ข้อความต้นฉบับในหน้า
ลังกา และสุวรรณภูมิ รวมทั้งตะวันออกไกล
พ่อค้าผู้ตั้งรกรากค้าขายเป็นล่ำเป็นสันที่
เมืองท่าอเล็กซานเดรีย ส่วนใหญ่เป็นพุทธศาสนิก
ชนหรือไม่ก็เป็นพวกนับถือลัทธิเซน ส่วนผู้นับ
ถือศาสนาฮินดูจะไม่ประกอบการพาณิชย์ เนื่อง
จากถือว่าเป็นอาชีพของพวกวรรณะต่ำ (แพศย์)
การแลกเปลี่ยนภูมิปัญญา ณ ห้องสมุด
สากลที่เมืองอเล็กซานเดรีย จึงเป็นการแลก
เปลี่ยนคติธรรมของชาวพุทธ และพระภิกษุใน
พุทธศาสนา ซึ่งมาก่อตั้งสำนักไว้บ้างแล้ว แม้ใน
ชาดกของพุทธศาสนาก็มีเรื่องราวจำนวนมาก
ในบริเวณพามิยาน ที่อยู่เชิงเขาฮินดูกูช พระภิกษุใน
พุทธศาสนาได้ตั้งศูนย์เผยแผ่ในเอเชียกลาง กุฏิและวัด
ได้ขุดจากหินหน้าเหว และพระพุทธรูป ๒ องค์ใหญ่ ๆ
ถูกสลักจากหินที่ปากทาง องค์นี้มีความสูง ๕๔ เมตร
และเป็นปฏิมากรรมหินที่ใหญ่ที่สุดในโลก เพราะว่าที่
พับของจีวรถูกทำด้วยเชือกหนา ๆ แล้วนำปูนปลาสเตอร์
ฉาบทับอยู่ภายนอกปฏิมากรรมทั้งหมด ในบริเวณนี้
ถูกทำลาย ใน ค.ศ. ๑๒๒๒ โดยเจงกิสข่านแห่งมองโกล
กล่าวถึงพ่อค้าชาวพุทธเดินเรือไปยังดินแดนห่าง
ไกลและน่าตื่นเต้น
นอกจากนั้นอิทธิพลด้านความคิดความเชื่อ
ของชาวอเล็กซานเดรีย ที่ถ่ายทอดออกมาทาง
วรรณกรรม มักจะอ้างอิงหรือมีความคุ้นเคยกับ
พุทธศาสนาเป็นหลัก ชื่อเสียงและธรรมะของ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้เลื่องลือไปไกล จนทำให้
Apollonius รวมไปถึงปราชญ์ชาวซีเรีย ชาวยิว
และชาวคริสเตียนมีความคุ้นเคยกับแนวคิดพุทธ
ศาสนา ถึงขั้นมาเรียนรู้ในอินเดียโดยตรง
Apollonius ดั้นด้นจนมาถึงเมืองตักศิลา
ได้พบกับพวกพราหมณ์พาธะเสน (Bardesanaes)
แห่งเมืองบาบิโลน นักคิดสกุลอภินิหาร (Gnostic)
ได้เรียนรู้เรื่องราวแปลกมหัศจรรย์จากสถานทูต
และทูตชาวอินเดีย ซึ่งเดินทางมายังซีเรียในยุค
Elagabalus (ค.ศ. ๒๐๘-๒๒) แม้ว่าตำราของ
นักวิชาการชาวตะวันตกเชื่อว่าชาวอินเดีย พาธะเสนจะสูญหายไป แต่ก็มีงานของบุคคล
ที่อยู่ในเมืองอเล็กซานเดรียน่าจะมาจากบารีกาซา อื่น ๆ ได้นำตำราของเขามาอ้างอิงเสมอ และ
หรือมุสซีรีส์ เนื่องจากบริเวณเมืองท่าบารีกาซา จากการอ้างอิงทำให้ทราบว่า พาธะเสนรู้เรื่อง
เป็นแหล่งชุมชนซึ่งติดต่อสัมพันธ์กับพวกเปอร์ พุทธศาสนา พระวินัย และกิจของวัดเป็นอย่างดี
เขียน นอกจากนี้ยังมีถนนจากเมืองบารีกาซาไป
สู่นครอุชเชนีอีกด้วย
ที่อุชเชนี ยังเป็นชุมทางผ่านไปสู่นครใหญ่
น้อยได้อีกหลายแห่ง เช่น จากอุชเชนีไปยัง
ปาฏลีบุตร จามปา ซึ่งเป็นเมืองท่าบนลุ่มน้ำ
คงคา
เฉพาะอย่างยิ่งเกี่ยวกับพระในถ้ำทางอินเดีย
ตะวันตก
สําหรับบุคคลซึ่งมีอิทธิพลอย่างยิ่งในโลก
ตะวันตกอีกผู้หนึ่งคือ ผู้ก่อตั้งสำนักคิดเพลโต
ยุคใหม่ (Neo-Platonism) ที่ชื่อ โพธินุส (Plotinus)
สำหรับการค้าที่ติดต่อโดยตรงกับเกาะ โพธินุสตั้งใจจะศึกษาพุทธศาสนาเป็นอย่างยิ่ง ได้
เมษายน ๒๕๓๖ กัลยาณมิตร ๖๕