ปัญหาของสังคมไทยในด้านการศึกษา : หน้า 172/220

นอกจากนี้ปัญหาของสังคมไทยไม่ได้เป็นสังคมแห่งการศึกษาและพัฒนาปัญญาอย่าง จริงจัง (แต่เป็นสังคมที่เน้นความสนุกสบายเป็นสำคัญ) ทำให้สังคมไทยเป็นสังคมที่ขาดการ รักษาองค์ความรู้ ภูมิปัญญาและเนื้อหาสาระที่สำคัญที่ได้เคยสั่งสมมาแต่อดีต ทำให้ความรู้ เหล่านั้นได้หล่นหายไปในระหว่างทางของประวัติศาสตร์เป็นจำนวนมาก (สังเกตได้จากการที่ เราไม่ได้ใส่ใจเรื่องความเป็นมาของชนชาติอย่างจริงจัง การทอดทิ้งเรื่องหลักศิลาจารึกไว้ให้ คลุมเครือ หาข้อยุติที่แน่นอนไม่ได้ หรือความรู้ในสมัยโบราณหลายอย่างถูกทอดทิ้งให้เลื่อน หายไปโดยปราศจากการสืบเสาะฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ ฯลฯ) ซึ่งข้อด้อยเหล่านี้ทำให้สังคมของเรา กลายเป็นสังคมที่ขาดแคลนทายาทของสังคมที่มีคุณลักษณะของความเชื่อมั่นในตนเอง มี ความรู้สึก-รู้รอบ-รู้กว้าง รู้ไกล และนิยมตัดสินสิ่งต่าง ๆ จากความรู้แทนความเชื่อในจำนวน ที่มากพอในปัจจุบัน กล่าวโดยความเป็นจริงแล้ว หลักกาลามสูตรเป็นพระสูตรที่คนไทยโดยเฉพาะที่เป็น พุทธศาสนิกชนล้วนได้ยินผ่านหูและเคยอ่านผ่านตากันมาไม่น้อย อีกทั้งมีการนำพระสูตรนี้ มาวิเคราะห์วิจัยและวิจารณ์ถึงคุณค่ากันมาเสมอไม่น้อยไปกว่าเรื่องใด ๆ แต่ดังที่ได้วิจารณ์มา แล้วว่าเนื่องจากสังคมไทยเป็นสังคมฐานความเชื่อ เป็นสังคมที่เน้นความสนุกสบายมากกว่า การเป็นสังคมแห่งปัญญา ดังนั้นกาลามสูตรจึงเป็นเพียงหัวข้อเรื่องหรือเป็นความรู้ที่ขาดคน สนใจอย่างจริงจังอีกอันหนึ่ง เช่นเดียวกับบรรดาองค์ความรู้อันมีค่าทั้งหลายของบรรพบุรุษที่ ถูกทิ้งให้สูญสลายหายไปจำนวนมากนั้น เพื่อไม่ให้การศึกษาค้นคว้าวิจัยต่าง ๆ (ทั้งในเรื่องพระสูตรและเรื่องอื่น ๆ) กลาย เป็นเพียงตัวอักษรที่ไม่เคยได้รับการพิจารณา (ดังที่เป็นมาอย่างต่อเนื่อง ผู้ศึกษาจึงคิดเห็นว่า ควรมีการนำประเด็นของการศึกษาแต่ละประเด็นมาขยายความต่อไปให้เกิดประโยชน์อย่าง จริงจังและเป็นรูปธรรม หาทางส่งเสริมให้ประเด็นแต่ละประเด็นได้แปรผลไปเป็นประโยชน์ที่ จับต้องได้ในวงกว้างแทนการถูกเก็บไว้เป็นประวัติศาสตร์ของการศึกษาเพียงอย่างเดียวต่อไป เพราะมวลความรู้ทั้งหลายนั้นโดยแท้จริงแล้วจำเป็นต้องถูกส่งทอดจากคนรุ่นหนึ่งไปอีกรุ่น หนึ่งอยู่เสมอเพื่อให้คนรุ่นหลัง ๆ ได้รู้คุณค่าและใช้ประโยชน์จากความรู้ที่ได้รับส่งทอดมานั้น อย่างเต็มที่และด้วยความเทิดทูน ในส่วนของกาลามสูตรเองก็เช่นเดียวกัน หากสังคมของเรายังไม่ได้รับการ ปรับปรุงแก้ไขอย่างเป็นระบบและจริงจังให้คนไทยและสังคมไทยกลับมีคุณลักษณะของการรัก ในความรู้ แล้วการได้มีพระสูตรชื่อกาลามสูตรอยู่ในสังคม และคนส่วนหนึ่งก็อาจท่องจำได้ว่า มีเนื้อหาอย่างไรแล้ว) การมีนั้นก็ถือเป็นสิ่งไร้ความหมาย (เท่ากับนกที่จับกิ่งของต้นไม้ที่มีผล บทที่ 8 ระบบการจำแนกพระไตรปิฎก และเนื้อหาย่อ โดยสังเขป DOU 163