เปล : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 49 / 89

…่ 66 กมุม ศัพท์ จะแจกตามแบบ อ การันต์ น. ทีเดียวก็ได้ ที่แสดงไว้นี้ เพื่อจะให้เห็นว่าเป็นศัพท์วิเศษ เปลี่ยนวิภัตติและการันต์ ได้อย่างนี้. [๒๑] โค (โค] สามัญ ไม่นิยมว่า ผู้ เมีย แจกอย่างนี้ :- เอก. พหุ. ป…

เนื้อหานี้อธิบายการแจกโดยดูจากแบบการันต์และความหมายของศัพท์วิเศษในภาษาบาลี โดยเน้นคำว่า 'โค' และการเปลี่ยนแปลงตามวิภัตติและการันต์ ซึ่งมีรายละเอียดเกี่ยวกับการใช้คำในรูปแบบต่าง ๆ เช่น เอกพจน์และพหูพจน์ …

…ส์ อโห อารา นูน " ต่ำ โอ ไกล ด้วยประการนี้, ชื่อ กิญจาปิ แม้น้อยหนึ่ง กุวจิ บ้าง มิจฉา ผิด แน่ มุธา เปล่า นานา ต่าง ๆ มุสา เท็จ ปจฺฉา ภายหลัง สกี คราวเดียว ปฏฺฐาย ตั้งก่อน สตกฺขต ร้อยคราว

บทนี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างเกี่ยวกับนามและอัพพยศัพท์ในบาลีไวยากรณ์ รวมถึงนิบาตและการใช้วลีต่าง ๆ เพื่อทำให้บทความสมบูรณ์และเข้าใจง่ายขึ้น การเน้นคำและโครงสร้างประโยคต่าง ๆ ช่วยในการศึกษาภาษา ศึกษา

…ค คตจิต และโลกุตตรจิต กล่าวคือจิตที่ประกอบในปฐมฌาน ทุติยฌาน พราราชวรญาณมุนี ต่อมาเป็นพระเทพวราภรณ์ (เปลี่ยน ปุณโณ ป.ธ. ๙) วัดบุรณ ศิริมาตยาราม พระนคร แปล.

บทนี้นำเสนอการวิเคราะห์อภิธัมมัตถสังคหะซึ่งเน้นการศึกษาธรรมที่ประกอบด้วยจิตและเจตสิก 53 อย่าง โดยการจัดแยกธรรมเหล่านั้นตามเวทนา เหตุ กิจ และอารมณ์ รับรู้ถึงเวทนาทั้ง 5 ได้แก่ สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส แ

…ต้นนั้น ๆ ฯ บทว่า ตตฺถ คือบรรดา สังคหะ 5 อย่าง เหล่านั้นๆ ન พระราชวรญาณมุนี ต่อมาเป็นพระเทพวราภรณ์ (เปลี่ยน ปุณโณ ป.ธ.๕) วัด บุรณศิริมาตยาราม พระนคร แปล

เนื้อหานี้กล่าวถึงการจำแนกธรรมในอภิธัมมัตถสังคหะ โดยเฉพาะการวิเคราะห์จิตและสิกตามที่ประสบการณ์ต่าง ๆ สื่อถึง เป็นการชี้ให้เห็นการประสานกันของจิตและเจตสิกที่มีความหลากหลาย โดยการวิเคราะห์ตามเวทนา เหตุ

…ศล ทั้งที่เป็นกามาวจรกุศล ทั้งที่เป็นกิริยา ฯ แท้จริง การกำหนดตทาลัมพนะด้วยชวนะนี้ เป็นเรื่องที่ไม่ เปลี่ยนแปลง ฯ 1ฯ แต่การกำหนดตทารมณ์ ซึ่งเป็นไปโดยนัยที่อาทิว่า ตทารมณ์ที่ประกอบด้วยญาณ มีต่อจากชวนะอันป…

…ะทั้งกุศลและอกุศล ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดตทาลัมพนะ โดยชวนะที่ผสมด้วยอุเบกขา การวิเคราะห์สถานะที่ไม่เปลี่ยนแปลงของชวนะต่อการเข้าใจว่าตทารมณ์อาจแปรผันได้ อันส่งผลกระทบต่อการพัฒนาเป็นความรู้แจ่มแจ้งในอเหตุ…

… พาหาพลปริจิเตหิ เสทาวกขิตเตหิ ธมมิเกหิ ธมฺมลทเธ ปุตฺตทาร์ สุเขต ปีเนติ สมมา สุข ปริหรติ ดังนี้บ้าง เปลี่ยนบทกิริยาข้างท้ายแสดงโดย โวหารอย่างอื่นบ้าง ความแห่งบาลีข้างต้นว่า อริยสาวกในพระศาสนานี้ มีโภคทรั…

บทนี้เกิดขึ้นจากการอธิบายความสำคัญของบุตรในการสืบสายวงศ์สกุล มีการจำแนกประเภทของบุตรตามลักษณะการเกิด ความรับผิดชอบของมารดาบิดาในการเลี้ยงดูบุตร รวมถึงหลักคำสอนในพุทธศาสนาที่แสดงให้เห็นถึงการใช้ชีวิตที

…น์ตนและผู้อื่นทั้งสองฝ่าย คุณข้อนี้ จึงนับว่าเป็นสัปปุริสธรรมประการหนึ่ง อันกาละนี้ ได้ชื่อว่ามีความเปลี่ยนแปลงไป ก็เพราะอาศัยการแปรแห่งความเป็นไปของ โลกสันนิวาส คือหมู่สัตว์มีโลกเป็นที่อยู่อาศัย แลโลกสั…

…ารสูญเสียในสงคราม เรื่องนี้ช่วยให้เห็นถึงความสำคัญของการดำเนินชีวิตให้สอดคล้องกับกาลเวลาและกระบวนการเปลี่ยนแปลงในโลก.

…ได้อีก เป็นปฏิรูปเทสในสมัยหนึ่งมาถึงอีกสมัยหนึ่ง ย่อมกลายเป็นมิใช่ปฏิรูปเทสก็ได้ เพราะคติแห่ง ธรรมดาเปลี่ยนแปลงไปบ้าง เช่นลำน้ำย้ายกระแสไหลไปทางอื่น ที่นั้นดอนตื้นขึ้นอัตคัดด้วยน้ำ หรือขัดขวางด้วยทางไปมา…

…ารบริหารประเทศในสมัยนั้น ในยุคปัจจุบันมีเหตุการณ์ต่างๆ ที่ส่งผลให้ต้องมีการปรับตัวเพื่อตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น หากไม่ดูแลรักษาถิ่นเดิมให้เหมาะสมก็อาจสูญเสียความเจริญรุ่งเรืองได้.

…รู้ว่า เป็นคุณ อันลึกเกินไป ยากที่ชนผู้ยินดีในกามคุณจึงเห็นตาม ถ้าทรงแสดงจักเป็นความลำบากแก่พระองค์ เปล่า แต่กำลังพระมหากรุณาเตือนพระหฤทัย จึงได้เกิดพระอุตสาหะแลทรงแสดงพระธรรม เทศนาพระองค์ตรัสเล่าแก่สากต…

บทนี้นำเสนอคุณสมบัติที่สำคัญของพระสาวกและการปฏิบัติธรรมของพระพุทธเจ้า โดยเน้นถึงการต้องมีความตรงไปตรงมาในการเผยแผ่ธรรมและการสอนพระสาวก รวมถึงการแสดงธรรมในสถานที่สำคัญต่าง ๆ จังหวัดพาราณสี อธิบายถึงการ

…น พราหมณ์ชูชกยัง กำเริบเหลือดี เพียงภรรยาต้องการทาสทาสี ทองมีก็ไม่ปรารถนาจะช่วยคนมาใช้ เห็นทางจะได้ เปล่า โลภจนไม่รู้สำนึกตน กล้าทูลขอสองพระลูกเจ้า ในคราวเสด็จออกป่าทรงบำเพ็ญพรต ที่มี แต่พระมัทรีกับสองพร…

เนื้อหานี้ให้เราเข้าใจถึงพระเวสสันดรที่ทรงบำเพ็ญพระทานบารมี และความโลภของบุคคลรอบข้างที่ไม่รู้จักพอ แม้การบริจาคของพระองค์จะมีคุณค่ามาก แต่กลับเป็นการกระตุ้นความอยากได้ในหมู่ประชาชน ในที่สุดพระองค์ได้

…แล้ว ในอัพยยศัพท์ [ ๕๐ ] ท่านก็กล่าวว่า เป็นอัพยยตัทธิต เหมือนกัน. [๑๐๖] ศัพท์ตัทธิตที่เป็น ๓ ลิงค์ เปลี่ยนอย่างนี้ ณ ปัจจัย ปุ๊ลิงค์ วาสิฏฺโฐ, อิตถีลิงค์ นปุ๊สกลิงค์ มานโว, วาสิฏฐี, ณว ปัจจัย มานวิกา, ว…

ในบทนี้พูดถึงประเด็นต่างๆ เกี่ยวกับไวยกรณ์บาลี และการใช้ตัทธิต โดยอธิบายถึงประการของศัพท์และการเปลี่ยนแปลงภายในศัพท์ รวมถึงการใช้ปัจจัยต่างๆ ที่ส่งผลต่อความหมายและรูปของคำศัพท์ในภาษาบาลี นอกจากนี้ยั…

…ต้นนั้น สำแดงแต่พอเป็นตัวอย่าง, ยังย่อนัก, กุลบุตรแรกศึกษาจะ ไม่สามารถที่จะกำหนดเอาเป็นตัวอย่างแล้ว เปลี่ยนไปให้ได้ตลอดทุก ๆ วิภัตติ, เพราะธาตุบางเหล่าที่ประกอบด้วยปัจจัยและวิภัตติบางเหล่า ไม่คงอยู่ตามรู…

…ั้งชี้ให้เห็นถึงวิธีการประกอบธาตุด้วยปัจจัยและวิภัตติ โดยเน้นปัญหาที่นักเรียนใหม่อาจประสบในการใช้และเปลี่ยนแปลงรูปธาตุ การสำแดงแบบแจกวิภัตติเป็นเพียงตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพรวมในการศึกษา การจะใช้ธาตุที่ปร…

…ากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 175 [๑๒๐] แม้ถึงหมวดธาตุอื่น ๆ ก็พึงแจกโดยนัยนี้ เปลี่ยนแต่ ปัจจัยที่สำหรับกับหมวดธาตุนั้น ๆ เท่านั้น, ยกเสียแต่ธาตุบางอย่าง เข้ากับวิภัตติบางตัว สำเร็จ…

ในบทนี้ได้อธิบายถึงการแจกจ่ายธาตุในภาษาบาลี โดยเฉพาะตามหลักไวยากรณ์และวิภาคต่างๆ ที่สัมพันธ์กับลักษณะของคำ รวมถึงตัวอย่างการใช้งานในรูปแบบต่างๆ ซึ่งช่วยให้ผู้ศึกษาสามารถเข้าใจและนำไปประยุกต์ใช้ได้อย่า

…ญญูหิ อุปเสโว ประโยคเหล่านี้ ผู้เรียนจงแปลเป็นมคธ ความเชื่อ ในพระพุทธเจ้า ๓๑. ๓๒. ผล ของพระธรรม ๔๑. เปลว แห่งไฟ ๓๓. กุฎี ท. ของสงฆ์ ๓๔. อาจารย์ ของศิษย์ ท. ๓๕. บ้าน ท. ในเมือง ๓๖. เด็ก ท. ในวัด ๓๗. หมู่ …

บทนี้เน้นการศึกษาความเชื่อในพระพุทธเจ้าและหลักธรรมที่เกี่ยวข้อง มีการอธิบายเกี่ยวกับสืบทอดความรู้ในวงการสงฆ์ และกระบวนการเรียนรู้นอกจากนี้ยังมีนามบทต่าง ๆ ที่สัมพันธ์กับชีวิตประจำวัน ทั้งในวัด เมือง แ

…งค์อันได้สมาทานอย่างนั้นแล้ว พึงถือเอามาฉีกเนื้อผ้าเปื่อยทิ้งเสีย ซักเนื้อผ้าที่ยังเหนียวทำเป็นจีวร เปลื้องคฤหบดีจีวรผืนเก่าแล้วใช้เถิด. บรรดาผ้าเหล่านั้น ผ้าที่ตกอยู่ในป่าช้า ชื่อว่า โสสานิกะ ผ้า ที่ตกอ…

บทความนี้วิเคราะห์การใช้ผ้าบังสุกุลในพระพุทธศาสนา โดยแสดงให้เห็นถึงประเภทผ้าที่มีอยู่ เช่น ผ้าที่ถูกทอดทิ้งในป่าช้า ผ้าที่วางไว้ในตลาดหรือทิ้งตามสถานที่ต่างๆ ถูกนำมาทำเป็นจีวรใหม่ โดยพระโยคีผู้ฝึกฝนตน

…- ใบไม้ที่หล่นจากต้นแล้ว" แต่ความที่เป็นจริง น่าจะไม่ มีแต่ใบไม้ น่าจะมีอะไรอื่น ๆ ด้วย เช่น กะเทาะ เปลือก กิ่ง หนาม ฯลฯ อันรวมเรียกว่า หยากเยื่อ ที่เคร่งจนไม่ยอมใช้ไม้กวาด ต้องใช้เท้ากวาดนั้น ดูอย่างไรอ…

เนื้อหาว่าด้วยประเภทของรุกขมูลิกภิกษุที่มี 3 พวก โดยมีวิธีการดูแลพื้นที่บริเวณวัดที่ต้องมีการทำความสะอาด และความสำคัญของต้นไม้ในวัดที่อาจมีอันตราย เช่น ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ซึ่งมีคนไปบูชา ตลอดจนพรรณนาเกี

…นนั้น อนึ่ง โมหะเป็นโทษที่โอนเอน เพราะความไม่ปักใจมั่น ฉันใด วิตกก็เป็นธรรมที่ไหวไปมา เพราะความคิด (เปลี่ยนเรื่อง ) เร็ว ฉันนั้น เพราะเหตุนั้น วิตกจริต จึงมีส่วนเสมอกันแห่งโมหจริต แล อาจารย์อีกพวก ๑ กล่า…

บทความนี้อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างอารมณ์ โทสะ และปัญญาในบริบทของการทำกุศลธรรม โดยชี้ให้เห็นว่าโทสะและปัญญานั้นมีอิทธิพลต่อการกระทำของมนุษย์ ปัญญาเป็นคุณลักษณะที่ไม่พัวพันกับโทสะ ขณะที่โทสะมักจะหาความผ

ม.4 ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 99 เปลือกสังข์ที่ขัดอย่างดีแล้ว ดุจดวงจันทร์ออกจากกลุ่มพลาหก ดุจ ฝูงนกยาง (ขาว บินอยู่) หน้าเมฆ (ดำ) แต่ว่…

ในเนื้อหานี้ได้กล่าวถึงสมาธิ ๒ อย่างคือ อุปจารสมาธิและอัปปนาสมาธิ โดยอธิบายถึงธรรมชาติของนิมิตและการตั้งมั่นของจิตเมื่อประสบกับภาวนา การเข้าใจในความแตกต่างระหว่างสองระดับของสมาธิ และพัฒนาการของจิตในขณ

…มื่อวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส แม้ญาณใน จิตเจตสิกทั้งหลายที่เกิดขึ้น ก็พลอยไม่หมดจดไปด้วย ดุจแสงของ เปลวประทีปที่อาศัยโคม ไส้ และน้ำมันอันไม่สะอาดเกิดขึ้น ก็ไม่ สดใสด้วยฉะนั้น และเมื่อพระโยคาวจรพิจารณาสั…

บทความนี้พูดถึงความสำคัญของความสะอาดทั้งภายในและภายนอกของพระโยคาวจร ซึ่งมีผลต่อการพิจารณาสังขารโดยญาณที่หมดจด หากวัตถุภายในและภายนอกไม่สดใส จะส่งผลกระทบต่อญาณในจิตเจตสิก ทำให้สังขารไม่ปรากฏชัดและกรรมฐ

…ชชะ เพราะมีความเพียรหย่อนไป แม้เธอ (รูปนี้) ก็ไม่อาจถึง อัปปนาได้ (เหมือนกัน )ส่วนว่าภิกษุใด (ค่อย) เปลื้องจิตที่หดหู่ไป แม้หน่อยหนึ่งเสียจากความหดหู่ ที่ฟุ้งซ่านไปแม้นิดหนึ่งเสียจากความ ฟุ้งซ่านแล้ว ยัง…

เนื้อหานี้อธิบายถึงความสำคัญของการพัฒนาจิตใจในการปฏิบัติธรรม และการเพียรพยายามในการเปลื้องจิตจากความหดหู่และฟุ้งซ่าน เพื่อให้สามารถเข้าถึงอัปปนาได้ โดยยกตัวอย่างจากชีวิตของแมลงและมนุษย์ท…