จิต : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 98 / 374

…. มีหิริโอตัปปะ 5. มีความเลื่อมใส 6. เป็นที่นับถือของคนทั่วไป 7. อยู่เป็นสุข 8. มีกิริยาอ่อนน้อม 9. จิตหยั่งในพระนิพพานคุณ สามารถทำความปรารถนาให้สำเร็จ หากไม่ได้บรรลุ มรรคผลในชาตินี้ก็จะไปสู่สุคติ ขอให้น…

เนื้อหานี้เน้นถึงการภาวนาและการเข้าถึงพระนิพพาน ซึ่งอาจจะไม่ผ่านคำบริกรรมใด ๆ เมื่อใจสงบที่ศูนย์กลางกาย นอกจากนี้ยังอธิบายอานิสงส์จากการอุปสมานุสติ เช่น ความสุขขณะหลับและตื่น, ความสงบ, ความเลื่อมใส เป

แรงบันดาลใจ 43 จิตใจของเขาได้ซึมซับความดี มีความใฝ่ดีอยู่ เสมอ ใจของเขาจึงสะอาดสดใส และส่งผลให้ รูปร่างหน้าตาพลอยงดงาม…

นิทานนี้แสดงให้เห็นว่าจิตใจที่ดีสามารถส่งผลต่อรูปลักษณ์ภายนอกได้อย่างไร นักวิทยาศาสตร์ยืนยันว่าจิตใจมีอิทธิพลต่อร่างกาย ดังนั…

…ทูตสวรรค์ หรือการตกแต่ง แปลงโฉมใดๆ จะเสริมสวยช่วยให้งามได้ ก็ เพียงชั่วคราวเท่านั้น ความงามที่มาจาก จิตใจที่งดงามต่างหากที่เป็นความงามอัน จีรังยั่งยืน มาทำความดี ทำจิตใจให้ดีงามกันเถิด เพราะนี่คือเคล็ดลั…

…พจะปรากฏขึ้นเหมือนลุกขึ้นยืน และไล่ติดตามนักปฏิบัติเมื่อได้เห็นเช่นนั้นแล้ว อาจทำให้สะดุ้ง หวาดกลัว จิตฟุ้งซ่านเหมือนจะเป็นบ้า ดังนั้นจึงควรตั้งสติไว้ให้ดี บรรเทาความกลัว และสอนตนว่า “ร่างกายของคนเราที่ต…

เมื่อเข้าถึงสุสาน ควรสังเกตสภาพแวดล้อมโดยรวมเพื่อเตรียมตัวสำหรับการปฏิบัติอสุภกัมมัฏฐาน เพื่อหลีกเลี่ยงความกลัวจากการเห็นเงาหรือสิ่งผิดปกติ การพิจารณาซากศพต้องมีระเบียบเพื่อไม่ให้เกิดความกลัวโดยการเลื

…รธและความขัดเคืองใจ และประโยชน์ของความอดทนว่า เมื่อ เกิดความโกรธ ความคิดประกอบด้วยเมตตาจะถูกเผาผลาญ จิตก็ไม่บริสุทธิ์ เนื้อตัวสั่นเทา ด้วยความโกรธ ขว้างปาทำลายข้าวของจนเสียหาย บางครั้งถึงกับฆ่าตัวเองและฆ…

เนื้อหาเน้นถึงโทษของความโกรธที่มีผลเสียต่อจิตใจและการกระทำ รวมถึงความสำคัญของขันติในการพัฒนาจิตใจที่ดี ผู้ปฏิบัติเจริญเมตตาต้องระลึกถึงโทษของความ…

…ถิด, จงอย่ามีความทุกข์เลย เพียรเจริญเมตตาซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะถึงขั้นอัปปนาสมาธิเช่นเดียวกัน ทำฌาน จิตนั้นให้อ่อนนุ่มนวลควรแก่งาน สามารถเข้าออกฌานได้คล่องแคล่วเชี่ยวชาญ จากนั้นจึงพยุง จิตที่มีภาวะเฉยๆ ใ…

…ุขในทุกคน ผ่านการทำฌานและการภาวนาอย่างต่อเนื่องสำหรับทุกสภาพบุคคล แม้ไม่จำเป็นต้องมีศัตรู การมีเมตตาจิตทำให้เราสามารถเข้าใจและรักผู้อื่นได้ดียิ่งขึ้น

…้ำกราย ต่อผู้นั้น คือ ไม่ถูกไฟไหม้ ไม่ถูกวางยาพิษ ศัตราอาวุธต่าง ๆ ภัยต่าง ๆ ทำอันตรายไม่ได้ 8. ตัว จิตต์ สมาธิยติ จิตของผู้นั้นย่อมเป็นสมาธิตั้งมั่นได้เร็ว คือเมื่อเจริญ กัมมัฏฐาน ใจหยุดใจนิ่งได้เร็ว ปล…

…ดีที่ไม่เป็นอันตราย การเป็นที่รักของมนุษย์และอมนุษย์ รวมถึงการได้รับการคุ้มครองจากเทวดา สรุปว่าการมีจิตใจที่สงบและมีสมาธิจะทำให้มีความสุขโดยทุกคนรอบตัวพร้อมสนับสนุนในทางที่ดี เข้าใจการเผชิญหน้ากับความตาย…

…สัมเภทอันหมายถึงการทำลายขอบเขตของเมตตาให้เป็นเมตตาที่มีอำนาจ กว้างขวางเสมอกันในบุคคลทุกจำพวก มีเมตตาจิตสม่ำเสมอทั่วไปไม่มีอุปสรรคใด ๆ มาขัดขวาง ทำให้เกิดฌานเร็วขึ้น และฌานที่เข้าถึงก็จะตั้งมั่นไม่เสื่อมค…

…รเทาความโกรธได้ด้วยวิธีอื่น การให้ปันสิ่งของถือเป็นวิธีการที่สำคัญที่จะช่วยลดความโกรธและให้เกิดเมตตาจิต ดั่งเช่นเรื่องราวของพระมหาเถระที่ได้รับบาตรใบหนึ่งจากโยมผู้หญิง การแบ่งปันสิ่งของช่วยให้เกิดความสมั…

…ัมเภทที่บรรลุถึง นิวรณ์ 5 ประการ ได้ถูกข่มไว้ได้กิเลสทั้งหลายที่อยู่ใน ฐานะเดียวกับนิวรณ์ก็สงบลงหมด จิตก็ตั้งมั่นด้วยดีในระดับของอุปจารสมาธิ สมสัมเภทจึงเป็น ปฏิภาคนิมิตของเมตตาภาวนา ด้วยประการฉะนี้ ลักษณ…

การบรรลุสีมสัมเภทในเมตตากัมมัฏฐานมีความสำคัญในการฝึกจิตให้มีความเสมอภาค โดยไม่มีการแยกแยะบุคคล การดำเนินการบนหนทางนี้ต้องทำลายขอบเขตของจิต ที่ทำให้มองเห็นค…

จิตของสัปปบุรุษย่อมเกิดความหวั่นไหว นิ่งดูอยู่ไม่ได้ ย่อมพยายามช่วยผู้ที่ได้รับความลำบาก ให้ได้รับความส…

การเจริญกรุณาคือการแผ่ความปรารถนาให้สัตว์ที่ได้รับความทุกข์ พัฒนาจิตเพื่อปล่อยความเศร้าโศก โดยมีกรุณาแท้และกรุณาเทียม การฝึกควรเริ่มจากการเข้าใจโทษของความเบียดเบียนและอ…

6. ความเสื่อมเสีย : 5. ความสมบูรณ์ : ความสงบลงแห่งโทสจิตตุปบาท ในอันที่จะทำ การเบียดเบียนสัตว์เป็นความสมบูรณ์แห่งกรุณา การเกิดขึ้นแห่งความเศร้าโศก เป็นความเ…

…ารโดยการแผ่ความสว่างออกจนครอบคลุมบุคคลทุกระดับ การสร้างสุขในการแผ่ความมุทิตาจะนำไปสู่ความเป็นหนึ่งในจิตที่ไหม้เกรียมต่อสากลและน้อมไปสู่การสร้างความสงบสุขในทุกทิศทาง เมื่อใจรวมเป็นหนึ่ง การแผ่กว้างจะนำไปส…

…1. มุทิตาแท้ คือ แม้จะมีความรื่นเริงบันเทิงใจต่อสัตว์ที่มีสุขอยู่ หรือจะได้รับสุขต่อไป ข้างหน้าก็ดี จิตใจก็มิได้มีการยึดถือหรืออยากโอ้อวดต่อผู้อื่นแต่อย่างใดมีแต่ความเบิกบานแจ่มใส เป็นมหากุศลจิต อยากได้ด…

มุทิตาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ มุทิตาแท้ ซึ่งปราศจากความยึดถือและแสดงความเบิกบานใจอย่างบริสุทธิ์ และมุทิตาเทียม ที่มีการยึดถือเกี่ยวโยงกับผลประโยชน์ส่วนบุคคล การเจริญมุทิตาภาวนาเน้นการใช้มุทิตาแท้เพื่

… และมุทิตา ว่า กัมมัฏฐานทั้งสามนั้น มีสภาพไม่ประณีต เนื่องจากในองค์ฌานยังประกอบด้วย โสมนัสเวทนาอยู่ จิตใจยังสาละวนวุ่นวายยินดีรักใคร่ในเหล่าสัตว์ ทั้งยังประพฤติเป็นไปใกล้ต่อ ความรักและความชัง จิตใจไม่ละเ…

…ากการทำความดี โดยอยู่ในกรอบของกรรมและการปล่อยให้ทุกคนดำเนินชีวิตตามกรรมของตนเอง ความสำคัญคือการทำให้จิตใจเป็นกลาง สามารถเข้าใจและปฏิบัติในอุเบกขาได้อย่างแท้จริง.

…รมี เพราะอุเบกขาภาวนา คือ วางเฉย ต่อสัตว์ ต่อบุคคล คือ ละความวุ่นวายที่เนื่องด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา จิตใจเข้าถึงความเป็นก ลางในสัตว์ทั้งหลาย แต่อุเบกขาบารมีเป็นการวางเฉยต่อคนที่ทำไม่ดีต่อเราโดยไม่ยินดียิ…

…อบุคคลต่างๆ โดยไม่ยินดีหรือตรอมใจเพื่อหลีกเลี่ยงทุกข์ทั้งหลายที่เกิดจากกรรม และเข้าถึงความเป็นกลางในจิตใจ.

…ลาดพลั้งของเราในระหว่างนี้ไม่มีเลย ช่างเป็นลาภ ของเราแท้ๆ หนอ ท่านผู้นิรทุกข์” ขณะที่เดินทางไปยังวัดจิตตลบรรพต ถึงทางสองแพร่ง ได้ยืนคิดว่า ทางที่จะไป จิตตลบรรพตเป็นทางนั้นหรือทางนี้หนอ รุกขเทวดาที่สิงสถิ…

…ียนรู้และฝึกฝนจนสามารถท่องจำมาติกาได้อย่างคล่องแคล่วและมีการพิจารณาคุณธรรมของตน เมื่อเดินทางไปยังวัดจิตตลบรรพต ท่านได้พบกับรุกขเทวดาที่ชี้ทางและได้รับรู้ถึงความรักที่มีต่อกันของเทวดากับมนุษย์ ข้อคิดที่ได…

…พราะความรักที่มีต่อลูกอันมีกำลัง รุนแรงอย่างเดียว เมตตามีอานุภาพอันยิ่งใหญ่ดังตัวอย่างที่ยกมานี้ 8. จิตของผู้นั้นย่อมเป็นสมาธิตั้งมั่นได้เร็ว คือ เมื่อได้เจริญภาวนาเมื่อไหร่ใจจะ หยุดนิ่งได้เร็ว ปล่อยอารม…

…ไฟ ยาพิษ หรืออาวุธ เช่น เหตุการณ์ของแม่โคนมที่มีแม่ลูกทำให้หอกไม่สามารถทำร้ายได้และคนที่มีเมตตามักมีจิตใจที่นิ่งสงบขณะใกล้ตายจะปลอดภัยไม่หวาดหวั่นเมื่อเผชิญกับมรณะ หากยังไม่บรรลุพระอรหันต์ ก็จะไปเกิดในพร…

…อาวิญญาณ คือ ตัวที่รู้ว่าอากาศ ไม่มีที่สิ้นสุดมาเป็นอารมณ์ เมื่อพยายามเจริญอยู่อย่างนี้เรื่อยๆ ไป จนจิตใจปราศจากนิกันติตัณหา (ความติดใจ ยินดี)ในกสิณุคฆาฏิมากาสบัญญัติ คือ อากาสบัญญัติเจริญภาวนาต่อไปจนอาก…

…ญอากิญจัญญายตนฌานจะต้องอาศัยวิญญาณัญจายตนฌานเพื่อนำไปสู่ความชำนาญในอารมณ์ที่ไม่ใช่รูป ทั้งนี้ การใช้จิตในสมถภาวนาจะต้องพยายามพรากจากอารมณ์ต่างๆ ที่ติดอยู่ในใจเพื่อไปสู่จิตที่มีวิญญาณัญจายตนฌานเป็นอารมณ์ …

…ญญัติ ครั้นเจริญภาวนาต่อไปจนนัตถิภาวบัญญัติ ที่เป็นนิมิต - กัมมัฏฐานแก่อากิญจัญญายตนฌานนั้นปราศไปจากจิตใจแล้วก้าวล่วงนัตถิภาวบัญญัติอารมณ์ซึ่ง แนบแน่นในจิตใจเสียได้ในเวลาใดแล้ว เวลานั้นแหละ อากิญจัญญายตน…

บทความนี้กล่าวถึงการเข้าใจภาวะจิตของเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน ซึ่งเกิดจากการเจริญภาวนาและการลดความผูกพันกับนัตถิภาวบัญญัติ โดยอธิบายความห…

…ความสะดวกสบายหลายประการ เป็นที่ถูกใจยิ่ง หากไม่พิจารณาให้เห็นว่า สิ่งเหล่านี้เมื่อ ผูกใจเราเสียแล้ว จิตใจย่อมตกเป็นทาส มีความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะแสวงหามาเสพอีก เมื่อเป็นสิ่งเกินฐานะ แต่อำนาจความต้องการ…

…หาร, มโนสัญเจตนาหาร และ วิญญาณาหาร นำพาให้เกิดทุกข์ ไม่ต่างจากกพฬิงการาหาร การไม่รู้จักสำรวมอาจทำให้จิตตกเป็นทาสของความปรารถนา เมื่อติดใจในอาหารและสิ่งต่างๆ อาจทำให้เกิดกรรมดีและกรรมชั่วที่นำไปสู่การเวีย…

…รงอยู่แยกออกจากก้อนโดยความเป็นธาตุ ต่อเมื่อเธอพิจารณาเห็นโดย ความเป็นธาตุ ความสำคัญว่าสัตว์จึงหายไป จิตก็ตั้งอยู่ด้วยดีโดยความเป็นธาตุอย่างเดียว เพราะฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้า จึงตรัสว่าภิกษุพิจารณาเห็นก…

ธาตุทั้ง 4 ประกอบขึ้นเป็นร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นหญิง ชาย สัตว์ หรือบุคคล เมื่อพิจารณาถึงธาตุดังกล่าว เราจะเห็นว่าเป็นเพียงรูปแบบที่เกิดจากกรรม การพิจารณาโดยย่อและพิสดารเป็นหนทางในการเข้าใจ โดยอุปมาคล้ายก