หน้าหนังสือทั้งหมด

ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
69
ความดับทุกข์และการเจริญวิปัสสนา
ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ในกายรูปพรหม รูปพรหมละเอียด ตามความเป็นจริง ถูกลักษณะเข้า กลับเป็นพระอนาคามี เมื่อตาธรรมกายพระอนาคามี ญาณของพระอนาคามีเห็นรู้ ทุกข์สัจ สมุทัยสัจ นิโรธสัจ มรรคสัจ ในกายอรูปพ
เนื้อหานี้เกี่ยวข้องกับกระบวนการดับทุกข์ในกายรูปพรหม และการพัฒนาจากสมถะไปสู่วิปัสสนา โดยอธิบายถึงลักษณะและค…
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
75
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
เนื้อหาบทที่ 4 กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน 4.1 ตั้งอยู่ในศีลอันบริสุทธิ์ 4.2 ตัดมหาปลิโพธ 10 ประการ 4…
บทที่ 4 นี้เสนอวิธีการเริ่มต้นเจริญกัมมัฏฐาน โดยเน้นที่การรักษาศีลอันบริสุทธิ์ และการตัดมหาปลิโพธ 10 ประการ รวมถึงการหากัลยาณมิตรที่มีคุณสมบัติเหมาะสม เช่น การเลือกอาจารย์และการเว้นสถานที่ที่ไม่เหมาะส
การปฏิบัติสมาธิและกัมมัฏฐานในพระโพธิสัตว์
89
การปฏิบัติสมาธิและกัมมัฏฐานในพระโพธิสัตว์
4. เนกขัมมัชฌาสัย พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัยในเนกขัมมะ(การออกบวช) เห็นโทษในการครองเรือนอยู่โดยปกติ 5. ปวิเวกัชฌาสัย พระโพธิสัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีอัชฌาสัยในการปลีกวิเวก เห็นโทษใน สังคณิกา (ค
เนื้อหานี้อธิบายถึง 6 อัชฌาสัยของพระโพธิสัตว์ในการแสวงหาความหลุดพ้น และการเห็นโทษในความครองเรือนและสังคม กา…
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
93
จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน
เนื้อหาบทที่ 5 จริตกับการปฏิบัติกัมมัฏฐาน 5.1 ประเภทและลักษณะของจริต 5.1.1 ความหมายของจริต 5.1.2 ประเภทของจ…
บทที่ 5 เนื้อหาเกี่ยวกับจริตและกัมมัฏฐานเริ่มจากคำจำกัดความและประเภทของจริต โดยมีการพูดถึงเหตุและลักษณะของจริตในชีว…
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
5. สัทธาจริต มีจิตน้อมไปในความเชื่อเป็นอารมณ์ประจำใจ ทำตามความเชื่อ เอาความเชื่อ ออกหน้า ความคิดหรือความยึดมั่นมักอยู่เหนือการใช้เหตุผล และมักเชื่อโดยไร้เหตุผล อะไรที่ไม่เป็นไป ตามที่ตนเชื่อถือมักไม่ถ
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีล…
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
98
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
หรือว่าจุติมาจากนรกนั้น โดยมากเป็นผู้ที่มีโทสจริต ผู้ที่มีโทสจริตนั้น เตโชธาตุและวาโยธาตุ มีกำลังมาก 3. ถ้าในขณะที่บำเพ็ญบุญกุศล ทำไปโดยไม่ได้คำนึงถึงเหตุผลในการกระทำ เพียงแต่ทำไป ตามธรรมเนียมที่เคยทำ
เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างบุญกุศลและจริตในพุทธศาสนา โดยการบำเพ็ญบุญที่ปราศจากความเข้าใจหรื…
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
จริต สาเหตุที่มีจริตต่างกัน การประกอบกรรมในอดีตชาติ ภพภูมิก่อนมาเกิด ธาตุทั้ง 4 ในขณะบำเพ็ญบุญกุศลจิตปรารภในการมีหน้ามีตา มี เป็นผู้ที่จุติมาจาก ราคจริต ชื่อเสียง ได้เสวยมนุษย์สมบัติ ทิพยสมบัติ เหล่าน
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ซึ่งมีสาเหตุมาจากกรรมในอดีตชาติ อธิบายถึงการเกิดจริตต่างๆ เช่น ราคจริต โทสจริ…
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
101
ลักษณะจิตใจและการแสดงออก
วิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธจริต เช่นเดียวกับโทสจริต (2) การยืนการนั่ง ราคจริต เลือกที่ยืนเลือกที่นั่ง ถ้าไปกันเป็นกลุ่มและสถานที่นั้น เลือกยืนเลือกนั่งได้ตามสะดวก ม
เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะต่างๆ ของจิตใจ ได้แก่ วิตกจริต โมหจริต สัทธาจริต ราคจริต พุทธิจริต และโทสจริต พร้อมกั…
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
104
โมหจริตและธรรมปฏิบัติ
ไม่อยากดู ไม่อยากฟัง ไม่อยากแตะต้อง ถ้ามีข้อบกพร่องประกอบอยู่บ้างแม้เพียงนิดหน่อยในสิ่งเหล่านั้น ก็จะยกเอามาเป็นสาเหตุให้เกิดความขัดเคืองใจ ไม่นึกถึงความดีแม้มีอยู่มากมาย เมื่อสิ่งเหล่านั้นผ่านเลยไป ก
เนื้อหาพูดถึงความเฉยชาของมนุษย์ที่ไม่สนใจสิ่งรอบข้างและอิงความคิดเห็นจากผู้อื่น ขยายความถึงจิตที่ประกอบด้วย…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
ถึงอบาย ส่วนพุทธิจริตนั้น ก็เบื่อหน่ายเหมือนกัน แต่ว่าเบื่อหน่ายด้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟา
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาจริตภายในจิตใจของมนุษย์ และการเลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การว…
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
5.5.2 โทสจริต คนใจร้อน มักโกรธ หรือในขณะนั้นมีอารมณ์โกรธขัดเคืองเกิดขึ้น อันเป็นอุปสรรคต่อการ เจริญภาวนา ท่านให้ใช้กัมมัฏฐาน 8 อย่าง คือ พรหมวิหาร 4 และวรรณกสิณ 4 เพื่อระงับดับโทสะ จะเลือกอย่างใดอย่าง
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับโทสจริต โดยใช้วิธีการของกัมมัฏฐาน 8 ประเภท ที่รวมถึงพรหมวิหาร 4 และวรรณกสิน 4 ซ…
การเจริญสติสำหรับเข้าถึงพระธรรมกาย
6
การเจริญสติสำหรับเข้าถึงพระธรรมกาย
2.11 การเจริญสีลานุสติ 2.12 การเจริญสีลานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 2.13 อานิสงส์ของสีลานุสติ 2.14 วิธีเจริญจาคานุสติ 2.15 การเจริญจาคานุสติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย 2.16 อานิสงส์ของจาคานุสติ 2.17
เนื้อหาภายในบทนี้เน้นการเจริญสติในรูปแบบต่างๆ ที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติสามารถเข้าถึงพระธรรมกายได้ ผ่านวิธีการต่า…
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
9
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
วิธีการศึกษา 1. การเตรียมตัวเพื่อการศึกษาด้วยตนเอง ในการศึกษาเนื้อหาวิชาสมาธิ 5 หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน นักศึกษาควรปฏิบัติดังนี้ 1. ใช้เวลาศึกษาอย่างน้อยวันละ 1 ชั่วโม…
เนื้อหาแนะนำวิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ในวิชาสมาธิ ประกอบด้วยการเตรียมตัวศึกษาโดยใช้เวลาอย่างเหมาะสม การทำ…
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
14
กสิณ: หลักปฏิบัติในการเจริญสมาธิ
บทที่ 1 กสิณ 10 ในเรื่องของปฏิบัติสมถกัมมัฏฐาน ได้เคยกล่าวถึงอารมณ์ของกัมมัฏฐาน 7 หมวดไว้แล้ว ในวิชาสมาธิ 5 สำหรับในบทเรียนนี้ นักศึกษาจะได้ศึกษารายละเอียดและวิธีการปฏิบัติของ กัมมัฏฐานหมวดแรกที่ชื่อว
…รรมและอานิสงส์ ความเข้าใจในกสิณช่วยให้บรรลุจุดมุ่งหมายทางจิตใจและใช้อย่างมีประสิทธิภาพในการฝึกสมาธิ เนื้อหาอ้างอิงจากพระไตรปิฎก ซึ่งได้สอนวิธีการต่อการเจริญกสิณและการเป็นเนื้อนาบุญสำหรับผู้ทำบุญในการเข้าถึงจ…
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
18
อารมณ์และนิมิตของกสิณ
1.2.2 อารมณ์และนิมิตของกสิณ คำว่า อารมณ์โดยทั่ว ๆ ไป หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดเป็นคำที่พระอรรถกถาจารย์ทั้งหลาย ใช้เรียกสิ่งใดก็ตามอยู่ในขอบข่ายของสมาธิ คำนี้ตรงกับคำว่า นิมิต ซึ่งตามศัพท์หมายถึง สัญลักษณ
เนื้อหาเกี่ยวกับอารมณ์และนิมิตในสมาธิ ซึ่งอารมณ์หมายถึงสิ่งที่จิตกำหนดและตรงกับนิมิต นิมิตแบ่งเป็น 3 ประเภท…
วิธีการเจริญกสิณ
20
วิธีการเจริญกสิณ
1.4 วิธีการเจริญกสิณ ในการเจริญกสิณทั้ง 10 อย่าง มีวิธีการที่ในการทำมณฑลกสิณและการใช้กสิณแต่ละ อย่างเป็นนิมิตในการทำสมาธิดังต่อไปนี้ 1.4.1 ปฐวีกสิณ (กสิณดิน) ในการเจริญปฐวีกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทราบวิธีกา
เนื้อหานี้นำเสนอวิธีการเจริญกสิณทั้ง 10 อย่าง โดยเฉพาะการทำมณฑลกสิณดินหรือปฐวีกสิณตามที่กล่าวไว้ในคัมภีร์วิ…
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
22
การใช้กสิณในการเจริญสมาธิ
ให้ถูกสิณเหมือนการมองส่องกระจกดูใบหน้าของตนเอง โดยที่ไม่ต้องพิจารณาสี ไม่ต้องใส่ใจ ถึงลักษณะแห่งปฐวีนิมิตนั้น แต่ว่าจะทิ้งสีเสียก็ไม่ได้ นึกเสียว่าสีนั้นเป็นอันเดียวกับดินซึ่งเป็น ที่อาศัยของมัน แยกกั
เนื้อหานี้กล่าวถึงการใช้กสิณในการเจริญสมาธิ ซึ่งประกอบด้วยการเริ่มต้นจากปฐวีกสิณและอาโปกสิณ ผู้ปฏิบัติควรทบ…
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
25
โอทาตกสิณและกสิณแสงสว่างในธรรมะ
1.4.8 โอทาตกสิณ (กสิณสีขาว) ผู้มีบารมีที่ได้สั่งสมไว้ในชาติปางก่อน เพียงได้เห็นดอกไม้สีขาว ดอกบัวขาว ผ้าขาว เป็นต้น ก็สามารถสำเร็จอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต สำหรับผู้จะจัดทำองค์กสิณสีขาว การจัด ทำองค์กส
เนื้อหาเกี่ยวกับการทำกสิณสีขาวและกสิณแสงสว่าง สำหรับผู้ที่มีบารมีในชาติปางก่อน การเพ่งมองสิ่งต่างๆ เช่น ดอก…
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
28
การปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการอย่างมีสติ
ผู้ยิงขนทรายและเหมือนดังพ่อครัว กล่าวคือ นายขมังธนูผู้ชาญฉลาด ทำงานในการยิงขนทรายอยู่ ยิ่งถูกขนทรายในวาระใด จึง กำหนดจับอาการแห่งเท้าที่เหยียบยัน แห่งคันธนูแห่งสายธนู และแห่งลูกธนูในวาระนั้นว่า เรา ยื
เนื้อหานี้สำรวจการปฏิบัติสมาธิและการบริโภคโภชนาการ โดยใช้การเปรียบเทียบกับการยิงขนทรายและการทำอาหารของพ่อคร…
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
30
คุณลักษณะและอานิสงส์ของกสิณ
เมื่อได้ทำอาการทั้งหลายให้ถึงพร้อมด้วยการจับจ้องนิมิตอยู่อย่างนี้ อัปปนาสมาธิที่ เกิดขึ้นแล้ว ย่อมมั่นคง แม้ที่หายไปย่อมกลับคืนมาได้ 1.7 คุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 กสิณมีลักษณะพิเศษหลายประการ เช่น เมื่อ
เนื้อหาเกี่ยวกับคุณลักษณะพิเศษของกสิณ 10 ซึ่งช่วยให้เกิดอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิตได้ง่าย รวมทั้งสามารถทำให้เ…