หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 331
331
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 331
…มที่สัมปยุตด้วยเหตุ ทรงยกอธิปติปัจจัยขึ้น ด้วยอำนาจแห่งอธิบดีอย่างหนึ่ง ๆ เท่านั้น โดยนัยเป็นต้นว่า ฉันทา ธิบดีเป็นปัจจัยแก่ธรรมที่สัมปยุตด้วยฉันทะ ฯ ธรรมที่เป็นเหตุโดยวัตถุ คือโดยอำนาจธรรมมี ๖, องค์ฌาน …
ในบทนี้มีการอธิบายถึงอธิบดีและความสัมพันธ์ของธรรมทั้งหลาย การยกอธิปติปัจจัยและความสำคัญของเหตุปัจจัยต่างๆที่สัมพันธ์ในพระพุทธศาสนา มีการจัดแบ่งประเภทขององค์ฌาน, องค์มรรค, และอินทรียธรรม พร้อมทั้งกล่าว
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
384
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
… หน้าที่ 384 อารมณ์ที่ทำให้หนักฯ คำว่า สหชาตา ฯเปฯ นามรูปานํ ความว่า สหชาตาธิบดี มีถึง ๔ อย่าง (คือ ฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี) ด้วยอำนาจแห่งฉันทะ วิริยะ จิตตะ และวีมังสา เป็นปัจจั…
…ัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา พูดถึงอารมณ์ที่ใช้ในการวิเคราะห์สหชาตาธิบดี ซึ่งประกอบด้วยฉันทาธิบดี วิริยาธิบดี จิตตาธิบดี และวีมังสาธิบดี ที่มีอำนาจร่วมกันในการเกิดนามรูป อธิบายว่าในปวัติกาล …
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
385
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…็นปัจจัยแก่ธรรมเหล่าใด ก็เลี้ยง ค้ำชูธรรมเหล่านั้น ทั้งเป็นอัตถิปัจจัยและวิคตปัจจัยแก่ธรรมเหล่านั้น ฉันใด ความเป็นหญิงและชาย เป็นอุปการะแห่งเพศเป็นต้นซึ่ง เป็นไปแต่ปัจจัยมีกรรมเป็นต้น ตามควรแก่ตนอย่างเดี…
เนื้อหานี้พูดถึงความสำคัญของอิตถินทรีย์และปุริสินทรีย์ในอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยเน้นว่าทั้งสองอย่างนี้ไม่ได้ถือเป็นปัจจัยที่แท้จริงในแง่ของการเป็นอาหารปัจจัย แต่เป็นกัมมปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย ซึ่งมีคว
อภิธัมมัตถและภาวนา
409
อภิธัมมัตถและภาวนา
…น้าที่ 409 โดยนัยเป็นต้นว่า โมหสัทธาจริตฯ ก็ในนัยแห่งจริตมีมูลเดียวนี้ ย่อมมีหมวด ๗ แห่งจริต ๓ หมวด ฉันใด แม้ในนัยแห่งจริตมีมูล ๒ ก็มีหมวด ๒ แห่งจริต ๓ หมวด โดยนัยเป็นต้นว่า ราคโทสสัทธา จริต ราคโทสพุทธิจ…
บทความนี้กล่าวถึงการแบ่งประเภทของจริตในอภิธัมมัตถ รวมถึงการภาวนาในแต่ละระดับ โดยชี้ให้เห็นถึงกรรมเตรียมการและอุปจารภาวนา วิตกอัปปนาที่สำคัญในชีวิตและการฝึกจิตตามหลักพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ยังอธิบายถึงค
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
441
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
…ด้สักการะท่าน สารีบุตรเถระครูของข้าพเจ้า ผู้มีมานัส บริสุทธิ์อีกด้วย ฯ ฏีกานี้สำเร็จแล้ว โดย ๒๔ วัน ฉันใด ขอความดำริที่ดีงาม
ข้อความนี้นำเสนอในเชิงลึกเกี่ยวกับญาณปรีชาของพระสารีบุตรและบทบาทในการสอนศาสนาอย่างเข้มข้น โดยมีการอธิบายถึงความสำคัญของการพรั่งพร้อมในทางธรรมและความผูกพันกับพระศาสนา ข้อความนี้แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจ
หน้า6
442
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 442 จงสำเร็จฉับพลัน แก่เหล่าสัตว์ ฉันนั้น เถิด ฉะนิแล ฯ พรรณานาความคาถาท้ายปกรณ์ จบ ฯ ฎีกาแห่งอภิธัมมัตถสังคหะ ชื่ออภิธัมมัตถวิภาวินี จบบ…
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
10
การปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม
๑๐ (สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส) คนกลัวแต่บุญเช่นนั้น ตรัสสอนให้ปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรมนั้นแล้ว และอดทนกระทำเพราะบุญ นั้นย่อมอำนวยผลพิเศาแก่ผู้บำเพ็ญให้ได้มนุษย์สมบัติ สวรร…
เนื้อหาได้กล่าวถึงการปลูกฉันทรุจิในบุญญกรรม โดยสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรสได้สอนให้มีความอดทนและทำบุญเพื่ออำนวยผลให้…
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
19
พระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส
…โต เสโล เป็นต้น ความว่า ภูเขาศิลามีอยู่ในป่าใหญ่ หมู่ไม้ได้อาศัยภูเขานั้นเจริญงอกงามใหญ่โตอยู่ในป่า ฉันใด. ตเถว สีลสมฺปนฺนํ สทฺธ์ กุลปุตต์ อิธ บุตรภรรยาญาติพวกพ้องมิตรสหาย และคนผู้พึ่งเลี้ยงชีพ ย่อมอาศัย…
บทความนี้เน้นถึงพระราชดำริของสมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส ในการชักชวนประชาชนให้ประกอบกิจกรรมดี ๆ ยกตัวอย่างกิจกรรมบำเพ็ญทานและการสร้างคุณประโยชน์ให้กับสังคม พระองค์ดำเนินพระราชกิจในรูปแบบต่
การอบรมบุตรในพระพุทธศาสนา
64
การอบรมบุตรในพระพุทธศาสนา
…จะพึงสำเร็จด้วยความร้อน หรือแสงสว่างให้เกิดมี ถ้าใช้ไม่ดี ก็อาจทำความพินาศให้ มีทั้งคุณ และโทษฉะนี้ ฉันใด บุตรก็มีอุปไมยฉันนั้น มารดาบิดาหมั่นเป็นธุระให้ได้รับบริหารฝึกหัดดีแล้ว ย่อมเป็นประโยชน์แก่ตนให้ไ…
บทความนี้กล่าวถึงแนวทางการอบรมบุตรตามคำสอนของพระพุทธเจ้าที่มุ่งหวังให้นำทางให้บุตรหลานสามารถอยู่ในสังคมได้ดี โดยแบ่งออกเป็น 5 สถานที่สำคัญ เช่น ห้ามจากบาป, ให้ศึกษาศิลปะ, การมีครอบครัวที่ดีและการจัดสร
วิริยสมบัติและความเพียร
68
วิริยสมบัติและความเพียร
…เช่นให้ ประการ ย่อมจะให้โทษ ใช้ในทางที่ถูก เช่นใช้ทำกิจ ย่อมจะยังประโยชน์นั้น ๆ ให้สำเร็จได้ ข้อนี้ ฉันใด ความเพียรก็เป็นฉันนั้น และความเพียรที่ประกอบถูกทางแล้ว ย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จ แก่ชนทุกจำพวก อุป…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของวิริยสมบัติหรือความเพียรในการประกอบกิจกรรม โดยอธิบายถึงคุณลักษณะและผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นเมื่อมีความเพียรในทางที่ถูกต้อง ความเพียรมีหลายลักษณะและเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้บุคคลสามา
การทำลายเวรและการคืนราชสมบัติ
96
การทำลายเวรและการคืนราชสมบัติ
… ต่อมาได้ส่งพระเถระทั้งหลายไป เพื่อประกาศพระศาสนาในปัจจันตประเทศเป็นหลาย ตำบล พระสิคควะมีกัตตุกัมยตาฉันทะเพียรไปเกลี้ยกล่อมโมคคัลลีบุตรมาณพมาบวได้สมประสงค์ ฉะนี้. อีกเรื่องหนึ่ง ทีฆาวุกุมารพระราชโอรสของพ…
…์ว่าบุรุษผู้บัณฑิตควรมีความหวังในความสำเร็จ โดยไม่ควรเบื่อหน่าย พระชินสีห์ได้ตรัสสรรเสริญกัตตุกัมยตาฉันทะ ซึ่งเป็นเครื่องมือหนึ่งในการบรรลุพระโพธิญาณ
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
229
ความเพียรในการทำบุญและการพัฒนาตนเอง
…ลที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งอยู่และเจริญยิ่งขึ้น เรียกว่า อนุรักขนาปธาน ในการตั้งความเพียรดังกล่าว ให้มี ฉันทะ พอใจ วิริยะ เพียร พยายาม จิตตะ เอาใจใส่ไม่ทอดธุระ วิมังสา พิจารณาใคร่ครวญให้รู้จักผิดชอบ ควรละควร…
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งความเพียรในพุทธศาสนา โดยเฉพาะจากคำสอนของสมเด็จพระญาณสังวร ซึ่งรวมถึงการระวังบาป การละบาป การทำบุญ และการรักษาบุญ นอกจากนี้ยังนำเสนอพระมหาชนกเป็นตัวอย่างของความเพียรพยายาม ที่ไม
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
263
พระราชจรรยาของสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์
… ปุตตก์ เอว์ ธมฺเมน ราชาโน ปช์ รกฺขนฺตุ สพฺพทา ។ มารดาแลบิดาย่อมปกครองบุตรน้อยอันเกิดแต่ตนเป็นนิตย์ ฉันใด ขอพระราชาทั้งหลาย จงทรง ปกคองประชาชนโดยธรรมทุกเมื่อ ฉันนั้นเถิด ดังนี้ พระราชกรณียกิจส่วนรัฏฐาภิบ…
ในเรื่องนี้ได้มีการอภิปรายเกี่ยวกับบทบาทของพระราชาในการปกครองประชาชนอย่างมีธรรม เพื่อหลีกเลี่ยงความไม่สงบทั้งภายในและภายนอก โดยเปรียบเทียบพระราชาเสมือนมารดาและบิดาที่ดูแลบุตร พร้อมด้วยตัวอย่างการใช้ยุ
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
297
พระโพธิสัตว์และคุณสมบัติของธิติ
…็นผลสำเร็จมาแต่ประโยคสมบัติ คือ ปฏิรูปการิตา ความเป็นผู้กระทำสมควร, ชนที่เป็นญาติแห่งกันประพฤติตนตามฉันที่เป็นญาติ คือ นับถือกันตามสมควร ญาติผู้น้อย เคารพคารวะญาติผู้ใหญ่ ญาติผู้ใหญ่เล่า ก็แสดงความเมตตา …
บทความนี้สำรวจความสำคัญของธิติในพระพุทธศาสนา โดยเน้นถึงการบำเพ็ญพระบารมีของโพธิสัตว์และพระอานนท์ ท่านที่เป็นอัญญสัตถุเทสและไม่เข้าร่วมกับกลุ่มที่สร้างความบิดเบือนทางความเชื่อ บทความยังชี้ให้เห็นถึงควา
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
306
สหกรณ์และความสงบในพระพุทธศาสนา
…ยว จักเป็นผลอัน ภิกษุทั้งหลายพึงหวังได้ ความเสื่อมจักไม่มีเพียงนั้น สมเด็จพระบรมศาสดากับพระสาวกร่วม ฉันทะกันเป็นสหกรณ์ ช่วยกันประกาศธรรม นำมหาชนเสียจากอธรรมให้ตั้งอยู่ในอยู่ธรรม เป็น อันบำบัดเสียซึ่งวิบั…
เนื้อหานี้พูดถึงบทเรียนจากพระพุทธโฆษาจารย์เกี่ยวกับสหกรณ์และความสำคัญของการอยู่ร่วมกันอย่างสงบในสังคม โดยเน้นที่การทำงานร่วมกันของพระสงฆ์ในการประกาศธรรมและรักษาความสงบในแต่ละสังคม เพื่อสร้างประโยชน์แล
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
373
คุณค่าของกัตตุกัมยตาฉันทะในพุทธศาสนา
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (เจริญ ญาณวรเถร) ๓๗๘ ได้ทำ ฉันทะนี้เอง เมื่อทำไป แม้หากจะไม่สำเร็จก็ยังจะ ได้อัสสาทะคือ ความสบายใจว่า สมควร ตนเองย่อมติตนเองไม่ได้…
บทความนี้วิเคราะห์ความสำคัญของกัตตุกัมยตาฉันทะซึ่งเป็นหลักการในพุทธศาสนา โดยแสดงถึงความหมายว่าเป็นการทำหน้าที่เพื่อให้เกิดความดีความงาม นอกจากนี…
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
375
ปฐมธรรมแห่งความสำเร็จตามหลักพระพุทธศาสนา
…์ แล้วได้ราชสมบัติคืนพร้อมทั้งพระราชธิดา ภายหลังได้ครอง แคว้นกาสีอีกด้วย ทีฆาวุกุมารอาศัยกัตตุกัมยตาฉันทะ ยังความประสงค์ของตนให้สำเร็จได้ด้วย ประการฉะนี้. ส่วนพระมหาชนกยกเอา กล่าวสอนไว้ว่า ความสำเร็จแห่ง…
เนื้อหาเกี่ยวกับสัจจะแห่งการดำรงชีวิตตามหลักพระพุทธศาสนาที่เสนอคำสอนเกี่ยวกับการเลือกบุคคลและการใช้ชีวิตที่มีประโยชน์ โดยเฉพาะในฐานะของผู้นำ ซึ่งมีอิทธิบาทนำไปสู่ความสำเร็จ หากบุคคลสามารถควบคุมอารมณ์แ
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
16
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
…โลกุตตรวเสน ทุวิธ์ ฯ ติเกสุ ปฐมตฺติเก ฯ หีเนน ฉนฺเทน จิตฺเตน วิริเยน วีมสาย วา ปวตฺตต์ หิน มชณิเมหิ ฉันทาทีห์ ปวตฺตต์ มชฺฌิม ปณิเตหิ ปณีติ ฯ ยสกามตาย วา สมาทินน์ หิน ปุญญผลกามตาย มชฺฌิม กฤตพฺพเมวิทนฺติ อ…
บทความนี้นำเสนอความสำคัญของวิสุทธิมคฺค และการปฏิบัติตามหลักศีลและธรรม เพื่อการเข้าถึงความเป็นอริยะในพระพุทธศาสนา โดยเน้นการใช้จิตใจและการสร้างความเข้าใจในองค์ประกอบต่างๆ ที่นำไปสู่วิถีแห่งการปฏิบัติจร
สีลนิทฺเทโส - บทวิเคราะห์ชีวิตและจริยธรรม
37
สีลนิทฺเทโส - บทวิเคราะห์ชีวิตและจริยธรรม
…ทินา" นเยน พรหมชาเล วุตฺตานํ อเนเกส์ ปาปธมฺมานํ คหณ์ เวทิตพฺพฯ อิติ ยวาย อิเมล์ อาชีวเหตุ ปญฺญตฺตาน ฉันน สิกขาปทาน วีติกฺกมวเสน อิเมสญฺจ กุหนา ลปนา เนมิตติกตา นิปเปสิกตา ลาเภน ลาภ นิชิกสนตาติ เอวมาทีน ปา…
เนื้อหาที่กล่าวถึงสีลนิทฺเทโสมีความสำคัญในหลักธรรมของพระพุทธศาสนา โดยเสนอแนะการปฏิบัติและแนวทางในการสร้างชีวิตที่มีความบริสุทธิ์และมีจริยธรรม โดยให้ความสำคัญกับการใช้ชีวิตอย่างมีระเบียบวินัย เพื่อหลีก
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
111
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสกุล
…าวจโร สมาธิ นาม รูปาวจราทิกุสลจิตฺเตกคฺคตา อิตเร ตโยติฯ เอว์ กามาวจราทิวเสน จตุพุพิโธ ฯ ฉฎฐจตุกฺก ฯ ฉันท์ เจ ภิกขุ อธิปต์ กริตวา ลภติ สมาธิ ลภติ จิตฺตสฺส เอกคุคติ อย วุจจติ ฉนฺทสมาธิ วิริย์ เจ ภิกฺขุ ฯเป…
บทความนี้นำเสนอเกี่ยวกับ กมฺมฏฺฐานและความหมายของสมาธิในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในแง่ของการพัฒนาจิตใจ ผ่านแนวทางการฝึกสมาธิทั้งหลาย การทำความเข้าใจในขั้นตอนต่าง ๆ ที่ช่วยให้บุคคลเข้าถึงจิตที่มีความสงบโดยก