ข้อความต้นฉบับในหน้า
ถ้าจะอุปมาให้ชัดเจน วิญญาณธาตุหรือจิตนั้น เหมือนดวงไฟ ส่วนวิญญาณขันธ์
เปรียบเหมือนแสงไฟที่ส่องออกมาจากดวงไฟ ดวงไฟมันอยู่เฉย ๆ เมื่อมีไฟฟ้าเข้ามาก็เลย
เปล่งแสงออกมาได้ เช่นเดียวกัน ใจหรือวิญญาณธาตุน่ะ อยู่เฉย ๆ แต่ว่าเมื่อมีเสียงมากระทบ
มีกลิ่นมากระทบ มีรูปมากระทบ จึงเกิดความรู้ออกมาได้
โดยสรุปคือ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ นั้นเป็นงานของใจ ส่วนใจ เป็นธรรมชาติ
อีกอย่างหนึ่ง ท่านอุปมาให้ฟังเอาไว้ว่า จิตของเราก็เหมือนกระบอกไฟฉาย ส่วนเวทนา สัญญา
สังขาร วิญญาณ เปรียบเหมือนแสงที่พุ่งออกจากไฟฉาย
เพราะเนื้อใจชั้นที่ 1 ทำหน้าที่ “รับ” จึงเกิด “เวทนา” คือ ความรู้สึก
เพราะเนื้อใจชั้นที่ 2 ทําหน้าที่ “จ๋า” จึงเกิด “สัญญา” คือ ความจําได้หมายรู้
เพราะเนื้อใจชั้นที่ 3 ทำหน้าที่ “คิด” จึงเกิด “สังขาร” คือ ความคิดปรุงแต่ง
เพราะเนื้อใจชั้นที่ 4 ทำหน้าที่ “รู้” จึงเกิด “วิญญาณ” (ขันธ์) คือ ความรู้
คนนอนหลับ เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ดับไป แต่ธรรมชาติที่เรียกว่า “จิต”
ยังมีอยู่ จิตยังไม่ดับ เพียงแต่ยังไม่ออกฤทธิ์ ยังไม่ทำงานออกมา
เวลาคนตาย ขันธ์ทั้ง 4 นั้นดับไปหมด แต่จิตก็ยังอยู่ ถ้าจิตนั้นไม่สิ้นกิเลส จิตก็ออก
จากร่างไปถือปฏิสนธิในภพต่อ ๆ ไป พร้อมด้วยบุญกรรมที่ทำไว้
จากเท่าที่เคยศึกษามาในประวัติศาสตร์โลก ผู้ที่สามารถจำแนกแจกแจงให้เห็น
องค์ประกอบของชีวิต และอธิบายกลไกการทำงานของใจได้เป็นขั้นเป็นตอนชัดเจนอย่าง
พระเดชพระคุณหลวงปู่นี้ ยังไม่มี
ทำไม ? เพราะสิ่งเหล่านี้เป็นปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นในใจ ฉะนั้นใครที่จะเห็นปฏิกิริยานี้ได้
จะต้องเห็นใจของมนุษย์ เห็นใจของสัตวโลกก่อน จึงจะสามารถอธิบายได้ถูกต้อง และ
อุปกรณ์สำคัญที่จะทำให้คนสามารถเห็น “ใจ” ได้นั้นคือ ธรรมกาย ซึ่งเป็นกายภายในที่มีอยู่
ในกายของมนุษย์ทุกคนมาตั้งแต่เกิดนั่นแหละ
แต่มนุษย์และสัตวโลกไม่เคยเห็นธรรมกายมาก่อน จนกระทั่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ตรัสรู้แล้ว พระองค์ได้เข้าถึง “ธรรมกาย” และทรงอาศัยตาธรรมกาย ไปรู้ไปเห็นกลไกการ
ทำงานของใจ จึงได้ทรงนำมาชี้แจงแสดงให้เราฟังได้อย่างชัดเจนเช่นนี้
52 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ