อวิชชาและการยึดมั่นในขันธ์ 5 : หน้า 63/194

บทขยายความ ตรงนี้เท่ากับพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำท่านบอกว่า ที่อุปาทานเกิดขึ้น โดยไปยึดมั่นถือมั่นเอาขันธ์ 5 ว่าเป็นตัวเป็นตนนั้น ก็เพราะมีอวิชชาเป็นต้นเหตุ อย่างที่เคย พูดไว้แล้วว่า อวิชชานี้ เป็นรากเหง้า เป็นต้นตอของกิเลส ที่หยั่งรากลึกลงไปอยู่ในใจคน และเป็นความมืดที่สามารถแผ่ออกไปหุ้ม ไปคลุมใจไว้ ทำให้มนุษย์ทั้งหลายมองเห็นขันธ์ 5 ได้ ไม่ครบหมดทุกส่วน อย่างดีก็เห็นแต่เพียงส่วนที่เป็นกาย แต่มองไม่เห็นส่วนที่เป็น “ใจ” เมื่อมองไม่เห็นใจ ก็เลยไม่เห็นกลไกการทำงานของใจทั้ง 4 ขั้นตอน คือ รับ จำ คิด รู้ ก็เลยยิ่งไม่รู้จักเวทนา คือความรู้สึก ไม่รู้จักสัญญา คือความจำได้หมายรู้ ไม่รู้จักสังขาร คือ ความคิดปรุงแต่ง และไม่รู้จักวิญญาณ คือรับรู้ เพราะฉะนั้น ทั้งมนุษย์ทั้งสัตวโลกอื่น ๆ ไม่มีใครเห็นทั้ง “ใจ” และกลไกการทำงาน ของใจตนเอง เพราะไม่เห็น ก็เลยทำให้หลงเข้าใจผิด ไปยึดมั่นว่าขันธ์ 5 แต่ละอย่างเป็นตัวตน หลงเข้าใจว่า รูปเป็นตัวตนเข้าใจว่าเวทนาเป็นตัวตน เข้าใจว่า สัญญาเป็นตัวตน เข้าใจว่า สังขาร เป็นตัวตน เข้าใจว่า วิญญาณเป็นตัวตน เมื่อไปยึดมั่นอย่างนี้ด้วยอำนาจของอวิชชาที่มาหุ้มใจ จึงทำให้มองไม่เห็นนิพพาน ทั้ง ๆ ที่นิพพานก็มีอยู่ในศูนย์กลางของธรรมกาย ที่มีอยู่แล้วภายในตัว ไม่เพียงแต่ไม่เห็นเท่านั้น ยังไม่รู้สึกเฉลียวใจด้วยว่า นิพพานมีอยู่ข้างใน เป็นต้นแหล่งของความสว่าง ปัญญา และ ความสุขแท้จริง แม้กระทั่งมีใครมาบอก ก็ยังไม่เชื่อ ดีไม่ดีกลับไปดูถูกผู้มาบอกด้วยความ หลงผิดหรือโกรธ หาว่าเขาหลอกลวงอีก เมื่ออวิชชาเข้ามาห่อหุ้มใจ เลยทำให้ไม่รู้อดีต ปัจจุบัน อนาคตของสังขาร ที่ว่าไม่รู้อดีต คือไม่รู้ว่า ร่างกายและจิตใจของเรามีความเป็นมาอย่างไร ไม่รู้ปัจจุบัน คือ ไม่รู้ว่าร่างกายและ จิตใจที่กำลังดำเนินอยู่นี้มีความแตกดับอยู่อย่างไร ไม่รู้อนาคต คือ ไม่รู้ว่าร่างกายและจิตใจ จะเป็นอย่างไรต่อไป ยิ่งไม่มีทางรู้ได้ เว้นเสียแต่จะมี วิชชา ซึ่งเป็นความรู้ที่เกิดขึ้นจากการเห็น ด้วยตาธรรมกายเท่านั้น จึงจะสามารถขจัดความมืดที่ห่อหุ้มใจอันเกิดจากอวิชชา ซึ่งเป็น ต้นตอของกิเลสได้เด็ดขาด เมื่อไม่รู้อดีต ปัจจุบัน อนาคตของทั้งร่างกายและจิตใจ ก็เลยทำให้ยิ่งไม่รู้จัก ปฏิจจสมุปบาท วงจรลูกโซ่ของเหตุปัจจัยให้เกิดทุกข์ ที่พระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำ ได้บอกไว้ในตอน สัมมาสัมพุทโธ ว่ามีอวิชชาเป็นสมุทัยหรือเหตุให้เกิดทุกข์นั่นเอง พูดง่าย ๆ 54 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ