หน้าหนังสือทั้งหมด

พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับการตรัสรู้
52
พระธรรมเทศนาเกี่ยวกับการตรัสรู้
…เรียกกันว่า ปราสาท- ราชฐาน พระอุทานนั้น มีข้อความชัดเจนแล้ว มิจำต้องอธิบาย บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 43
พระธรรมเทศนา อเนกชาติ สสาร์ ฯลฯ ในขณะเมื่อแสงทองเรื่อเรืองแข่งแสงเงิน ขึ้นมายังขอบฟ้าเบื้องบูรพา อันเป็นสัญญาณว่าดวงอาทิตย์เตรียมทำหน้าที่จะ ส่องโลกอยู่แล้ว เป็นเวลาที่อากาศยะเยือกเย็นสดชื่น ส่งให้เร
การกำจัดอวิชชาและกิเลส
53
การกำจัดอวิชชาและกิเลส
…ระการแรกนี้ คือ อรหัง และ สัมมา- สัมพุทโธ จึงทรงได้เนมิตกนามว่า พระอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ดังนี้ 44 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
บทขยายความ ที่พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านกล่าวว่า มีจ๋าต้องอธิบายเพราะชัดเจนอยู่ในตัวแล้ว ก็เพราะว่าท่านผู้ฟังในคราวนั้น ที่พระเดชพระคุณหลวงปู่เทศน์ท่านเหล่านั้นเข้าวัด ปฏิบัติธรรมมานานแล้วก็คุ้นกับพระไต
วิชชาจรณสัมปันโน
54
วิชชาจรณสัมปันโน
…ประกอบ 5 ส่วน หรือ 5 กองของสิ่งมีชีวิตทุก ๆ ชีวิต ไม่ว่าจะเป็นคน หรือสัตว์ บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 45
คุณวิเศษของพระองค์ ในที่นี้ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 1) วิชชา 2) จรณะ อะไรเรียกว่า วิชชา ? วิชชาในที่นี้หมายเอาความรู้ที่กำจัดมืดเสียได้ มืด คืออะไร ? ในที่นี้หมายเอา ขันธ์ 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขา
องค์ประกอบของชีวิต
55
องค์ประกอบของชีวิต
…ของมันเอง อย่างถาวร ซึ่งพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำ ท่านได้ค้นพบว่า แท้ที่จริงแล้วใจนี้มีลักษณะ 46 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
ในเบื้องต้นพระพุทธองค์ทรงชี้ชัดเลยว่า สิ่งมีชีวิตนั้นประกอบด้วย 2 ส่วนสำคัญคือ กาย และ ใจ ซึ่งพระองค์ใช้คำว่า รูป กับ นาม และกายกับใจนี้ทรงแบ่งออกเป็น 5 กอง รวมเรียกว่า ขันธ์ 5 คือ 1. รูป 2. เวทนา 3.
โครงสร้างของใจ
56
โครงสร้างของใจ
… ภาพที่เปลี่ยนเป็นคลื่นไฟฟ้า เมื่อเข้าไปในจอทีวี มันก็เปลี่ยนไปเป็นรูป เสียงที่ บทที่ 2 พระพุทธ คุณ DOU 47
รูปร่างเป็นดวงกลม ใส สะอาด บริสุทธิ์ ตั้งอยู่ที่กลางกลาย เหนือสะดือขึ้นมา 2 นิ้วมือ หรือที่ เรียกกันว่า ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 โครงสร้างของใจคนเราซ้อนกันเป็นชั้นๆ มีอยู่ 4 ชั้น คล้าย ๆ กับผลของมะพร้าวท
การทำงานของใจ
57
การทำงานของใจ
…าดไปได้ง่าย หรือแม้แต่ขณะขับรถ ผ่านไปเร็ว ๆ เห็นหมูข้างทางก็อาจมองเห็นเป็นสุนัขไปได้อีกเหมือนกัน 48 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
เปลี่ยนเป็นคลื่น เมื่อเข้าไปในเครื่องทีวี เข้าไปในวิทยุก็กลับมาเป็นเสียงได้อีก คือสามารถ จะเปลี่ยนไปเปลี่ยนมาได้ เพราะฉะนั้นรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส และธรรมารมณ์ทั้งหลายจึง เปลี่ยนไปเป็นภาพได้ทั้งหม
การทำงานของใจและขันธ์
58
การทำงานของใจและขันธ์
…คำว่า อทุกขมสุขเวทนา คือรู้สึก ไม่สุขไม่ทุกข์อะไร เฉย ๆ นี้ก็อีกอย่างหนึ่ง บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 49
ก็จะพลอยผิดทั้งหมด จากความรู้เรื่องโครงสร้างและกลไกการทำงานของใจทั้ง 4 ขั้นตอนดังกล่าว จะทำให้เรา สามารถทำความเข้าใจเรื่องขันธ์ ที่เป็นองค์ประกอบของใจ คือ เวทนา สัญญา สังขาร และ วิญญาณ เวทนา แปลว่า คว
องค์ประกอบของใจและเวทนา
59
องค์ประกอบของใจและเวทนา
… คิดจะนั่ง คิดจะพูด คิดจะฟัง บางคนก็คิดสั้น คิดยาว คิดลึก คิดซึ้ง ซึ่งแบ่งประเภทได้ 3 ประเภท คือ 50 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
เมื่อมีวัตถุมากระทบกาย ประสาทกายส่งให้ใจ ใจก็รับเอาไว้ พอรับเอาไว้ก็เกิดเวทนา ขึ้นมาว่า มันเย็น มันร้อน มันอ่อน มันแข็ง มันนิ่ง มันกระด้าง ทั้งหม ทั้งหมดนี้คือเวทนา เพราะฉะนั้น “รับ” กับ “เวทนา” มิใช
ความคิดและการปรุงแต่ง
60
ความคิดและการปรุงแต่ง
…ตกลงจึงมี 2 อย่าง คือ ผู้รู้ (วิญญาณธาตุ) กับ ความรู้ (วิญญาณขันธ์) บ ท ที่ 2 พ ที่ 2 พระพุ ท ธ คุณ DOU 51
1. คิดดี เรียกว่า “ “กุศล” 2. คิดชั่ว เรียกว่า “อกุศล” และ 3. ไม่ดีไม่ชั่ว เป็นกลาง ๆ ก็เรียกว่า “อัพยากฤต” เช่น คิดอายบาป คิดกลัวบาป ก็เป็นหิริโอตตัปปะ คิดที่จะพยายามแก้ไขตนเอง ก็เป็น วิริยะ คิดที่จ
วิญญาณและการทำงานของใจ
61
วิญญาณและการทำงานของใจ
…ศัยตาธรรมกาย ไปรู้ไปเห็นกลไกการ ทำงานของใจ จึงได้ทรงนำมาชี้แจงแสดงให้เราฟังได้อย่างชัดเจนเช่นนี้ 52 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
ถ้าจะอุปมาให้ชัดเจน วิญญาณธาตุหรือจิตนั้น เหมือนดวงไฟ ส่วนวิญญาณขันธ์ เปรียบเหมือนแสงไฟที่ส่องออกมาจากดวงไฟ ดวงไฟมันอยู่เฉย ๆ เมื่อมีไฟฟ้าเข้ามาก็เลย เปล่งแสงออกมาได้ เช่นเดียวกัน ใจหรือวิญญาณธาตุน่ะ
ขันธ์ 5 และการเกิดดับ
62
ขันธ์ 5 และการเกิดดับ
…แก่ ไม่รู้อดีต ปัจจุบัน อนาคตของสังขาร ไม่รู้ปฏิจจสมุปบาทและอริยสัจ บ ท ที่ 2 พ ที่ 2 พระพุ ท ธ คุณ DOU 53
นอกจากนี้พระองค์ยังทรงอาศัยตาธรรมกายไปเห็นอีกว่า ขันธ์ 5 นี้ มีการเกิด การดับ อยู่ตลอดเวลา เป็นของไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา ไม่ใช่ตัวตน เพราะถ้าร่างกายนี้เป็นของ ของเราจริง เราต้องควบคุมได้ว่า ไม
อวิชชาและการยึดมั่นในขันธ์ 5
63
อวิชชาและการยึดมั่นในขันธ์ 5
…ัดปากน้ำ ได้บอกไว้ในตอน สัมมาสัมพุทโธ ว่ามีอวิชชาเป็นสมุทัยหรือเหตุให้เกิดทุกข์นั่นเอง พูดง่าย ๆ 54 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
ตรงนี้เท่ากับพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำท่านบอกว่า ที่อุปาทานเกิดขึ้น โดยไปยึดมั่นถือมั่นเอาขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวเป็นตนนั้น ก็เพราะมีอวิชชาเป็นต้นเหตุ อย่างที่เคย พูดไว้แล้วว่า อวิชชานี้ เป็นรากเหง้า เ
ปฏิจจสมุปบาทและเหตุปัจจัยของทุกข์
64
ปฏิจจสมุปบาทและเหตุปัจจัยของทุกข์
… เป็นเหมือนหญ้ามุงกระต่ายและหญ้าปล้อง ย่อมไม่ผ่านพ้น อบาย ทุคติ วินิบาต บ ท ที่ 2 พ 2 พระพุ ท ธ คุณ DOU 55
ก็คือ การที่ทุกข์นานาประการเกิดขึ้นมาได้นั้น ก็เพราะอาศัยปัจจัยที่สืบต่อเนื่องกันมา คือ 1. มี อวิชชา เป็นต้นเหตุของทุกข์ 2. เพราะมีอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมี สังขาร 3. เพราะมีสังขารเป็นปัจจัย จึงมี วิญญา
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์
65
ความเกิดขึ้นแห่งกองทุกข์
…า โลกมนุษย์ที่เราอยู่ และอบายภูมิ รูปภพ คือภพของผู้เข้าถึงรูปฌาน หรือโลกที่เป็นที่อยู่ของรูปพรหม 56 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
สงสาร ดูก่อนอานนท์ เมื่อภิกษุเห็นความพอใจเนือง ๆ ในธรรมทั้งหลายอันเป็นปัจจัย แห่งอุปาทานอยู่ ตัณหาย่อมเจริญ เพราะตัณหาเป็นปัจจัย จึงมีอุปาทาน เพราะอุปาทาน เป็นปัจจัย จึงมีภพ เพราะภพเป็นปัจจัย จึงมีชา
อรูปภพและขันธ์ 5
66
อรูปภพและขันธ์ 5
…เดียวคือ ทุ่มเทปฏิบัติธรรมให้เข้าถึงธรรมกายให้ได้ แล้วไปดู ไปเห็น ไปรู้ บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ 12 DOU 57
อรูปภพ คือภพของผู้เข้าถึงอรูปฌาน หรือโลกที่เป็นที่อยู่ของอรูปพรหม - พระเดชพระคุณหลวงปู่ท่านอธิบายเอาไว้อีกว่า ไม่เฉพาะแต่มนุษย์เท่านั้นที่มีขันธ์ 5 แม้แต่พวกเทวดาที่มีกายทิพย์ ก็ยังประกอบด้วยขันธ์ 5 เ
พระพุทธคุณประการที่ 1 และ 2
67
พระพุทธคุณประการที่ 1 และ 2
…งค์เอง ไปรู้ ไปเห็นกิเลสที่มันทั้งหมัก ทั้งดอง ทั้งห่อหุ้มพระทัยของพระองค์เอาไว้มานานนับอสงไขยภพ 58 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
พระพุทธคุณ ประการที่ 3 คือ วิชชาจรณสัมปันโน กันมาพอสมควรแล้ว โดยเฉพาะประเด็น สำคัญคือความเข้าใจเรื่องของ ขันธ์ 5 และก่อนที่เราจะได้ศึกษาพระธรรมเทศนากันต่อไป จําเป็นจะต้องย้อนสรุปประเด็นหลัก ๆ ของเนื้อ
การเข้าถึงธรรมกาย
68
การเข้าถึงธรรมกาย
…หรือ อาจารย์ท่านใดสอนให้ทั้งนั้น แต่พระองค์ทรงค้นพบได้ด้วยตัวของพระองค์เอง บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 59
อสงไขยชาติไม่ถ้วน แล้วก็อาศัยวิชชา คือ ความรู้ที่เกิดจากการเข้าถึงธรรมกายไปทำลายกิเลส ให้มันหลุดสลายออกไปจากพระทัยจนหมดสิ้นเหมือนดวงอาทิตย์ก่าจัดความมืดฉะนั้น จนกระทั่งพระทัยของพระองค์ใส สะอาด บริสุท
การค้นพบวิธีเข้าถึงธรรมกาย
69
การค้นพบวิธีเข้าถึงธรรมกาย
…นโน” แปลว่า พระองค์ถึงพร้อมด้วยวิชชาและจรณะ คุณวิเศษของพระองค์ ในที่นี้ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ 60 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ
จริงอยู่ที่ครั้งหนึ่งพระองค์ทรงเคยไปเรียนการทำสมาธิเบื้องต้นกับท่านอาฬารดาบส จนกระทั่งได้อรูปฌานที่ 3 (อากิญจัญญายตนฌาน) และเรียนกับท่านอุทกดาบส จนกระทั่งได้ อรูปฌานที่ 4 (เนวสัญญานาสัญญายตนฌาน) แต่ถ
วิชชาและอวิชชา
70
วิชชาและอวิชชา
…ียว เมื่อเราสามารถทำความเข้าใจภาพรวมของพระพุทธคุณทั้งสองประการแรกคือ อรหัง บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 61
อะไรเรียกว่า วิชชา ? วิชชาในที่นี้หมายเอาความรู้ที่ทําจัดมืดเสียได้ มืด คืออะไร ? ในที่นี้หมายเอา ขันธ์ 5 คือ รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ตรงกันข้ามกับ อวิชชา ที่แปลว่า ไม่รู้ คือไม่รู้ถูกหรือผิด เพ
วิปัสสนาวิชชา
72
วิปัสสนาวิชชา
…สสนาก็ต้องอาศัยทางสมถะ เป็นรากฐานก่อน จึงจะก้าวขึ้นสู่ชั้นวิปัสสนาได้ บ ท ที่ 2 ที่ 2 พระพุ ท ธ คุณ DOU 63
6. สติ 7. หิริ 8. โอตตัปปะ 9. พาหุสัจจะ 10. อุปักโม 11. ปัญญา (12.-15.) รูปฌาน 4 จึงรวมเป็น 15 วิปัสสนา ต่อไปนี้จักแสดงถึงวิชชา และจะยกเอาวิปัสสนาวิชชาขึ้นแสดงก่อน “วิปัสสนา” คำนี้ แปลตามศัพท์ว่า เห็