หน้าหนังสือทั้งหมด

พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช)
230
พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช)
230 พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเตโช) สุทธา สุข มชฺชติ อปฺปปญฺโญ ทุกเช่น ผุฏโฐ ปโมทเมติ อาคนตนา สุขทุกเขน ผูฏโฐ ปเวธติ วาริจโรว ผมเม ฯ อันผู้ด้อยปัญญา ได้พบสุขเข้า ก็มักเมามัว ถูกทุกข์กระทบเข…
พระธรรมกิตติวงศ์ในบทนี้กล่าวถึงการที่ผู้ด้อยปัญญาต้องเผชิญกับความสุขและความทุกข์ ผ่านร้อยกรองที่สะท้อนถึงสภาพการใช้ชีวิตและการรับรู้ของมนุษย์ โดยเฉพาะการสัมผัสสุขหรือทุกข์ที่เข้ามาในชีวิตทำให้มีการดิ้
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
32
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…ระกอบด้วย อนุต มาน ปัจจัย และ ตฺวา ปัจจัย เป็นต้น นั่นเอง เช่น - โส เอกทิวส์ นหานติตถ์ คนตวา นหาตวา อาคจฉนฺโต อนุตรามคฺเค สมฺปนฺนสาข์ เอก วนปปติ ทิสวา ฯเปฯ ปกฺกามิ ฯ (๑/๓) ปุจฉา วินยธโร ตตฺถ ปวิฏโฐ ต์ อุ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ได้กล่าวถึงกิริยาคุมพากย์และอนุกิริยา ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการสร้างแผนการแปล โดยได้มีการชี้แจงบทเรียนเกี่ยวกับการประกอบกิริยา ทั้งในลักษณะของกิริยาที่มีความหมายสมบูรณ์และการขยายก
กฎเกณฑ์การเรียงประโยคในประโยคกัตตุวาจกและกัมมวาจก
41
กฎเกณฑ์การเรียงประโยคในประโยคกัตตุวาจกและกัมมวาจก
…ขยายประธานอยู่ด้วยก็ดี ให้เรียงไว้หลังบทนิบาต เป็นต้นเหล่านั้น เช่น หลังนิบาต : สเจ ตว์ อภิกษุขมาโน อาคโตสิ ฯ หลังกาลสัตตมี : ตทา กิร สาวตถิย์ สตฺต มนุสสโกฏิโย วสนฺติ ฯ (๑/๕) หลังบทขยายกิริยา : อถสฺส ภริ…
บทความนี้พูดถึงกฎเกณฑ์การเรียงประโยคในประโยคกัตตุวาจก โดยให้ตัวอย่างการเรียงประโยคที่ถูกต้อง มีการกำหนดว่าควรเรียงเหตุกัตตุวาจกไว้ต้นประโยค และกฎการเรียงประโยคในกรณีอื่น ๆ เช่น กัมมวาจก การใช้ภาษาที่เ
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๓๙
55
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๓๙
…เนื้อความแทรกอยู่ตอน ใด ให้เรียงไว้หน้าตอนที่ตนขยายนั้น เช่น : อถ น ทหรกาเล คนตวา ปรุฬหเกสมสุสุกาเล อาคตตตา น โกจิ สัญชาติ ฯ (๒/๖๗) 5. กาลสัตตมีที่มาจากนิบาต คือ อถ และที่มาจากปัจจัย คือ
บทความนี้เสนอแนวทางการเรียงประโยคในภาษาไทยเพื่อให้ประโยคมีความชัดเจนและถูกต้อง โดยเริ่มจากการจัดเรียงคำที่ขยายไปยังส่วนต่างๆ ของประโยค เช่น การขยายกิริยา การใช้กาลสัตตมี และการวางตำแหน่งของคำในประโยค
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
66
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
๕๐ คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ เรื่อยไป เช่น : โส เอกทิวส์ นหานติตถ์ คนตวา นหาตุวา อาคจฺฉนฺโต ....(๑/๓) ๒. เรียงไว้หน้าประธาน โดยมากก็คือ ศัพท์ที่ประกอบด้วย “ตวา” ปัจจัย ที่แปลว่า “เพราะ…
เนื้อหาในคู่มือนี้นำเสนอเทคนิคและหลักการในการแปลภาษาไทยเป็นมคธ รวมถึงการใช้ศัพท์ที่มีปัจจัยและโครงสร้างประโยคที่ถูกต้อง เช่น การเรียงศัพท์ที่ประกอบด้วย 'ตวา' และการวางกิริยาในการแปลเพื่อให้สัมพันธ์กับ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
68
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
….ธ.๔-๙ : เอหิ ตาต ปิยปุตฺต ฯ ๒.๓ ในประโยคอ้อนวอน เช่น : ติฏฐา ตาว ภันเต, กิจฺจํ เม อตฺถิ ฯ (๑/๑๔) : อาคเมต ภนฺเต ภควา ธมฺมสฺสามิ ฯ (๑/๕๑) ๒.๔ ในประโยคเตือน - ชักชวน เช่น : ปสฺสถิทานิ อาวุโส เถรสฺส อโนมคุ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ ให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้ประโยคในสถานการณ์ต่างๆ เช่น การอ้อนวอน เตือน ชักชวน สงสัย ห้าม และปลอบใจ ผ่านตัวอย่างที่ชัดเจน เช่น "ติฏฐา ตาว ภันเต" และ "ปสฺสถิตานิ อาวุโส เถ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
76
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…มฺโม นาม น สกุกา โหติ เถเนตวา คณฺหตุ ฯ 5. สกฺกา ทำหน้าที่เป็นบทประธานในประโยคได้บ้าง เช่น : ตตฺถ นํ อาคต์ คเหตุ สกกา ภวิสฺสติ ฯ (๒/๓๒) วิธีเรียงประโยค อนาทร ประโยคอนาทร คือ ประโยคที่แทรกเข้ามาในประโยคใหญ…
คู่มือวิชานี้นำเสนอเทคนิคและวิธีการแปลจากภาษาไทยเป็นมคธ โดยมีตัวอย่างการเรียงประโยคและชี้แนะการใช้คำในกรณีต่างๆ เช่น การใช้สกกาในบทประโยค การจัดเรียงประโยคอนาทร และการใช้โครงสร้างต่างๆ ในการแปล เพื่อใ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
82
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ
…เช่น ก น ยถา เป็นต้น ก็นับเป็นหนึ่งได้ เช่น : กี ปเนต์ อาวุโส ปฏิรูป์ ฯ (๑/๔) : ยถา หิ ปสนฺนํ อุทก์ อาคนฺตุเกหิ นีลาที่หิ อุปกฺกิลิฏฐ์
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้นำเสนอการแปลและการเรียงประโยคในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยเน้นถึงความสำคัญของการเข้าใจหลักการในการเรียงประโยคชั้นสูงและการนับศัพท์ในประโยค รวมถึงตัวอย่างการใช้ที่ถูกและผิดเพื่อช่วยใ
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค
83
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค
…ึงกล่าวว่า ก็พวกท่านสำคัญ ผมว่าท่านรูปนี้ เป็นใคร ดังนี้..... โส ขตฺติยมาน ชเนตวา ตุมเห กสฺส สนฺติก อาคตาติ ปุจฉิตวา “สตฺถิ สนฺติกนฺติ วุตฺโต, “ปน นํ โก เอโสติ สกุลกเขา ฯเปฯ (ผิด) (๑/๓๖) การวางนิบาตในสอง…
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๖๗ ชี้ให้เห็นว่าเมื่อประโยคหนึ่งสิ้นสุดลงแต่ไม่มีเครื่องหมายคั่น ประโยคถัดไปไม่นับเป็นหนึ่งเดียวกับมัน นอกจากนี้ ประโยคเลขนอกทั้งหมดก็ไม่นับเป็นหนึ่งกับประโยคเลขในด้วย ข้อผิดพลาด
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๖๙
85
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๖๙
…กตวา ธมฺม อสฺสุตวา... (๑/๓๑) : โส ตสฺสา อนาจิกขิตวา ว อคมาสิ ฯ : อุปาสโก ธมฺมสฺสวนนุตราย อนิจฺฉนฺโต อาคเมถ อาคเมญาติ อาห์ ฯ (๑/๑๒๑) ๓. เมื่อปฏิเสธกิริยากิตก์ที่คุมพากย์ได้ คือ อนีย ตพุพ ปัจจัย จะแปลงหรือ…
บทความนี้นำเสนอวิธีการเรียงนิบาตโดยมีกฎเกณฑ์เฉพาะสำหรับการปฏิเสธกิริยาอาขยาต ไม่แปลงรูปเป็น อ หรือ อน, การปฏิเสธกับกิริยา นาทีปัจจัย และการปฏิเสธกิริยากิตก์ที่คุมพากย์ได้ ซึ่งการเรียงประโยคตามหลักการน
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
90
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…ิกติกัตตาร่วมกัน มีอำนาจให้ กิริยาเหล่านั้นและวิกติกัตตานั้น เป็นพหูพจน์ได้ เช่น : เถโร จ อุปาสโก จ อาคตา โหนฺติ ฯ : ตทาปิ เสฏฺฐี จ.ภริยา จ ธิตา จ. ตถา ปลายิตฺวา ฯเปฯ ปตฺเถนตา โกสมุนี ปฏิบัชชีส ฯ (๒/๒๗) …
คู่มือวิชานี้อธิบายการควบบทในประโยคที่มีประธานเอกพจน์หลายบทซึ่งมีกิริยาหรือวิกติกัตตาที่เกี่ยวข้อง โดยเน้นให้กิริยาหรือวิกติกัตตานั้นสามารถเป็นพหูพจน์ได้ นอกจากนี้ยังกล่าวถึงกรณีเมื่อใช้กิริยากิตก์ว่า
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๔๓
99
กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๔๓
…ประโยค ยาว ไว้ต้นหรือไว้หลังก็ได้ แล้วแต่ความ เช่น : คุณพี่ ขอให้คุณพี่รอจนกว่าลูกคนนี้จะเติบโต : : อาคเมหิ ตาว สาม, ยาว อยู่ วยปฺปตฺโต โหติ ฯ (๔/๔๗) : กระผมจักบำรุงคุณพ่อคุณแม่ด้วยน้ำมือเอง ตลอดเวลา ที่…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับกฎเกณฑ์การเรียงประโยคที่ 43 มีการแสดงวิธีการใช้คำ 'ยาว' และ 'ตาว' เป็นการเชื่อมประโยค และวิธีการใช้คำ 'วินา' ในสำนวนไทย เช่น 'เว้น' และ 'นอก' โดยมีตัวอย่างที่ชัดเจนเพื่อหาแนวทา
ไวยากรณ์และสัมพันธ์ ๑๐๗
123
ไวยากรณ์และสัมพันธ์ ๑๐๗
…ึ่ง แปลว่า “ควร, พึง” ให้ใช้สัตตมีวิภัตติ เช่น : ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิรา ฯ : ยนนูนาห์ ปพพเชย ๆ (๓) อ อาคม กับ อิ อาคม ลงในหมวดวิภัตติไหนบ้าง ต้องจำ ให้ได้ อย่าประกอบผิดหมวดกัน (๔) วิภัตติที่เปลี่ยนแปลงรูป…
บทเรียนเกี่ยวกับไวยากรณ์และวิภัตติในภาษาไทย มุ่งเน้นการใช้งานของสัตตมีวิภัตติในกรณีที่แสดงถึงความยอมตาม ความกำหนด หรือความรำพึง รวมถึงการจำแนกหมวดของอากรรมและวิภัตติที่มีการเปลี่ยนแปลงรูป รวมถึงกฎเกณฑ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
130
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…(๒) ๓ ปัจจัย ใช้กับกิริยาที่ทำนาน เป็นไปนาน คือ ถ้านั่งก็ นั่งนาน ถ้านอนก็นอนนาน เช่น นิสินฺโน ฐิโต อาคโต เป็นต้น ศัพท์ เหล่านี้แสดงถึงกิริยาอาการว่าทำอยู่นานทั้งสิ้น ดังตัวอย่าง : : สามเณโร ตตฺถ นิมิตต์…
เอกสารนี้เป็นคู่มือการศึกษาเกี่ยวกับการแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙ โดยเน้นการใช้งานของปัจจัยในกิริยาอาการเพื่อกำหนดความหมายที่ถูกต้อง เช่น อนุต มาน ปัจจัยที่ใช้กับกิริยาที่กำลังทำอยู่ และการสื่อสารในกาลพิเศ
การใช้ไวยากรณ์อนุตและตูนาทีในภาษาไทย
131
การใช้ไวยากรณ์อนุตและตูนาทีในภาษาไทย
…ิยาที่เกิดขึ้นในลำดับกัน ท่านให้ใช้ ดูนาที ปัจจัย ดังตัวอย่าง : โส เอกทิวส์ นหานติตถ์ คนตวา นหาตุวา อาคจฺฉนฺโต อนุตรามคฺเค สมฺปนฺนสาข์ เอก วนปป ทิสวา ฯเปฯ (๑/๓) ตามตัวอย่างนี้ อาคาฉนฺโต เป็นกิริยาที่กำลั…
บทความนี้กล่าวถึงการใช้อนุตและตูนาทีในภาษาไทย โดยอธิบายความสัมพันธ์ระหว่างกิริยาและการใช้ปัจจัยต่างๆ เพื่อให้เข้าใจการทำงานของภาษาอย่างถูกต้อง การใช้อนุตมักจะเกิดขึ้นเมื่อมีการกระทำหนึ่งเกิดขึ้นในขณะท
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
136
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…งนั้น ทั้งแต่งและแปลจึงไม่ต้องใส่ อมริ เข้ามาคุมอีกในประโยคนี้ พึงดูประโยคต่อไปนี้เทียบเคียง : กุโต อาคโตสิ ๆ (๑/๑๑๔) : ตสฺมี ขเณ มฏฐกุณฑลี อนุโตเคหาภิมุโข นิปนฺโน โหติ ฯ (๑/๒๕) (๕) ต ปัจจัย มาคู่กับกิริ…
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธนี้จัดทำขึ้นเพื่อให้นักศึกษาได้เรียนรู้การแปลและตีความเนื้อหาต่างๆ จากภาษาไทยสู่วัฒนธรรมมคธ โดยมุ่งเน้นให้เข้าใจถึงการใช้ประโยคและคำในภาษามคธ ตลอดจนสะท้อนถึงการใช้ในบริบทของนักบ
ภวิสสันติและกรรมนิทัศน์
137
ภวิสสันติและกรรมนิทัศน์
…งว่า ผู้พูดคาดเอาว่า น่าจะผู้นั้นเองที่ทำกรรมนั้น หรือกรรมนั้น คงจะเป็นกรรมที่ผู้นั้นทำไว้) โส เถโร อาคโต เวยย ฯ (แสดงว่า ผู้พูดไม่แน่ใจ จึงคาดเอาว่าน่าจะมาแล้ว) (๖) ๓ ปัจจัย มาคู่กับกิริยาอาขยาตหมวดภวิส…
บทความนี้อธิบายเกี่ยวกับภวิสสันติและการใช้งานในไวยากรณ์ภาษาไทย โดยเฉพาะการเชื่อมโยงความหมายระหว่างอนาคตและกรรมที่กล่าวถึงในการคาดการณ์ ข้อมูลตัวอย่างและกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้องถูกนำเสนอเพื่อสร้างความเข้าใ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
144
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…(อยเยน) อกุสเตน ภวิตพพ์ อารทธวิริเยน ฯ (๑/๖๓) (เน้นความเป็น) : (อยเยน) สาย สพฺเพสุ สุตฺเตสุ วิหารโต อาคนฺตพฺพ ปจ สกาเล ส เพสุ อนุฏฐหิเตสุเยว วิหาร คนต พี ฯ (เน้นกิริยาอาการ) (๑/๖๓) มีข้อควรระวังอย่างหนึ่…
คู่มือการแปลไทยเป็นมคธนี้จัดทำขึ้นเพื่อช่วยนักเรียนในระดับ ป.ธ.๔-๙ แนะนำการใช้ภาษาที่ถูกต้อง โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับประโยคภาววาจกและเหตุกัตตุวาจก โดยเฉพาะประเด็นสำคัญว่าประโยคภาววาจกมีการใช้ที่เป็นพื้
ไวยากรณ์และสัมพันธ์ 131
147
ไวยากรณ์และสัมพันธ์ 131
…จัย ใช้ใน ๕ วาจก มักจะมีเผลอกันบ่อยๆ ที่ใช้ อนุต ปัจจัย ประกอบเป็นรูปกัมมวาจก โดยลง ย ปัจจัย และ อิ อาคม หน้า ย ด้วย เช่น อุปฏฐิยนฺโต ประโยคว่า : สตฺถา ปน เป็น หตถินา อุปฏฐิยมาโน สุข์ วสิ ฯ (๑/๕๓) แต่งเส…
บทความนี้กล่าวถึงการใช้ปัจจัยในการแต่งกิริยาภาษาไทย โดยแนะนำวิธีสังเกตความไทยในประโยค รวมถึงการเลือกใช้ปัจจัยตามความหมายและเวลาในการสื่อสาร การเลือกใช้ปัจจัยที่เหมาะสมสำหรับกิริยา เช่น อนุตและมาน รวมถ
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
150
คู่มือวิชาแปลไทยเป็นมคธ ป.ธ.๔-๙
…จะไม่วางไว้เลยไม่ได้ ถือว่าผิด เพราะผู้แปลไม่อาจหาตัวประธานได้ หรือกิริยาที่บ่งตัวประธานไม่ได้ เช่น อาคโต ปพฺพชิโต ดังนี้ ต้อง
คู่มือนี้เสนอแนวทางในการแปลจากภาษาไทยเป็นมคธ โดยให้ความสำคัญกับการเรียงศัพท์ในประโยคอย่างถูกต้อง การใช้ประธานและกิริยาอย่างสมดุล เพื่อให้ผู้แปลสามารถทำความเข้าใจและแปลได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้ยังมีข้อ