พระไตรปิฎกเบื้องต้น : หน้า 155/220

6) ชจจนธวรรค มี 10 สูตร 7) จูฬวรรค มี 10 สูตร 8) ปาฏลิคามิยวรรค มี 10 สูตร ทั้ง 8 วรรคนี้มีทั้งหมดรวม 80 สูตร มีอุทานคาถารวม 95 คาถา อุทานนี้มีลักษณะเนื้อหาสาระเหมือนกัน คือ มีข้อความแบ่งเป็น 2 ตอน ได้แก่ ตอนที่ 1 ว่าด้วยนิทานวจนะ กล่าวคือที่มาซึ่งปรารภถึงสถานที่ บุคคล และเหตุการณ์ให้เกิด อุทานคาถานั้น ๆ ซึ่งพระอานนทเถระเล่าไว้ในคราวสังคายนาครั้งที่ 1 ตอนที่ 2 ว่าด้วยอุทาน ที่พระผู้มีพระภาคทรงเปล่งด้วยกำลังโสมนัสสญาณ อิติวุตตกะ ความหมายของอิติวุตตกะ อิติวุตตกะ หมายถึง หมวดพระสูตรที่มีคำขึ้นต้นด้วยคำว่า “วุตต์ เหต ภควตา” แปลว่า “แท้จริงพระสูตรนี้พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว” เป็นคำกล่าวอ้างอิงที่พระอานนทเถระ กล่าวไว้ในคราวสังคายนาครั้งที่ 1 เป็นนิทานวจนะ แต่มิได้ปรารภบุคคล สถานที่ เวลา หรือ เหตุการณ์อื่นใดของเรื่อง เป็นเนื้อหาสาระที่ปรากฏในพระสุตตันตปิฎก ขุททกนิกาย เป็นองค์ที่ 6 ในนวังคสัตถุศาสน์เป็นหมวดพระสูตรที่รวบรวมธรรมขันธ์ประเภทเล็กน้อยในพระธรรมขันธ์ 84,000 พระธรรมขันธ์เป็นหมวด พระสูตรที่มีเอกลักษณ์เหมือนกันทุกสูตร คือ มีพระดำรัส ประเภทเวยยากรณะเป็นความนำเข้าสู่พระพุทธดำรัสประเภทคาถา มีคำนิคมวจนะคือ เอตมตฺถ ภควา อโวจ แปลว่า พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว และคำ อ้างอิงคือ ตตฺเถ อิติ วุจจติ แปลว่า ในพระสูตรนั้นจึงตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่าทั้ง 2 คำนี้ เป็นคำเชื่อมความระหว่างเวยยากรณะกับคาถาคำท้ายของคำเชื่อมความคือ “อิติ วุจฺจติ” นี้ เป็นที่มาของหมวดพระสูตรที่มีชื่อว่า อิติวุตตกะ มีพระสูตรทั้งหมด 112 สูตร จัดเป็นนิบาตได้ 4 นิบาต คือ 1. เอกกนิบาต หมายถึง หมวดพระสูตรที่มีหัวข้อธรรมพระสูตรละจำนวน 1 ประการมีพระสูตร 27 สูตร จัดแบ่งเป็นวรรคได้ 3 วรรค คือ 1) ปฐมวรรค (10 สูตร) 2) ทุติยวรรค (10 สูตร) 3) ตติยวรรค (7 สูตร) 146 DOU พระไตรปิฎกเบื้องต้น