หน้าหนังสือทั้งหมด

ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
199
ความเพียรในชีวิตทางธรรมและการทำสมาธิ
…คือ 7.1 กายานุปัสสนา พิจารณากาย 7.2 เวทนานุปัสสนา พิจารณาเวทนา คือ สุข ทุกข์ และไม่สุข ไม่ทุกข์ 7.3 จิตตานุปัสสนา พิจารณาจิตว่ามีราคะ โทสะ โมหะหรือไม่มี จิตเป็น อย่างไร พิจารณาตามรู้ 7.4 ธัมมานุปัสสนา พิ…
…ความนี้พูดถึงความเพียร 4 ประการที่สำคัญในการปฏิบัติธรรม เช่น สัมมาสติ ซึ่งรวมถึงการพิจารณากาย เวทนา จิต และธรรม เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิต และช่วยสกัดกั้นกิเลส นอกจากนี้ยังอธิบายถึงการทำสมาธิทั้ง 3 ระดับ ได้แ…
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
212
องค์แห่งปฏิจจสมุปบาท
…ภาวะที่ปรุงแต่งกาย) แสดงออกทางวาจา เรียกว่า วจีสังขาร (สภาวะที่ ปรุงแต่งวาจา) แสดงออกทางใจ เรียกว่า จิตตสังขาร (สภาวะที่ปรุงแต่งใจ) ความคิดที่ปรุงแต่งเกิดขึ้นนี้อาจจะมีทั้งที่เป็นส่วนดี เป็นบุญ เรียกว่า …
…ณ (การรู้แจ้งอารมณ์ต่าง ๆ) ซึ่งมีการจำแนกไว้เพื่อให้ง่ายต่อการศึกษา นอกจากนี้ยังมีการสาธยายเกี่ยวกับจิตตสังขารและประเภทของวิญญาณ เช่น จักขุวิญญาณและมโนวิญญาณ การศึกษาองค์ประกอบนี้มีความสำคัญต่อการเข้าใจห…
อวิชชาและการทำดี-ชั่วในพระพุทธศาสนา
220
อวิชชาและการทำดี-ชั่วในพระพุทธศาสนา
…าณ เมื่อมีสังขารหรือเจตนาทางกาย ทางวาจา ทางใจ (ความคิด) เกิดขึ้นตามที่ได้เคยสั่งสมไว้ ในกระบวนการทางจิตจักมีวิญญาณมารับรู้สังขาร หรือเจตนานั้น วิญญาณจึงทำหน้าที่คล้าย ๆ ระบบประสาทเป็นตัวเชื่อมต่อเพื่อแลก…
…ะพวกเขาได้ละบุญและบาปแล้ว จึงคือ ผู้รู้และเข้าใจในวัฏสงสาร ดังนั้น สังขารหรือเจตนาทางกาย ทางวาจา ทางจิตจึงเป็นปัจจัยนำมาซึ่งวิญญาณที่รับรู้และประสบการณ์ต่างๆ ในชีวิต
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
221
สังขารและปฏิสนธิวิญญาณ
… คือ บุญหรือบาปที่เป็นชนกนั้นก็จะมา ปรากฏเป็นอารมณ์ โดยเป็นกรรมนิมิตหรือคตินิมิต ปรากฏในมโนทวาร จุติจิต คือ จิตที่ทำหน้าที่ เคลื่อนจากภพก็จะเกิดขึ้น พอจุติจิตดับ ปฏิสนธิจิตจะถูกกรรมผลักดันให้เกิดขึ้นในภพ…
…์ได้ชี้ให้เห็นว่าบุญและบาปที่เราทำจะปรากฏเป็นอารมณ์เมื่อใกล้ถึงช่วงเวลาตาย สังขารจะเป็นตัวผลักดันให้จิตเคลื่อนที่เข้าสู่ภพใหม่ผ่านกระบวนการของจุติจิตและปฏิสนธิจิต การศึกษาดังกล่าวเน้นที่การรับรู้ที่เกิดจ…
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
222
นามรูป สฬายตนะ และเวทนาที่เป็นปัจจัยในการกำเนิดทุกข์
…ๆ ตามมาเป็นธรรมชาติ ผัสสะเป็นปัจจัยจึงมีเวทนา 7.เวทนาเป็นปัจจัย จึงมีตัณหา เมื่อเกิดเวทนาขึ้นมาแล้ว จิตย่อมบังเกิดความรู้สึก ภายในที่เป็นตัณหา คือ ความทะยานอยาก อันจำแนกให้เห็นได้ชัดๆ ง่ายๆ เป็นความอยากไ…
…เวทนา เป็นกระบวนการที่ล้วนเป็นธรรมชาติ ผู้เขียนตั้งคำถามเกี่ยวกับความจริงของความรู้สึกที่ต่อเนื่องในจิต ซึ่งส่งผลให้เกิดทุกข์หรือความไม่พอใจในท้ายที่สุด
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
236
วิปัสสนาภูมิในภาคปฏิบัติ
…องเป็นอย่างนี้ ผิด อย่างนี้ไปไม่ได้ ผิดอย่างนี้ไปก็เลอะเหลว ต้องถูกแนวนี้” สมถะหมายเอาตั้งแต่ใจหยุด จิตปราศจากนิวรณ์ จนถึงกายอรูปพรหม ส่วนวิปัสสนาหมายเอา ตั้งแต่เข้าถึงธรรมกายโคตรภู จนถึงธรรมกายพระอรหัตล…
…องใช้ภาวนามยปัญญา หลวงปู่วัดปากน้ำให้ความสำคัญกับสมถะและวิปัสสนา โดยสมถะเป็นวิชชาเบื้องต้นที่ช่วยให้จิตสงบระงับ ขณะที่วิปัสสนาเป็นขั้นสูงที่เห็นแจ้งในธรรม การศึกษาต้องเดินแนวนี้อย่างถูกต้องเพื่อการเข้าถึ…
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
240
ธรรมชาติและจิต: ความเชื่อมโยงแห่งขันธ์ 5
…้งข่ายนั้น ธรรมชาติที่น้อมไปหาอารมณ์และทำหน้าที่พร้อมกันหมดทั้ง 4 นี้เองที่มีชื่อว่า ใจ ดวงคิด หรือ จิตนั้น ลอยอยู่ในเบาะน้ำเลี้ยงของหัวใจอันใสบริสุทธิ์ มีประมาณเท่าหนึ่ง ซองมือของผู้เป็นเจ้าของ และจิตนี…
เนื้อหาพูดถึงธรรมชาติทั้ง 4 ที่สัมพันธ์กันเหมือนข่ายใยแมงมุม โดยเฉพาะการทำหน้าที่ของจิตซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของขันธ์ 5 ที่แสดงถึงอารมณ์ที่ส่งผลต่อจิตใจ การเปลี่ยนแปลงของจิตตามอารมณ์ต่างๆ เช่น…
อายตนะ 12: การติดต่อของจิตและอารมณ์
241
อายตนะ 12: การติดต่อของจิตและอารมณ์
11.2 อายตนะ 12 อายตนะ 12 หมายถึง แดนติดต่อให้จิตหรือวิญญาณกับอารมณ์คือสิ่งเร้าได้ติดต่อกัน แล้วสำเร็จ เป็นการเห็น การได้ยิน การได้กลิ่น การลิ้มรส กา…
…ภายนอก 6 ประเภท ได้แก่ รูป, เสียง, กลิ่น, รส, สัมผัส, ธรรมารมณ์ อายตนะภายในคือช่องรับรู้ที่เชื่อมต่อจิตกับอารมณ์ ส่วนอายตนะภายนอกคือสิ่งเร้าที่กระตุ้นการรับรู้โดยตรง การทำงานร่วมกันของอายตนะทั้งสองทำให้เ…
อริยสัจ 4
250
อริยสัจ 4
…ข์นั้นยังมีหุ้มซ้อนกันอยู่เป็นชั้นๆ อีก 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด รู้ และ ขยายส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต และวิญญาณของกายมนุษย์ ของทิพย์ ของรูปพรหม และของอรูปพรหมทั้งหยาบและละเอียดซึ่งเป็นกายโลกียะทั้งหมด …
…ารปฏิบัติตามมรรคที่ถูกต้อง โดยอริยสัจนี้ถูกสอนไว้ในหลักธรรมของพระพุทธองค์เพื่อเข้าใจและแก้ไขปัญหาทางจิตใจและความทุกข์ในชีวิตตามแนววิชชาธรรมกาย
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
251
การเกิดและความแก่ของมนุษย์
… สัญญา สังขาร และ วิญญาณ ต่างก็มี เห็น จำ คิด และรู้ ซ้อนประจำอยู่ แล้วขยายส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต และวิญญาณ เจริญเติบโตขึ้นมาเป็นกายเนื้อ และใจนั่นเอง ขันธ์ทั้ง 5 นั้น เป็นประดุจดังว่าบ้านเรือนที่อ…
บทความนี้อธิบายถึงกระบวนการเกิดและความแก่ของมนุษย์ โดยใช้แนวคิดของดวงธรรมและขันธ์ทั้ง 5 ที่แสดงให้เห็นความทุกข์จากการถือมั่นในกายและใจ การเกิด ความแก่ และความเจ็บไข้ที่มนุษย์ต้องเผชิญนั้นสัมพันธ์กับดว
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
252
อุปาทานในขันธ์ 5 และความทุกข์
… ในดวงสมุทัยนี้ยังมีหุ้มซ้อนกันอยู่ 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งขยาย ส่วนหยาบออกมาเป็น กาย ใจ จิต และวิญญาณของกายทิพย์หยาบ ทิพย์ ละเอียด รูปพรหมหยาบ รูปพรหมละเอียด และอรูปพรหมหยาบ อรูปพรหมละเอียด ซ…
บทความนี้กล่าวถึงอุปาทานในขันธ์ 5 ที่เป็นสาเหตุของทุกข์ โดยอธิบายว่าความยึดถือขันธ์ 5 ส่งผลให้เกิดทุกข์ ต้องการรอยัลเพื่อเข้าใจเกี่ยวกับทุกข์และสมุทัย ตลอดจนสาเหตุของทุกข์ที่ซ่อนไว้ในใจกลางของขันธ์ 5
ความเข้าใจเกี่ยวกับกายทิพย์และสมุทัยอริยสัจ
253
ความเข้าใจเกี่ยวกับกายทิพย์และสมุทัยอริยสัจ
…นผ่าศูนย์กลาง 5 วา มีหุ้มซ้อนกันอยู่ 4 ชั้น คือ เห็น จำ คิด และรู้ ซึ่งขยาย ส่วนหยาบออกมาเป็นกาย ใจ จิต และวิญญาณ (คือญาณ) ของกายธรรม ขณะเมื่อมีนิโรธแล้ว สมุทัยย่อมหมดไป เหมือนรัศมีของพระอาทิตย์ที่ขจัดคว…
…ำไปสู่การดับทุกข์ ในที่สุดก็เสนอให้ผู้ศึกษามองเห็นความจริงเกี่ยวกับธรรมชาติของทุกข์และการเกิดขึ้นของจิตใจ การบรรลุญาณของพระธรรมกาย และความสำคัญของการภาวนาเพื่อการหลุดพ้น.
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
263
ข้ามภพข้ามชาติปัจจุบันสู่อนาคต
…ิเลส ภพ คือ กรรม ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส คือ วิบาก 2.) ปฏิจจสมุปบาทแบบทุกขณะจิต ในวงจรปฏิจจสมุปบาทแบบทุกขณะจิต ชาติและชรามรณะไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่ หมายถึง การเกิดดับของจิตในทุกขณะ …
เนื้อหาเกี่ยวกับการสัมพันธ์ระหว่างตัณหา อุปาทาน และกรรมในการเกิดดับของจิตที่เกิดอย่างรวดเร็วในทุกขณะ โดยคำว่า ชาติ ชรา มรณะ ไม่ใช่ภพชาติใหม่ แต่หมายถึงกระบวนการเกิดดับของจิต
แรงบันดาลใจในการดูแลจิตใจ
24
แรงบันดาลใจในการดูแลจิตใจ
…4 แรงบันดาลใจ บ้างก็เฝ้าทะนุถนอมบำรุงรักษา แต่ เพียงร่างกาย โดยหารู้ไม่ว่า ตราบใดที่ยังไม่ดูแลรักษา จิตใจ ย่อมเปรียบได้กับเศรษฐีผู้มองข้ามภรรยา คนที่ควรจะรักมากที่สุดไป แต่สำหรับผู้ที่หมั่น ดูแลรักษาจิตใ…
ในชีวิตนี้การดูแลรักษาจิตใจมีความสำคัญไม่แพ้การดูแลร่างกาย เหมือนเศรษฐีที่มองข้ามความรักที่แท้จริง การใส่ใจในจิตใจเป็นการเลือ…
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
46
แรงบันดาลใจจากพระมหาสิวะ
…ัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ให้สมดุลย์กัน จึง จะทำให้เธอบรรลุธรรมได้ ความอยากที่มาก เกินนั้นจะทำให้ จิตเจือไปด้วยโลภะ ย่อมไม่ สามารถบรรลุธรรมได้เลย”
ในเรื่องนี้ มีหญิงสาวที่เป็นเทพธิดาในป่าที่มาร้องไห้อยากบรรลุธรรม พระมหาสิวะได้สอนเธอว่า การร้องไห้ไม่สามารถทำให้บรรลุธรรมได้ แต่ต้องมีการปรับสมดุลของศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ และปัญญาให้เหมาะสมด้วย ควา
แรงบันดาลใจในการบรรลุธรรม
48
แรงบันดาลใจในการบรรลุธรรม
…ียใจ สภาพใจไม่เป็นกลาง ทำให้ไม่อาจบรรลุธรรมอันใดได้ พระเถระจึงได้สติ ประคองความเพียร ด้วยอารมณ์สบาย จิตท่านก็ตั้งมั่นในอารมณ์ที่ เป็นกุศล เพียงอารมณ์เดียว เกิดปัญญา รู้แจ้ง เห็นแจ้ง บรรลุเป็นพระอรหันต์ ณ…
…ระหว่างพระมหาสิวะและเทพธิดาน้ำใจงาม ซึ่งมีความสำคัญในการเตือนสติพระเถระให้ตระหนักถึงความไม่มั่นคงของจิต เมื่อท่านมุ่งมั่นมากเกินไปและรู้สึกผิดหวังก็ทำให้จิตไม่เป็นกลาง การกลับสู่ความสงบและตั้งมั่นในอารมณ…
ธรรมะเพื่อประชา - แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
27
ธรรมะเพื่อประชา - แนวคิดการบำเพ็ญบารมี
…นี้ได้ แสดงว่าบุญบารมีในตัวท่านต้องมากเป็น พิเศษ เพราะท่านมองเห็นว่า ทุกสิ่งเป็นไปได้ถ้าทุ่มเทชีวิต จิตใจกันจริงๆ และทำกันไปเป็นทีม ต้องสำเร็จอย่างแน่นอน เพราะฉะนั้น พวกเราทั้งหลายในฐานะที่เป็นศิษยานุศิษ…
…เหลือสรรพสัตว์อย่างต่อเนื่องและต้องการให้ทุกคนเป็นนักสร้างบารมีเพื่อความหลุดพ้นจากทุกข์ โดยเน้นให้มีจิตใจที่ใหญ่โตและตั้งใจทำงานร่วมกันเพื่อบรรลุเป้าหมาย.
ธรรมะเพื่อประช: การบำเพ็ญบารมี
46
ธรรมะเพื่อประช: การบำเพ็ญบารมี
ธรรมะเพื่อประช แนวคิด การบำเพ็ญบารมี(๕) ๔๕ จิตใจที่ใสสะอาดบริสุทธิ์ ประกอบด้วยความรัก และ ความเมตตา เป็นทางมาแห่งสันติภาพอันไพบูลย์ เป็นคุณธรรม พื…
บทความนี้เน้นถึงแนวคิดในการบำเพ็ญบารมีและการพัฒนาจิตใจที่ใสสะอาด ซึ่งเชื่อมโยงกับความรักและความเมตตา การสร้างสันติภาพในโลกขึ้นอยู่กับความปรองดองและการแบ…
ธรรมะเพื่อประช: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๒
180
ธรรมะเพื่อประช: เวสสันดรชาดก ตอนที่ ๑ ๒
…์เห็นปานนี้ พระมารดาพระบิดาเมื่อไม่ทอดพระเนตรเห็นกัณหาชินากุมารี ก็จะเป็นผู้กำพร้าทรงกันแสงตลอดเวลา จิตใจจักเหี่ยวแห้ง ภายในราตรีเดียว เหมือนแม่น้ำที่เหือดแห้งไปฉะนั้น” ขณะที่พระชาลีราชกุมารทรงคร่ำครวญอย…
…ก การที่ผู้เป็นแม่ไม่สามารถมองดูลูกจะก่อให้เกิดความร้อนรนใจอย่างรุนแรง และแสดงให้เห็นถึงความกดดันทางจิตใจที่ทุกข์ทรมานมากมายให้กับทั้งพระชาลีและพระมารดา
ธรรมะเพื่อประช
182
ธรรมะเพื่อประช
…ก” พระเวสสันดรได้สดับเช่นนั้นแล้ว ความสงสารในพระ กุมารกุมารี พร้อมกับความโกรธเป็นกำลังก็บังเกิดขึ้น จิตใจ ทรงเร่าร้อน กระทั่งมานทวารก็ไม่พอจะระบายพระอัสสาสะ ปัสสาสะ ทรงปล่อยให้ลมที่ร้อนออกทางพระโอษฐ์ พระ…
…ธิดา เมื่อกัณหาชาลีถูกทรมานโดยชูชก พระองค์มีความสงสารและโกรธ แต่ทรงสามารถบรรเทาความโศกลงได้ด้วยการมีจิตใจเป็นกลาง ไม่ยึดติดกับความเสน่หาในบุตรธิดา โดยทรงส่งเสริมการทำสมาธิเพื่อให้จิตใจสงบ.