DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 257 / 303

…นทางกามคุณได้โดยง่าย โดยเฉพาะเพศตรงข้าม) ผู้เจริญ เมตตาจึงควรระวังเรื่องนี้ให้ดี พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 57

เมตตาพรหมวิหารเป็นแนวทางในการให้ความช่วยเหลือและทำประโยชน์ต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยเน้นลักษณะ ความดี และกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ การบำบัดความแค้นเคืองและมุมมองในแง่ดีสร้างความสงบ การรักษาสติและปัญญาสำคัญต่อก

…ากทุกข์นั้น หรือ ความสงสารคิดจะช่วยให้พ้นทุกข์ หมายความว่า เมื่อเห็นสัตว์ทั้งหลายได้รับความลำบาก 58 DOU สมาธิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

การเจริญเมตตาเริ่มจากการแผ่เมตตาจากศูนย์กลางกาย ให้ครอบคลุมตนเองและคนอื่น โดยเริ่มจากตัวเอง มองเห็นความรักและบริสุทธิ์ในใจ การขยายเมตตาออกไปยังผู้คนต่างๆ จนถึงการเห็นพวกเขาสว่างเท่ากันจะเข้าสู่ขั้นสมส

…มื่อเห็นโทษและอานิสงส์อย่างเด่นชัดแล้วจึงเริ่มเจริญกรุณาพรหมวิหารเป็นลำดับ ต่อไป พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 59

การเจริญกรุณาคือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ที่ได้รับความทุกข์ พัฒนาจิตเพื่อปล่อยความเศร้าโศก โดยมีกรุณาแท้และกรุณาเทียม การฝึกควรเริ่มจากการเข้าใจโทษของความเบียดเบียนและอานิสงส์ของกรุณา จากนั้นทำการแผ่ก

…ไปจากใจ เมื่อ ความรักยังไม่พรากออกไป กรุณาก็ไม่สามารถแทรกเข้ามาในใจได้แม้บุคคลจำพวกอื่นนอกจากนี้ 60 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

บทความนี้พิจารณาโทษของการเบียดเบียนสัตว์ว่าเป็นวิบากกรรมที่ส่งผลทั้งในปัจจุบันและอนาคต ซึ่งรวมถึงความทุกข์ทรมานและความเสื่อมเสีย มีเหตุผลที่ชัดเจนในการเจริญกรุณา ควรเว้นการเจริญกรุณาต่อคน 5 จำพวกที่กำ

…ั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เสียเถิด 1 พระอภิธรรม วิภังค์, มก. เล่ม 78 ข้อ 744 หน้า 443. พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 61

ในพระพุทธศาสนา การเจริญกรุณาเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะในบุคคลที่ประสบทุกข์ยาก ภิกษุผู้ประกอบด้วยกรุณาจะเจริญกรุณาต่อสัตว์ทุกประการ เขาเห็นคนที่ตกทุกข์ได้ยาก ต้องระลึกถึงความทุกข์ของพวกเขาและแผ่กรุณาให้พ้น

…บันหรือที่ จะเกิดขึ้นในชาติต่อ ๆ ไป แล้วจึงเจริญกรุณาไปในคนที่เป็นกลาง ๆ ต่อจากนั้นจึงเลือกยกเอา 62 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงการภาวนาโดยเน้นที่การเจริญกรุณาในใจ สำหรับผู้ปฏิบัติพระธรรม ที่ควรตั้งจิตส่งกรุณาไปยังทุกคน แม้คนที่มีความสุขแต่ทำบาปกรรม โดยใช้การเปรียบเทียบเพื่อสร้างความเข้าใจและการเห็นอกเห็น

…นกลาง ๆ คนที่เป็นศัตรู โดยพยายามเจริญกรุณาซ้ำแล้วซ้ำเล่า จนกระทั่งจิตมีความกรุณา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 63

ในบทนี้กล่าวถึงการเจริญกรุณาในบุคคลเพื่อสร้างความอ่อนนุ่มให้กับจิตใจ เริ่มจากคนที่เป็นศัตรู เพื่อให้ทำกรุณาได้ง่ายขึ้น จากนั้นจึงเจริญกรุณาในคนที่รักและคนที่เป็นกลาง เพื่อให้เกิดความสมดุลในจิตใจ แม้คน

…ดยเจาะจงประเภทบุคคล 7 จำพวก คือ ก. สพฺพา อิตถิโย ทุกขา มุจฺจนฺตุ ขอหญิงทั้งหลายจงพ้นจากทุกข์เถิด 64 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิ ธี

การแผ่กรุณา 3 อย่าง เรียกว่าอนโทสผรณา (แผ่ทั่วไป), โอทิโสผรณา (แผ่เจาะจง), และ ทิโสผรณา (แผ่ในทิศต่างๆ) มีวิธีการและคำบริกรรมที่ชัดเจน ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิจะสามารถใช้วิธีเหล่านี้ในการฝึกจิตได

…ฺเพ ทุกขิณาย ทิสาย สตฺตา ทุกฺขา มุจจนตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศใต้จงพ้นจากทุกข์เถิด พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 65

เนื้อหานี้พูดถึงการแผ่กรุณาให้กับสัตว์ทุกชนิดและมนุษย์ โดยขอให้พ้นจากทุกข์ โดยครอบคลุมทั้ง 10 ทิศ รวมถึงคำอธิษฐานสำหรับสัตว์ในทิศต่างๆ รวมอยู่ด้วย จุดประสงค์คือการให้กรรมดีและความเมตตาแก่ทุกชีวิต ทุกค

…ี่ทำ การพิจารณากรุณา 4. ปทัฏฐาน : การพิจารณาเห็นบุคคลที่ตกอยู่ในความทุกข์ไร้ที่พึ่งเป็น เหตุใกล้ 66 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

เนื้อหาเน้นการแผ่กรุณาไปยังสัตว์ที่ทุกข์ในทิศต่างๆ รวมถึงลักษณะและกิจกรรมในการทำกรุณาภาวนา เพื่อบำบัดทุกข์ของผู้อื่น ทำให้สรรพสัตว์พ้นจากทุกข์ โดยไม่เบียดเบียนผู้อื่น และมุ่งมั่นช่วยเหลือผู้ที่อยู่ในค

…ารมณ์ การเจริญมุทิตา คือ การแผ่ความรู้สึกบันเทิงใจในความสุขความสมบูรณ์ของผู้อื่น พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 67

การเจริญกรุณาเกี่ยวข้องกับการแผ่ความปรารถนาความสุขให้ตนเองและผู้อื่นเริ่มจากศูนย์กลางกาย ดำเนินการโดยการแผ่ความสว่างออกจนครอบคลุมบุคคลทุกระดับ การสร้างสุขในการแผ่ความมุทิตาจะนำไปสู่ความเป็นหนึ่งในจิตท

…ล้ว จะเอามาเป็นอารมณ์ของมุทิตากัมมัฏฐานไม่ได้เลย สาเหตุก็เช่นเดียวกับที่กล่าวไว้แล้วในเมตตาภาวนา 68 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

มุทิตาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มุทิตาแท้ ซึ่งปราศจากความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่

…็นคนอื่นซึ่งเป็นที่รักใคร่เป็นที่ เจริญใจ คนหนึ่งแล้วจึงพลอยโมทนายินดีด้วยฉะนั้น พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 69

บทความนี้กล่าวถึงการเจริญมุทิตาซึ่งมีการทำให้มุทิตาเกิดขึ้นในใจ โดยเริ่มจากสหายที่รักและขยายไปยังบุคคลอื่น ๆ เช่น การนึกถึงความสุขของเพื่อนหรือการแบ่งปันความสุขที่ได้รับ เครื่องมือในการเจริญมุทิตาคือบ

…โดยทำนองกับที่กล่าวมาแล้วในเมตตาภาวนา ทุกประการ 1 อภิธรรม วิภังค์, มก. เล่ม 78 ข้อ 746 หน้า 444. 70 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหานี้เน้นถึงการเจริญมุทิตาที่เกี่ยวข้องกับการปฏิบัติและการพัฒนาจิต โดยเริ่มจากการพิจารณาความสุขของผู้อื่นในอดีตและอนาคต รวมถึงการปฏิบัติในบุคคลต่าง ๆ อย่างเป็นขั้นตอน ทั้งคนที่รัก คนกลาง และคนคู่

… วิคจฺฉตุ ขอผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 71

บทความนี้เสนอวิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง สำหรับผู้ที่บรรลุถึงอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสมสัมเภท โดยมีวิธีที่แบ่งออกเป็น อโนทิโสผรณา (แผ่ทั่วไป) และ โอทิโสผรณา (แผ่เฉพาะกลุ่ม) การแผ่มุทิตายังครอบคลุมถึงการแผ่ไปใน

…ตฺติโต มา วิคจฺฉตุ ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ ได้แล้วเลย 72 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

การแผ่เมตตาและมุทิตาเป็นการให้ความสุขแก่สัตว์ทั้งหลาย โดยมีการกล่าวคำอธิษฐานเพื่อขอให้สัตว์ทุกชนิดอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขและไม่พลัดพรากจากสมบัติที่มีอยู่ การแผ่เมตตาไปยัง 10 ทิศนี้ส่งผลให้เกิดความสง

…เป็นเหตุใกล้ มีการสงบจากความไม่พอใจในสมบัติของผู้อื่น เป็น ความสมบูรณ์แห่งมุทิตา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 73

เนื้อหาพูดถึงการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 โดยเฉพาะการรักษาสมบัติของสัตว์ต่างๆ ที่อยู่ในทิศที่ได้กล่าวถึง เช่น ทิศตะวันออกเฉียงเหนือและอื่นๆ ผู้ปฏิบัติควรนำคำสอนมาประกอบในชีวิต โดยเน้นที่การไม่มีริษยา แล

… การเจริญอุเบกขา คือ การแผ่ความรู้สึกวางเฉยต่อสัตว์ทั้งหลาย โดยมีจิตใจที่ปราศจาก อาการทั้ง 3 คือ 74 DOU สมาธิ 7 : ส ม า ก ม ม ฏ ฐ า น 4 0 วิธี

เนื้อหาเกี่ยวกับความเสื่อมเสียที่เกิดจากความสุขและความยินดีที่เกี่ยวข้องกับกามคุณ รวมถึงการเจริญมุทิตาและอุเบกขาภาวนา เพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกายในรูปแบบที่ถูกต้อง โดยการเปิดใจและแผ่ความรู้สึกดีไปยังผู้

…จากกัมมัฏฐานชนิดอื่น เช่น การเพ่งกสิณ อานาปานสติ ไม่สามารถอุดหนุนการเจริญอุเบกขา พ ร ห ม วิ ห า ร 4 DOU 75

การเจริญอุเบกขาภาวนานั้น หมายถึงการวางเฉยต่อบุคคลโดยไม่รู้สึกรักหรือชัง ผู้ที่เจริญอุเบกขาจะมีมัชฌัตตสัตว์เป็นอารมณ์ที่จะรู้สึกเฉยต่อบุคคลทั้งที่อยู่ในความสุขหรือความทุกข์ การวางเฉยมีอยู่ 2 ประเภท ได้

…รวดเร็วชำนาญในการรักษาจิตไม่ให้ตกภวังค์ ชำนาญในการออกจากฌานตามที่ตนต้องการ ช้านาญในการทวนองค์ฌาน 76 DOU ส ม า ชิ 7 : ส ม ถ ก ม ม ฏ ฐ า น 40 วิธี

เป็นการพูดถึงการพัฒนาความเข้าใจในด้านการเจริญอุเบกขา โดยเริ่มจากการเข้าสู่ฌานและพิจารณาถึงผลดีของอุเบกขา การพิจารณาความทุกข์และสภาพของสัตว์ และอานิสงส์จากการทำความดี โดยอยู่ในกรอบของกรรมและการปล่อยให้