หน้าหนังสือทั้งหมด

การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
…ในทันใด ฝ่ายปัญญาก็เป็น ธรรมที่เกิดเร็วเหมือนโทสะ คือ เกิดสว่างจ้ารู้แจ้งขึ้นมาในทันใดนั้นเหมือนกัน โมหะจริต กับ วิตกจริต ที่จัดว่ามีความเสมอภาคกันนั้น คือ โมหะมีอาการสงสัย ลังเลใจอยู่ ส่วนวิตกก็คิดแล้วคิ…
…ที่เหมาะสมเพื่อการเข้าสู่ภาวะสงบ การวิเคราะห์จริตโดยการแบ่งประเภทและอธิบายถึงความหมายในเชิงลึก เช่น โมหะ, วิตก, ราคจริต และการร่วมกันของธรรมต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการแนะนำกัมมัฏฐาน 40 กอง ที่เหมาะสมกับแต่ละจ…
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
45
ความหมายของสัมมาสัมพุทโธ
…ู้เหตุแห่งทุกข์ เหตุแห่งสุข เหตุไม่ทุกข์และไม่สุข ซึ่งเหตุแห่งทุกข์ ก็คือ อกุศลมูล ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ หรือโลภ โกรธ หลง เหตุแห่งสุขก็ตรงกันข้ามกับ 1 พระภาวนาวิริยคุณ (เผด็จ ทตตชีโว), พระพุทธคุณ พระธรรมค…
บทความนี้อธิบายความหมายของคำว่า 'สัมมาสัมพุทโธ' ว่าทรงเป็นผู้ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองโดยชอบ จากการตีความคำในพระบาลีและเหตุผลที่พระองค์สามารถตรัสรู้ได้เองโดยไม่มีผู้สอน โดยมีการยกตัวอย่างและคำอธิบายจากพระ
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
49
พระสัมมาสัมพุทธเจ้ากับการบรรลุธรรมกาย
…กลางกาย นี้คือ “สุคโต” ในทางศีล พระองค์ทรงดำเนินทางใจไปหยุดอยู่ตรงดวงปฐมมรรคนั้น หยุดสงบจนราคะ โทสะ โมหะ อภิชฌา พยาบาท เข้ามาครอบงำพระทัยของพระองค์ไม่ได้ พระทัยจึงใส บริสุทธิ์ เป็นสมาธิ หยุดนิ่งจนกระทั่ง …
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรลุธรรมกายและทรงชื่อว่า 'สุคโต' เพราะพระองค์เสด็จไปดีตามทางอริยมรรค ปฏิบัติแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์แก่สรรพสัตว์ และถ่ายทอดคุณธรรมให้แก่เหล่าสาวก พระองค์ทรงดำเนินตามวิชชาและจรณะอย
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
151
ความเป็นมาของอุปสมานุสติ
…ยระลึกถึงคุณต่าง ๆ ของพระนิพพาน เช่น นิพพานเป็นที่สิ้นไปแห่งกิเลสตัณหาทั้งปวง ดับกิเลส ดับราคะ โทสะ โมหะ ดับกองทุกข์ คือ ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความโศกเศร้าต่าง ๆ นิพพานทำลายวัฏสงสารถอนความอาลัยรักใคร่ พอใ…
บทความนี้กล่าวถึงความเป็นมาของอุปสมานุสติในพระไตรปิฎก โดยมีการอธิบายว่าอุปสมานุสติไม่ได้เป็นเอกเทศ แต่มีความเชื่อมโยงกับฌานวรรคและอานาปานสติ อุปสมานุสติเป็นกรรมฐานสำหรับพระสาวกที่มีสติปัญญา และทำให้เข
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
22
แรงบันดาลใจจากพระพุทธเจ้า
…ยงคล้ายๆ เท่านั้นเอง เมื่อพระเถระ มองดูรูปที่มารเนรมิต ก็ คิดว่า “นี่ขนาดมารผู้เต็มไปด้วย ราคะ โทสะ โมหะ เมื่อแปลงกายเป็นพระพุทธเจ้ายังงาม ถึงเพียงนี้ แล้วถ้าเป็นพระพุทธเจ้าองค์จริงจะ งดงามสักเพียงใด” พระ…
ในบทความนี้พูดถึงแรงบันดาลใจที่เกิดจากการเผชิญหน้ากับมารที่แปลงร่างเป็นพระพุทธเจ้า พระเถระได้เห็นความงามและได้เกิดความปีติจากพระพุทธเจ้า จึงสามารถเจริญวิปัสสนาจนบรรลุธรรมเป็นพระอรหันต์ได้ในขณะนั้น ฤทธ
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
29
แนวคิดเกี่ยวกับกิเลส
…ซึ่งมี มากมายหลายชนิด มีชื่อเรียกแตกต่างกันออกไป แต่กิเลสที่เป็นอกุศลมูล มี 3 ตัว คือ โลภะ โทสะ และ โมหะ 2. กิเลสสามารถขยายตัวได้ 3 ระดับ คือ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกมกิเลส 3. กิเลสมีอยู่ในกายม…
เนื้อหาเน้นการศึกษาเกี่ยวกับกิเลสซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ โลภะ โทสะ และโมหะ โดยกิเลสสามารถขยายตัวได้ 3 ระดับ คือ อนุสัยกิเลส ปริยุฏฐานกิเลส และวีติกมกิเลส ซึ่งมีอยู่ในตัวมนุษย…
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
42
ความเข้าใจเกี่ยวกับความโกรธและโมหะ
…อมันระเบิดมันก็ทำลายตัวเองก่อนเป็น อันดับแรก แล้วจึงไปทำลายวัตถุอื่น ๆ ต่อไป 3. ลักษณะของกิเลสตระกูลโมหะ กิเลส จำพวก โมหะ ได้แก่ กิเลสจำพวกทำให้จิตงุนงง หลงใหล มัวเมา มืดตื้อ ใน พระอภิธรรมปิฎก ธรรมสังคณีป…
…ด้วย ความโกรธเกิดจากการอารมณ์ที่ไม่พอใจและสามารถนำไปสู่การคิดประทุษร้าย ข้อความนี้ยังพูดถึงลักษณะของโมหะซึ่งคือความงงงวยและมัวเมาในจิตใจ โดยมีผลกระทบทั้งต่อชีวิตประจำวันและความสัมพันธ์กับผู้คนรอบข้าง การเ…
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
44
มิจฉาทิฏฐิ และการทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
…นกรรม คือ มโนกรรม โกง ลัก-คู่ พยาบาท (คิดแก้แค้น) โทสะ (คิดประทุษร้าย) มิจฉาทิฏฐิ (เห็นผิดคลองธรรม) โมหะ(หลง ไม่รู้จริง) อิสสา ริษยา) ปลาสะ(ตีเสมอ) อภิชฌา (เพ่งเล็งเอาของเขา) โลภะ (อยากได้ทางทุจริต) ปาปิจ…
บทความนี้สำรวจมิจฉาทิฏฐิและผลกระทบที่เกิดจากความเชื่อที่ผิด ทางศาสนาและจิตใจ ด้วยการอธิบายลักษณะของกิเลสต่างๆ เช่น โทสะและโลภะ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการบิดเบือนความจริงและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับสังคมและบุคคล
Understanding the Roots of Ignorance and Greed in Buddhism
45
Understanding the Roots of Ignorance and Greed in Buddhism
เหง้าขวาสุด นี่เป็นอีกเหง้าหนึ่งของกิเลส เรียกว่าเหง้าโมหะ เป็นกิเลสจำพวกทำให้ จิตโง่เขลา เมื่อเทียบกับเหง้าอื่นๆ แล้ว เหง้านี้ ใหญ่ อ้วน รากก็ลึก ไปสุดเอาที่…
เหง้าขวาสุดของกิเลสเรียกว่าเหง้าโมหะ ทำให้จิตโง่เขลา ยิ่งกว่ากิเลสอื่นๆ รากเหง้าของมันคืออวิชชาซึ่งทำให้เราไม่รู้จักบุญบาป ความไม่รู้นี้…
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
50
สาเหตุแห่งความทุกข์จากกิเลส
…นำมาแสดงพอสังเขปดังนี้ “ดูกรภิกษุทั้งหลาย บุคคลถูกธรรมที่เป็นบาปอกุศลซึ่งเกิดเพราะ ความโลภ ความโกรธ โมหะครอบงำ มีจิตอันอกุศลธรรมกลุ้มรุม ในปัจจุบัน ย่อมอยู่เป็นทุกข์ ลำบาก คับแค้น เดือดร้อน เมื่อแตกกายตาย…
เนื้อหากล่าวถึงการครอบงำของกิเลสที่ทำให้มนุษย์แสดงพฤติกรรมชั่วร้ายจากความโลภ ความโกรธ และโมหะ ซึ่งนำมาซึ่งทุกข์และความลำบากจากการเป็นทาสของตัณหาและกิเลส พระพุทธเจ้าสอนไว้ว่า ผู้มีจิตผ่องใสและปร…
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
51
การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกิเลส
…กับกิเลสอันอยู่อาศัยในภายใน ผู้อยู่ ร่วมกับกิเลสที่ฟุ้งซ่าน ย่อมอยู่ลำบาก ไม่ผาสุก.... โลภะ... โทสะ โมหะเป็นมลทินในภายใน เป็นอมิตรในภายใน เป็น ข้าศึกในภายในเป็นเพชฌฆาตในภายในเป็นศัตรูในภายใน... ยังสิ่งที่…
…สรรคต่อความสุข เป็นอันตรายต่อการพัฒนาจิตที่บริสุทธิ์ โดยยกตัวอย่างการทำลายของกิเลส เช่น โลภะ, โทสะ, โมหะ ซึ่งทำให้ไม่เห็นความจริง คนเราต้องต่อสู้กับกิเลสในใจตัวเอง ด้วยการฝึกเป็นศีล สมาธิ และปัญญา เพื่อหล…
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
104
สังขารขันธ์ และ วิญญาณขันธ์ ในพระพุทธศาสนา
…ีวิตินทรีย์ การละนิวรณ์ อโลภะ อโทสะ หิริ โอตตัปปะ ปัสสัทธิ ฉันทะ อธิโมกข์ อุเบกขา มนสิการ โลภะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ อุทธัจจะ กุกกุจจะ วิจิกิจฉา โกสัชชะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และเจตสิกธรรมอื่น ๆ ยกเว้นเวทนาและ…
สังขารขันธ์หมายถึงความคิดปรุงแต่ง โดยแบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ กุศลสังขาร (ความคิดดี), อกุศลสังขาร (ความคิดชั่ว), และอัพยากตสังขาร (เป็นกลาง) ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการสร้างความรู้สึกนึกคิดของมนุษย์ ในขณะที่
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
149
ธาตุทั้ง 7 และการรับรู้สัมผัส
… ถ้าไม่ได้ใช้ปัญญาพิจารณาให้เข้าใจสภาวะนั้น กิเลสก็จะเกิดขึ้นให้ยินดีใน เครื่องสัมผัส เกิดโลภะ โทสะ โมหะ ล้วนแต่ก่อให้เกิดทุกข์ภัยทั้งสิ้น 6. ธัมมธาตุ มีหน้าที่กระทบใจให้มีความนึกคิดต่าง ๆ และทรงไว้ซึ่งสภ…
เนื้อหาว่าด้วยการศึกษาโผฏฐัพพธาตุและธัมมธาตุ ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรับรู้สัมผัสในร่างกายมนุษย์ อธิบายสภาวะต่างๆ ของธาตุ เช่น ปฐวี เตโช วาโย และความสำคัญของธัมมธาตุในการคิดและรู้ อธิบายถึงการเกิดและดับซึ
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
167
สัมมาวายาโม และ สตินทรีย์
…บด้วยองค์คุณ 11 ประการ คือ 1. ปคคาห์ ประคองจิตไว้กับรูปนาม พระไตรลักษณ์ มรรคผล 2. ปหาน ละ โลภะ โทสะ โมหะ โดยตทั้งคปหาน วิกขัมภนปหาน และสมุจ เฉทปหาน 3. อุปตุถมภน ค้ำชูมรรค 8 ให้เป็นมรรคสมังคี 4. ปริยาทาน ค…
บทความนี้พูดถึงสัมมาวายาโมซึ่งประกอบด้วยความเพียร 11 ประการ และอธิบายเกี่ยวกับสตินทรีย์ที่เป็นองค์ประกอบสำคัญในการปฏิบัติธรรม โดยรวมถึงการประคองจิตละกิเลสเพื่อเข้าถึงพระนิพพาน และการระลึกชอบในขณะปฏิบั
ผลของการทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
64
ผลของการทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
…ท่านผู้มีโทสะไปปราศแล้ว ะ ทั้งหลาย จึงมีผลมาก นาทั้งหลาย มีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่ สัตว์นี้มีโมหะเป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านผู้มีโมหะไปปราศแล้วทั้ง หลาย จึงมีผลมา…
บทความนี้กล่าวถึงผลของการให้ทานในผู้มีอารมณ์ เช่น ราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก โดยแสดงให้เห็นว่าการให้ทานในกรณีเหล่านี้นั้นมีผลมาก เนื่องจากเงื่อนไขอารมณ์ที่ส่งผลต่อผ…
ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากโทสะ
166
ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากโทสะ
…ฉะนั้นแล ทานที่ให้ในท่าน ผู้ปราศจากโทสะ จึงเป็นของมีผลมาก. นาทั้งหลาย มีหญ้าเป็นโทษ หมู่สัตว์นี้ก็มีโมหะ เป็นโทษ ฉะนั้นแล ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากโมหะ จึงเป็นของมีผลมาก นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นโทษ หมู่สัตว์น…
เนื้อหาว่าด้วยทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากโทสะ โมหะ และความอยากนั้น มีผลมาก โดยเน้นว่าความเพียรอันมั่นคงช่วยให้พ้นจากโทษที่มีอยู่ในสัตว์ และที่จะถึงควา…
ผลของทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
46
ผลของทานในผู้มีราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก
…ท่านผู้มีโทสะไปปราศแล้ว ะ ทั้งหลาย จึงมีผลมาก นาทั้งหลาย มีหญ้าเป็นเครื่องประทุษร้าย หมู่ สัตว์นี้มีโมหะเป็นเครื่องประทุษร้าย เพราะเหตุนั้นแล ทานที่บุคคลให้แล้วในท่านผู้มีโมหะไปปราศแล้วทั้ง หลาย จึงมีผลมา…
บทความนี้พูดถึงผลของทานที่ได้รับจากบุคคลที่มีอารมณ์ราคะ โทสะ โมหะ และความอยาก ซึ่งส่งผลกระทบต่อการให้ทานและผลของการให้ ในแต่ละกรณีนี้ได้ถูกวิเคราะห์อย่างลึกซึ้ง ให้เ…
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
9
หลักธรรมเกี่ยวกับสมาธิและการตัดขาดจากกิเลส
…คโห นตฺถิ โมหสม์ ชาล นตฺถิ ตณฺหาสมา นทีติ ไฟเสมอด้วยราคะ ไม่มี ผู้จับเสมอด้วยโทสะ ไม่มี ข่ายเสมอด้วยโมหะ ไม่มี แม่น้ำเสมอด้วยตัณหา ไม่มี
…าวต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับอุบาสกห้าคน เพื่อเน้นความสำคัญของการปล่อยวางจากอารมณ์ต่าง ๆ เช่น ราคะ โทสะ โมหะ และตัณหา นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงบทบาทของน้ำและข้าวในชีวิตประจำวันที่เชื่อมโยงกับสมาธิและความสงบภายใ…
การให้ทานและผลแห่งการปราศจากโทสะ
74
การให้ทานและผลแห่งการปราศจากโทสะ
…ฉะนั้นแล ทานที่ให้ในท่าน ผู้ปราศจากโทสะ จึงเป็นของมีผลมาก. นาทั้งหลาย มีหญ้าเป็นโทษ หมู่สัตว์นี้ก็มีโมหะ เป็นโทษ ฉะนั้นแล ทานที่ให้ในท่านผู้ปราศจากโมหะ จึงเป็นของมีผลมาก นาทั้งหลายมีหญ้าเป็นโทษ หมู่สัตว์น…
ในข้อความนี้กล่าวถึงการให้ทานที่มีผลดีเมื่อผู้ให้ปราศจากโทสะ โมหะ และความอยาก ทานที่ให้ในสภาพเช่นนี้ถือว่ามีคุณค่าและผลมากกว่าการให้ทานในสภาพที่เต็มไปด้วยโทษ เราทั้ง…
ธรรมะเพื่อประชา: กรรมและการอยู่ร่วมกันในสังคม
143
ธรรมะเพื่อประชา: กรรมและการอยู่ร่วมกันในสังคม
…าก ไม่ได้บำเพ็ญธรรม มีใจเกียจคร้านต่อการบำเพ็ญสมณธรรม ตามวิสัยของบรรพชิต จิตใจจึงมากไปด้วยโลภะ โทสะ โมหะ มีความเข้าใจผิดว่า “เราบวชแล้ว รักษาแต่เพียงศีลก็พอ ไม่เห็น จะต้องไปทำบุญ ให้ทานเหมือนฆราวาสทั่วไป”…
บทความนี้กล่าวถึงการทำความเข้าใจเรื่องกรรมและธรรมะในชีวิตของมนุษย์ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการบำเพ็ญบุญและการประพฤติปฏิบัติตามธรรมเพื่อหลีกเลี่ยงการกลายเป็นเปรต ผู้มีรูปร่างงดงามแต่ประสบทุกข์ทรมาน