เนื้อหา : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 154 / 965

ซึ่งมีศัพท์เฉพาะว่า ปฏิปุจฉาพยากรณ์" เพื่อให้พระเจ้าอชาต ศัตรูสามารถตระหนักในสามัญญผลเบื้องต้นด้วยพระองค์เอง โดยตรัสถามพระเจ้าอชาตศัตรูว่า “มหาบพิตรในข้อนี้ตถาคตจะขอย้อนถามมหาบพิตรก่อน โปรดตรัสตอบตามท

เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิปุจฉาพยากรณ์ และวิธีการตอบปัญหาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยจำแนกเป็น 4 รูปแบบ รวมถึงการทำบ…

ส่วนการที่เจ้าลัทธิทั้ง 5 ไม่สามารถตอบพระองค์ได้ว่า ผลดีของการบวชมีอะไรบ้าง ก็ย่อมจะชี้ชัดถึงภูมิปัญญาของเจ้า ลัทธิทัง ๖ ว่า ๑. ไม่รู้วัตถุประสงค์ในการบวชอย่างแท้จริง ๒. ไม่รู้คุณธรรมพื้นฐานของนักบวช

เนื้อหาในบทความนี้อธิบายถึงการที่เจ้าลัทธิทั้ง 5 ไม่สามารถตอบคำถามเกี่ยวกับผลดีของการบวช และแสดงให้เห็นถึงค…

คําตอบของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นที่กระจ่างในพระทัย ของพระเจ้าอชาตศัตรูเป็นอย่างยิ่ง ทรงรู้สึกเสมือนได้เสวยน้ำ อมฤต จึงกระหายที่จะได้เสวยเพิ่มขึ้นอีก พระเจ้าอชาตศัตรูจึง ตรัสถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้าถึงสา

เนื้อหานี้พูดถึงความเข้าใจลึกซึ้งของพระเจ้าอชาตศัตรูเกี่ยวกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยทรงรู้สึกถึงพระพุทธคุณอ…

หรืออนุมานเอา จึงได้ชื่อว่า “ตรัสรู้” คำว่า “ส้ม” ที่นำหน้า “พุทโธ” นั้นแปลว่า ด้วยพระองค์เอง ไม่มีผู้อื่นสั่งสอน ส่วน คำว่า “สัมมา” แปลว่า “โดยชอบ” หรือ “โดยถูกต้อง” ดังนั้น พระองค์จึงเป็น “สัมมาสัมพ

เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับความหมายของตรัสรู้ในพุทธศาสนา โดยเฉพาะบทบาทของพระพุทธเจ้าในฐานะที่เป็น "สัมมาสัมพุ…

ได้แก่ ๑) ศีลสังวร คือ การสำรวมในพระปาฏิโมกข์ ๒) อินทรียสังวร คือ การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 5 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ มิให้อารมณ์ส่วนที่จะชักนำไปทางชั่วเข้า ติดอยู่ได้ สังวรเหล่านี้มีประจำพระองค์เป็นปรก

เนื้อหาได้แก่หลักการสำรวมในพระพุทธศาสนา เช่น ศีลสังวร การสำรวมอินทรีย์ทั้ง 5 อย่างตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ แล…

แม้ชีวิตมาแล้วอย่างสมบูรณ์ เพื่อการทำทาน รักษาศีล และ เจริญภาวนา ๖) หิริ คือ ความละอายต่อความชั่ว ๗) โอตตัปปะ คือ ความกลัวบาป กลัวทุจริต และความ ชั่วต่าง ๆ คุณธรรมทั้ง ๒ ประการ คือ หิริและโอตตัปปะนี้เ

เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับคุณธรรมสำคัญที่พระพุทธเจ้าใช้ในการดำเนินชีวิต อาทิเช่น หิริ ซึ่งแสดงถึงความละอายต่อค…

เป็น ศีล สมาธิ ปัญญา ในเบื้องต้น พระองค์ทรงอบรมกายและวาจาด้วยศีล เรียกว่า ทรงดำเนินทางศีล ทรงมีศีลสะอาดบริสุทธิ์อย่างยิ่ง จนปรากฏผลในการปฏิบัติเป็น “ดวงศีล” มีลักษณะเป็นดวงใส อยู่ที่ศูนย์กลางกาย จากนั

เนื้อหาเกี่ยวกับกระบวนการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา โดยเริ่มจากการปฏิบัติศีล จนไปถึงการฝึกสมาธิและปัญญา ซึ่งนำไป…

อันประเสริฐ และเป็นอมตะตลอดไป ดังพระบาลีว่า เขม ทิส คจฺฉมาโน แปลว่า ไปสู่แดนอันเกษม คือ นิพพาน ในขณะทรง มีพระชนม์อยู่ ก็เข้าสอุปาทิเสสนิพพาน หรือ นิพพานเป็น ซึ่งอยู่ ในศูนย์กลางของธรรมกาย และเมื่อจะดั

เนื้อหาว่าด้วยพระนามของพระพุทธเจ้า แสดงถึงความมั่นคงและอุดมคติ การเข้าถึงนิพพานแบบต่างๆ รวมถึงการเสด็จไปสู่…

นัยที่ ๑ “โลก” หมายถึงชีวิตร่างกายของเรา ดังที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสว่า “...อาวุโส ในร่างกายซึ่งมีประมาณวาหนึ่ง มีพร้อมทั้งสัญญา พร้อมทั้งใจนี้แล เราบัญญัติโลกไว้ บัญญัติเหตุเกิดโลกไว้ บัญญัติความ

เนื้อหาพูดถึงความหมายของโลกตามที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส โดยเน้นถึงความจริงของชีวิตที่เป็นไปตามธรรมชาติ เช่…

ขันธ์ ๕ ๓) โอกาสโลก หมายถึง โลกภายนอก คือ แผ่นดิน มหาสมุทร จักรวาลทั้งปวง ซึ่งสัตว์ทั้งหลายที่อาศัยขันธ์ ๕ ก็ อาศัยอยู่ในโอกาสโลกนี้อีกชั้นหนึ่ง ที่ว่าพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก จึงหมาย ถ

เนื้อหาเกี่ยวกับขันธ์ ๕ และการเข้าใจโลกภายนอก โดยมีการอธิบายถึงการรู้แจ้งของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับจริ…

๑) อนุตตโร หมายความว่า ยอดเยี่ยมอย่างไม่มีผู้ใด เสมอเหมือน เหตุที่ทรงมีพระนามนี้ก็เพราะทรงพระคุณอัน ประเสริฐ บริบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ วิมุตติญาณ ทัสสนะ อย่างหาผู้ใดเสมอเหมือนมิได้ ไม่ว่าจะเ

เนื้อหานี้นำเสนอความหมายของคำสำคัญในพระพุทธศาสนา โดยคำว่า 'อนุตตโร' หมายถึง ยอดเยี่ยมไม่มีใครเสมอเหมือน ซึ่…

๔) ผู้จําแนกธรรม ๕) ผู้คบวิหารธรรมฝ่ายดี ๖) ผู้คายตัณหาในภพ ๑) ผู้มีภาคย์ คำว่า “ภาคย์” แปลว่า โชคดี หรือบุญ กุศล ผู้มีภาคย์จึงหมายความว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง บริบูรณ์ด้วยกุศลธรรม ผลบุญจึงทำให้พระอ

เนื้อหาในบทความนี้จะชี้ให้เห็นถึงคุณสมบัติที่สำคัญของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยเริ่มจากคำว่า 'ภาคย์' ที่แปลว่า…

9 ปลงผมและหนวดนุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ออกบวช เป็นบรรพชิต...” “ จากพระธรรมเทศนาที่ยกมานี้ จะเห็นว่า พระสัมมา สัมพุทธเจ้าทรงมีพระประสงค์ที่จะแสดงให้พระเจ้าอชาตศัตรูเข้า พระทัยว่า แรงจูงใจที่เป็นเหตุให้บุรุ

เนื้อหานี้อภิปรายถึงแรงจูงใจที่ทำให้ผู้ชายเข้าบวชในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายข้อคิด 3 ประการที่สำคัญคือ ศรัทธาใ…

“กาม” หมายถึง ความใคร่ ความอยาก หรือสิ่งที่น่าปรารถนา ดังนั้น “กิเลสกาม” จึงหมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในใจ แล้ว ผลักดันให้ ทำสิ่งที่ผิด เพื่อให้ได้มาในสิ่งที่ปรารถนา กิเลสกามแบ่งออกเป็น ๑๐ อย่าง คือ ๑

เนื้อหานี้พูดถึง 'กาม' หมายถึงความใคร่และความต้องการที่สามารถนำไปสู่ความชั่วในจิตใจ โดยเฉพาะ 'กิเลสกาม' ที่…

ธรรมวินัยได้โดยบริบูรณ์ กรณีเช่นนี้ย่อมเอื้ออำนวยให้พระภิกษุ ห่างไกลจากกามคุณได้มากทีเดียว ซึ่งจะยังผลให้การประพฤติ พรหมจรรย์นั้นบริบูรณ์บริสุทธิ์ได้ กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ ชีวิต นักบวชมีโอกาสสร้างบุญก

เนื้อหานี้กล่าวถึงธรรมวินัยที่มุ่งสร้างโอกาสให้พระภิกษุห่างไกลจากกามคุณ อันส่งผลให้การประพฤติพรหมจรรย์บริบู…

9 ก็ลูบคล่าศีรษะ เมื่อพบหญิงก็เข้าไปสนทนาซักถามถึงเรื่อง ภัตตาหารว่า เธอจะจัดถวายสิ่งใดให้บ้าง ความประพฤติดัง กล่าวแล้วนี้ล้วนเป็นตัวอย่างของอาจาระที่ไม่ดีทั้งสิ้น ในทางกลับกัน พระภิกษุที่มีความเคารพอ

เนื้อหาเกี่ยวกับอาจาระที่ดีและไม่ดีของพระภิกษุ โดยอธิบายถึงพฤติกรรมที่สมควรและไม่สมควร เช่น ความสำรวมกิริยา…

ประพฤติทุศีล ย่อมพอใจปัจจัย ๔ ตามมีตามได้ จัดว่าเป็นผู้มี อาชีพบริสุทธิ์ ในทํานองกลับกันพระภิกษุที่มุ่งแสวงหาปัจจัย ๔ มาปรนเปรอตนเองด้วยกลวิธีทุศีลต่าง ๆ จัดว่าประพฤติมิจฉา อาชีวะ มีอาชีพไม่บริสุทธิ์

เนื้อหานี้พูดถึงความหมายของอาชีพบริสุทธิ์และไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ โดยกล่าวถึงการแสวงหาปัจจัย ๔ ด้วยวิธีที…

เป็นผู้สันโดษ มักน้อย ไม่ปรารถนาจะรับสิ่งของใด ๆ เพื่อท่าให้ ทายกนึกนิยมสรรเสริญตนและคิดว่า ถ้าจะหาเครื่องไทย ธรรมมาถวายพระภิกษุรูปนี้ก็จะได้บุญมาก ครั้นเมื่อทายกนำ สิ่งของมาถวาย ก็จะเสแสร้งกล่าวว่า ค

เนื้อหานี้กล่าวถึงพฤติกรรมของพระภิกษุที่แสร้งทำเป็นผู้สันโดษ เพื่อให้ทายกเห็นคุณค่าและนำสิ่งของมาถวาย แต่ใน…

จึงพากันน้อมนำสักการะมาถวายมากมาย ๒) ลปนา หมายถึง พูดพิรี้พิไร ได้แก่ การพูดประจบ เลียบเคียงต่าง ๆ นานา โดยมีเจตนาจะได้ปัจจัยไทยธรรมจาก ทายก พระอรรถกถาจารย์ได้ยกอุทาหรณ์ไว้หลายอย่าง เป็นต้นว่า เมื่อพร

เนื้อหานี้กล่าวถึงวิธีการที่พระภิกษุจะสื่อสารและประพฤติตนในการน้อมนำสักการะจากทายก โดยมีการพูดจาประจบและเลี…

นี้มีอยู่เหมือน ๆ กัน คือ เพื่อให้ได้มาซึ่งลาภสักการะ ๓) เนมิตติกตา หมายถึง พูดหว่านล้อม ได้แก่การกระทำ หรือการพูดอ้อมค้อม เพื่อล่อใจให้ทายกถวายของ เพราะจะขอ กันตรง ๆ ก็รู้สึกเก้อเขิน และเป็นอาบัติ พร

เนื้อหาเกี่ยวกับการชักชวนทายกให้ถวายลาภสักการะโดยใช้วิธีการพูดและการกระทำต่าง ๆ เช่น เนมิตติกตา ที่พระภิกษุ…