กฎเกณฑ์การเรียงประโยคในประโยคกัตตุวาจกและกัมมวาจก : หน้า 41/374

กฎเกณฑ์การเรียงประโยค ๒๕ ในประโยคกัตตุวาจก เหตุกัตตุวาจก ให้เรียงไว้ต้นประโยค เช่น : สูโท โอทนํ ปจติ ฯ : สามิโก สูท โอทนํ ปาเจติ ฯ : มนุสสา วตฺตสมฺปนฺโน ภิกขู ทิสวา ปสนฺนจิตฺตา ฯเปฯ (๑/๗) ในประโยคอื่นนอกจากนี้ ให้เรียงไว้หลังตัวอนฏิหิตกัตตา เช่น : สูเทน โอทโน ปริยเต ฯ : สามเกน สูเทน โอทโน ปาจาปิยเต ฯ : ภนฺเต มยา เตล ปจิตวา เปสต์ ฯ (๑/๙) ในประโยคกัมมวาจกและประโยคเหตุกัมมวาจก หากไม่มีตัว อนภิหิตกัตตา ก็ให้เรียงไว้ต้นประโยคได้ เช่น : ปณฺณ์ มม สหายเป็น ตุยห์ เปสต์ ฯ : อยู๋ ถูโป ปติฏฐาปิโต ฯ ๒. ถ้ามีนิบาตต้นข้อความ หรือศัพท์กาลสัตตมี หรือศัพท์ขยาย กิริยาบางศัพท์ เช่น อถ ยที่ ตทา การณา เป็นต้นอยู่ข้างหน้าก็ดี บทประธานนั้นมีบทขยายประธานอยู่ด้วยก็ดี ให้เรียงไว้หลังบทนิบาต เป็นต้นเหล่านั้น เช่น หลังนิบาต : สเจ ตว์ อภิกษุขมาโน อาคโตสิ ฯ หลังกาลสัตตมี : ตทา กิร สาวตถิย์ สตฺต มนุสสโกฏิโย วสนฺติ ฯ (๑/๕) หลังบทขยายกิริยา : อถสฺส ภริยาย กุจฺฉิย์ คพโภ ปติฏฐาสิ ฯ หลังบทขยายประธาน : อย์ ธมฺมเทสนา กตฺถ ภาสิตา ฯ (๑/๓)