ข้อความต้นฉบับในหน้า
ด้วยตนเอง
เราได้ทําความเข้าใจพระธรรมเทศนาของพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากนํ้าเรื่อง
พระพุทธคุณ ประการที่ 3 คือ วิชชาจรณสัมปันโน กันมาพอสมควรแล้ว โดยเฉพาะประเด็น
สำคัญคือความเข้าใจเรื่องของ ขันธ์ 5 และก่อนที่เราจะได้ศึกษาพระธรรมเทศนากันต่อไป
จําเป็นจะต้องย้อนสรุปประเด็นหลัก ๆ ของเนื้อหาทั้งหมดที่ได้อ่านกันมาเสียก่อน เริ่มตั้งแต่
พระพุทธคุณประการที่ 1 คือ อรหัง ประการที่ 2 สัมมาสัมพุทโธ และประการที่ 3 วิชชาจรณ
สัมปันโน เพื่อให้เห็นภาพรวมและความสัมพันธ์ที่เกี่ยวเนื่องกันของพุทธคุณทั้ง 3 ประการ
ข้างต้น ซึ่งจะเป็นหลักให้สามารถเข้าใจพระพุทธคุณประการอื่น ๆ ต่อไปได้โดยง่าย
อรหัง
ๆ
3
พระพุทธคุณประการที่ 1 คือ อรหัง มีความหมายที่สำคัญอยู่ 2 ประการด้วยกัน คือ
ประการแรก อรหัง แปลว่า ไกลจากกิเลส หมายถึง พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรง
ปราบกิเลสในพระทัยของพระองค์เองได้หมดสิ้น ชนิดสิ้นเชื้อไม่เหลือเศษเลยทีเดียว ทำให้
พระทัยของพระองค์กับกิเลสไกลกันจนกระทั่งกิเลสไม่สามารถกลับคืนมาสิงในพระทัยของ
พระองค์ท่านได้อีก
ประการที่ 2 อรหัง แปลว่า ควรแก่การเทิดทูนบูชา ซึ่งเป็นผลมาจากความหมาย
ประการแรก เพราะว่าพระพุทธองค์ทรงบริสุทธิ์หมดจดจากกิเลสอย่างชนิดที่ไม่มีใครในโลกจะ
มาเทียบได้ จึงทำให้พระองค์ทรงเป็นผู้ควรแก่การเคารพเทิดทูนบูชาของทั้งเหล่ามนุษย์และ
เทวดาทั้งหลาย
เพราะฉะนั้น ประเด็นสำคัญของคำว่า “อรหัง” จึงอยู่ที่ความหมายประการแรกคือ
เป็นผู้ไกลจากกิเลส
หากจะถามว่า ทำไมพระองค์จึงได้ชื่อว่าเป็นผู้ไกลจากกิเลสก็ได้ความว่า เพราะ
พระองค์ทรงปราบกิเลสที่อยู่ในใจอย่างสิ้นเชื้อไม่เหลือเศษ จนกระทั่งกิเลสไม่สามารถจะกลับ
มากําเริบในพระทัยของพระองค์ได้อีกแล้ว และเมื่อถามต่อไปว่า แล้วพระพุทธองค์ทรงอาศัย
อะไรไปปราบกิเลส ก็จะได้คำตอบว่า พระองค์ทรงอาศัยธรรมกายภายในของพระองค์เอง ไปรู้
ไปเห็นกิเลสที่มันทั้งหมัก ทั้งดอง ทั้งห่อหุ้มพระทัยของพระองค์เอาไว้มานานนับอสงไขยภพ
58 DOU พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ