กล่าว : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 9 / 382

…ชชาดก บำเพ็ญอธิษฐานบารมี (๕) ๔๕๓ แก่พระเจ้าเนมิราชผู้มียศ ฝ่ายมาตลีเทพบุตรได้จอดราชรถที่พระสีหบัญชร กล่าว เชื้อเชิญพระเจ้าเนมิราชให้เสด็จขึ้นทรงราชรถว่า “ข้าแต่พระราชา ผู้ประเสริฐ ผู้เป็นใหญ่ในทิศทั้งปวง ข…

ในเนมิราชชาดกนี้ พระเจ้าเนมิราชผู้มีอำนาจได้รับเชิญไปยังโลกเทวเพื่อพบกับเทพเจ้าและพระอินทร์ โดยมีการย้ำเตือนให้มนุษย์คอยทำความดีเพื่อเตรียมพร้อมต่อการไปเทวโลก ทั้งนี้ พระโพธิสัตว์ในเรื่องนี้แสดงให้เห็

…ศนา ๔ คำปรารภ “เราเกิดมาสร้างบารมี” เป็นถ้อยค่าที่พระเดช พระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ (หลวงพ่อธัมมชโย) กล่าว สอนอยู่เสมอๆ เพื่อตอกย้ำให้ลูกๆ ชายหญิงได้ตั้งใจสร้าง ความดี สร้างบุญบารมีอย่างเต็มที่ และให้มีความ…

พระเดชพระคุณพระราชภาวนาวิสุทธิ์ (หลวงพ่อธัมมชโย) กล่าวถึงการสร้างบารมีและความดี เพื่อให้เข้าถึงพระรัตนตรัยในชีวิต โดยเน้นความสำคัญของกัลยาณมิตรที่จะช่วยแน…

…รับสั่งให้อาราธนาพระพุทธเจ้าเข้าไปในวังก็จะ ได้อยู่ แต่เมื่อเราตั้งใจจะถวายทานแด่พระโลกนาถเจ้า แล้ว กล่าว มุสาวาท ทานของเราก็จะไม่มีผลใหญ่ ควรที่เราจะ บอกความจริง แม้จะตายก็ไม่อาลัยชีวิต” ท่านจึงตอบว่า “เร…

เนื้อหาเล่าถึงโพธิเสนาบดีที่มีความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะถวายทานแด่พระพุทธเจ้า แม้จะรู้ว่าอาจถูกลงโทษหนักก็ตาม ท่านเลือกที่จะพูดความจริงแทนที่จะโกหก ซึ่งส่งผลให้ต้องเผชิญกับความตาย แต่พระพุทธเจ้าก็มี

…ลูบไล้ และเนยใส น้ำผึ้ง น้ำอ้อย เป็นต้น ออกไปส่งพระศาสดาด้วย ในเวลาเย็น ภิกษุทั้งหลายประชุมสนทนากัน กล่าว แสดงคุณของพระบรมศาสดาในธรรมสภาว่า “ดูก่อนอาวุโส ทั้งหลาย พระศาสดาทรงฝึกคนที่ควรฝึก ทรงฝึกมหาอำมาตย์…

เนื้อหานี้เล่าเรื่องการบรรลุธรรมของอำมาตย์ที่เกิดความขัดแย้งกัน แต่หลังจากที่พระศาสดาทรงสอนและประทานความเมตตาแก่เขาทั้งสอง พวกเขาสามารถที่จะขอโทษซึ่งกันและกันและสร้างความสามัคคีในกลุ่มได้สำเร็จ เป็นกา

…หมณ์เหล่าอื่นเลย พระสมณโคดมทรงให้โอกาสนี้แก่เราแล้ว ท่านเกิดปีติโสมนัสได้ กราบทูลถามปัญหาว่า “บัณฑิตกล่าวบุคคลผู้บรรลุอะไรว่าเป็น ภิกษุ กล่าวบุคคลว่าผู้สงบเสงี่ยมด้วยอาการอย่างไร กล่าว บุคคลว่าผู้ฝึกตนแล้ว…

ในบทสนทนา พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสให้โอกาสแก่สภิยะในการถามปัญหาทางธรรม โดยกล่าวถึงลักษณะของบุคคลที่บรรลุธรรมและการดับกิเลส มีความสำคัญในการฝึกอบรมและการเป็นบัณฑิต พบว่าการถวายรองเ…

…บริษัททั้งหลาย ผู้ใดถวายดอกไม้มีค่า มี กลิ่นหอมฟุ้งแก่เรา เราจักพยากรณ์ผู้นั้น ท่านทั้งหลายจงฟังเรา กล่าว บุคคลผู้นี้ได้สร้างบุญถูกเนื้อนาบุญ เธอจักได้อานิสงส์ใหญ่

บทความนี้กล่าวถึงอานิสงส์ในการถวายดอกไม้หอมและประสบการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่อผู้ศรัทธาได้น้อมนำดอกไม้ถวายพระสัมมาสัมพุท…

…กาลใดกาลหนึ่ง และด้วยอำนาจแห่งอโหสิกรรม นอกนี้ ซึ่งไม่มีกาลตามที่ท่านกำหนดไว้แล้วนั้น ๆ จริงอยู่ การกล่าว เช่นนั้น โดยความก้าวล่วงกาลเท่านั้น ย่อมมีแก่อโหสิกรรมฯ บทว่า ปากฏฐานวเสน คือ ด้วยอำนาจแห่งภูมิที่เ…

ในเนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหบาลีมีการพูดถึงความหมายของกรรมและอโหสิกรรมซึ่งเป็นแนวคิดสำคัญในพระพุทธศาสนา กรรมสามารถแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่นกายกรรม วจีกรรม เป็นต้น โดยยกตัวอย่างการกระทำที่ส่งผลต

ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 283 บทว่า ชาติรูปเมว ความว่า รูปกล่าวคือชาติ เพราะเป็นความ อุบัติขึ้นในขณะ ๆ แห่งรูปทั้งหลาย จำเดิมแต่ปฏิสนธิ และที่สมมติ ว่ารูป เพราะมีค…

บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์บทความในอภิธัมมัตถสังคหบาลี ที่อธิบายถึงชาติรูปและการเริ่มก่อแห่งรูปที่มีความสำคัญในพ…

…ุธรรม คือสภาวธรรม มี ๗๒ ประเภท พร้อมทั้งลักษณะ คือมีความคิดเป็นต้นเป็นลักษณะ ที่พระอนุรุทธาจารย์ ได้กล่าวไว้แล้ว ด้วยสามารถแห่งจิต เจตสิก นิปผันนรูป และนิพพาน บัดนี้ ข้าพเจ้า (พระสุมังคลาจารย์) จักกล่าวสมุ…

เนื้อหาเกี่ยวกับอภิธัมมัตถสังคหะชี้ให้เห็นถึงการจัดกลุ่มวัตถุธรรมที่มีลักษณะต่างๆ โดยแบ่งแยกตามอำนาจและคุณภาพของธรรม มีการสงเคราะห์ธรรมที่เป็นอกุศล, กุศล, และโพธิปักขิยธรรม โดยใช้คลังความหมายที่อธิบาย

…ปกขาญาณ มาถึง ได้แก่ อาศัยสังขารุเปกขาญาณนั้นๆ คำว่า อิทานิ อปุปนา อุปฺปชฺชิสสติ ความว่า ในขณะที่ควรกล่าวว่า บัดนี้ โลกุตตรมรรค กล่าวคือ อัปปนาจักเกิดขึ้น ฯ บทว่า ยงกิญจิ ได้แก่ บรรดาลักษณะ ๓ ที่ สังขารุเป…

เนื้อหานี้อธิบายความสำคัญของญาณทัสสนะที่เกี่ยวข้องกับการรู้ไตรลักษณ์และการเห็นโดยประจักษ์ รวมทั้งการเข้าใจในลักษณะต่างๆ ของวิปัสสนาและการวางเฉยในสังขาร การวิเคราะห์ปรัชญานี้สามารถช่วยให้ผู้ศึกษาเข้าถึ

…าลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 435 [อธิบายอนุปัสสนา ๓] -и บทว่า ตตฺถ คือ (อนัตตานุปัสสนาที่กล่าวไว้) ในอุเทศนั้น ฯ อนุปัสสนาที่เป็นไปว่า มิใช่อัตตา (ตัวตน) นั่นแล ปล่อยวางความ ยึดมั่นในสังขารทั้งห…

เนื้อหาเกี่ยวกับอนุปัสสนา ๓ ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยระบุถึงการหลุดพ้นจากอัตตาและความทุกข์ ซึ่งรวมถึงการปล่อยวางในสังขารที่เป็นไปไม่ได้ และการเห็นจริงต่อความไม่เที่ยงและทุกข์ โดยอธิบายการเข้าถึงวิโมกข

สามสลบไสล ด้วยอำนาจของศรอาบยาพิษนั้น ก็ได้กล่าวเรียกหาบุคคลผู้ยิงด้วยวาจาอัน อ่อนหวาน ไม่แสดงความโกรธ พระราชาพาราณสีได้ทรงฟังเรียกเช่นนั้น ก็มีพระห…

ในเรื่องนี้บอกเล่าถึงสุวรรณสามที่ถูกพิษศรอาบยาพิษจนสลบไสล ด้วยความปรานีของพระราชาแห่งกรุงพาราณสี ที่ทรงมีน้ำใจรับปากอุปการะมารดาบิดาของเขา และด้วยอำนาจแห่งความสัตย์จริงจากมารดาบิดาของสุวรรณสาม ผู้มีจิ

…มื่อวันที่ ๔ พฤษภาคม พุทธศักราช ๒๔๙๓ ว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” กล่าว เกสรของจิต เพื่อพัฒนาจิตมีชีวิตพ้นจากทุกข์ สมเด็จพระญาณสังวรสมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ๑๙๘

เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของความไม่ผิดในทศพิธราชธรรม ซึ่งรวมถึงการปฏิบัติอุเบกขา เพื่อให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้อย่างถูกต้องตามหลักธรรม. โดยยกตัวอย่างสมเด็จบรมบพิตรพระราชสมภารเจ้าที่ทรงแสดงพระราชปณ

…ง ๒ ข้อนี้ จะมีพยัญชนะที่ต่างกันแต่ว่า ในด้านการปฏิบัตินั้นต้องการปฏิบัตินั้นต้องอาศัยซึ่งกันและกัน กล่าว คือการที่จะปฏิบัติไม่ให้มีความโกรธ หรือมีเมตตาขึ้นได้นั้นจะต้องมีจิตใจประกอบด้วยสัจจะ คือความตั้งใจ…

เนื้อหากล่าวถึงความสำคัญของการรักษาใจให้สงบไม่ให้เกิดความโกรธ และการปฏิบัติตนเพื่อให้มีเมตตาจริงในจิตใจ โดยเฉพาะ…

…เจริญ ดังวิบุลผลตั้งแต่โภคสมบัติ พระคันถรจนาจารย์ จะสำแดงความข้อนี้ให้ ชัด จึงชักเรื่องจุลลกเศรษฐีมากล่าว ในคัมภีร์อรรถกถาชาดกยกย่องสรรเสริญความหมั่น ของจูฬ กเตวาสิก ผู้รับใช้ของเศรษฐี ที่รู้จักประกอบพาณิช…

บทความนี้กล่าวถึงแนวคิดเกี่ยวกับการพัฒนาทรัพย์สินทั้งในระดับบุคคลและชาติ โดยเน้นถึงความสำคัญของการทำงานอย่างมีระเบ…

…อกวจนะ อย่างเดียว, ส่วนตัวกัตตา จะเป็นพหุวจนะและบุรุษอื่นก็ได้ ไม่ห้าม [เหตุกัตตุวาจก] กิริยาศัพท์ใดกล่าวผู้ใช้ให้คนอื่นทำ คือแสดงว่า เป็นกิริยา ของผู้ใช้ให้ผู้อื่นทำนั้น, กิริยาศัพท์นั้นชื่อ เหตุกัตตุวาจก…

เนื้อหาที่เกี่ยวกับกิริยาศัพท์ในบริบทของบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ภาววาจกและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดความหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย

…ราะว่า [ชน ท.] มีขณะเป็นไป ล่วงแล้ว ย่อมโศก. ๒๓. เตนา - ห โปราโณ. ด้วยเหตุนั้น อาจารย์ มีแล้วในก่อน กล่าว แล้ว. ๒๔. เตนา - หู โปราณา, ด้วยเหตุนั้น อาจารย์ ท. มีแล้วในก่อน กล่าวแล้ว. ๒๕. พหู ชนา อิธ สนฺนิปต…

ในหน้า 185 ของหนังสือ บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ ได้แสดงตัวอย่างการใช้คำในประโยคที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารและแนวทางการใช้ภาษาในบาลี โดยมีการพูดถึงศัพท์และโครงสร้างที่สำคัญ เช่น การให้โอวาท, การถาม

…โดยวิธีสนธิ (๓๒) ณี. ง ธมฺม วทติ สีเลนา - ติ ธมฺมวาที, ธมฺม วัตต์ สีลมสุสา - ติ วา ธมฺมวาที [ผู้ใด) กล่าวซึ่งธรรมโดยปกติ, เหตุนั้น (ผู้นั้น] ชื่อว่าผู้กล่าวซึ่งธรรมโดยปกติ; อีกอย่างหนึ่ง ความกล่าว ซึ่งธรรม…

เนื้อหาเกี่ยวกับการวิเคราะห์คำและโครงสร้างในภาษาบาลี มีการนำเสนอโครงสร้างของประโยค การใช้บทหน้าในธาตุต่างๆ การสนธิคำในกิตปัจจัย ความสัมพันธ์ระหว่างคำ และตัวอย่างการวิเคราะห์ในรูปแบบต่างๆ เช่น ธาตุในคว

…่อมฟัง. เหตุนั้น (ผู้นั้น] ชื่อว่า ผู้ฟัง, สุ ธาตุ ในความ ฟัง, พฤทธิ์ อุ เป็น โอ แล้วเอาเป็น อาว ดังกล่าวแล้ว. ตุ อุ กโรตี - ติ กตฺตา, กโรติ สีเลนา-ติ วา กตฺตา [ผู้ใด ย่อมทำ. เหตุนั้น [ผู้นั้น] ชื่อว่าผู้ท…

ส่วนที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค มุ่งเน้นที่การวิเคราะห์คำและอธิบายเกี่ยวกับความหมายของคำต่าง ๆ ในบริบทของการฟัง, การทำ, การพูด, และการรู้ ในกรณีต่าง ๆ พร้อมการวิเคราะห์ของธาตุและการเข้าใจองค์ประกอบ

…ขาจึงนำไป. นี้ ธาตุ ในความ นำไป พฤทธิ์ อี เป็น เอ, ลบ ณุ ซ้อน ยุ วตฺตพฺพน - ติ วชช. [คำใดๆ อันเขาจึงกล่าว, เหตุนั้น [คำนั้น] ชื่อว่าเขาพึงกล่าว, วท ธาตุ ในความ กล่าว, ลบ ณ แล้วเอา ทุ ที่สุดธาตุ กับ ย ที่สุ…

บทนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์บาลีในกรรมต่างๆ ที่ใช้ในภาษาบาลี เช่น อาการของกรรม รวมถึงคำที่ใช้สื่อความหมายในบาลี โ…