หน้าหนังสือทั้งหมด

การภาวนาในพระพุทธศาสนา
18
การภาวนาในพระพุทธศาสนา
…มัฏฐาน ในคัมภีร์ทั้งหลาย ท่านก็ระบุไว้โดยเฉพาะว่า กัมมัฏฐาน มี 2 ประเภท คือ 1. สมถกัมมัฏฐาน หมายถึง การทำให้จิตสงบ 2. วิปัสสนากัมมัฏฐาน หมายถึง การใช้ปัญญาพิจารณากฎธรรมดาเมื่อจิตสงบลง 1.4 จุดมุ่งหมายของกัม…
…ังช่วยให้มีความเป็นมิตรต่อสรรพสัตว์ทั้งหลาย การภาวนาแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลักคือ สมถกัมมัฏฐาน ที่เน้นการทำให้จิตสงบ และวิปัสสนากัมมัฏฐาน ที่ให้ใช้ปัญญาพิจารณาธรรมชาติ โดยมีจุดมุ่งหมายที่ชัดเจนสำหรับการพัฒนา…
กัมมัฏฐานและการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
22
กัมมัฏฐานและการหลุดพ้นในพระพุทธศาสนา
…” 1.4.3 เพื่อความหลุดพ้น เข้าสู่พระนิพพาน กัมมัฏฐานเป็นหลักปฏิบัติเพื่อความหลุดพ้น เข้าสู่พระนิพพาน การทำกุศลชั้นพิเศษในพระพุทธ ศาสนา ที่เรียกว่า วิวัฏฏคามินีกุศล (การทำความดีที่ทำให้ออกจากวัฏฏะ) เกิดขึ้นเ…
…จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเข้าถึงพระนิพพาน ว่าด้วยปัจจัยที่นำไปสู่ทุกข์ เช่น ชีวิตและการเวียนว่าย ขณะที่การทำกุศลขั้นพิเศษในพระพุทธศาสนาสามารถช่วยขจัดกิเลสได้ เมื่อมีความเข้าใจในธรรมชาติแห่งทุกข์ ผู้นั้นจะสามา…
การเจริญสมาธิวิธีธรรมชาติ
23
การเจริญสมาธิวิธีธรรมชาติ
…กิด สมาธิขึ้น โดยแสดงให้เห็นถึงสภาวะจิตที่เริ่มเกิดจากมีปราโมทย์ หรือเกิดความปลาบปลื้มบันเทิงใจ จาก การทำสิ่งที่ดีงามอย่างใดอย่างหนึ่ง จนเกิดความอิ่มใจ (ปีติ) ร่างกายจึงผ่อนคลาย สงบ จิตใจสบาย (ปัสสัทธิ) มี…
…จริญสมาธิแบบธรรมชาติเป็นการเปลี่ยนแปลงจิตที่เกิดขึ้นอย่างเป็นลำดับ โดยเริ่มจากความปราโมทย์ที่เกิดจากการทำความดี ทำให้ร่างกายผ่อนคลาย สงบ และนำไปสู่อารมณ์ที่ดีขึ้นจนเกิดสมาธิขึ้นได้ง่ายๆ โดยไม่ต้องมีการฝึกฝ…
ศีลและธรรมในพระไตรปิฎก
24
ศีลและธรรมในพระไตรปิฎก
บุคคลที่มีศีลย่อมไม่เดือดร้อนใจ และทำให้จิตสงบได้ตามลำดับ ดังนั้นบุคคลที่จะปฏิบัติธรรม ให้ผลการปฏิบัติก้าวหน้าไปตามลำดับ จำต้องสมาทานรักษาศีลให้บริสุทธิ์ ศีลจึงเปรียบเสมือนบันได เพื่อนำไปสู่สมาธิและธร
…ิและธรรมเบื้องสูง การศึกษาธรรมะ ฟังธรรม และปฏิบัติธรรมสร้างความปราโมทย์ ทำให้เกิดปีติและทำให้กายสงบ การทำความเข้าใจในธรรมทำให้เกิดสุขใจและจิตตั้งมั่น ซึ่งเป็นหัวใจของวิมุตตายตนะ โดยสามารถกลั่นกรองด้วยการแส…
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
39
สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา
บทที่ 2 สมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา ดังได้กล่าวไว้แล้วในบทที่ 1 ว่า กัมมัฏฐานเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการฝึกอบรมจิต เพื่อพัฒนา จิตใจให้สูงส่งขึ้น และกัมมัฏฐานนั้นเมื่อจัดแบ่งออกเ
…สสนากัมมัฏฐาน ซึ่งเป็นการฝึกจิตเพื่อพัฒนาให้สูงส่งขึ้น โดยเฉพาะสมถกัมมัฏฐานซึ่งเน้นถึงความสงบของจิต การทำให้จิตไม่ฟุ้งซ่านและตั้งมั่น โดยการฝึกนี้มีวิธีการและผลลัพธ์ที่ชัดเจน ซึ่งมีในคัมภีร์พระพุทธศาสนา เช…
วิปัสสนากัมมัฏฐาน: การเห็นแจ้งในไตรลักษณ์
46
วิปัสสนากัมมัฏฐาน: การเห็นแจ้งในไตรลักษณ์
…าง ได้แก่ ขันธ์ 5 อายตนะ 12 ธาตุ 18 อินทรีย์ 22 อริยสัจ 4 ปฏิจจสมุปบาท 2.2.3 ผลของวิปัสสนากัมมัฏฐาน การทำวิปัสสนาเป็นวิธีเพื่อให้พบความจริงของชีวิต ทำให้เห็นร่างกายอันประกอบขึ้นด้วยขันธ์ 5 และมีลักษณะไม่เท…
วิปัสสนากัมมัฏฐาน เป็นอารมณ์ที่ช่วยให้ผู้เจริญเห็นแจ้งในนามรูป เห็นแจ้งในไตรลักษณ์ รวมถึงอริยสัจและนิพพาน ซึ่งแตกต่างจากสมถกัมมัฏฐานที่มีการปฏิบัติก่อนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า วิปัสสนามีเฉพาะในพระพุทธศาสนา
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
51
การแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า
…ระพุทธศาสนามี 2 อย่าง คือ สมถกัมมัฏฐานและวิปัสสนา กัมมัฏฐาน ทั้ง 2 ประการนี้ ท่านเรียกว่า ภาวนา คือ การทำให้เกิดขึ้นเจริญขึ้น เพราะต้องอาศัยฉันทะ ความเพียร และการหมั่นฝึกฝน จึงจะเกิดขึ้นได้ ซึ่งทั้ง 2 ประก…
ในการแสดงพระธรรมเทศนาของพระพุทธเจ้า มีผลของการปฏิบัติของผู้ฟัง ธรรมที่ถูกแสดงมีความเชื่อมโยงกับการปฏิบัติทั้งสมถะและวิปัสสนา โดยมีประสบการณ์จากพระยสกุลบุตรที่แสดงให้เห็นถึงการเจริญสมาธิและการเห็นอริยส
หลักการสมถะและวิปัสสนาจากพระมงคลเทพมุนี
56
หลักการสมถะและวิปัสสนาจากพระมงคลเทพมุนี
แนวคิด 1. พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายลักษณะของสมถะไว้ว่า หมายถึง การทำใจให้หยุด มีวิธีการคือการ รวมความเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ ไว้ที่ศูนย์กลางกายให้ได้ โดยมีบริกรรมนิ…
บทนี้นำเสนอแนวคิดเกี่ยวกับสมถะและวิปัสสนากัมมัฏฐานตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี อธิบายถึงการทำใจให้หยุด โดยการรวมความคิดไว้ที่ศูนย์กลางกาย เพื่อเข้าถึงปฐมฌานและบรรลุธรรมกาย รวมถึงการใช้ญาณในการพ…
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
57
สมถะและวิปัสสนาตามหลักคำสอนของพระมงคลเทพมุนี
…เทพมุนี ได้กล่าวเอาไว้ว่า สมถะ เป็นวิชชาเบื้องต้น” แปลว่าสงบ แปลว่าระงับ แปลว่า หยุด แปลว่านิ่ง คือ การทำใจให้หยุด ให้สงบ อธิบายเพิ่มเติมได้ว่า เมื่อใครเริ่มต้นในการปฏิบัติธรรม ผู้นั้น * มูลนิธิพุทธภาวนาวิ…
…มายและความสำคัญของคำสอนของพระมงคลเทพมุนี ในการปฏิบัติธรรมเพื่อค้นหาความหมายที่แท้จริงของชีวิต รวมถึงการทำใจให้สงบและเริ่มต้นเผยแพร่วิชชาประจำตัว เพื่อการพัฒนาจิตใจและชีวิตที่ดีขึ้น สามารถทำให้บุคคลเข้าใจจุ…
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
76
กิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน
แนวคิด การทำกิจเบื้องต้นก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน คือ การตั้งอยู่ในศีล การตัดปลิโพธ การเข้าหา กัลยาณมิตร การเว้นสถาน…
บทความนี้เสนอแนวคิดและกิจกรรมเบื้องต้นที่สำคัญก่อนการเจริญกัมมัฏฐาน เช่น การตั้งอยู่ในศีล การเลือกกัลยาณมิตร และการสร้างสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม ซึ่งทั้งหมดนี้มีบทบาทสำคัญในการสนับสนุนให้การเจริญกัมมัฏฐา
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
88
การทำความสะอาดและการเตรียมตัวก่อนปฏิบัติธรรม
…้ ในบ้านให้เรียบร้อย การดูแลทำความสะอาดบ้าน เครื่องนุ่งห่ม ตลอดจนอุปกรณ์เครื่องใช้งานต่างๆ ให้สะอาด การทำความสะอาดร่างกายให้สะอาดก่อนการปฏิบัติธรรม สิ่งเหล่านี้แม้ว่าดูจะเหมือนเป็น สิ่งเล็กน้อย แต่หากท่านใ…
การทำความสะอาดเป็นสิ่งที่สำคัญก่อนการปฏิบัติธรรม ไม่ว่าจะเป็นการซักจีวร การทำความสะอาดบาตร หรือการเก็บจัด…
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
96
พุทธิจริตและลักษณะของจริต
…รู้สึกเกลียดชังอารมณ์ที่ตรงกันข้าม คือ เกลียดความสกปรก ไม่ชอบอารมณ์ประเภท เศร้าโศก ความพินาศย่อยยับ การทำลายล้าง เป็นต้น ราคจริตเป็นลักษณะที่รักสวยรักงามเป็นสำคัญ ไม่ได้หมายความว่า ราคจริตเป็นผู้ที่มักมากใ…
พุทธิจริตหมายถึงความประพฤติที่เกิดจากปัญญาและเป็นนิสัยส่วนตัวของแต่ละคน ซึ่งมีความแตกต่างกันตามลักษณะของจริต เช่น ราคจริตที่รักสวยรักงาม โทสจริตที่ใจร้อน โมหจริตที่เฉื่อยชา และวิตกจริตที่คิดมาก ทั้งนี
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
97
จริตและสาเหตุที่มีความแตกต่างกันตามคัมภีร์
…เช่นนี้ ย่อมเป็นเหตุให้ผู้ที่เกิดมานั้นมีโทสจริต อีกนัยหนึ่ง เคยเป็นผู้ที่มีพฤติกรรมมากไปด้วยการฆ่า การทำลาย การจองจำมาในชาติก่อน 2 * วิสุทธิมรรค1 (ภาค 1 หน้า 138) * วิมุติมรรค (หน้า 58) 88 DOU สมาธิ 5 ห ล…
เนื้อหานี้กล่าวถึงจริตในมนุษย์ที่แบ่งออกเป็นสามประเภท คือ สัทธาจริต, พุทธจริต, และราคจริต โดยแต่ละประเภทมีลักษณะและพฤติกรรมที่แตกต่างกัน โดยมีสาเหตุที่มาจากการบำเพ็ญบุญกุศล รวมถึงภพภูมิก่อนเกิดที่มีผล
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
98
การเกิดและจริตในพุทธศาสนา
…ี้ ย่อมเป็นเหตุให้ผู้ที่เกิดมานั้นมีสัทธาจริต 6. ถ้าในขณะที่บำเพ็ญบุญกุศลอยู่ ได้ระลึกนึกคิดด้วยว่า การทำดีย่อมได้รับผลดี การทำชั่ว ย่อมได้รับผลชั่ว สัตว์ทั้งหลายมีกรรมเป็นของตัว ตัวจะต้องได้รับผลไปตามกรรม…
เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างบุญกุศลและจริตในพุทธศาสนา โดยการบำเพ็ญบุญที่ปราศจากความเข้าใจหรือมีอารมณ์ที่ไม่ดีจะก่อให้เกิดโมหจริตและวิตกจริต ส่วนการบำเพ็ญบุญด้วยศรัทธาและปัญญาจะส่งผลให้ม
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
99
จริตและสาเหตุแห่งการเกิดจริตต่างๆ
…าจาก โทสจริต | อิจฉาริษยา รำคาญ เกิดขึ้นในใจ อีกสาเหตุหนึ่งเป็นผู้ที่มี นรก พฤติกรรมมากไปด้วยการฆ่า การทำลาย การจองจ๋ามา ในชาติก่อน ในขณะบำเพ็ญกุศล ทำไปโดยไม่ได้คำนึงถึงเหตุผลในการ จุติมาจากสัตว์ กระทํา เพ…
…ภูมิที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายเกี่ยวกับธาตุต่างๆ ที่มีอิทธิพลต่อจริตของบุคคล ในการถือว่าการทำดีและทำชั่วมีผลที่แตกต่างกันอย่างไร สรุปว่า การเรียนรู้และพิจารณากรรมเป็นสิ่งสำคัญเพื่อพัฒนาจิตใจและ…
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
102
จิตวิทยาและการทำงานที่สะอาดเรียบร้อย
…ิตกจริต เช่นเดียวกับโมหจริต สัทธาจริต เช่นเดียวกับราคจริต พุทธิจริต เช่นเดียวกับโทสจริต 5.3.2 กิจจะ การทำงาน ราคจริต ตามปกติทั่วไปจะมีความตั้งอกตั้งใจในการทำงาน ทำงานได้อย่างเรียบร้อยประณีต มี ความละเอียดร…
บทความนี้อธิบายความแตกต่างระหว่างประเภทของจริต เช่น ราคจริตที่มีความละเอียดในการทำงานและโทสจริตที่มักจะทำงานอย่างรีบร้อน และโมหจริตที่ไม่ชอบทำงานหรือรู้สึกเบื่อในการทำงานแต่ละอย่าง โ…
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
109
การพิจารณาจริตและกัมมัฏฐาน
ถึงอบาย ส่วนพุทธิจริตนั้น ก็เบื่อหน่ายเหมือนกัน แต่ว่าเบื่อหน่ายด้วยอำนาจแห่งปัญญาซึ่งเป็นทางให้ ถึงสวรรค์ ตลอดจนถึงพระนิพพานก็ได้ นี่เป็นประการหนึ่ง อีกประการหนึ่ง โทสะเป็นธรรมที่เกิดเร็ว ดุจไฟไหม้ฟา
…รณาซากศพหรืออสุภกัมมัฏฐาน ว่าเป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้ปฏิบัติได้มีสติและหลุดออกจากอารมณ์ที่เกิดขึ้นได้, การทำความเข้าใจกับร่างกายเพื่อไม่ให้หลงเข้าไปในความสวยงามของรูปลักษณ์
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
9
วิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ
…ว้ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นภาคปฏิบัติ เมื่อศึกษาบทเรียนเสร็จแล้ว ควร ตรวจสอบความรู้ความ เข้าใจในบทเรียน ด้วยการทำแบบฝึกหัดท้ายบท 3. เนื่องจากวิชาสมาธิเป็นวิชาที่เน้นภาคปฏิบัติ จึงขอให้นักศึกษาใช้เวลาในการทำ ภาคปฏิ…
…ื้อหาแนะนำวิธีการศึกษาเพื่อการเรียนรู้ในวิชาสมาธิ ประกอบด้วยการเตรียมตัวศึกษาโดยใช้เวลาอย่างเหมาะสม การทำแบบฝึกหัดเพื่อประเมินความรู้ก่อนและหลังการเรียน และการศึกษาเอกสารสอนอย่างมีระบบ เพื่อให้มั่นใจว่านัก…
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
10
กิจกรรมการศึกษาธรรมะและการสอบ
4. การทำกิจกรรม be นักศึกษาควรบันทึกสาระสำคัญและทำกิจกรรมทุกอย่าง ที่ได้ ที่ได้รับมอบหมายเพราะ กิจกรรมเหล่าน…
…รียนรู้ นักศึกษาควรเข้าร่วมกิจกรรมจิตกรรมที่จัดขึ้นและศึกษาจากรายการต่าง ๆ เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์การทำสมาธิ การสอบเป็นส่วนสำคัญในการวัดผลการเรียนรู้ แต่การปฏิบัติสมาธิคือหัวใจหลักที่จะทำให้นักศึกษาเข้าใ…
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
27
การศึกษาเกี่ยวกับฌานและการฝึกสมาธิ
ที่จะเที่ยวไปบนภูเขาอันขรุขระ ฉันใด ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน ภิกษุบางรูปใน ธรรมวินัยนี้เป็นคนโง่ ไม่ฉลาด ไม่รู้จักเขต ไม่เข้าใจเพื่อสงัดจากกาม สงัดจากอกุศลธรรม บรรลุ ปฐมฌาน มีวิตกวิจาร มีป
…็จ รวมทั้งการรักษาปฐมฌานที่เกิดจากการฝึกที่ถูกต้องที่สามารถช่วยให้บุคคลเข้าถึงระดับของฌานสูงขึ้นได้ การทำความเข้าใจกับการบรรลุฌานเช่น ตุติยฌานและผลกระทบต่าง ๆ ที่ตามมาได้อย่างครบถ้วนจะมีส่วนช่วยในการพัฒนาค…