DOU : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 410 / 412

… จัดแบ่งเป็นวรรคได้ 3 วรรค คือ 1) ปฐมวรรค (10 สูตร) 2) ทุติยวรรค (10 สูตร) 3) ตติยวรรค (7 สูตร) 146 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

มี 10 สูตร 8) ปาฏลิคามิยวรรค มี 10 สูตร ทั้ง 8 วรรคนี้มีทั้งหมดรวม 80 สูตร มีอุทานคาถารวม 95 คาถา อุทานนี้มีลักษณะเนื้อหาสาระเหมือนกัน คือ มีข้อความแบ่งเป็น 2 ตอน ได้แก่ ตอนที่ 1 ว่าด้วยนิทานวจนะ กล่า

… มีพระคาถา 210 คาถา 5) ปารายนวรรค มี 16 สูตร บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 147

ประการมีพระสูตร 22 สูตร จัดแบ่งเป็นวรรคได้ 2 วรรคคือ 1) ปฐมวรรค (10 สูตร) 2) ทุติยวรรค (12 สูตร) 3. ติกนิบาต หมายถึง หมวดพระสูตรที่มีหัวข้อธรรมพระสูตรละจำนวน 3 ประการมีพระสูตร 50 สูตร จัดแบ่งเป็นวรรคไ

…50 ชาดก 5. ปัญจกนิบาต 3 วรรค วรรคที่ 1 และ 2 วรรคที่ 3 มีวรรคละ 10 ชาดก มี 5 ชาดก (รวม 25 ชาดก) 148 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

ดังนั้นจึงสรุปได้ว่าพระสุตตันตปิฎกเล่มที่ 25 โดยภาพรวมว่าด้วยขุททกปาฐะ (ประมวลบทสวดสั้น ๆ) ธัมมปทะ (ประมวลคาถาธรรมบท) อุทาน (ประมวลพุทธอุทานที่ เป็นธรรมภาษิต) อิติวุตตกะ (ประมวลพระสูตรที่ไม่ขึ้นต้นด้

…ี่มี 100 คาถาขึ้นไป มี 10 ชาดก (รวม 22 ชาดก) บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 149

7. สัตตกนิบาต มี 2 วรรค วรรคที่ 1 มี 10 ชาดก วรรคที่ 2 มี 11 ชาดก (รวม 21 ชาดก) 8. อัฏฐกนิบาต มี 10 ชาดก 9. นวกนิบาต มี 12 ชาดก 10. ทสกนิบาต มี 16 ชาดก 11. เอกาทสกนิบาต มี 9 ชาดก 12. ทวาทสกนิบาต มี 10

…า 5. มาณวปัญหานิทเทส 6. ปารายนัตถุติคาถานิทเทส 7. ปารายนานคีติคาถานิทเทส 8. ขัคควิสาณสุตตนิทเทส 150 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

เล่ม 29 มหานิทเทส เป็นพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เล่มที่ 5 ในจำนวน 9 เล่ม และเป็นคัมภีร์ขุททกนิกายคัมภีร์ที่ 11 ในจำนวน 15 คัมภีร์ของขุททกนิกาย คัมภีร์มหานิเทส นั้นเป็นภาษิตของพระสารีบุตรที่ได้อธิบายค

…กถา 5. จริยากถา 9. วิปัสสนากถา 10. มาติกากถา บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 151

เล่ม 31 ปฏิสัมภิทามรรค เป็นผลงานแนวอภิธรรมของพระสารีบุตร อัครสาวก ฝ่ายขวาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า และถือว่าเป็นปกรณ์ทางกัมมัฏฐานเล่มแรกของพระพุทธ ศาสนา ซึ่งในการสังคายนาพระธรรมวินัยครั้งที่ 1 พระธรรมสั

…้วน ซึ่ง เป็นองค์ที่ 4 คือ คาถาในจำนวน 9 องค์ แห่งนวังคสัตถุศาสน์ ดังมีรายละเอียดพอสังเขปดังนี้ 152 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

บ แต่ละกถาจําแนกเป็นนิทเทสต่าง ๆ โดยสรุป นิทเทสเหล่านั้นมุ่งอธิบายไตรสิกขา คือ ศีล สมาธิ และปัญญา เป็นหลัก เช่น อธิบายศีลไว้ในสีลมยญาณนิทเทส อธิบายสมาธิ พร้อมด้วยอารมณ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับสมาธิไว้ในสม

…มมาสัมพุทธเจ้า 3) พระสรณังกรสัมมาสัมพุทธเจ้า บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 153

1. คัมภีร์อปทาน ภาค 2 ประกอบด้วยเถราปทาน ตอนปลาย และเถริยาปทาน ซึ่งเถราปทาน ตอนปลาย ว่าด้วยประวัติในอดีตชาติของพระเถระอรหันตสาวกจำนวน 151 รูป 151 เรื่อง แบ่งเป็นวรรคได้ 15 วรรค วรรคละ 10 เรื่อง ยกเว้น

…ก อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต เล่มที่ 20 ข้อ 505) บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 155

วิเคราะห์กาลามสูตร ประวัติความเป็นมาและมูลเหตุที่พระบรมศาสดาทรงตรัสถึงพระสูตร กาลามสูตรเป็นพระสูตรที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเพื่อเป็นการตอบคำกราบทูลถาม ของชาวเกสปุตตนิคม กาลามโคตร (บางแห่งเรียกชื่อว่า

…รั้งหนึ่งว่า ความจริงและความดี เท่านั้นที่ควรเชื่อถือ ความจริงและความดีเท่านั้นที่ไม่หลอกลวงเรา 156 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

1.6 อ้างว่าสิ่งนี้เป็นผลมาจากการไตร่ตรองโดยนยะแล้ว 1.7 อ้างว่าสิ่งนี้เป็นผลมาจากการไตร่ตรองดูตามอาการแล้ว 1.8 อ้างว่าสิ่งนี้จริงเพราะเข้ากับแนวคิดของเขาเอง 1.9 อ้างว่าสิ่งนี้ดูแล้วน่าเชื่อถือ น่าเป็น

…ริงได้ เป็นแต่เพียงการฟังสืบ ๆ กันมาเท่านั้น บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 157

อนึ่ง หากได้มีการพิจารณาอย่างถี่ถ้วนเพิ่มขึ้นเกี่ยวกับการใช้ ฐานคิด 10 ประการ ข้างต้นที่พระบรมศาสดาทรงแจกแจงก็จะพบว่าส่วนใหญ่แล้วการที่บุคคลจะเชื่อถือหรือยืดเอา ว่าสิ่งใดจะเป็นที่มาของความคิดของตนนั้น

…าษีอังคีรสะ ฤาษี ภารทวาชะ ฤาษีวาเสฏฐะ ฤาษีกัสสปะ ฤาษีภค ซึ่งเป็นผู้แต่งมนตร์ เป็นผู้บอกมนตร์ที่ 158 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

แล้วการที่เราสามารถจะเชื่อถือสิ่งใดหรือเชื่อว่า สิ่งใดจะเป็นความรู้จริงได้นั้นจะต้อง เริ่มจากตัวเราเป็นศูนย์กลางก่อนเสมอ คือเท่ากับให้เชื่อในการสอบสวนทวนความของตนเอง ก่อนเป็นเบี้องต้นจนเกิดความรู้ด้ว

…แจ้งได้เองแล้วจึงสั่งสอนผู้อื่นให้รู้ตาม...” บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 159

พราหมณ์ทั้งหลายในปัจจุบันนี้ใช้ขับตามบทมนตร์เก่าที่ท่านขับไว้แล้วบอกไว้แล้วรวบรวมไว้แล้ว กล่าวได้ถูกต้อง ตามที่ท่านได้กล่าวไว้บอกได้ถูกต้อง ตามที่ท่านได้บอกไว้แล้ว แม้ท่านเหล่านี้ก็ ไม่ได้กล่าวอย่างน

…ะนี้ยิ่งเป็น สิ่งที่น่าพิจารณามากขึ้นไปอีกว่ารูปการณ์และสถานการณ์ของสังคมไทยนั้นจะเป็นไปในทางใด 160 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

ผลของการที่พระพุทธองค์ทรงตรัสถึงกาลามสูตร ดังที่ได้กล่าวมาแล้วในตอนต้นว่า เมื่อพระพุทธองค์ทรงปฏิเสธการให้บุคคลยึดถือ การอ้างอิง 10 ประการแล้วก็ทรงสนับสนุนให้หันมายึดถือเอาธรรมเป็นที่ตั้ง (ตรงกับที่รา

…านข้อมูลหรือแหล่งความรู้ (เพราะการอ้างลอย ๆ) บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 161

นอกจากปัญหาของการที่บุคคลจะสามารถรับรู้ข่าวสารได้อย่างอิสระมากขึ้นแล้ว ปัญหาของการที่ปัจเจกบุคคล (จำนวนมหาศาล) นิยมที่จะมีความคิดเห็นเป็นของตนเอง (โดย ปราศจากการพัฒนาความรู้) ก็นับว่ามีความสำคัญ (ซึ่ง

…นึ่งคนไทยเป็นจำนวนมากมีลักษณะที่เชื่อถือข่าวสารที่ ไม่ได้ผ่านการคัดกรองอยู่ในระดับที่สูงพอสมควร 162 DOU พระไตรปิฎกเบื้ อ ง ต้ น

อย่างใดอย่างหนึ่งก็ตาม แต่หลักกาลามสูตรก็ไม่ได้ปฏิเสธว่า หากบุคคลใด (หรือสังคมใด) ได้ สอบทวนความรู้หรือพิจารณาฐานข้อมูลความรู้อย่างใดอย่างหนึ่งจนเห็นประจักษ์ในเรื่องที่ สงสัยให้ชัดเจนแล้ว ความรู้นั้นก

…วามหมาย (เท่ากับนกที่จับกิ่งของต้นไม้ที่มีผล บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 163

นอกจากนี้ปัญหาของสังคมไทยไม่ได้เป็นสังคมแห่งการศึกษาและพัฒนาปัญญาอย่าง จริงจัง (แต่เป็นสังคมที่เน้นความสนุกสบายเป็นสำคัญ) ทำให้สังคมไทยเป็นสังคมที่ขาดการ รักษาองค์ความรู้ ภูมิปัญญาและเนื้อหาสาระที่สำค

…วาง (พิสดาร) 2. สลักขณา มีความกำหนด ได้แก่ กำหนดอารมณ์ คือ กำหนดนามรูปหรือ ความเกิดดับของนามรูป 164 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

เต็มต้นแล้วร้องว่า ของเรามี ๆ ๆ) ดังนั้นในทัศนะของผู้รายงานเห็นว่าการบุกเบิกสร้างคุณค่า ให้แก่มวลความรู้ที่มีอยู่ในสังคมให้ได้นั้นเป็นสิ่งที่ควรกระทำก่อนเรื่องอื่นใดและควรให้ดำเนิน ควบคู่ไปกับความพยาย

…ยิ่งกว่านั้นเป็นชั้น ๆ ตรงกับคำบาลีว่า อธิกา บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 165

อีกประการหนึ่ง ท่านผู้รจนาปกรณ์อรรถกถาได้แสดงอรรถของคำไว้ว่า “แสดงความพิเศษยิ่งนัก หัวข้อธรรมที่ท่านแสดงไว้ในอภิธรรม หัวข้อธรรมนั้น ย่อมสุขุมล้ำยิ่งนัก แต่เป็นที่ประจักษ์แก่ปัญญาได้ เป็นฐานแห่งปัญญาแท

…วบรวม ต้องการให้เห็นเสียแต่ในตอนต้นถึงความต่างในการพิจารณาธรรมระหว่างอภิธรรมและพระสูตร กล่าวคือ 166 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น

ซึ่งเมื่อคราวทำปฐมสังคายนา พระมหากัสสปะเป็นปุจฉกะผู้ถามพระอภิธรรม พระอานนนทเป็นวิสซกะผู้ตอบ ได้รวบรวมพระอภิธรรมปิฎกไว้เป็นหมวดหมู่ได้ คัมภีร์คือ 1. ธัมมสังคณี คัมภีร์รวบรวมปรมัตถธรรมทั้งหมดไว้เป็นหมวด