หน้าหนังสือทั้งหมด

มิจฉาอาชีวะของพระภิกษุ
153
มิจฉาอาชีวะของพระภิกษุ
นิปเปสิกตานี้ พระอรรถกถาจารย์อธิบายว่า หมายถึง การ ค่าด้วยวัตถุสําหรับค่า ๑๐ อย่าง คือ พูดข่ม พูดใส่ร้าย พูดขับเขา พูดไล่เขา พูดหยันเขา พูดเย้ยเขา พูดเหยียดเขา พูดหยามเขา พูดโพนทะนา และต่อหน้าพูดหวาน
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการหาเลี้ยงชีพด้วยวิธีการที่ไม่บริสุทธิ์ของพระภิกษุ โดยระบุถึง 5 วิธีที่พระภิกษุใช้รว…
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
156
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
ปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์นั้นมีอยู่หลายทาง เช่น ปัจจัยที่ฆราวาสถวายเพราะมีความเลื่อมใสศรัทธาในคุณของ พระภิกษุ เช่น ศรัทธาในการแสดงธรรม เป็นต้น รวมทั้งปัจจัย ที่เกิดขึ้นจากการบิณฑบาตก็ถือว่าบริสุ
เนื้อหานี้สำรวจถึงปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์ในสายพระพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่ได้จากการบิณฑบาตและ…
หลักการอภิบาลในพระพุทธศาสนา
163
หลักการอภิบาลในพระพุทธศาสนา
9 สะอาดอยู่เสมอ ๓. ประพฤติพรหมจรรย์ เว้นขาดจากเมถุนธรรม ซึ่งเป็น เรื่องของชาวบ้าน และไม่ทำสิ่งที่เป็นข้าศึกแก่พรหมจรรย์ ๔. ละเว้นจากการพูดเท็จ พูดแต่คำจริง รักษาคำสัตย์ พูดจาเป็นหลักเป็นฐาน เชื่อถือได
เนื้อหาในบทเรียนนี้กล่าวถึงการปฏิบัติตนที่ดีตามหลักคำสอนในพระพุทธศาสนา ซึ่งรวมถึงการประพฤติพรหมจรรย์ การพูด…
ข้อห้ามและพระวินัยเกี่ยวกับการดำรงชีวิตของพระภิกษุ
170
ข้อห้ามและพระวินัยเกี่ยวกับการดำรงชีวิตของพระภิกษุ
เป็นหัวคะแนนให้นักการเมือง ดังนี้เป็นต้น ๑๐. เว้นขาดจากการพูดหลอกลวง พูดเลียบเคียง เพื่อ ล้วงความลับ พูดหว่านล้อมยกยอปอปั้น เพื่อเห็นแก่ลาภ ดังนี้ เป็นต้น มหาศีล เป็นพระวินัยที่มุ่ง ห้ามพระภิกษุไม่ให้
เนื้อหานี้สื่อถึงพระวินัยที่ห้ามพระภิกษุไม่ให้ใช้ติรัจฉานวิชาต่าง ๆ ในการดำรงชีวิต เช่น การทายอวัยวะ การทำน…
การหลีกเลี่ยงการประกอบอาชีพด้วยติรัจฉานวิชา
171
การหลีกเลี่ยงการประกอบอาชีพด้วยติรัจฉานวิชา
หมอทายเสียงกา หมอทายอายุ หมอเสกกันลูกศร หมอทาย เสียงสัตว์ ดังนี้เป็นต้น ๒. เว้นขาดจากการเลี้ยงชีพผิดด้วยติรัจฉานวิชา นับ ตั้งแต่การทายลักษณะแก้วมณี ลักษณะไม้พลองลักษณะศาสตรา ลักษณะดาบ ลักษณะศร ลักษณะธ
เนื้อหาเกี่ยวกับการหลีกเลี่ยงการประกอบอาชีพที่เกี่ยวข้องกับติรัจฉานวิชา โดยเน้นถึงการทายเสียงสัตว์ ลักษณะต่…
ความสงบในใจและศีลของพระภิกษุ
174
ความสงบในใจและศีลของพระภิกษุ
ไม่มีภัยใด ๆ มากล้ำกราย ๆ เปรียบเสมือน กษัตริย์ผู้กำจัดอริราชศัตรูหมดสิ้นแล้ว ย่อมไม่ ประสบภัยทั้งปวงจากภายนอก ส่วนภายใน จิตใจนั้นเล่า ย่อมรู้สึกสงบ สบาย ปราศจาก ความเดือดร้อน กระวนกระวาย จึงกล่าวได้ว
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของศีลในการให้ความสุขแก่พระภิกษุ อธิบายว่าศีลที่ดีทำให้มีจิตใจที่สงบและปราศจากภัยจากภ…
การอบรมจิตตามศาสตร์พระพุทธเจ้า
183
การอบรมจิตตามศาสตร์พระพุทธเจ้า
9 lo คําอธิบายที่กล่าวมาทั้งหมดนี้เป็นเรื่องของทฤษฎี ซึ่งดู เหมือนเป็นเรื่องง่าย แต่ในเชิงปฏิบัติ เพื่อที่จะไม่ถือนิมิต ไม่ถือ อนุพยัญชนะ หรือเพื่ออบรมจิตนั้น ไม่ใช่เรื่องง่ายเลย พระเดช พระคุณพระมงคลเ
เนื้อหาของการอบรมจิตตามศาสตร์ของพระพุทธเจ้า ซึ่งมีการแนะนำให้ตั้งใจที่ศูนย์กลางกาย เพื่อรักษาและป้องกันการเ…
ความสำคัญของการควบคุมใจในการเผชิญกับความรู้สึก
185
ความสำคัญของการควบคุมใจในการเผชิญกับความรู้สึก
หรือไม่เอาใจก็หยุดกึกเสียไม่ได้ อ้ายนี่ถ้าปล่อย ไว้ไปติดมันเข้า เดี๋ยวก็ดีใจ เดี๋ยวก็เสียใจ ทำใจ ของเราให้ต่ำ มันเป็นอภิชฌาโทมนัส มันเป็น ข้าศึกต่อเราแท้ ๆ ใจก็หยุดนิ่งอยู่ในศูนย์กลาง ดวงธรรมที่ทําให้
…กษาความนิ่งไม่ให้ไปติดกับความสุขหรือความทุกข์ ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาจิตใจให้สูงส่งหรือนักปราชญ์ เนื้อหายังชี้ให้เห็นว่าเมื่อใจไม่มั่นคงสามารถนำไปสู่อันตรายได้ ดังนั้นการฝึกฝนจิตใจให้เข้มแข็งจึงเป็นสิ่งที…
การบำเพ็ญศีลในพระพุทธศาสนา
187
การบำเพ็ญศีลในพระพุทธศาสนา
อนึ่ง เมื่อพระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลได้บริบูรณ์แล้ว อภิชฌาและโทมนัสก็ไม่อาจเข้าครอบงำใจได้ ยังผลให้สามารถ บำเพ็ญปาฏิโมกขสังวรศีลได้บริสุทธิ์บริบูรณ์ด้วย เพราะมีสติ เป็นตัวกํากับศรัทธาอีกต่อหนึ่ง จ
เนื้อหาเกี่ยวกับการที่พระภิกษุบำเพ็ญอินทรียสังวรศีลจนสำเร็จ ทำให้ไม่ถูกอภิชฌาและโทมนัสครอบงำจิตใจ ส่งผลให้ป…
ความสันโดษในธรรมวินัย
192
ความสันโดษในธรรมวินัย
“มหาบพิตร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ เป็นผู้ สันโดษด้วยจีวรเป็นเครื่องบริหารกาย ด้วย บิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารท้อง เธอจะไปทาง ทิสาภาคใด ๆ ก็ถือไปได้เอง มหาบพิตร นกมี ปีกจะบินไปทางทิสาภาคใด ๆ ก็มีแต่ปีกของตัว
เนื้อหาเกี่ยวกับมหาบพิตรภิกษุ ที่มีความสันโดษด้วยจีวรและบิณฑบาตเป็นเครื่องบริหารกายและท้อง ในการใช้ชีวิตตาม…
ความยินดีในเสนาสนะและคิลานปัจจัย
198
ความยินดีในเสนาสนะและคิลานปัจจัย
๔) ยถาพลสันโดษในเสนาสนะ คือ ความยินดีตามกำลัง ในเสนาสนะ เช่น เมื่อภิกษุได้รับเสนาสนะที่ใช้แล้วเกิดความสบาย เหมาะกับสุขภาพร่างกายของตน ก็พอใจใช้เสนาสนะนั้น แม้ ว่าจะเป็นของเก่า หรือของไม่มีราคา ก็มีควา
เนื้อหาพูดถึงความยินดีตามกำลังและความยินดีตามสมควรในเสนาสนะของภิกษุ ซึ่งพบว่าเมื่อได้เสนาสนะที่เหมาะสม ความ…
เครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระพุทธเจ้า
201
เครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระพุทธเจ้า
ใช้จิ้มผลไม้ หรือขนมเพื่อฉัน ย่อมเป็นเครื่องบริหารท้อง ประคดเอว ถ้าใช้คาดเอว ย่อมเป็นเครื่องบริหารกาย แต่ ถ้าใช้มัดอ้อย ย่อมเป็นเครื่องบริหารท้อง กระบอกกรองนํ้า ถ้าใช้กรองน้ำอาบ หรือนำมาประพรม เสนาสนะ
เนื้อหาพูดถึงเครื่องบริหารกายและท้องตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า โดยจีวรที่ใช้พันกายและบิณฑบาตที่ใช้ยังชี…
ความสันโดษในพระธรรม
202
ความสันโดษในพระธรรม
สงัดได้ตามที่ปรารถนา ไม่ว่าจะเป็นในป่า โคนไม้ ซอกเขา ชะง่อนผา ในถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่โล่งแจ้ง หรือลอมฟาง เป็นต้น โดยไม่มีห่วงใยในสิ่งใด ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญความสันโดษไว้ว่า “ความสันโดษเป็น
เนื้อหาเน้นความสำคัญของความสันโดษในชีวิตตามหลักพระธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าความสันโดษเป็นท…
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
206
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
จากบิณฑบาตแล้ว นั่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ค
เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความ…
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
208
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
ของพระภิกษุรูปนั้น ก็ยังไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรม ถึงจะทุ่มเท เวลาเจริญภาวนาไปนานแสนนาน ก็ไม่สามารถ บรรลุคุณวิเศษอย่างใด ต่อเมื่อละนิวรณ์ทั้ง ๕ ประการได้แล้ว กายและใจจึงสงัดจากกาม หมดความยินดีใน
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการละนิวรณ์ 5 ประการเพื่อให้พระภิกษุสามารถบรรลุคุณวิเศษและบรรลุสมาธิได้ โดยเน้นว่า…
การปลดหนี้ทางจิตใจ
209
การปลดหนี้ทางจิตใจ
“หนี้” คือ ผู้ที่เป็นหนี้เขา แม้จะถูกเจ้าหนี้ทวงถามด้วยคำหยาบ ก็ไม่อาจโต้ตอบอะไรได้ ต้องสู้ทนนิ่งเฉย เพราะเป็นลูกหนี้เขา แต่ถ้าเมื่อใดชำระหนี้หมดสิ้นแล้ว มีทรัพย์เหลือเป็นกำไร ย่อม มีความรู้สึกเป็นอิส
เนื้อหาพูดถึงความรู้สึกเป็นหนี้ในจิตใจที่จะต้องอดทนต่อความรู้สึกเช่นการถูกทวงหนี้ และความสามารถในการละกามฉั…
ดวงใจและการเข้าถึงธรรมกาย
213
ดวงใจและการเข้าถึงธรรมกาย
เห็นใจของตนเองและแม้ของผู้อื่นได้ชัดเจนว่า ดวงใจของคน เรานั้นมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางโตเท่ากระบอกตาของตนเอง ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ ซึ่งอยู่ตรงกึ่งกลางลำตัว เหนือ ระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ เนื้
เนื้อหานี้อธิบายเกี่ยวกับดวงใจของคนเรา โดยมีเส้นผ่าศูนย์กลางเท่ากับกระบอกตา ตั้งอยู่ที่ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗…
การแบ่งชั้นของดวงใจ
214
การแบ่งชั้นของดวงใจ
ที่ได้เห็น จําเสียงที่ได้ยิน จำกลิ่นที่ได้สูดดม จำรสที่ได้ลิ้ม จำ สัมผัสที่ได้แตะต้อง และจำธรรมารมณ์ที่เกิดขึ้นที่จิต “ดวงคิด” เป็นเนื้อใจชั้นที่สาม ซ้อนอยู่ในดวงจ๋า แต่ใส กว่าดวงจำ มีขนาดเท่าดวงตาดำข
เนื้อหาพูดถึงการแบ่งชั้นของดวงใจออกเป็น 4 ชั้น ได้แก่ ดวงเห็น, ดวงจำ, ดวงคิด, และดวงรู้ ซึ่งอธิบายได้ด้วยอุ…
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
215
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
ดวงทั้ง ๔ นี้ ซ้อนกันอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ กึ่งกลางลำตัว เหนือระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ ที่กล่าวว่า สมาธิคืออาการที่ใจสงบรวมเป็นหนึ่ง ดังคำ จำกัดความข้อ (๔) นั้นย่อมห
เนื้อหาอธิบายถึงสมาธิว่าเป็นอาการที่ใจรวมเป็นหนึ่ง ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งหมายถึงการหยุดรวมกันของดวงเห็…
การเข้าถึงจตุตถฌานและฌาน ๔ ระดับ
226
การเข้าถึงจตุตถฌานและฌาน ๔ ระดับ
เข้า ผุดขึ้นมาอีกดวงหนึ่ง เป็นดวงที่สี่ เข้าถึง “จตุตถฌาน” มี กายอรูปพรหมนั่งอยู่กลางดวงฌาน ด้วยอาศัยกายอรูปพรหม กายอรูปพรหมละเอียดก็เข้าจตุตถฌานไป เมื่อเข้าจตุตถฌาน หนักเข้า ละสุขเสียได้ เป็น “อุเบกข
เนื้อหาเกี่ยวกับการเข้าถึงจตุตถฌานซึ่งเป็นระดับที่สี่ของฌานในพุทธศาสนา โดยมีการอธิบายถึงการปฏิบัติและประสบก…