หน้าหนังสือทั้งหมด

การทำหน้าที่กัลยาณมิตรในธรรมวินัย
49
การทำหน้าที่กัลยาณมิตรในธรรมวินัย
…วามนับว่ามหาสมุทรนั่นเอง ฉันใด ดูก่อนปหาราทะ ฉันนั้นเหมือนกัน วรรณะ 4 เหล่านี้ คือ กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร ออกบวชเป็นบรรพชิต ในธรรมวินัยที่ตถาคตประกาศแล้ว ย่อมละนามและโคตรเดิมเสีย ถึงความนับว่า ศากยบุต…
บทสนทนาระหว่างพระโสดาบันกับปหาราทะเกี่ยวกับบุคคลผู้ทุศีล และการศึกษาทางธรรมว่า แม้จะมีตำแหน่งหรือชื่อเสียงก็ยังไม่สามารถทำให้เป็นสมณะได้ ถ้าหากไม่ปฏิบัติตามแนวทางของพระพุทธเจ้าเหมือนแม่น้ำที่รวมกันไปส
การแบ่งวรรณะในสังคมอินเดียยุคพระเวท
32
การแบ่งวรรณะในสังคมอินเดียยุคพระเวท
… เป็นผู้นำประกอบพิธีบูชาเทพเจ้า 2) กษัตริย์ (Kshatriya) เป็นนักรบ นักปกครอง และเป็นเจ้าของที่ดิน 3) แพศย์ (Vaishya) เป็นชาวบ้านชาวเมืองที่ทำไร่ไถนา ค้าขาย และช่างฝีมือ 4) ศูทร (Sudra) เป็นทาสหรือกรรมกร สัง…
…้ำกว่าทำให้เกิดการจัดระเบียบสังคมตามสถานะและหน้าที่และการกำหนดประเภทวรรณะ ได้แก่ พราหมณ์, กษัตริย์, แพศย์, และศูทร
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
71
วาเสฏฐะและอุบาสกผู้เข้าถึงพระรัตนตรัย
…รณะ ทั้งนี้เพราะผู้ที่เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนา จะมีความ เสมอภาคกันไม่ว่าจะมาจากวรรณะกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ หรือศูทรก็ตาม ดังที่พระพุทธองค์ ตรัสไว้ในปหาราทสูตรว่า ดูก่อนปหาราทะ แม่น้ำสายใหญ่ๆ บางสาย คือ แม่น…
เนื้อหาเกี่ยวกับวาเสฏฐะที่แสดงให้เห็นถึงความเข้าใจผิดของพราหมณ์ในพระเจ้าเมื่อเปรียบเทียบกับการนำทางในที่มืดและพระธรรมที่นำพาให้เห็นความจริง การยอมรับในพระรัตนตรัยเป็นอุบาสกและการหยุดให้การยอมรับวรรณะแ
ตรีมูรติและการแบ่งแยกนิกายในสังคมอินเดียโบราณ
88
ตรีมูรติและการแบ่งแยกนิกายในสังคมอินเดียโบราณ
…รรณะขั้นสูงทั้ง ๒ วรรณะ ไม่เพียงแต่วรรณะ "กษัตริย์" เท่านั้นที่ได้รับผลกระทบ แต่วรรณะขั้นล่างอย่าง "แพศย์" (วรรณะ) และ "ครุฑ" ก็ได้รับผลกระทบเช่นกัน กล่าวคือ "พราหมณ์" ได้เอาเนื้อความในคัมภีร์ "ปุราณสุคต" …
บทความนี้สำรวจความคิดเกี่ยวกับ 'ตรีมูรติ' ในสังคมอินเดียโบราณ โดยชี้ให้เห็นการแบ่งแยกระหว่างนิกายที่มีการบูชาพระวิษณุและพระศิวะ อธิบายการเปลี่ยนแปลงของเทพเจ้าสูงสุดจาก 'พระอินทร์' สู่ 'พระพรหม' แสดงให
การกระทำและผลของการเกิด
79
การกระทำและผลของการเกิด
คนเรานั้นจะเกิดในชาติ กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ หรือศูทรก็ตามที่ ถ้าทำความดีแล้ว ก็ได้รับผลดีชื่อว่าเป็นคนดี ถ้าตรงกันข้าม คือทำความชั่วแล้ว ก็ได้ร…
กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ หรือศูทรก็ตามที่ ถ้าทำความดีแล้ว ก็ได้รับผลดีชื่อว่าเป็นคนดี ถ้าตรงกันข้าม คือทำความชั่วแล้ว ก็ได้ร…
การทำความดีในทุกฐานะ
129
การทำความดีในทุกฐานะ
…าจา พระพุทธเจ้าท่านเรียกว่า วกรรม อิธ ธมุม จริตวาน ภวนฺติ ทเว สมา กายกรรม ค่าแปล : กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร จัณฑาล และ คนงานชั้นต่ำา ประพฤติธรรมในโลกนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้เสมอกัน ในสวรรค์ชั้นไตรทิพย์ งานทา…
…าจา พระพุทธเจ้าท่านเรียกว่า วกรรม อิธ ธมุม จริตวาน ภวนฺติ ทเว สมา กายกรรม ค่าแปล : กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร จัณฑาล และ คนงานชั้นต่ำา ประพฤติธรรมในโลกนี้แล้ว ย่อมเป็นผู้เสมอกัน ในสวรรค์ชั้นไตรทิพย์ งานทา…
ประวัติอัจฉริยสาวก — วารสารกัลยาณมิตร ปี 2530 ฉบับที่ 6 หน้า 55
55
ประวัติอัจฉริยสาวก — วารสารกัลยาณมิตร ปี 2530 ฉบับที่ 6 หน้า 55
…แล้ว น้องหญิง! เธออย่าน้อยใจในชาติ ตระกูลอันต่ำต้อยของเธอเลย บุคคลจะ เกิดในตระกูลกษัตริย์, พราหมณ์, แพศย์ หรือศูทรก็ตาม ย่อมตกอยู่ภายใต้กฎ ธรรมดาเหมือนกันหมดคือ เมื่อเกิดมาแล้ว 2 พประกอบโดย บรรจง ทองจำปา
…แล้ว น้องหญิง! เธออย่าน้อยใจในชาติ ตระกูลอันต่ำต้อยของเธอเลย บุคคลจะ เกิดในตระกูลกษัตริย์, พราหมณ์, แพศย์ หรือศูทรก็ตาม ย่อมตกอยู่ภายใต้กฎ ธรรมดาเหมือนกันหมดคือ เมื่อเกิดมาแล้ว 2 พประกอบโดย บรรจง ทองจำปา
พุทธศาสนาในอเล็กซานเดรีย
75
พุทธศาสนาในอเล็กซานเดรีย
…บถือลัทธิเซน ส่วนผู้นับ ถือศาสนาฮินดูจะไม่ประกอบการพาณิชย์ เนื่อง จากถือว่าเป็นอาชีพของพวกวรรณะต่ำ (แพศย์) การแลกเปลี่ยนภูมิปัญญา ณ ห้องสมุด สากลที่เมืองอเล็กซานเดรีย จึงเป็นการแลก เปลี่ยนคติธรรมของชาวพุทธ…
…บถือลัทธิเซน ส่วนผู้นับ ถือศาสนาฮินดูจะไม่ประกอบการพาณิชย์ เนื่อง จากถือว่าเป็นอาชีพของพวกวรรณะต่ำ (แพศย์) การแลกเปลี่ยนภูมิปัญญา ณ ห้องสมุด สากลที่เมืองอเล็กซานเดรีย จึงเป็นการแลก เปลี่ยนคติธรรมของชาวพุทธ…
การบรรลุธรรมไม่ได้จำกัดชนชั้น
86
การบรรลุธรรมไม่ได้จำกัดชนชั้น
…พาน ขตฺติยา พราหมณา เวสสา สุททา จัณฑาลปุกกุสา สพฺเพว โสรดา ทนฺตา สพฺเพว ปรินิพพุตา กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร จัณฑาล และคนงานชั้นตาทั้งปวง สงบเสงี่ยมแล้ว ฝึกตนแล้ว ก็ปรินิพพานเหมือนกันหมด (ขุ.ชา. ๒๗/๑๙๑๗/…
…พาน ขตฺติยา พราหมณา เวสสา สุททา จัณฑาลปุกกุสา สพฺเพว โสรดา ทนฺตา สพฺเพว ปรินิพพุตา กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร จัณฑาล และคนงานชั้นตาทั้งปวง สงบเสงี่ยมแล้ว ฝึกตนแล้ว ก็ปรินิพพานเหมือนกันหมด (ขุ.ชา. ๒๗/๑๙๑๗/…
การแบ่งวรรณะในสังคมฮินดูและผลกระทบต่อชนกลุ่มต่างๆ
67
การแบ่งวรรณะในสังคมฮินดูและผลกระทบต่อชนกลุ่มต่างๆ
…งคราม ขยายเขตแดน ในคัมภีร์ฤคเวทกล่าวว่าวรรณะกษัตริย์เกิดจากพระพาหา (แขน) ของพระผู้ เป็นเจ้า 3. วรรณะแพศย์ เป็นวรรณะของคนส่วนใหญ่ในสังคม ได้แก่ผู้ประกอบพาณิชยกรรม เกษตรกรรม และศิลปหัตถกรรมต่าง ๆ วรรณะแพศย์เ…
…ฮินดูที่มีความเชื่อมโยงกับข้อความในคัมภีร์พระเวท โดยแบ่งออกเป็น 4 วรรณะหลัก ได้แก่ พราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ และศูทร สังคมในสมัยพระเวทมีการปรับเปลี่ยน และในปัจจุบันประเมินว่ามีสัดส่วนของวรรณศูทรมากที่สุด ผู้ท…
พระพรหมและเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์
69
พระพรหมและเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์
…เกิดการแบ่งชนชั้นวรรณะ โดยพวก พราหมณ์เป็นผู้ทำหน้าที่นี้ ซึ่งมีทั้งหมด 4 วรรณะ คือ กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร และ พราหมณ์ยังได้สร้างความเชื่อที่ว่าพระพรหมเป็นผู้สร้างมนุษย์ ตลอดจนกำหนดหน้าที่ต่างๆ ขึ้นมาเ…
เนื้อหาเกี่ยวกับพระพรหมและเทพเจ้าอื่นในศาสนาพราหมณ์ ชี้ให้เห็นถึงการสร้างคัมภีร์ใหม่ เช่น คัมภีร์อรัณยกะ ซึ่งเป็นคู่มือสำหรับผู้ที่สละเรือน รวมถึงคัมภีร์อาถรรพเวทที่ช่วยสร้างสัทธาในศาสนาพราหมณ์กลายเป็
พิธีกรรมสำคัญในวรรณะแห่งฮินดู
98
พิธีกรรมสำคัญในวรรณะแห่งฮินดู
…นตกรรม พิธีตัดผม ถ้าเป็นวรรณะพราหมณ์ตัดเมื่ออายุ 16 ปี ถ้า วรรณะกษัตริย์ ตัดเมื่ออายุ 22 ปี ถ้าวรรณะแพศย์ ตัดเมื่ออายุ 24 ปี ขั้นที่ 10 อุปานยัน พิธีเข้ารับการศึกษา พวกวรรณะพราหมณ์ กษัตริย์ แพศย์ จะ ต้องทำ…
เนื้อหาเกี่ยวกับพิธีกรรมที่สำคัญในวรรณะแห่งฮินดู รวมถึงพิธีการต่างๆ ที่มีการจัดขึ้นตามช่วงอายุของเด็กและหนุ่มสาว เช่น พิธีนำเด็กไปดูแสงอาทิตย์ พิธีโกนผมไว้จุก และพิธีเข้ารับการศึกษา โดยพิธีกรรมเหล่านี
แคว้นใหญ่ในชมพูทวีปและสังคมก่อนสมัยพุทธกาล
137
แคว้นใหญ่ในชมพูทวีปและสังคมก่อนสมัยพุทธกาล
…ักษณะที่สำคัญๆ และควรทราบดังต่อไปนี้ คือ 1) มีการแบ่งชั้นวรรณะเป็น 4 วรรณะใหญ่ คือ กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ และ ศูทร ผู้อยู่ในวรรณะสูง 3 วรรณะแรก คือ กษัตริย์ พราหมณ์ และแพศย์ ได้แก่ พวกผิวขาว (อริยกะ) พวกที…
บทความนี้เสนอภาพรวมของแคว้นใหญ่ต่าง ๆ ในชมพูทวีปในยุคก่อนพุทธกาล โดยมีการวิเคราะห์ถึงสภาวะการปกครองที่แบ่งแยกตามวรรณะและการบริหารของแต่ละแคว้น ตั้งแต่การปกครองในรูปแบบที่มีกษัตริย์หรือคณะบุคคล การแบ่ง
การสอนธรรมะผ่านอุปกรณ์ธรรมชาติ
217
การสอนธรรมะผ่านอุปกรณ์ธรรมชาติ
…่า บุรุษผู้ต้องศรนั้นพึงกล่าวอย่างนี้ว่า เรายังไม่รู้จักบุรุษผู้ยิงเรานั้นว่า เป็น กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ หรือศูทร...เพียงใด เราจักไม่นำลูกศรนี้ออกเพียงนั้น บุรุษผู้ต้องศรนั้นพึงกล่าวอย่างนี้ว่าเรายังไม่รู…
บทความนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้สิ่งรอบตัวเป็นสื่อในการสอนธรรมะ โดยพระสัมมาสัมพุทธเจ้านำอุปกรณ์จากธรรมชาติเพื่อสอนเรื่องความเห็นที่ไม่เป็นประโยชน์แก่การหลุดพ้นจากทุกข์ มีการอธิบายความเห็น 10 ประการ
การหลีกเลี่ยงติรัจฉานวิชาในพระพุทธศาสนา
174
การหลีกเลี่ยงติรัจฉานวิชาในพระพุทธศาสนา
…ตร์สมัยก่อนพุทธกาล ก็จะพบว่าสภาพสังคมของชาวอินเดีย โบราณนั้น ยึดถือระบบวรรณะ 4 คือ กษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร อย่างเหนียวแน่นมาโดยตลอด สิ่งนี้ ย่อมสร้างความเหลื่อมล้ำและไม่เป็นธรรมแก่ผู้ที่อยู่ในวรรณะต่ำเ…
บทความนี้พูดถึงการเรียกร้องให้พุทธศาสนิกชนระมัดระวังการเชื่อถือคำสอนที่งมงายในกลุ่มพระภิกษุ รวมถึงการหลีกเลี่ยงการสนับสนุนพระทุศีลเพื่อปกป้องพระพุทธศาสนา ตัวอย่างในอดีตชี้ให้เห็นถึงความไม่เป็นธรรมที่เ
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอินเดียและลักษณะพิเศษของพระพุทธศาสนา
28
การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอินเดียและลักษณะพิเศษของพระพุทธศาสนา
อย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ชาวอินเดียจำนวนมากจากทุกชั้นวรรณะ ทั้งกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ และ ศูทร ละทิ้งความเชื่อดั้งเดิมในศาสนาพราหมณ์ที่หยั่งรากลึกอยู่ในสังคมมาหลายพันปีแล้วหันมานับถือ พ…
ชาวอินเดียจากทุกชั้นวรรณะหันมานับถือพระพุทธศาสนาในยุคพระเจ้าอโศกมหาราชซึ่งเป็นยุคทองของพระพุทธศาสนา แต่วิธีการศึกษาที่เน้นจินตนาการทำให้เกิดนิกายต่าง ๆ และความอ่อนแอของพระพุทธศาสนา สุดท้ายพระพุทธศาสนา
ชีวิตและการศึกษาเจ้าชายสิทธัตถะ
118
ชีวิตและการศึกษาเจ้าชายสิทธัตถะ
…ทธเจ้านั่นเอง และหมู่ชน เมื่อตรัสรู้แล้วพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสั่งสอนเวไนยสัตว์ทั้งกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร ตลอดจนพวกนอกวรรณะให้ตรัสรู้ธรรมตามพระองค์แล้วได้อุปสมบทเป็นพุทธสาวกมากมาย จำนวนมากก็ได้ประกาศต…
เจ้าชายสิทธัตถะผู้มีการศึกษาที่หลากหลายได้รับการสั่งสอนจากอาจารย์ชื่อดังและได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า เมื่อได้เห็นทุกข์ในชีวิต จึงตั้งใจออกบวชและบำเพ็ญเพียร จนบรรลุอริยสัจ 4 ในวันเพ็ญเดือน 6 ส่งผลให้เข
ความหมายและแนวทางของอุบาสก อุบาสิกา
229
ความหมายและแนวทางของอุบาสก อุบาสิกา
…งานพระพุทธศาสนา 6. อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาลมาจากชนทุกชั้นวรรณะของสังคมคือ วรรณะกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร แม้วรรณะทางสังคมจะต่างกัน แต่เมื่อเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพุทธบริษัทแล้วมีความเสมอภาค ในการสร้าง…
เนื้อหาอธิบายถึงความหมายของอุบาสกและอุบาสิกา รวมถึงวิธีการเป็นผู้สนับสนุนพระพุทธศาสนา มีความเชื่อในกรรม การสร้างบารมี และการสนับสนุนพระภิกษุสามเณร โดยธรรมที่อุบาสกอุบาสิกามีในอดีต ผลกระทบทางสังคม การส
อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล
239
อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาล
…าสิกาในสมัยพุทธกาล อุบาสก อุบาสิกาในสมัยพุทธกาลมาจากชนทุกชั้นวรรณะของสังคมคือ วรรณะกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร แม้วรรณะทางสังคมจะต่างกัน แต่เมื่อเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพุทธบริษัทแล้วมีความ เสมอภาคในการสร้าง…
ในสมัยพุทธกาล อุบาสกและอุบาสิกามาจากทุกชั้นวรรณะ โดยเฉพาะวรรณะกษัตริย์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการเผยแพร่พระธรรม เช่น พระเจ้าพิมพิสาร กษัตริย์ที่เชื่อมั่นในพระพุทธศาสนา ส่งผลให้มีประชาชนเข้าถึงธรรมมากขึ้น กา
ชีวิตของเจ้าชายสิทธัตถะและการตรัสรู้
64
ชีวิตของเจ้าชายสิทธัตถะและการตรัสรู้
…6 ก่อนพุทธศักราช 45 ปี เมื่อตรัสรู้แล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสั่งสอนเวไนยสัตว์ทั้งกษัตริย์ พราหมณ์ แพศย์ ศูทร ตลอดจนพวกนอกวรรณะให้ตรัสรู้ธรรมตามพระองค์ และเข้ามาขออุปสมบทเป็น พุทธสาวกมากมาย บางพวกก็ประกาศ…
เจ้าชายสิทธัตถะทรงเป็นบุคคลที่มีชีวิตสองด้าน ตั้งแต่การเป็นเจ้าชายที่มีสิ่งอำนวยความสะดวก และการออกบวชเพื่อค้นหาความจริงเกี่ยวกับชีวิตและความทุกข์ เมื่อทรงตรัสรู้ก็ได้เผยแผ่พุทธธรรมทั้งให้กลางชนทุกระด