หน้าหนังสือทั้งหมด

ธรรมะเพื่อประชา
524
ธรรมะเพื่อประชา
…ไร พระบรมศาสดาได้ทรงวิสัชนาปัญหา เป็นการแสดง ธรรมให้กับภิกษุสงฆ์ และเหล่าทวยเทพทั้งหมดได้ฟัง ซึ่งมี ความละเอียดสุขุมลุ่มลึกไปตามลำดับ ในขณะที่พระองค์กำลัง แสดงธรรมนั้น เทพนารีท่านนี้ ได้เป็นเทวดาในราวป่าใหญ…
ในขณะที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงธรรมเพื่อสอนเหล่าภิกษุและเทพ ด้านในจักรวาลชั้นบน เทวดาและเทพนารีตนหนึ่งคอยฟังอยู่ด้วยความตั้งใจ แม้จะต้องถอยร่นลงไปในทะเลลึก พระบรมศาสดาได้ตอบคำถามของมุนีผู้ประเสริฐเกี่ยวกับ
ความเข้าใจเกี่ยวกับมิทธะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
90
ความเข้าใจเกี่ยวกับมิทธะในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
…ะกาศการละฉันทราคะ ซึ่งมีรูปนั้นเป็น อารมณ์ ฯ สมจริงดังพระพุทธพจน์ที่ตรัส ไว้ในพระบาลีนั้นมีอาทิว่า "ความละเสียซึ่ง ฉันทราคะอันใด" ฯ ถ้าผู้ที่ว่ามิทธะเป็นรูป พึงกล่าวว่า ในมิทธะที่เป็นรูปและมิใช่รูป มิทธะที่…
ในหน้าที่ 90 ของอภิธัมมัตถสังคหบาลีและอภิธัมมัตถวิภาวินีฎีกา มีข้อถกเถียงเกี่ยวกับมิทธะว่ามิทธะเป็นรูปหรือไม่ แสดงให้เห็นว่าพระพุทธเจ้าตรัสมิทธะในหมวดอกุศลธรรมที่ควรละ มิทธะนี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่มนิวรณ์
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
38
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
… "คำว่า ถึงพร้อมด้วยอาจาระและโคจร" นิเทศว่า อาจาระก็มี อนาจาระก็มี ใน ๒ อย่างนั้น อนาจาระเป็น ไฉน ? ความละเมิดทางกาย ความละเมิดทางวาจา ความละเมิดทั้ง ทางกายทั้งทางวาจา นี้ท่านเรียกว่าอนาจาระ ความเป็นผู้ทุศี…
บทความนี้กล่าวถึงการอธิบายความหมายของคำว่าอาจาระและอนาจาระในสังคมที่เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา โดยให้ความสำคัญกับการไม่ละเมิดทางกายและวาจา และการรักษาศีล โดยการทำตัวต่ำและพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม การอธิบา
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
67
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
…คำว่า ยาวเทว นีอีก ก็เพื่อแสดงการกำหนดเขตแดนแห่งประโยชน์ที่แน่ แท้จริงการปกปิด ประโยชน์ อวัยวะที่ยังความละอายให้กำเริบ เป็นประโยชน์ประจำ นอกนี้ย่อมมีในกาลลางครั้งลางคราว คำว่า หิริโกปิน ในบท หิริโกปินปฏิจฉา…
…้อหาในบทนี้เกี่ยวข้องกับการสัมผัสของสัตว์ที่เสือกคลานไป และความสำคัญของการปกปิดอวัยวะที่อาจทำให้เกิดความละอาย การเสพจีวรเพื่อบำบัดสัมผัสต่างๆ และความหมายของคำว่า บิณฑบาต ที่เกี่ยวกับการได้รับอาหารจากการภิกข…
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
74
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑
ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - - หน้าที่ 71 ความละอายให้กำเริบ เป็นประโยชน์ประจำ ประโยชน์นอกนี้ย่อมมีใน กาลลางครั้งลางคราว" ฉะนั้น อีกนัยหนึ่ง ฤดูมีปร…
ในบทนี้ได้กล่าวถึงความสำคัญของการพิจารณาเสนาสนะเพื่อคุ้มครองภิกษุจากอันตราย ทั้งที่เป็นอันตรายเปิดเผยจากสัตว์ร้ายและอันตรายปกปิดจากกิเลส เช่น ราคะและโทสะ โดยเมื่อได้มีที่คุ้มตัว ก็จะช่วยบรรเทาความเสี่
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - สรรพกิเลส และปหานะ
108
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๑ - สรรพกิเลส และปหานะ
…้องละกิเลสที่มรรคต้น ๆ ละไปแล้วซ้ำอีก ๒. ขุ. ป. ๒๑/๖๗. ๓. มหาฎีกาแก้ไว้ว่า "ปชหน อนุปปาทนิโรโธ ปหาน ความละไป คือ ความดับไปไม่เกิดขึ้นอีก ชื่อว่า ปหานะ" อธิบายว่า ธรรมคือความไม่เกิดขึ้นอีกแห่งโทษนั้น ๆ อย่าง…
ในบทความนี้วิเคราะห์และอธิบายเกี่ยวกับศีลและปหานะ วิสุทธิมรรคแสดงให้เห็นว่าศีลและการละกิเลสมีบทบาทสำคัญในการนำจิตไปสู่ความสงบและการเข้าถึงนิพพาน การละกิเลสตามที่ได้เรียนรู้จากทำปหานะจะช่วยให้เกิดความไ
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 132
134
วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที 132
…แห่งสังกิเลสเป็นอัน ประกาศด้วยปาฐะที่ ๑ การละตัวสังกิเลสประกาศด้วยปาฐะที่ ๒ การ สละเหตุแห่งโลลภาพ ( ความละโมบ ) ประกาศด้วยปาฐะที่ ๑ การสละ เหตุแห่งพาลภาพ ( ความโง่เขลา ) ประกาศด้วยปาฐะที่ ๒ และ ปโยคสุทธิ (ค…
บทความนี้ศึกษาถึงการละวัตถุแห่งสังกิเลสซึ่งประกอบด้วยการสละความละโมบและความโง่เขลาในสองปาฐะ มีการอภิปรายเกี่ยวกับกามฉันท์ที่มีหลายประเภทและบทบาทของมันในอกุศลธรรม โดย…
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
71
อธิบายบาลีไวยากรณ์: นามและอัพยยศัพท์
…รุษอาชาไนยหาได้ยาก บุรุษ ผู้สดับแล้วน้อยนี้ ย่อมแก่ เหมือนโคถึก. บุรุษผู้เกียดกันอกุศลวิตกเสีย ด้วย ความละอาย น้อยคนจะมีในโลก อุทาหรณ์ทั้ง ๔ ข้อนี้ ผู้ศึกษาคงจะเห็นได้แล้วว่ามีคำ ปุริโส หรือ บุรุษ เป็นตัวปร…
การศึกษาเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ที่เน้นถึงการใช้คำว่า 'บุรุษ' เป็นประธานในการกล่าวอ้างในสำนวนภาษาบาลี มุ่งเป้าหมายการสอนหรือเตือนผู้อื่น โดยมีตัวอย่างพระพุทธภาษิต 4 ข้อที่แสดงการใช้เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกั
การเกิดและดับแห่งทุกข์
242
การเกิดและดับแห่งทุกข์
…วาทา (ความเจริญมัรกรรม) ย่อมมืออย่างนี้ ผลสัจฉิทธิจิยา (ความทำผลให้แจ้ง) ย่อมมืออย่างนี้ ก็เลยสปาน (ความละกิเลสได้) ย่อมมืออย่างนี้ ธรรมาภิสิย (ความตรัสรู้ธรรม) ย่อมมืออย่างนี้ (ไม่ใช่ ไม่มั้ง)" * ขุ.ป. ๑๓/…
บทความนี้สำรวจแนวคิดการเกิดและดับของทุกข์ในพระพุทธศาสนา ผ่านการอธิบายถึงอุปปาทะเป็นเหตุในการเกิดกลิสสาต่างๆ โดยกล่าวถึงความสำคัญของการเห็นอาทีนในอุปปาทะและอานุหนอ จิตจะต้องแลองไปในอธูปาทะเพื่อที่จะเข้
วิชาณิษฐ์คัลวาณาย - ปรมาจารย์สาย
310
วิชาณิษฐ์คัลวาณาย - ปรมาจารย์สาย
ประโยค-ปรมาจารย์สาย นาม วิชาณิษฐ์คัลวาณาย มหาวิทยาลัยมหิดล (ปริญญา ภาโค) - หน้าที่ 310 วิชาณิษฐ์คัลวาณาย มุมโตติ ปาฎารมณ์มโณ ฯ ปกิรมนาเลติ โลหิติ ปกิรมนา-กาล โลหิตติ ลพฤติติ โชนา ฯ ตนฺู ตปิวา ฯ เสสุ
…ามาจากปรมาจารย์ผู้มีความรู้ลึกซึ้ง บทเรียนและแนวคิดที่เชื่อมโยงกันประกอบด้วยการวิเคราะห์สภาวะต่าง ๆ ความละเอียดในการเรียนรู้ และการปฏิบัติที่ใช้อยู่ในทางทฤษฎีและภาคปฏิบัติอย่างเข้าใจยิ่งขึ้น โดยมีการลงลึกถึ…
พระบาลีและธรรมในปฐมมิติฉาสากาน
39
พระบาลีและธรรมในปฐมมิติฉาสากาน
…สิตฉากา ท่านกล่าวไว้โดยเฉพาะในพระสูตรปัญจฉา อธิปญญาฉากา ท่านกล่าวไว้โดยเฉพาะในพระอัฐิธรรมมฉาก, องค์ ความละวิปิกิสส ท่านกล่าวไว้ในวินยปัญญ ฉาก เพราะสิเป็นข้าศึกต่อความละเมิดกลิส ทั้งหลาย, ความละปริญญาฉากิสส …
เนื้อหานี้สำรวจการกล่าวถึงนามรูปและปัญญาในพระบาลีที่มีความสัมพันธ์ต่อกัน โดยเฉพาะในปฐมมิติฉาสากาน แสดงให้เห็นความสำคัญของการกำหนดนามและรูปในบริบทของธรรม ทั้งยังอ้างอิงถึงพระผู้มีพระภาคและการศึกษาของพร
ปฏิทินสมณาปฏิทินสากล
44
ปฏิทินสมณาปฏิทินสากล
…ะผู้มีพระภาคเจ้าตำ นินทพระองค์] พิงทราบวินิจฉัยในคำว่า "อตุมมิ นิเทนนิ อตุมมิ ปกเจน" นี้ ต่อไปนี้:- ความละเมิดคอาจของพระสุทินนั่น พิงทราบว่าท่าน กล่าวว่าเป็นนิทานและเป็นปฐม เพราะเป็นเหตุแห่งกรรมอัตติสกิลา จ…
เนื้อหานี้กล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าและการตีความเกี่ยวกับพระสุทิน โดยเน้นถึงความสำคัญของคำว่า 'อตุมมิ นิเทนนิ อตุมมิ ปกเจน' ซึ่งแสดงให้เห็นถึงกรรมและผลของมัน การสนทนานี้ให้ความรู้ถึงคุณและโทษของบุคคลต
การศึกษาภูมิปัญญาในพระธรรม
363
การศึกษาภูมิปัญญาในพระธรรม
…ต้น มีวิจารณ์อย่างนี้:- ภิกษ์ผู้ กระทำวัตถุบนัตถุ หรือกนดนบน่อน ด้วยอาณาแห่งความโลก ชื่อว่า ย่อมถึงความละเอียดยิ่งเพราะชอบกัน. เมื่ออารมณ์ผู้อื่นด้วยอาราม แห่งโทษว่า "ภูมินี้ไม่รู้เม็บเลย ไม่รู้เนีย" ชื่อน…
ในข้อความนี้ได้อธิบายถึงการปฏิบัติและการเข้าใจในวัตถุของภิกษุ โดยการนำเสนอวิธีการที่ช่วยให้เข้าใจความเป็นจริงของสิ่งต่างๆ และการหลีกเลี่ยงการที่เกิดจากอารมณ์ที่ไม่ถูกต้อง อาทิ การมองของผู้อื่นในลักษณะ
คติสมบัติสำคัญจากพระวินัยมหาวรรค
131
คติสมบัติสำคัญจากพระวินัยมหาวรรค
… หลายขว่า ยาวตก ว ปน อุสาหติ มีความว่า ย่อม อาจจะชะตาตื่นพร้าสอนสามเณรมีประมาณเท่าใด ในสิกขาบท ๑๐ ความละเมิด ๕ สิกขาบทเบื้องต้น เป็นวัตถุแห่งนาสน, ความ ละเมิด ๕ สิกขาบทเบื้องปลาย เป็นวัตถุแห่งทุตตรรรม. …
เนื้อหาในพระวินัยมหาวรรคตอนที่ ๑ กล่าวถึงการบวชของเด็กที่มีหลายคน โดยมีการวิเคราะห์ถึงความจำเป็นในการตรวจสอบและเลือกบุคคลที่จะบวช โดยมีการอ้างถึงบทเรียนจากธรรมะที่ควรพิจารณาก่อนทำการบวช และการปฏิบัติต
ปัญญสมิตปลาถากี และการวินิจฉัย
6
ปัญญสมิตปลาถากี และการวินิจฉัย
…ว่า โย ปน ภูมิ เป็นอาทิ เป็นวินัย. บทกถนะ เรียกว่า วิภัตติ คำว่า วิภัตติ นั้น เป็นชื่อแห่ง วิลังก์. ความละเมิด ชื่อว่า ความไม่สงวร. ความไม่ละเมิด ชื่อว่า สังวร. ข้อว่า เยส วุตตติ มีความว่า วิินิปฏิกูลและอรร…
บทความนี้พูดถึงการวิเคราะห์คำในปัญญสูตรที่เสนอความหมายเกี่ยวกับปัญญาและการรักษาวินัยในพระพุทธศาสนา เช่น คตเมน สมเมน และความสำคัญของปฐมปาราชิก และอำนาจในการรักษาศีล โดยกล่าวถึงพระมหากระหลำที่เกี่ยวข้อง
วิเคราะห์ปัญญาและความละเมิดในอรรถกถาพระวินัย
134
วิเคราะห์ปัญญาและความละเมิดในอรรถกถาพระวินัย
… [วิเคราะห์มันสัญลักษณ์] เนื้อความแห่งคาถาที่ ๕ พึงทราบดังนี้ :- บทความว่า ปลตติ กุลส ธมม มีความว่า ความละเมิด นั้น ยังกุลอิทธิกล่าวคือกุกุลธรรม ของบุคคลผู้แก่สังวรต้องให้ตกไป เพราะเหตุนี้ ความละเมิดนั้น ชื…
ในหน้า 848 ของอรรถกถาพระวินัย มีการอธิบายถึงความหมายของความละเมิด และโทษที่เกี่ยวข้อง โดยยกตัวอย่างอ้างอิงจากคาถาต่างๆ ซึ่งเน้นถึงความสำคัญของการระมัดระวังในเรื่…
การตีความแนวทางการพัฒนาจิตในพระพุทธศาสนา
84
การตีความแนวทางการพัฒนาจิตในพระพุทธศาสนา
…แม้วาจากรงกลัวตบป บันทิตพิราบว่า พระอรรถกาถายังกว่าสลลซพท์ อนพระผู้มีพระภาครัส แล้วในบทว่า สุขู นี้ ความละอายนี้ ของคนที่ประกอบด้วยความรังเกียจบาป จะเป็นการไม่กลัวบาป หากมิ (คือเป็นการกลัวบาป (โอฑุตปุป) ไปใ…
เอกสารนี้พูดถึงการตีความและการแปลข้อความในหนังสือเกี่ยวกับการพัฒนาจิตตามพระพุทธศาสนา โดยเน้นที่ความสำคัญของเมตตา ซึ่งเป็นปัจจัยในการบรรลุนิพพานและการลดทิฐิและความโกรธ พระอรรถกาจารย์ได้อธิบายถึงการวางต
มังคลัตถาและเมตตาจิตติ
85
มังคลัตถาและเมตตาจิตติ
…นจากปาณิบาต ย่อมสำเร็จได้ ด้วยธรรมเหล่าใด พระอธิษฐานอธิบายความเป็นผู้ประกอบตัวด้วยธรรมเหล่านั้น คือ ความละอาย เมตตาและกรุณา กับด้วยธรรมเป็นไปในเบื้องหลัง. พระอาจารย์กล่าวชูจามในข้อว่า ว่า พระผู้มีพระภาคตรัส…
บทนี้กล่าวถึงความสำคัญของเมตตาจิตติและการเว้นจากการทำร้ายสัตว์อย่างไร พระผู้มีพระภาคตรัสเกี่ยวกับความจริงในการมีจิตใจที่เมตตาและการประพฤติซึ่งถือว่าเป็นอันดีในด้านทำดีเพื่อตนและผู้อื่น พระองค์ชี้ให้เห
อรรถกถาเพลงบักและการฟ้อน
134
อรรถกถาเพลงบักและการฟ้อน
…ปัญญูนิมิ ทั้งหลายเลย" อรรถกถาจากทุบทว่า ว่า "ก็เมื่อขอคลาศเข้าไปโดยความประสงค์ จะคบแล้วอู่วุ่นแหละ ความละเมิดดังนี้ได้ในสบายนี้ แต่เมื่อ ดูการฟ้อนเป็นต้น ซึ่งมาในโอกาสที่ตน ยืน นั่ง และนอนดี กำลัง เดินไปเห…
เนื้อหาเกี่ยวกับการฟ้อนและฟังเพลงบัก โดยยืนยันว่าการฟ้อนอาจมีผลต่อความคิดและอารมณ์ของบุคคล และไม่ควรละเมิดความรู้สึกในบางโอกาส เพลงบักจัดเป็นเพลงที่ควรฟังภายใต้เงื่อนไขที่เหมาะสม เพื่อหลีกเลี่ยงความน่
คุณสมบัติของบัณฑิตในพระพุทธศาสนา
41
คุณสมบัติของบัณฑิตในพระพุทธศาสนา
ประโยคที่ "บุคคลผู้เป็นบัณฑิตถึงพร้อมด้วยศีล ละเอียด มีปฏิภาณ (ไหวพริบ) ประพบกิริยาอ่อนตน และ ไม่กระด้างเช่นนั้น ย่อมได้สมด." [ แก้อรรถ ] อรรถกถาสิไลลักสูตรนั้นว่า "บรรดาบทเหล่านั้น บอกว่า ปุณฺณิโต คว
บทความนี้สรุปคุณลักษณะของบัณฑิตในทางพระพุทธศาสนา ว่าบัณฑิตนั้นต้องมีศีลและคุณสมบัติอื่นๆ เช่น ความละเอียด, ไหวพริบ และความอ่อนโยนในการสื่อสาร โดยเน้นความสำคัญของการมีวาจาที่สุภาพและนอบน้อม ตลอดจนการไม…