ข้อความต้นฉบับในหน้า
ฤกษ์
Q).
วันนั้นเป็นวันเพ็ญเต็มดวง เสวยมาฆ
๒. พระภิกษุ ๑,๒๕๐ รูป มาประชุมกัน
โดยมิได้นัดหมาย
๓. พระภิกษุสงฆ์เหล่านั้นล้วนเป็นพระ
อรหันต์ผู้ได้อภิญญาทั้งสิ้น
๔. พระภิกษุเหล่านั้นเป็นผู้ได้รับการ
อุปสมบทแบบเอหิภิกขุอุปสัมปทา คือ ได้รับ
การบวชจากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยตรง
ทั้งสิ้น
จาตุรงคสันนิบาต คือ การประชุมใหญ่
ของเหล่าพระขีณาสพ ถือเป็นประเพณีของ
พระพุทธเจ้าทุกพระองค์ในอดีต แต่มีรายละเอียด
ที่ต่างกันในเรื่องของจำนวนครั้งที่ประชุมและ
จำนวนของพระภิกษุที่ประชุม เช่น
ยุคพระวิปัสสีพุทธเจ้ามีการประชุม ๓ ครั้ง
ะ
ครั้งที่ ๑ มีพระสาวกประชุมกัน 5,000,000
รูป ครั้งที่ ๒ ประชุม ๑๐๐,๐๐๐ รูป ครั้งที่ ๓
ประชุม ๔๐,๐๐๐ รูป
ะส่
ยุคพระพุทธเจ้ามีการประชุม ๓ ครั้ง
ครั้งที่ ๑ ประชุม 900,000 รูป ครั้งที่ ๒ ประชุม
รูป ครั้งที่ ๓ ประชุม ๗๐,๐๐๐ รูป
ยุคพระเวสสภูพุทธเจ้ามีการประชุม ๓ ครั้ง
60,000
ครั้งที่ ๑ ประชุม ๔๐,๐๐๐ รูป ครั้งที่ ๒ ประชุม
๗๐,๐๐๐ รูป ครั้งที่ ๓ ประชุม 50,000 รูป
ยุคพระกกุสันธพุทธเจ้ามีการประชุม
ครั้งเดียว มีภิกษุร่วมประชุม ๔๐,๐๐๐ รูป
ยุคพระโกนาคมนพุทธเจ้ามีการประชุม
ครั้งเดียว มีภิกษุร่วมประชุม
๓๐,๐๐๐
รูป
ยุคพระกัสสปพุทธเจ้ามีการประชุม
ครั้งเดียว มีภิกษุร่วมประชุม ๒๐,๐๐๐ รูป
ในการประชุมใหญ่ครั้งแรกนั้น สิ่งที่
พระพุทธเจ้าทรงแสดง คือ โอวาทปาฏิโมกข์
โอวาทปาฏิโมกข์ที่พระพุทธเจ้าทั้งหลายในอดีต
และที่พระสมณโคดมพุทธเจ้าทรงแสดง
ครั้งแรกในวันมาฆบูชาประกอบด้วยจาตุรงค
นี้
สันนิบาตและแสดงตลอดปฐมโพธิกาล คือ ๒๐
พรรษาแรกนี้ (อรรถกถาแสดงไว้ว่า พระพุทธเจ้า
ทรงแสดง “โอวาทปาฏิโมกข์” นี้ ท่ามกลาง
ที่ประชุมสงฆ์ตลอด ๒๐ พรรษาแรก หลังจาก
นั้นทรงบัญญัติให้พระสงฆ์แสดง “อาณา
ปาติโมกข์” แทน) ถือเป็นหลักธรรมสำคัญใน
พระพุทธศาสนา ที่อาจเรียกได้ว่า “เป็นการ
ประกาศตั้งศาสนา” ก็ได้ เพราะให้ทั้งอุดมการณ์
หลักการ และวิธีการแก่ชาวพุทธ ดังนี
อุดมการณ์
ขนฺตี ปรม ตโป ตีติกขา
ขันติ คือ ความอดกลั้น เป็นตบะอย่างยิ่ง
นิพฺพานํ ปรม วทนฺติ พุทธา
พระพุทธเจ้าทั้งหลายกล่าวว่า
นิพพานเป็นบรมธรรม
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี
ผู้ทำร้ายผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นบรรพชิต
สมโณ โหติ ปร์ วิเทจยนโตฯ
ผู้เบียดเบียนผู้อื่น ไม่ชื่อว่าเป็นสมณะ
หลักการ
สพฺพปาปสฺส อกรณ์
การไม่ทําความชั่วทั้งปวง ๑
กุสลสฺสูปสมฺปทา
การทําเพ็ญแต่ความดี ๑
สจิตฺตปริโยทปนํ
การทำจิตของตนให้ผ่องใส
๑
เอต พุทฺธาน สาสน์ฯ
นี้เป็นค่าสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย
กุมภาพันธ์ ๒๕๕๙ อยู่ในบุญ ๑๑๗