พระมหากรุณาธิคุณของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า : หน้า 193/218

หน้าที่ผลเมืองมิสรแก้ : บทสรุปหัวใจสำคัญของหนังสือเล่มนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อชาวโลกอย่างไม่มีกำหนด เมื่อชาวบ้าน ชาวเมืองไม่ว่าชาติใดก็อยากดีมีจิตใจทุลถลามธรรมข้อข้องใจ พระพุทธองค์คอยอมตรัสธรรมให้พอ เหมาะแก่พื้นเพครอบครัว พื้นฐานจิตใจ และพื้นมภิญญาของผู้ถามนั้น เพื่อผู้ฟังคะจะได้ดำเนินชีวิตถูกต้องบนเส้นทางความสุขความเจริญรุ่งเรืองในชาตินี้ ในชาติหน้า และในชาติ ต่อ ๆ ไป ฉะไรก็ทั้งหมดกีแสลสมทุกรั้งยืนเข้าไปกันตรบรมสุขอันพิพาน ไม่กลับมาเวียนว่ายตายเกิดอีกต่อไป การแสดงธรรมของพระองค์จึงไม่ใช่มุ่งแต่การชวนบวชบำเพ็ญสมรรธรรมเท่านั้น แต่ตรงให้ความสำคัญแก้พื้นเพตันทุนทางธรรมของผู้ฝึก เพื่อประโยชน์สุขแก่ผู้ฝึกอย่างเต็มที่ ดังเช่น ท่านสกลคุตตรและสหาย เพียงพบพระพุทธองค์ครั้งแรกก็ตรัสสั่นแอะชี้แอริยธรรมนำ ท่านสกลคุตร ก็ย่อมรับปฏิบัติอาบนำบวชบรรจงธรรมทันที แต่กับที่ชาวบ้านและครอบครัวพระองค์ไม่ทรงชี้ชวนให้ออกจากบวช กลับทรงแสดงธรรมเหตุ ๙ แห่งชีวิตร่วงซำนี้และชาติหน้า แล้วตรัสถึงท้ายว่าปัญญาเป็นธรรมเครื่องพิจารณาเห็นทั้งความเกิดและความดับอันเป็นอริยะให้ได้คิด เพื่อเป็นต้นทุนให้มหาชนอยากหมดกิเลสในชาติ ต่อ ๆ ไป