตามลำดับ ตั้งอยู่ใน อนุตตรจิต (โลกุตตรจิต) โดยอาการ ๕ อย่าง ด้วยประการอย่างนี้ ฯ ๆ ๆ ก็ในบรรด…

บทนี้กล่าวถึงการสงเคราะห์เข้าในจิตที่ประกอบด้วยฌานต่างๆ และธรรมที่เกี่ยวข้อง โดยอธิบายถึงการที่จิตสามารถเข้าสู่ฌานและความแตกต่างกันของธรรมในแต่ละระดับของจิต ได้แก่ ปฐมฌานถึงปัญจมฌาน รวมถึงอาการที่ปราก

…วาม เป็นใหญ่ เพราะเป็นจิตปลอดจากนิวรณ์เป็นต้น หรืออันผู้ได้ฌานซึ่ง เป็นผู้ใหญ่ถึงแล้ว คือบรรลุแล้วฯ สองบทว่า นานา หุตฺวา ความว่า อัปปมัญญา ย่อมเป็นต่าง ๆ กัน โดยเพ่งถึงความประสบสัตว์ผู้ได้รับทุกข์ หรือได…

ในบทนี้กล่าวถึงหลักการของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา โดยเน้นการศึกษาเกี่ยวกับจิตและอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับการเกิดขึ้นของอารมณ์ของตน. กล่าวถึงการวิจารณ์การเกิดและการไม่เกิดของอารมณ์ที่ม

…มัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 102 ที่มีเวทนาต่างกัน ดุจแก่จิตที่มีชาติต่างกัน ฯ สองบทว่า ตโย โสฬสจิตฺเตสุ ความว่า ธรรม ๓ ประการมี สัมมาวาจาเป็นต้น ย่อมบังเกิดขึ้นในจิต ๑๖ ด้วยอำนาจโลก…

เนื้อหาส่วนนี้ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี เดินหน้าด้วยการอธิบายถึงความแตกต่างในเวทนาของจิตต่าง ๆ ที่ปรากฏและเกิดจากอำนาจของจิตที่แยกออกและเข้ากัน โดยชี้ให้เห็นถึงธรรม ๓ ประการที่มีสัมมาวาจาเป็นองค์ประกอบที

…ทำให้คู่ที่ ๒ เป็นต้นแปลกจากจากคู่ ที่ ๑ เป็นต้น ในบรรดากุศลจิต วิบากจิต และกิริยาจิตทั้ง ๓ อย่าง ๆ สอง บทว่า ทุติเย อสงฺขาริเก เชื่อมความว่า ธรรม ๑๕ ที่มีชื่ออัญญสมานา และอกุศลสาธารณะอย่างนั้นนั่นแล กับ…

บทนี้กล่าวถึงเวทนาและอารมณ์ที่เกี่ยวข้องกับกามตัณหา การอธิบายถึงการต่างกันในประเภทของจิต ทั้งกุศล วิบาก และกิริยา โดยนำมาซึ่งการเรียนรู้และการเข้าใจในธรรมนั้น ๆ ผ่านการวิเคราะห์ธรรมในระดับต่าง ๆ งานนี

… ๕ อย่างมีรูปเป็นต้น ฯ บทว่า เสสานิ ได้แก่กามาวจรวิบากจิต ๑๑ นอกจากทวิปัญจวิญญาณ และสัมปฏิจฉันนจิตฯ สองบทว่า สพฺพถาปิ กามาวจราลมุพนานิ ได้แก่จิตแม้ที่เกิดขึ้นโดยอาการแห่งจิตที่เป็นไปด้วยอำนาจจิตเป็นไปใน …

ในหน้าที่ 133 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา จะมีการกล่าวถึงการทำความเข้าใจในกรรมและกรรมนิมิต การอธิบายของสถานะกรรมว่าเป็นอะไรและมีอารมณ์อย่างไร ทั้งนี้ยังมีการจัดแบ่งประเภทของจิตและ

…ี่เป็นไปในอารมณ์นั้น ๆ ในกาลแห่งโคตรภูจิตและโวทานจิต และ ในกาลรู้แจ้งรูปเป็นต้นด้วยทิพจักษุเป็นต้นฯ สองบทว่า สพฺพตฺถาปิ สพฺพาลมุพนานิ มีความว่า จิต ๖ มีธรรมทั้งปวงเป็นอารมณ์ (มี อารมณ์ได้ทุกอย่าง) ด้วยอำ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลี ที่อธิบายถึงการดำเนินจิตที่สัมปยุตด้วยอภิญญา โดยการพิจารณาอารมณ์ ณ กาลต่าง ๆ เช่น การฟังธรรม และการบริกรรม อีกทั้งยังพิจารณาถึงความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์กับจิตประเภท

…อภิธัมมาวตารเป็นต้น อธิบายอย่างนี้แล้ว จึงสังวรรณนาความอย่างนี้ว่า ๒ ครั้งบ้าง ๓ ครั้งบ้าง ดังนี้ ฯ สอง 2 ฯ บทว่า โวฏฺฐพฺพนเมว ปวตฺตติ ความว่า โวฏฐัพพนจิตเท่านั้น ย่อมเกิดขึ้นบ่อย ๆ ๆ แต่ว่า ความเป็นไปแห…

บทนี้อธิบายถึงความเป็นไปของจิตในปริตตารมณ์ ซึ่งอานันทาจารย์ชี้ให้เห็นถึงการมีอาวัชชนะเป็นอนันตรปัจจัยที่ส่งผลต่อการเกิดจิต แต่ไม่สามารถกำหนดจากความเป็นไปหลายครั้งได้ทั้งหมด เนื้อหายังกล่าวถึงความสำคัญ

…ญ์จึงกำหนดปริตตารมณ์ ในคำว่า โวฏฐัพพนะเป็นไป ๒ ครั้งนี้ตามนัยที่มาในอรรถกถาทั้งหลาย เท่านั้นนั่นแลฯ สองบทว่า นตฺถิ วีถีจิตตุปปาโท ความว่า ความเกิดแห่งวิถีจิต ไม่มี เพราะอติปริตตารมณ์แม้มีอายุชั่ว ๒ ขณะจิ…

เนื้อหานี้สื่อถึงหลักการทางอภิธัมมะ เกี่ยวกับวิบากและการเกิดของวิถีจิต ซึ่งได้รับการอธิบายโดยนักปราชญ์ที่อ้างอิงจากอรรถกถาต่างๆ โดยเฉพาะในเรื่อง 'โวฏฐัพพนะ' และบทวิเคราะห์ของอาจารย์อนุรุทธาเกี่ยวกับจิ