เสนก : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 2 / 4

…ู่ว่า ในอดีตกาล พระเจ้าพรหมทัต ครองราชสมบัติอยู่ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์ กำเนิดในตระกูลพราหมณ์ ชื่อเสนกะ เมื่อโตขึ้น เรียนจบศิลปะทุกชนิดจากเมืองตักศิลาแล้ว จึงได้เป็น เสนกบัณฑิต ทำหน้าที่เป็นอำมาตย์ที่ปร…

เนื้อหาเกี่ยวกับการใช้ปัญญาเพื่อหลุดพ้นจากทุกข์ ด้วยการเล่าความเป็นมาของพระโพธิสัตว์เสนกบัณฑิตที่มีความสามารถพิเศษด้านธรรมะ ข้อความนี้ยังแสดงให้เห็นถึงบทบาทและการตัดสินใจของพราหมณ์ชราที่พย…

…น จึงได้แต่เดินร้องไห้คร่ำครวญ กลัวตายไปจนถึงประตูนครพาราณสี วันนั้นเป็นวัน อุโบสถ ๑๕ ค่ำ เป็นวันที่เสนกบัณฑิตแสดงธรรม มหาชนจึงพากันไปฟังธรรม พราหมณ์ชราเห็นเข้า ก็เดินตามไป แต่เนื่องจากกลัวตาย จึงได้แต่ยื…

เนื้อหาเล่าถึงพราหมณ์ที่กลัวตายและมีโอกาสรอดชีวิตเมื่อเสนกบัณฑิตช่วยเปิดกระสอบที่มีงูพิษอยู่ภายใน โดยพราหมณ์รู้สึกดีใจที่ตัวเองรอดตายและได้รับคำเตือนเกี่ยวกับ…

…ลมาทุกทิศทุกทาง.... ไฟไม่อิ่มด้วยเชื้อ.... คนพาลไม่อิ่มด้วยบาป... ผู้มักน้อยไม่อิ่มด้วยธุดงค์คุณ.. (เสนกชาดก) กด

…ได้พระเจ้าข้า” ครั้นพระราชาทรงทราบว่า มโหสถบัณฑิตเป็นผู้แนะวิธี การแก้ปัญหา ทรงปีติโสมนัสมาก ตรัสถามเสนกะอาจารย์ว่า “เราควรนำมโหสถบัณฑิต มายังราชสำนักได้หรือยัง” อาจารย์ เสนกะกราบทูลด้วยความตระหนี่ในลาภสั…

ในตอนที่ ๙ ของธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิตได้แสดงให้เห็นถึงการใช้ปัญญาในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น เมื่อชาวบ้านต้องการเห็นเชือกทรายเก่า พระราชาไม่เคยมีเชือกดังกล่าว แต่เมื่อมโหสถเสนอแนวทางการแก้ปัญหา พระ

ธรระพี ประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๙ (ประลองปัญญา) ៤០៥ เสนกะเห็นว่า ไม่อาจทูลทัดทานได้อีกต่อไป จึงแสร้งทำเป็น เห็นดีด้วย แต่ก็มีวิธีการที่จะไม่ยอมให้มโหสถเข้าม…

ในตอนที่ 9 นี้ มโหสถบัณฑิตได้รับความท้าทายจากเสนกะ ซึ่งพยายามไม่ให้เขาเป็นบัณฑิตโดยใช้การส่งทูตไปหามโหสถเพื่อทดสอบความรู้ โดยให้ส่งม้าอัสดรหรือม้าที่…

…่าง แน่นอน แต่ก็ไม่ทราบว่าอยู่ตรงไหน จึงกราบทูลพระราชาว่า มี แก้วมณีอยู่ในสระโบกขรณี พระราชาทรงเรียกเสนกะมาตรัส ถามว่า “ท่านอาจารย์ ได้ยินว่ามีมณีรัตนะอยู่ในสระโบกขรณี ทําอย่างไรจึงจะนําแก้วมณีนั้นขึ้นมาไ…

ในเรื่องนี้ พระราชาทรงรับฟังข้อเสนอของเสนกะในการหาวิธีนำแก้วมณีขึ้นจากสระโบกขรณี แต่เมื่อวิดน้ำออกแล้วไม่พบแก้วมณี ตลอดจนทำการขุดลงไปถึงพื้นดิ…

…นอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข ฝ่ายบัณฑิตอีกสามท่านกลับไปบ้านก็ยังขบคิดปัญหาไม่ ออก จึงชวนกันมาหาอาจารย์เสนกะ แม้อาจารย์เสนกะก็คิด ไม่ออกเช่นกัน จึงชวนกันไปหามโหสถเผื่อว่ามโหสถจะมีทาง ออกบ้าง ทั้งสี่ท่านมาแล้…

…ช่วยเพื่อนร่วมงานค้นหาคำตอบในประเด็นเกี่ยวกับการบริโภคเนื้อแพะและเนื้อสุนัข บัณฑิตทั้งสี่ไปพบอาจารย์เสนกะและมโหสถ ซึ่งหลังจากขบคิดกัน มโหสถได้ให้อาจารย์บัณฑิตแต่ละคนเรียนรู้คาถา ตอบคำถามพระราชาเกี่ยวกับกา…

…ะทรัพย์ว่า อะไรจะประเสริฐกว่ากัน เช้าวันหนึ่ง เมื่อบัณฑิตทั้งห้ามาเข้าเฝ้าตามปกติ พระ ราชาได้ตรัสกับเสนกะว่า “ท่านอาจารย์เสนกะ บรรดาคน ๒ พวก คือ คนสมบูรณ์ด้วยปัญญาแต่เสื่อมจากสิริ และคนมียศแต่ไร้ ปัญญา นั…

เรื่องเล่าของพระราชเทวีอุทุมพรที่เชื่อว่าปัญญามีค่ามากกว่าทรัพย์ โดยนำบัณฑิตทั้งสี่มาประลองปัญญาในการตอบปัญหา สิริเมณฑกปัญหาที่มีเป้าหมายในการวัดความยอดเยี่ยมระหว่างคนที่มีปัญญากับคนที่มีทรัพย์ เรียนร

…ามดังนี้ จึงขอทูลว่า คนมีปัญญาเป็นคนเลว ทราม ส่วนคนมีสิริเป็นคนประเสริฐ” พระเจ้าวิเทหราชได้สดับคำของเสนกะ ก็ไม่ตรัสถาม อาจารย์อีก ๓ คน แต่ข้ามไปถามมโหสถบัณฑิตว่า “ดูก่อนมโหสถ ระหว่างคนพาลผู้มียศ และบัณฑิต…

ในตอนที่ ๑๓ ของการประชุมเสนาบดี มโหสถบัณฑิตกล่าวถึงความสำคัญของปัญญาที่เหนือกว่าทรัพย์สิน โดยเปรียบเทียบกับคนพาลผู้มียศซึ่งไม่เห็นคุณค่าในโลกหน้า ทำให้มโหสถยกย่องคนมีปัญญาว่าประเสริฐกว่า ขัตติยะเจ้าหม

…สดับดังนั้น ก็ตรัสว่า “พ่อมโหสถบัณฑิต เจ้าจะกล่าวแก้อย่างไร” มโหสถบัณฑิตกราบทูลว่า “ข้าแต่ สมมติเทพ เสนกะจะรู้อะไรเห็นแต่ทรัพย์เท่านั้น ไม่เห็นค้อนไม้อัน ใหญ่ที่จะตกลงบนศีรษะ เหมือนกาอยู่ในที่เทข้าวสุก เห…

บทเรียนจากเรื่องนี้กล่าวถึงคำสอนของมโหสถบัณฑิตที่ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของปัญญาเหนือทรัพย์สิน โดยมีการเปรียบเทียบและการสื่อสารที่โดดเด่นระหว่างมโหสถบัณฑิตและพระราชา การยกตัวอย่างในเรื่องแม่น้ำและมหาสม

…าลไหนๆ ฉันนั้น ข้าพระองค์เห็นความดังนี้ จึง ทูลว่า คนมีปัญญาเป็นคนประเสริฐ คนเขลามียศหาประเสริฐไม่” เสนกะโต้ตอบกลับไปว่า “ข้าแต่สมมติเทพ มโหสถนี้ยัง เป็นเด็กรุ่นจะรู้อะไร พวกข้าพระองค์ทั้งหมดแม้เป็นบัณฑิต…

ในตอนนี้ของมโหสถบัณฑิต มโหสถได้แสดงความเห็นเกี่ยวกับปัญญาที่มีค่ามากกว่าทรัพย์สมบัติ เสนกะได้โต้ตอบว่าความยศและสิริคือสิ่งที่ประเสริฐกว่า แต่มโหสถได้ชี้ให้เห็นว่าคนฉลาดสามารถนำพาชีวิตไปในทา…

…งถูกกล่าวหาว่า ตั้งตนเป็นกบฏ ลักขโมย ของมีค่าในราชสำนัก ซึ่งเกิดจากความโลภ ความอิจฉาริษยา ของอาจารย์เสนกะ ซึ่งเป็นผู้ร่วมงานในราชสำนักนั้นเอง เพราะข้อกล่าวหาอันฉกรรจ์ จึงทำให้มโหสถต้องลี้ภัยการเมือง *เรื่…

เรื่องของมโหสถบัณฑิตที่ต้องลี้ภัยการเมืองเพราะถูกเสนกะคนในราชสำนักกล่าวหาว่าเป็นกบฏ แม้ว่ามโหสถให้บริการบ้านเมืองด้วยความเที่ยงธรรม แต่ลาภสักการะทำให้เกิ…

…เทวินทะ ว่าทำอย่างไรจึงจะกำจัดมโหสถได้ มิเช่นนั้นพวกตน ก็จะเหมือนวัวแก่ที่ไม่มีค่าแก่การเทียมเกวียน เสนกะได้ออก อุบายด้วยการแอบไปลักขโมยพระจุฬามณีของพระราชา ให้ ท่านปุกกุสะไปขโมยสุวรรณมาลา กามินทะแอบเข้าไ…

บทที่ 16 ของมโหสถบัณฑิตเสนอเนื้อหาที่เกี่ยวกับการลี้ภัยทางการเมือง โดยเล่าเรื่องถึงการวางแผนของเสนกะและผู้ร่วมมือในการขโมยของมีค่าจากพระราชาเพื่อนำไปซุกซ่อนที่บ้านของมโหสถ ซึ่งนำมาซึ่งความรอบรู้และคว…

…ปากผู้อื่น บุคคลนั้นกลับเป็นที่รักของผู้ถูกทุบตียิ่งนัก อยากรู้ว่า บุคคลผู้เป็นที่รักนั้นได้แก่ใคร” เสนกะได้ฟังแล้วก็ไม่รู้ว่าหมายถึง ใคร แม้อาจารย์อีก ๓ คน ก็หมดปัญญา พระราชาเองทรง ร้อนพระทัย ที่ไม่สามาร…

ในตอนนี้พระเจ้าวิเทหราชพบกับปัญหาที่ยากจะตอบเมื่อเทวดามาทวงคำตอบถึงคำถามเกี่ยวกับบุคคลที่รักแม้จะถูกทุบตี พระราชาเรียกบัณฑิตในราชสำนักมาเพื่อหาคำตอบแต่กลับหาไม่ได้ ศีรษะของพระองค์เสี่ยงเมื่อไม่สามารถต

…วิเทหราชยังไม่ยอมเชื่อ เพราะเคยหลงเชื่อบัณฑิตทั้งสี่ ทำให้เกือบต้องประหารมโหสถโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ เสนกะเห็น ว่าพระราชาไม่ทรงเชื่อ ก็เพ็ดทูลให้ลองตรัสถามมโหสถดูว่า มโหสถกล้าที่จะบอกความลับของตนแก่ใครบ้าง…

ในตอนที่ ๒๐ ของธรรมะเพื่อประชา พระเจ้าวิเทหราชได้ถามมโหสถเกี่ยวกับการเปิดเผยข้อความที่ควรติเตียนหรือสรรเสริญแก่ใครบ้าง บัณฑิตทั้งสี่มีความคิดเห็นที่แตกต่างกัน ในขณะที่มโหสถให้ความสำคัญกับการซ่อนความลั

ธรรมะเพื่อประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๐ (อย่าบอก ความลับแก่ใคร) ៤៩៣ ฝ่ายมโหสถบัณฑิตสังเกตเห็นกิริยาของเสนกะและ พระราชา ก็รู้ว่า อาจารย์ทั้งสี่นี้ ได้ยุยงให้พระราชากำจัดตน เมื่อเสร็จงานในราชสำนักจึงทูลลาออกไ…

…่ที่พยายามกำจัดตน โดยเข้าไปหลบซ่อนเพื่อจับพิรุธ พวกเขาไปปรึกษาหารือกันหลังจากเข้าเฝ้าพระราชา อาจารย์เสนกะได้ยุยงให้พระราชาหวาดกลัวมโหสถยิ่งขึ้น จนถึงกับมอบพระขรรค์ให้อาจารย์เสนกะไปฆ่ามโหสถ เพื่อจะได้แก้แค…

ธรรมะเพื่อประชา มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๑ (ผู้เปี่ยมด้วยความเมตตา) ๕๐๐ เมื่อรู้ว่ารุ่งเช้าอาจารย์เสนกะจะเอาพระขรรค์ตัดคอตนที่หน้าประตู ก็ตั้งใจที่จะสั่งสอนอาจารย์ทั้งสี่ ให้เข็ดหลาบไปตลอดชีวิต รุ่งเช้า…

ในบทนี้ มโหสถผู้เปี่ยมด้วยความเมตตา ตั้งใจที่จะสอนอาจารย์ทั้งสี่ให้เข็ดหลาบ หลังจากที่อาจารย์เสนกะมีความตั้งใจจะฆ่าตน มโหสถได้ประกาศความลับของอาจารย์ให้พระราชาทราบ และได้แสดงให้เห็นถึงความไม่ถูกต้อ…

ธรรมะเพื่อประช มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๒๑ ที่ ๒๑ (ผู้เปี่ยมด้วยความเมตตา) ๕๐๑ เพียงคนเดียวเท่านั้น เสนกะเป็นบัณฑิตแต่มีมือเปื้อนเลือด ทําผิดต่ออาญาแผ่นดินพระองค์ไม่สมควรเลี้ยงโจรไว้ในราชสํานัก พระเจ้าข้า…

ในตอนที่ ๒๑ ของธรรมะเพื่อประชา เสนกะถูกจับเนื่องจากมีความผิดอาญา พระราชาได้สอบสวนความจริงเกี่ยวกับปุกกุสะและกามินทะ ซึ่งเป็นเรื่องราวที…

…รอดชีวิตเพราะ พหูสูต ๒๗๖ *เมื่อครั้งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าของเรา เสวยพระชาติ เป็นพราหมณ์ปุโรหิต ชื่อว่าเสนกบัณฑิต มีปัญญามาก อยู่ใน เมืองพาราณสี เสนกบัณฑิตเป็นผู้ฟังมาก ศึกษาเล่าเรียนมาก ได้เล่าเรียนศึกษาศิล…

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าในอดีตเป็นพราหมณ์ชื่อเสนกบัณฑิตที่มีปัญญา วิเคราะห์ผ่านการศึกษาและธรรมะ เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นอำมาตย์และช่วยพระราชาสั่งสอนม…

… เพราะหวังจะ ฟังธรรมเพื่อจะได้ดับความทุกข์ ครั้นไปถึง พราหมณ์ก็ยืนแบก ไถ้ร้องไห้อยู่ท้ายสุดของมหาชน เสนกบัณฑิตเห็นพราหมณ์แล้ว ได้ไต่ถามพราหมณ์ว่า ทําไมถึงมายืนร้องไห้อยู่ตรงนี้ พราหมณ์ได้เล่าเหตุการณ์ให้ฟ…

ในเรื่องนี้พราหมณ์ต้องเผชิญกับอันตรายจากงูขณะเดินทาง แต่ได้รับคำเตือนจากเสนกบัณฑิตในการรักษาชีวิตโดยการใช้ปัญญาและการทำตามคำแนะนำ เมื่อพราหมณ์ปฏิบัติตามได้สำเร็จ งูก็เลื้อยออกม…