หน้าหนังสือทั้งหมด

บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
302
บทความเกี่ยวกับการบำเพ็ญทานและศีลธรรมในพระพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๐๗ เมื่อทรงบำเพ็ญทานด้วยตัวเองก่อนแล้ว ย่อมชักชวนชนอื่นให้บำเพ็ญด้วย ดังสรรเสริญไว้ในเรื่อง ต่าง ๆ โดยอนุรูปแก่เหตุว่า เอโก อตฺตนา จ เทติ ปรญฺจ สมาทเปติ โส นิพ
บทความนี้พูดถึงการบำเพ็ญทาน โดยมีพระพุทธโฆษาจารย์เป็นผู้อธิบายว่า การบำเพ็ญทานมีผลในการชักชวนผู้อื่นให้ร่วมทำความดีด้วย โดยย…
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
307
การรักษาความสงบในสังคมตามพระพุทธศาสนา
…กรรม เว้นจากประพฤติผิดในกาม เว้นจากการกล่าวเท็จ เว้นจากดื่มน้ำเมา ก็เพื่อความอยู่เป็นสุขแห่ง มหาชน, การบำเพ็ญจิตตสิกขา ศึกษาทางจิต ได้แก่จำเพ็ญภาวนา ก็เพื่อรักษาความ
บทความนี้กล่าวถึงหลักการและแนวทางในการรักษาความสงบในสังคม ตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นความสำคัญของความสงบที่เป็นต้นเค้าของรัฐประศาสน์ และบทบาทของกฎหมายในการป้องกันอุบัติภัยต่าง ๆ ความสุขของประชาชน สันติภาพ
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
308
ความสงบแห่งจิตและพระราชธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๑๓ สงบแห่งจิต มิให้คิดตื่นเต้นฟุ้งซ่าน. การบำเพ็ญปัญญาสิกขา คือการศึกษาทางปัญญาได้แก่การ จำเริญวิปัสสนา ก็เพื่อกำจักกิเลสอาสวะอันเป็นข้าศึกแก่ความสงบ…
การบำเพ็ญปัญญาสิกขาคือการศึกษาเพื่อต่อสู้กับกิเลสและนำไปสู่ความสงบภายใน บทสรุปเหล่านี้ย้ำถึงความสำคัญของความส…
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
342
ความสำคัญของธรรมในชีวิต
…้น เช่นสัทธรรม ๗ ศรัทธา หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ วิริยะ สติ ปัญญา ธรรมคือ การณียะนั้น เป็นไปตามบุคคล การบำเพ็ญจักรวรรดิวัตรเป็นราชธรรม การบำเพ็ญไตรสิกขาเป็น สมณธรรม ความใคร่ธรรม คือคุณ เป็นอุปการอุดหนุนความใคร่…
…ะท้อนถึงความมุ่งมั่นในคุณธรรมและความสำคัญของการรักษาธรรมในชีวิตประจำวัน การดำเนินชีวิตตามหลักธรรมและการบำเพ็ญคุณธรรมเป็นสิ่งจำเป็นที่ทำให้เราได้เห็นถึงความสำคัญของการมีจิตใจที่มั่นคงในคุณธรรม แม้ต้องเผชิญกับคว…
ปุพเพกตปุญญตา และอปจายนธรรม
345
ปุพเพกตปุญญตา และอปจายนธรรม
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) พ. ศ. ๒๔๗๘ ๓๕๐ ในปีนี้ (๒๔๗๘) จะเลือกธรรมมารับพระราชทานถวายวิสัชนา ๒ ประการ คือ ปุพเพกต ปุญญตา ๑ อปจายนธรรม ๑ พอเป็นนิทัสนนัย ปุพเพกตปุญญตา นั้น คือความที่บุคคล
…เพื่อการทำกิจที่สำคัญในสังคม และยกตัวอย่างการบรรลุผลของบุคคลที่มีกรรมดีและพื้นฐานชีวิตที่แตกต่างกัน การบำเพ็ญกุศลเป็นทางเลือกที่สามารถเพิ่มพูนปุพเพกตปุญญตาให้มากยิ่งขึ้น พร้อมยกตัวอย่างการทรงแสดงของสมเด็จพระสุ…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
31
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค)
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 31 สีลนิทเทโส สจาห์ น ปฏิคคณหิสสามิ เอว์ ตุมเห ปุญฺเญน ปริพาหิรา ภวิสฺสถ น มยุห์ อิมินา อตฺโถ อจ ตุมหากเมว อนุกมฺปาย ปฏิคฺคณฺหามีติ ตทุป
…ติตนในศาสนาพุทธ การกล่าวถึงสิ่งที่ควรปฏิบัติและสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง รวมถึงนำเสนอความคิดเห็นเกี่ยวกับการบำเพ็ญประโยชน์และปฏิบัติตนในระดับสมณะโดยใช้คำสอนและคำอธิบายเชิงปรัชญาอย่างละเอียด ไม่ว่าจะเป็นการพิจารณาศี…
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล
49
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 49 สีลนิทเท โส มหามิตตตเถรสสาปี มาตุ วิสคณฺฑโรโค อุปปัชชิฯ ธีตาปิสฺสา ภิกขุนีสุ ปพพชิตา โหติ ฯ สา ติ อาห คาน อยุเย ภาตุ สนฺติก คนฺตฺวา
…มหลักของพระพุทธศาสนา พร้อมกล่าวถึงการประพฤติปฏิบัติเพื่อให้ได้ผลที่ดีและการเข้าใจในธรรมะที่แท้จริง. การบำเพ็ญความดีและความเป็นอยู่โดยมีศีลธรรมเป็นพื้นฐานที่สำคัญ. สรุปได้ว่าการบริสุทธิ์ทั้งกายและใจจะนำไปสู่การ…
ธุตงฺคนิทฺเทโส: ประโยคที่ ๘
91
ธุตงฺคนิทฺเทโส: ประโยคที่ ๘
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสุล (ปฐโม ภาโค) - หน้าที่ 91 ธุตงฺคนิทฺเทโส สเจ ปน อารญญิกสฺส ภิกขุโน อุปชฌาโย วา อาจริโย วา คิลาโน โหติ เตน อรญฺเญ สปปาย อลภนฺเตน คามนฺตเสนาสน์ เนตวา อุปฏฺฐาตพฺโ
…กษาสมาธิ และการอยู่ในอารมณ์เงียบสงบเพื่อการบรรลุถึงสมาธิและการรักษาความสงบจิต ในช่วงเวลาที่อรุณรุ่ง การบำเพ็ญสมาธิในที่เงียบสงบได้ถูกกล่าวถึงอย่างละเอียด โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องการอำลาความฟุ้งซ่านและการตั้งใจใ…
วิสูทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
24
วิสูทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…ตามนัยที่กล่าวแล้วนั้นเถิด [ ทุกะ (ศีลหมวด ๒) ที่ ๑] วินิจฉัยในส่วนศีลที่เป็นที่ ๒ อย่างดังต่อไปนี้ การบำเพ็ญสิกขาบท อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ว่า นี่ควรทำ อันใด การบำเพ็ญ นั้นชื่อว่า จาริตศีล การไม่กร…
…การกล่าวถึงประเภทต่าง ๆ ของศีลและความหมายที่ประกอบอยู่ในแต่ละประเภท เช่น ภิกขุศีล และอาจารศีล รวมถึงการบำเพ็ญสิกขาบทที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติไว้ โดยสรุปคือการสำรวจความเชื่อมโยงและหลักการทางศีลในพระพุทธศา…
การศึกษาเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา
27
การศึกษาเกี่ยวกับศีลในพระพุทธศาสนา
…ริสุทธิ์นั้นมีได้ด้วยความเพียร คือต้องประกอบเหตุให้ควรกัน จึงจะมีความ บริสุทธิ์เป็นผลขึ้นได้ ดังนี้ การบำเพ็ญศีลในทางพระพุทธศาสนา ซึ่งว่าเป็นส่วนเบื้องต้นแห่งการทำความเพียรเพื่อความ บริสุทธิ์ ไม่เข้าหลักสังสาร…
…ศีล พร้อมวิเคราะห์ความหมายของศีลในแง่มุมต่างๆ โดยยกตัวอย่างความเห็นเกี่ยวกับความบริสุทธิ์ในสังสารและการบำเพ็ญศีลเพื่อความบริสุทธิ์ตามหลักพระพุทธศาสนา ศีลเป็นเครื่องมือเบื้องต้นในการปฏิบัติธรรมเพื่อบรรลุถึงความ…
การศึกษาสมาธิในวิสุทธิมรรค
3
การศึกษาสมาธิในวิสุทธิมรรค
…อง และอะไร เป็นความผ่องแผ้ว แห่งสมาธินั้น (๖) สมาธิ จะพึงบำเพ็ญขึ้น อย่างไร (๒) อะไรเป็นอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญ (สมาธิ) ต่อไปนี้เป็นคำเฉลย ในปัญหาเหล่านั้น [ สมาธิโดยสรูป] - หน้าที่ 2 ข้อว่า อะไรเป็นสมาธิ แก้ว่า…
…ึงเป็นสิ่งสำคัญในการเดินทางสู่การพัฒนาจิตใจให้แจ่มใสและพ้นจากความเศร้าโศก บทจะเสนอโครงสร้างของสมาธิ การบำเพ็ญสมาธิ รวมถึงอานิสงส์ที่เกิดขึ้นเมื่อทำสมาธิอย่างถูกต้อง
เอกัคคตาในตติยฌานและจตุตถฌาน
8
เอกัคคตาในตติยฌานและจตุตถฌาน
…วก แต่มีอภิญญาช้าก็มี สมาธิมีปฏิปทาสะดวกทั้งมีอภิญญาเร็วก็มี ในคำว่าปฏิปทาและอภิญญานั้น สมาธิภาวนา (การบำเพ็ญสมาธิ ) อันเป็นไปเริ่มแต่ปฐมสมันนาหาร (การประมวลจิตตั้งลงในกรรมฐาน ทีแรก) ไปจนถึงอุปจารแห่งฌานนั้นๆ …
…ในตติยฌานและจตุตถฌาน แสดงถึงสมาธิที่ประกอบด้วยสุขและอุเบกขา แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ตามคุณภาพ รวมทั้งการบำเพ็ญสมาธิจากปฐมสมันนาหารจนถึงอุปจารแห่งฌาน โดยมีสมาธิแบบต่างๆ เช่น ปริตตสมาธิ, มหัคคตสมาธิ, และอัปปมาณสม…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 206
208
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 206
…๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 206 นับว่าเป็นความดำเนินชอบในธรรมทั้งหลายที่เป็นกุศล อนึ่ง มิใช่แต่ในกสิณเท่านั้น การบำเพ็ญแม้ในกรรมฐาน อื่นๆ ก็ไม่สำเร็จแก่สัตว์เหล่านั้นแม้แต่ผู้เดียว เพราะเหตุนั้น กุลบุตร แม้ว่าปราศจากวิป…
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของการดำเนินชอบในธรรม และการบำเพ็ญกรรมฐานในแบบต่างๆ โดยชี้ให้เห็นว่าความสำเร็จในธรรมไม่จำกัดเฉพาะผู้มีวิปากาวรณ มุ่งเน้นให้กุลบุตรพัฒน…
อเสจนโก และอานาปานสติสมาธิ
89
อเสจนโก และอานาปานสติสมาธิ
…งกายของผู้เข้าฌาน ซาบซ่านด้วยประณีตรูปที่เกิดแต่ฌาน จะรู้สึกเป็นสุขเมื่อออกจากฌานแล้ว ๒. มหาฎีกาว่า การบำเพ็ญฌานของศาสนิกชน ส่วนมากก็เป็นนิพเพธภาคิยะ แต่สำหรับ พระพุทธเจ้าแล้วเป็นนิพเพธภาคิยะโดยส่วนเดียวแท้ เพ…
…การเข้าถึงฌานและผลลัพธ์ที่ตามมาซึ่งเกี่ยวข้องกับการบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ นอกจากนี้ยังชี้ให้เห็นถึงการบำเพ็ญฌานที่มีความสำคัญในพระพุทธศาสนา และความเป็นไปได้ในการเข้าถึงอริยมรรค
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๒ ตอน ๑
109
วิสุทธิมรรค แปล ภาค ๒ ตอน ๑
…มี (เพราะทั้งหยาบทั้งละเอียดระงับไปหมดแล้ว ?) การเจริญอานาปานสติ ต่อไปก็ไม่มี (เพราะลมหายใจไม่มี ?) การบำเพ็ญอานาปานสติสมาธิ ต่อไปก็ไม่มี (เพราะไม่มีลมเป็นอารมณ์ ?) และบัณฑิตทั้งหลาย ก็เป็นอันไม่ได้เข้าสมาบัติ…
บทนี้กล่าวถึงการฝึกสมาธิโดยการระงับกายสังขารผ่านการสังเกตลมหายใจเข้าออก การใคร่ครวญเพื่อให้กายได้สงบ ลดการโยกโคลงของกาย และมีการเสนอแนวคิดว่าถ้าสามารถระงับกายสังขารได้ จะไม่มีการทำอานาปานสติ ซึ่งเป็นข
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
110
ความหมายและอุปมาของการทำสมาธิในวิสุทธิมรรค
…้เกิดต่อไปก็ยังมีได้ การยังลมหายใจออกและลมหายใจ เข้าให้เป็นไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญ อาหาปานสติสมาธิต่อไปก็มีได้ และบัณฑิตทั้งหลายเข้าสมาบัตินั้นก็ได้ ออกจากสมาบัตินั้นก็ได้อยู่" ตามที…
เนื้อหาพูดถึงการทำสมาธิผ่านการอุปมาของเสียงและการหายใจที่หยาบและละเอียด โดยชี้ให้เห็นว่าการทำสมาธิก็ยังสามารถเกิดขึ้นได้แม้เมื่อกายสังขารระงับลง การนำอารมณ์และนิมิตในการเจริญอานาปานสติและการเข้าสมาบัต
วิสุทธิมรรค: การเจริญอานาปานสติ และการบำเพ็ญสติปัฏฐาน
111
วิสุทธิมรรค: การเจริญอานาปานสติ และการบำเพ็ญสติปัฏฐาน
…ทธิให้เกิดต่อไปก็ยังมีได้ การยังลมหายใจออกหายใจเข้าให้เป็น ไปก็มีได้ การเจริญอานาปานสติต่อไปก็มีได้ การบำเพ็ญอานาปานสติ สมาธิต่อไปก็มีได้ และบัณฑิตทั้งหลายเข้าสมาบัตินั้นก็ได้ ออกจาก สมาบัตินั้นก็ได้อยู่ กองลม…
…หายใจทั้งหยาบและละเอียด ส่งผลให้สามารถฝึกสมาธิและเข้าสมาบัติได้ การสิ่งสังเกตต่างๆ ยังเป็นพื้นฐานของการบำเพ็ญสติปัฏฐาน ทำให้เกิดความเข้าใจในธรรมอันลึกซึ้งเกี่ยวกับกายและการหายใจ ตามคำสอนในวิสุทธิมรรค
อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ
79
อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ
…าว่า "การพรรณนาความโดยทุกประการแห่ง (ปัญหา) ข้อว่า "สมาธิพึงบำเพ็ญอย่างไร" นี้ จบแล้ว" [อานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิ ส่วนใน (ปัญหา) ข้อที่กล่าวไว้ว่า "อะไรเป็นอาสิงสงส์แห่งการ บำเพ็ญสมาธิ " มีคำเฉลยว่า "อานิสงส์…
…ิและอัปปนาสมาธิ ซึ่งเป็นสมาธิที่บำเพ็ญเพื่อความเจริญของจิตและการเข้าถึงสมาบัติ อธิบายถึงอานิสงส์แห่งการบำเพ็ญสมาธิที่มีถึง 5 ประการ เช่น ความสุขในภพปัจจุบัน สมาธิช่วยให้ภิกษุอรหันต์ที่เจริญสมาธิอาจมีสภาพจิตที่…
อภิญญานิเทศ: ทิพพโสตธาตุกถา
171
อภิญญานิเทศ: ทิพพโสตธาตุกถา
…บายมาแล้ว ๑ คืออิทธิวิธี ทิพโสต นี้เป็นที่ ๒ จึงเหลืออีก ๓ ๑. ๒. วิริยภาวนา ถ้าให้เราแปลก็คงแปลว่า "การบำเพ็ญเพียร" ง่าย ๆ เท่านั้นเอง แต่ มหาฎีกาท่านไม่ง่าย ท่านแก้ไว้ว่า กุศลภาวนาทั้งปวง เรียกว่าวิริยาภาวนา …
…ารวิเคราะห์เกี่ยวกับอภิญญาและทิพพโสตธาตุ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในมุมมองของประสาทหูของเทวดาและความสำคัญของการบำเพ็ญเพียรในการเข้าถึงอภิญญา ผ่านการศึกษาในบาลีและคำอธิบายที่ละเอียดซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงธรรมชาติที่ทิพย์แ…
การศึกษาเกี่ยวกับบาลไวยากรณ์ นามกิริยา และกริยากิริยา
70
การศึกษาเกี่ยวกับบาลไวยากรณ์ นามกิริยา และกริยากิริยา
…แปลง ยู เป็น อน วี ว่าวิ ม ว่า ปรุยเด-ติ ปรุณ. (เทน อันนา) ย่อมให้เต็ม เหตุนัน ชื่อว่า ความให้เต็ม (การบำเพ็ญ) มรรค เป็น มร ฤธฎ ในความตาย ลง ยู ปัจจัย แปลง ยู
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์บาลไวยากรณ์ในรูปแบบนามกิริยาและกริยากิริยา โดยมุ่งเน้นที่กฎรูปและกฎสุภสนะที่เกี่ยวข้อง ชูความเข้าใจในกระบวนการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นภายในภาษา โดยเฉพาะการแปลงรูปและความสัมพันธ์ขอ