หน้าหนังสือทั้งหมด

จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
…าเหตุที่มนุษย์มีจริตต่างกัน ในคัมภีร์วิสุทธิมรรค ท่านได้กล่าวไว้ว่า จริต 3 อย่างข้างต้น คือ ราคจริต โทสจิต และโมหจริต เกิดจากเหตุ 2 อย่าง คือ จากสิ่งที่สั่งสมทับซ้อนมาช้านาน และ ความวิปริต ทางร่างกาย แล…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผล
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
102
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
วิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกับโทสจริต 5.3.2 กิจจะ การทำงาน ราคจริต ตามปกติทั่วไปจะมีความตั้งอกตั้งใจในการทำงาน ทำงานได้อย่างเรียบร้อ…
บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างประเภทของจริต เช่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โดยการเปร…
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
105
โทสจริตและโมหจริตในจิตใจมนุษย์
…ประดิษฐ์ประดอยเครื่องนุ่งห่มและเครื่องประดับ กับ ทั้งมีความพิถีพิถันเป็นพิเศษในเรื่องความสวยความงาม โทสจริต บุคคลผู้มีโทสจริตตามธรรมดาย่อมเป็นผู้มีจิตใจต่ำ ประกอบไปด้วยธรรมอันเลว ดังต่อไปนี้ โกธ อุปนาห …
บทนี้สำรวจลักษณะของคนที่มีโทสจริตและโมหจริต โดยโทสจริตคือผู้มีจิตใจต่ำ โกรธง่าย และไม่มีความเคารพผู้อื่น ขณะที่โมหจริตหมายถึงคนง…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
…้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟางลุกโพลงขึ้นในทันใด ฝ่ายปัญญาก็เป็น ธรรมที่เกิดเร็วเหมือนโทสะ คือ เ…
เนื้อหาเกี่ยวกับการพิจารณาจริตภายในจิตใจของมนุษย์ และการเลือกกัมมัฏฐานที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การวิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วม
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
110
การระงับโทสจริตผ่านกัมมัฏฐาน
5.5.2 โทสจริต คนใจร้อน มักโกรธ หรือในขณะนั้นมีอารมณ์โกรธขัดเคืองเกิดขึ้น อันเป็นอุปสรรคต่อการ เจริญภาวนา ท่า…
เนื้อหาเกี่ยวกับการจัดการกับโทสจริต โดยใช้วิธีการของกัมมัฏฐาน 8 ประเภท ที่รวมถึงพรหมวิหาร 4 และวรรณกสิน 4 ซึ่งจะช่วยลดอารมณ์โทสะ เ…
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
112
กัมมัฏฐานและการเลือกใช้อารมณ์ในการปฏิบัติ
…่งอน ภูตกสิณ ตลก ขบขัน พิถีพิถัน อาโลกกสิณ ชอบยอ อากาสกสิณ ไปพรวดๆ รีบร้อน งามสะอาดแต่ ไม่เรียบร้อย โทสจริต กระด้าง ไม่สํารวย มุ่งแต่ในสิ่งที่ ปรารถนา ชอบดูชกต่อย มักโกรธ วรรณกสิน 4 ผูกโกรธ พรหมวิหาร 4 …
กัมมัฏฐานนี้ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ได้ฌานที่ 4 แล้ว ผู้ปฏิบัติสามารถเลือกกัมมัฏฐานจาก 10 รูปแบบ โดยเน้นที่อาโลกสิณและภูตกสิณ เพื่อให้เหมาะสมกับจริตของแต่ละบุคคล พระมงคลเทพมุนีเสนอวิธีนี้ว่าเป็นอุปการคุณต่อน
สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (1)
3
สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (1)
…ามีข้อเสนอแนะหรือคำแนะนำ กรุณาส่งมาที่ ชมรมประสานงาน DOU ตู้ ปณ. 69 ปณจ. คลองหลวง จ. ปทุมธานี 12120 โทรศัพท์ 0-2901-1013, 0-2901-1017 โทรสาร 0-2901-1014 http://www.dou.us (2) DOU ส ม ก กั ม ม ฏ ฐ า น 40…
สมาธิ 6 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (1) นำเสนอกรอบความรู้เกี่ยวกับสมาธิ โดยมุ่งเน้นไปที่ 40 วิธีในการฝึกสมาธิผ่านสมถกัมมัฏฐานที่เหมาะสำหรับนักศึกษาและผู้ที่สนใจในการพัฒนาจิตใจ ผู้จัดทำโดยมหาวิทยาลัยธรรมกาย
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
16
การฝึกสมาธิด้วยกสิณในพระพุทธศาสนา
…ความที่ ประโยชน์มีปฐวีกสิณสมาบัติเป็นอย่างยิ่งนั้น ครั้นทรงรู้แล้ว ได้ทรงเห็นเบื้องต้น 1 ได้ทรงเห็น โทษ 2 ได้ทรงเห็นธรรมเครื่องสลัดออก 3 ได้ทรงเห็นญาณทัสสนะว่าเป็นทางและมิใช่ทาง 4 การบรรลุประโยชน์ เพราะ…
การฝึกสมาธิด้วยการใช้กสิณยังมีปรากฏในคัมภีร์พุทธศาสนา โดยเฉพาะการพูดคุยระหว่างอุบาสิกากับพระกัจจานะเถระซึ่งชี้ให้เห็นว่าการบรรลุฌานนั้นต้องการความเข้าใจที่ถูกต้อง และการปลดเปลื้องความสุขที่ไม่สมบูรณ์
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
29
ปัญญาและสัมปชัญญะในธรรมวินัย
…นผู้เขลา ไม่ฉลาด เฉียบแหลม ย่อมพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌา และโทมนัสในโลกเสีย เมื่อเธอพิจารณาเห็นกายในกายอยู่ จิตย่อมไม่ตั้งมั่น ยังละอุปกิเลสไม่ได้ เธอไม่สำเหนียกน…
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของปัญญาและสัมปชัญญะในหมู่ภิกษุในธรรมวินัย ซึ่งเน้นการพิจารณากายในกาย เวทนาในเวทนา และธรรมในธรรม โดยเปรียบเทียบกับพ่อครัวผู้ฉลาด รู้จักตรวจสอบรสชาติของอาหาร ส่งผลให้ภิกษุผู้ม
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
39
การเจริญอนุสติ 6 เพื่อการพัฒนาจิตใจ
… สมัยใด อริยสาวกย่อมระลึกถึงพระตถาคตเนืองๆ สมัยนั้น จิตของอริยสาวกนั้น ย่อมไม่ถูกราคะกลุ้มรุม ไม่ถูกโทสะกลุ้มรุม ไม่ถูกโมหะกลุ้มรุม ย่อมเป็นจิตดำเนินไปตรงทีเดียว ก็อริยสาวกผู้มีจิตดำเนินไปตรงเพราะปรารภพ…
…ั้น พระอริยสาวกที่เจริญอนุสตินี้จะสามารถรู้จักอรรถธรรมได้อย่างชัดเจน ทำให้จิตไม่ถูกกลุ้มรุมด้วยราคะ โทสะ หรือโมหะ โดยพระพุทธเจ้าตรัสไว้ว่า อริยสาวกที่ระลึกถึงพระตถาคตจะมีจิตที่ดำเนินไปตรงตามทางเทพสงบสุข…
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
45
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
…ตรัสรู้เหตุแห่งทุกข์ เหตุแห่งสุข เหตุไม่ทุกข์และไม่สุข ซึ่งเหตุแห่งทุกข์ ก็คือ อกุศลมูล ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ หรือโลภ โกรธ หลง เหตุแห่งสุขก็ตรงกันข้ามกับ 1 พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตตชีโว), พระพุทธคุณ พ…
บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้สอน โดยมีการยกตัวอย่างและคำอธิบายจากพระ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
…ศูนย์กลางกาย นี้คือ “สุคโต” ในทางศีล พระองค์ทรงดำเนินทางใจไปหยุดอยู่ตรงดวงปฐมมรรคนั้น หยุดสงบจนราคะ โทสะ โมหะ อภิชฌา พยาบาท เข้ามาครอบงำพระทัยของพระองค์ไม่ได้ พระทัยจึงใส บริสุทธิ์ เป็นสมาธิ หยุดนิ่งจนก…
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตามวิชชาและจรณะอย
การศึกษาส่วนประกอบของหัวใจและตับในมนุษย์
113
การศึกษาส่วนประกอบของหัวใจและตับในมนุษย์
… เรียกว่าน้ำเลี้ยงหทัย เป็นที่อาศัยเกิดมโนธาตุและมโนวิญญาณธาตุ โลหิตนั้นของคนราคจริตเป็นสีแดง ของคน โทสจริตเป็นสีดำ ของคนโมหจริตเป็นสีคล้ายน้ำล้างเนื้อ ของคนวิตกจริตเป็นสีดังเยื่อถั่วพู ของ คนสัทธาจริตเ…
บทความนี้กล่าวถึงลักษณะของหัวใจและตับในมนุษย์ โดยทำการเปรียบเทียบรูปร่างต่างๆ ตามประเภทของผู้มีปัญญา และผลกระทบต่อร่างกาย สรุปความหมายของน้ำเลี้ยงหทัยและการจัดเรียงของอวัยวะภายใน ในความสัมพันธ์กับจิตใ
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
142
การทำจิตให้รู้เท่าทันอารมณ์
…ิตให้พ้นจากราคะ ถ้าจิตคับแค้น ก็ทำจิตให้พ้นจากความคับแค้น ถ้าจิตเศร้าหมอง ก็ทำจิตให้พ้นจากอุปกิเลส (โทษเครื่องเศร้าหมอง) ถ้าจิตไม่มุ่งต่ออารมณ์และไม่พอใจอยู่ในอารมณ์นั้น ก็ทำจิตให้มุ่งหน้า ต่ออารมณ์นั้น…
เนื้อหานี้สอนเกี่ยวกับการทำจิตให้รู้เท่าทันการเข้ามาและออกไปของอารมณ์ผ่านการสังเกตลมหายใจและการพัฒนาสมาธิ กอปรกับการเรียนรู้เพื่อความหลุดพ้นจากสภาวะอารมณ์ต่างๆ เช่น ความเฉื่อยชา ความฟุ้งซ่าน และความเศ
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
151
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
…นา โดยระลึกถึงคุณต่าง ๆ ของพระนิพพาน เช่น นิพพานเป็นที่สิ้นไปแห่งกิเลสตัณหาทั้งปวง ดับกิเลส ดับราคะ โทสะ โมหะ ดับกองทุกข์ คือ ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความโศกเศร้าต่าง ๆ นิพพานทำลายวัฏสงสารถอนความอาลัยรักใ…
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
22
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
…ด้เพียงคล้ายๆ เท่านั้นเอง เมื่อพระเถระ มองดูรูปที่มารเนรมิต ก็ คิดว่า “นี่ขนาดมารผู้เต็มไปด้วย ราคะ โทสะ โมหะ เมื่อแปลงกายเป็นพระพุทธเจ้ายังงาม ถึงเพียงนี้ แล้วถ้าเป็นพระพุทธเจ้าองค์จริงจะ งดงามสักเพียง…
ในบทความนี้พูดถึงแรงบันดาลใจที่เกิดจากการเผชิญหน้ากับมารที่แปลงร่างเป็นพระพุทธเจ้า พระเถระได้เห็นความงามและได้เกิดความปีติจากพระพุทธเจ้า จึงสามารถเจริญวิปัสสนาจนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในขณะนั้น ฤทธ
สมาธิ 7 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (2)
3
สมาธิ 7 : สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี (2)
…ามีข้อเสนอแนะหรือคำแนะนำ กรุณาส่งมาที่ ชมรมประสานงาน DOU ตู้ ปณ. 69 ปณจ. คลองหลวง จ. ปทุมธานี 12120 โทรศัพท์ 0-2901-1013, 0-2901-1017 โทรสาร 0-2901-1014 http://www.dou.us (2) DOU สมถกัมมัฏฐาน 4 0 วิ ธี …
หนังสือเล่มนี้เสนอรายละเอียดเกี่ยวกับการฝึกสมาธิผ่านสมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี โดยมี دورในการเตรียมความพร้อมสำหรับนักศึกษา รวมถึงข้อมูลติดต่อสำหรับข้อเสนอแนะแบ่งปันแนวคิดและความรู้ด้านสมาธิจากมหาวิทยาลัยธรร
โทษของวิหิงสาและอานิสงส์ของกรุณา
69
โทษของวิหิงสาและอานิสงส์ของกรุณา
1. พิจารณาโทษของวิหิงสาและอานิสงส์ของกรุณา ในการพิจารณาให้เห็นโทษของวิหิงสาให้พิจารณาอย่างนี้ว่า คนบางคนในโลกนี้…
บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความ…
การเจริญอุเบกขาและอานิสงส์ของพรหมวิหาร
90
การเจริญอุเบกขาและอานิสงส์ของพรหมวิหาร
…ล้ : 8. ข้าศึกไกล : ขาดปัญญาด้วยสาเหตุแห่งกามคุณ การวางเฉยด้วยอำนาจแห่งโมหะ เป็นข้าศึกใกล้ ราคะ และ โทสะ เป็นข้าศึกไกล คู่ปรับของอุเบกขา คือ ราคะ อารมณ์อุเบกขาพรหมวิหาร หรืออุเบกขาภาวนานี้ แตกต่างจากอาร…
บทความนี้กล่าวถึงพัฒนาอุเบกขาเพื่อเข้าถึงพระธรรมกาย การพิจารณากรรม การสงบจากความเกลียด และการเข้าถึงกายรูปพรหม ซึ่งทำให้เกิดอานิสงส์มากมาย เช่น การนอนที่มีความสุข ปัญญาที่จะถือกรรมเป็นของตน ซึ่งช่วยให
การพิจารณาอาหารเพื่อบรรเทาความยึดติดและทุกข์
121
การพิจารณาอาหารเพื่อบรรเทาความยึดติดและทุกข์
… ยินดีในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส ที่ไม่ควร ไม่เหมาะสม เพราะผัสสาหารที่ได้รับเหล่านั้นจะนำทุกข์ ภัย โทษมาให้ ถ้าไม่รู้ จักพิจารณาย่อมประมาทเห็นว่าผัสสะเหล่านั้นไม่มีภัย ยกตัวอย่าง ชายหนุ่มที่มีฐานะปานกล…
…มายทุกชนิด นักปราชญ์เสนอว่าวิธีพิจารณาอาหารเช่นเดียวกับการบริโภคเนื้อลูกที่ตาย เพื่อช่วยให้รับรู้ถึงโทษจากการเสพสิ่งที่ติดใจ โดยมีจุดประสงค์เพื่อบำเพ็ญคุณงามความดี.