หน้าหนังสือทั้งหมด

องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
…ร แต่ในจิตตสังขารเป็นสังขารได้ทั้ง 3 ประการ 3. วิญญาณ หมายถึง ความรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ อันได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ทางกาย และสัมผัสทางใจ ตามติดให้เกิดการรับรู้ต่าง ๆ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ วิญญา…
ปฏิจจสมุปบาท ประกอบด้วย 12 องค์ที่สำคัญ ได้แก่ อวิชชา (ความไม่รู้), สังขาร (ความคิดปรุงแต่งและการแสดงออก) และวิญญาณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการส
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
215
ความเข้าใจเกี่ยวกับเวทนาและตัณหา
…มแดนที่เกิดแล้ว มี 6 ประการ คือ 1. รูปตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรูป) 2. สัททตัณหา (ความทะยานอยากได้ในเสียง) 3. คันธตัณหา (ความทะยานอยากได้ในกลิ่น) 4. รสตัณหา (ความทะยานอยากได้ในรส) 5. โผฏฐัพพตัณหา (ความทะยา…
…คราะห์เวทนาที่แบ่งเป็น 2 ชนิด ได้แก่ เวทนาทางกายและเวทนาทางใจ ตัณหาที่เกิดขึ้นแบ่งเป็นต่าง ๆ ตามรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ พร้อมแนะนำการแยกประเภทความยึดมั่นในอารมณ์ เช่น กามุปาทาน ทิฏฐปาทาน แ…
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
223
ความเข้าใจในตัณหาและอุปาทาน
…กามุปาทาน คือ การยึดมั่น พึงพอใจติดพันในกาม ในสิ่งที่อยากได้ในกามหรือ ทางโลก ๆ เช่น ใน รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส (2) ทิฏฐปาทาน คือ การยึดมั่นถือมั่น ความพึงพอใจในทฤษฎีและความเชื่อหรือทิฏฐิ อยากให้เป็น หรือ…
เนื้อหาอธิบายถึงความสัมพันธ์ระหว่างตัณหาและอุปาทาน ซึ่งตัณหาคือความอยากที่เป็นเหตุและอุปาทานคือความยึดมั่นถือมั่นที่เป็นผลจากตัณหา โดยมีการยกตัวอย่างถึงการยึดมั่นในสิ่งต่าง ๆ ที่เกิดจากความต้องการ ชี้
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
230
การดับตัณหาและอุปาทานในพระพุทธศาสนา
8. ดับตัณหาได้ อุปาทานจึงดับ ดับตัณหา หมายถึง ดับความอยากต่างๆ คือ ความอยากในรูป ความอยากในเสียง ความอยากในกลิ่น ความอยากในรส ความอยากในสัมผัสทางกาย และความอยากในสิ่งสัมผัส 9. ดับอุปาทานได้ ภพจึงด…
การดับตัณหาและอุปาทานถือเป็นทางในการดับเส้นทางการเกิดและการตายตามแนวคิดของพระพุทธศาสนา โดยการดับตัณหานั้นหมายถึงการดับความอยากในรูปรวมถึงสิ่งต่าง ๆ ที่เราอยากได้ เมื่อเราเลิกยึดมั่นในอุปาทานแล้วจะสามา
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
…ยโลกียะ แต่สมุทัยในแต่ละกายนี้หยาบ-ละเอียด ตามความหยาบ-ละเอียดของกายแต่ละ กายเข้าไปตามลำดับ ส่วนรูป เสียง กลิ่น รส และสิ่งสัมผัสทางกาย ซึ่งเรียกว่า กามคุณ หรือพัสดุกาม และ ธัมมารมณ์ ทั้ง 6 อย่างนี้เป็นของท…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และสมุทัย ตลอดจนสาเหตุของทุกข์ที่ซ่อนไว้ในใจกลางของขันธ์ 5
เวทนาและการเกิดตัณหา
261
เวทนาและการเกิดตัณหา
… ซึ่งเป็นกิเลสที่เข้มข้น ตัณหาที่เข้มข้นเกิดจากความยึดมั่นถือมั่นในเรื่องต่าง ๆ ยึดมั่นถือมั่นในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ยึดมั่นในทิฏฐิ ยึดมั่นในการประพฤติผิด ยึดมั่นในอัตตา เพราะเห็น จำ คิด รู้ ขุ่นเสียแ…
บทความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างเวทนาที่กระตุ้นให้เกิดตัณหา ซึ่งก่อให้เกิดอุปาทานและต่อเนื่องไปยังภพและชาติ การเกิดเวทนาในปัจจุบันส่งผลกระทบต่อกิเลสในใจและการกระทำที่ผิดและถูก รวมทั้งการเห็นจริงใน
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
262
ปฏิจจสมุปบาทแบบข้ามภพข้ามชาติ
…้เกิดกิเลสในปัจจุบัน ก็คือ ตัณหา อุปาทานเพราะเกิดจากการฟูขึ้นของกิเลสที่เกิดจากการไปรับรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส แล้วทำให้เกิดความรู้สึก เกิดการสร้างกรรมใหม่ แล้วเกิดเป็นวิบากต่อไปในอนาคตข้างหน้าอีก เลส กร…
บทความนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับปฏิจจสมุปบาทในมุมมองข้ามภพข้ามชาติ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์การเกิดปฏิสนธิวิญญาณในครรภ์มารดา การแยกสฬายตนะ และการเกิดเวทนา ที่ส่งผลต่อการสร้างกรรมในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งทำใ
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
263
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
…งที่เกิดจากการกระทำของเราในทุกๆ อย่าง ที่ตรงนี้มีเกิดจากการ ทำงานของกายและใจ เมื่อรับรู้รส กลิ่น รส เสียง สัมผัส เกิดเวทนาในใจ มองลงไปเราเห็นกิเลสฟุ้ง ขุ่นตลอดเวลาเหมือนน้ำขุ่น ถูกกวนให้ตะกอนน้ำอุ่นตลอดเวล…
เนื้อหาเกี่ยวกับการสัมพันธ์ระหว่างตัณหา อุปาทาน และกรรมในการเกิดดับของจิตที่เกิดอย่างรวดเร็วในทุกขณะ โดยคำว่า ชาติ ชรา มรณะ ไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่หมายถึงกระบวนการเกิดดับของจิตในทุกขณะ ผ่านการศึกษาธรรมกั
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
50
แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…ึงขนาดนั้น ท่านสอนตนเอง และฝึกตนเอง อย่างยิ่งยวดอย่างนั้น ต่อมา เมื่อกล้าทําความดี บางครั้งอาจได้ยินเสียง วิพากษ์วิจารณ์ เย้ยหยันดูถูกดูแคลนจากคนที่ไม่เข้าใจ บารมี ต่อไปที่ต้องรักษาให้ยิ่งยวดขึ้นไป คือ ขัน…
…ระบรมโพธิสัตว์ โดยเฉพาะวิริยบารมีและขันติบารมี ที่มุ่งเน้นให้คนเข้มแข็งและกล้าทำความดี แม้จะเผชิญกับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากคนรอบข้าง ซึ่งเป็นการสอนให้รักษาใจให้มั่นคงและไม่หวั่นไหวในอุปสรรคต่างๆ เพื่อให้สาม…
ธรรมะเพื่อประชา: พระเวสสันดรและมหาทานบารมี
81
ธรรมะเพื่อประชา: พระเวสสันดรและมหาทานบารมี
…ตกมันอาละวาดคำรามก้องป่า เขาสิเนรุราชก็ โอนไปมา เหมือนหน่อหวายที่โอนเอนไปมา ฟ้าก็คะนองเลื่อนลั่น ตามเสียงแห่งมหาปฐพี ทำให้ฝนลูกเห็บตกลงมามากมาย สายอสนีบาตซึ่งมีในสมัยมิใช่กาล ก็เปล่งแสงแวบวาบ สมุทรสาคร เกิ…
เนื้อหานี้เล่าถึงพระเวสสันดรโพธิสัตว์ผู้ทรงสร้างมหาทานบารมีโดยมีการกระทำที่ยากยิ่ง ทำให้ภูมิประเทศและฟ้าดินสั่นสะเทือน เมื่อเสนอเรื่องราวนี้ให้พระภิกษุและพุทธบริษัท ฟังเพื่อเป็นกำลังใจในการสร้างบารมี
กำเนิดพระเวสสันดร
102
กำเนิดพระเวสสันดร
…ดุจช้างตัวประเสริฐตกมันอาละวาดคำรามร้อง เขาสิเนรุราชก็โอนไปมาดุจหน่อหวายโอนเอนไปมาฟ้าก็คะนองลั่น ตามเสียงแห่งปฐพี ทำให้ฝนลูกเห็บตกลงทั่วผืนดิน สายอสนีบาต ที่มีในสมัยมิใช่กาล ก็เปล่งแสงสว่างไสว สาครก็เกิดเป…
…มดที่มีให้แก่ผู้อื่น เพื่อแสดงถึงความบริสุทธิ์ใจของพระองค์ สิ่งนี้ทำให้เกิดความตื่นตระหนกในธรรมชาติ เสียงของพระองค์ดังก้องไปถึงพรหมโลก การกระทำนี้ได้แสดงให้เห็นถึงความกตัญญูและความกรุณาอย่างสูงของพระองค์ เ…
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๔ (พระราชทาน ช้างมงคล)
110
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๔ (พระราชทาน ช้างมงคล)
…มณ์ พลางจับ พระเต้าทองคํา หลั่งนํ้าทักษิโณทกลงทีงวงช้าง ทันทีทีหลั่งน้ำ ทักษิโณทก แผ่นดินก็หวั่นไหว เสียงฟ้าร้องคำรามลั่น ชาวเมือง เกิดอาการขนลุกขนพองสยองเกล้าไปตามๆ กัน เมื่อพราหมณ์ขอช้างได้แล้ว ก็พากันแห…
ในตอนที่ ๔ ของเวสสันดรชาดก พระเวสสันดรได้บริจาคช้างมงคลตามคำขอของพราหมณ์ ซึ่งแสดงถึงความเสียสละอันยิ่งใหญ่ของพระองค์ ในขณะที่ช้างได้ถูกนำไปที่กลางเมือง การกระทำนี้ทำให้ชาวเมืองแตกตื่น และเกิดการวิพากษ
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
189
ธรรมะเพื่อประชา: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
…งบำเพ็ญ ทานให้ยิ่งๆ ขึ้นไปเถิด” ได้ก้องไปถึงสวรรค์ชั้นฟ้า ทันทีที่พระนางมัทรีพูดจบ ปฐพีก็บันลือลั่น เสียงสาธุการ แม้เหล่าเทวดาชั้นดาวดึงส์ซึ่งมี พระอินทร์เป็นหัวหน้า ต่างพากันอนุโมทนาทานของพระนาง อีกด้วย เ…
ในบทนี้ พระนางมัทรีได้พูดถึงการบริจาคทาน ซึ่งทำให้เกิดความปีติในสวรรค์พร้อมเสียงสาธุการจากเหล่าเทวดา พระเวสสันดรได้รับการเตือนจากท้าวสักกเทวราชเกี่ยวกับภัยที่จะเกิดขึ้นหากมีผู้ต่ำช…
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
191
เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ (บริจาค พระนางมัทรี)
…ายว่า “ข้าศึกทั้งหลายทั้งที่เป็นของทิพย์ และของมนุษย์ บัดนี้พระองค์ทั้งสองทรงชนะแล้ว ปฐพีบันลือลั่น เสียงสาธุการ ก้องไปถึงสวรรค์ชั้นไตรทิพย์ สายฟ้าก็แลบแปลบปลาบไปโดยรอบ เสียงโกลาหลนั้นปรากฏดังภูเขาจะถล่มทล…
ในเวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๓ เรื่องการบริจาคของพระนางมัทรี เน้นถึงความสำคัญของการสร้างบารมีทำบุญ โดยต้องสละทรัพย์สินและมีความมุ่งมั่นในการทำดี รวมถึงการร่วมมือกับผู้อื่นในการสร้างบารมี ข้าศึกทั้งหลายต่าง
ธรรมะเพื่อประช - เดินตามทางของบัณฑิต (๔)
246
ธรรมะเพื่อประช - เดินตามทางของบัณฑิต (๔)
…กะไม่สนใจคําพูดขับไล่ของเศรษฐี ทรงรับสั่งว่า “ข้าพเจ้าจะกล่าวอะไรให้ท่านฟังสักบทหนึ่ง” ทรงกล่าวด้วย เสียงที่ไพเราะเสนาะโสต ถึงกระนั้นเศรษฐีก็คัดค้านห้ามปรามว่า “ข้าพเจ้ามิได้อยากฟังคำอะไรของท่าน” แต่พราหมณ…
ในเนื้อหานี้ พระองค์ท่านแสดงให้เห็นถึงการสั่งสอนเศรษฐีที่มีความตระหนี่ โดยเฉพาะผ่านการใช้บทสนทนาระหว่างพระองค์ในบทของพราหมณ์กับเศรษฐี โดยเสนอมุมมองที่ว่าควรมีการแบ่งปันตามที่ตนมี และไม่ควรเก็บเอาไว้ทั
เดินตามทางของบัณฑิต ตอนที่ 9
290
เดินตามทางของบัณฑิต ตอนที่ 9
…ย่างดี มีเครื่องประดับทับทรวงทำด้วยข่ายทองคำ ทั้งห้อยเครื่อง ประดับหู เวลาราชรถลอยเคลื่อนออกไป จะส่งเสียงไพเราะ เพราะพริ้งมาก เมื่อมาตลีเทพสารถีขึ้นนั่งบนยานพาหนะแก้วชั้นเลิศนี้แล้ว ก็บันลือสีหนาท ดังไปตลอ…
…ามของราชรถที่สร้างจากทองคำและเครื่องประดับที่หรูหรา รวมถึงการเคลื่อนที่ของราชรถจากสวรรค์สู่มนุษยโลก เสียงที่สนั่นหวั่นไหวจากการเคลื่อนที่ของราชรถ ทำให้ภูมิทัศน์รอบๆ เต็มไปด้วยชีวิตชีวา ข้อความย้ำถึงความสำค…
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๔ (ยักษ์จำแลง)
361
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ ๔ (ยักษ์จำแลง)
…้วยแรงปรารถนาอยากจะกิน เป็นอาหาร ฝ่ายหนึ่งดึงด้วยแรงรักในบุตร เมื่อเด็กถูกชักเย่อ อย่างนั้นก็ร้องไห้เสียงดังด้วยความเจ็บปวด เสียงร้องของลูก รักเป็นเสียงที่มีอิทธิพลต่อผู้เป็นมารดา และบีบคั้นหัวใจของ มารดาแ…
ในเรื่องนี้ มโหสถเผชิญกับคดีพิพาทระหว่างผู้หญิงสองคนที่อ้างว่าเป็นแม่ของเด็กทารก โดยมีนางยักษ์แฝงตัวอยู่ มโหสถใช้กลวิธีทำให้เห็นถึงสัญชาตญาณของความเป็นแม่ เพื่อพิสูจน์ว่าใครคือมารดาจริง ผลลัพธ์แสดงให้
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม)
379
มโหสถบัณฑิต ตอนที่ 5 (ผู้ผดุงความยุติธรรม)
…า เป็น เครื่องประดับของตน จึงเกิดการทะเลาะกันขึ้น ฝ่ายมโหสถบัณฑิตกำลังเล่นอยู่กับเพื่อนเด็กๆ ได้ยิน เสียงหญิงสองคนทะเลาะกัน จึงให้เรียกเข้ามาสอบถามต้นสาย ปลายเหตุ เพียงแค่สังเกตกิริยาอาการและคำพูด ก็รู้ได้…
ในตอนที่ 5 ของมโหสถบัณฑิต เปรียบเสมือนการประยุกต์ใช้หลักธรรมะในชีวิตประจำวัน โดยมีเหตุการณ์ที่หญิงเข็ญใจได้สูญเสียเครื่องประดับ เมื่อต้องเผชิญกับหญิงรุ่นสาวผู้เก็บไป มโหสถบัณฑิตได้จัดการฟังข้อเท็จจริง
ธรรมะเพื่อประชา: ความสงบสุขในชีวิต
467
ธรรมะเพื่อประชา: ความสงบสุขในชีวิต
…ศ์ จนเป็นเหตุให้ต้องลี้ภัยการเมือง เนื่องจากโลก มนุษย์อยู่ในชั้นกามาวจรภูมิ ยังข้องเกี่ยวยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ธรรมารมณ์ต่างๆ ยังปรารถนาลาภ ยศ โดยไม่คำนึง
ความสงบสุขในชีวิตเป็นสิ่งที่สรรพสัตว์ต้องการ และการแสวงหาความสุขควรเริ่มจากภายในตัวเรา พระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่นำมาซึ่งความสงบ และการฝึกจิตให้บริสุทธิ์เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าถึงความจริง เมื่อละอารมณ์ก
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
519
ความเข้าใจเกี่ยวกับกฐินและกตัญญูในพระพุทธศาสนา
… ๑๐ พรหมวิหาร ๔ อาหาเรปฏิกูลสัญญา ๑ จตุธาตุววัตถาน ๑ อรูป ๔ ส่วนที่ปรารถนาน่าใคร่มี ๕ อย่าง คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ ที่น่าใคร่น่าพอใจ ความพอใจรักใคร่ในอารมณ์ที่ชอบใจมีรูปเป็นต้น, ความพอใจในกามคุณทั…
กฐิน มีความหมายว่า ไม้สะดึง ที่ใช้ทำจีวรในพระพุทธศาสนา เป็นสังฆกรรมที่พระพุทธเจ้าทรงอนุญาตแก่สงฆ์ที่จำพรรษา ความเป็นกตัญญู คือการรู้คุณ โดยมีการกล่าวถึงกรรมสักและวัตถุอันจูงใจในการเพ่งสมาธิ สำหรับกสิณ