หน้าหนังสือทั้งหมด

อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม 2
227
อธิบายความสัมพันธ์ เล่ม 2
…่งกองไฟ ใหญ่โนน." (ปลูก สัง นุ. อมิน. ปู. ๑/๒๓๕). โนน นิธาต ในวรรณี ควรจัดเข้าในบุตรหมวดคำถาม เรียก ชื่อว่า ปูชณฺคิโต อย่าง นุ สัพพท์. โนน สกาวิมาต. น โนน สม อุตติ ตกตน. [อุ. ข. รธน.๒/๕๕]."รดนะ (นั่น) เสนอะด…
ในเล่มนี้เสนอการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของศัพท์ในพระไตรปิฎก และยกตัวอย่างการใช้ศัพท์ที่พบในพระไตรปิฎก เช่น การใช้อภิฤทธิ์ในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการจัดกลุ่มคำศัพท์เพื่อเรียนรู้ใ
กุลลสุภกิญจู วิศสนุพพบท
66
กุลลสุภกิญจู วิศสนุพพบท
… สีสมนุมและเป็น ญัติวิปุพพี วิศวะสี; สีสมนุปุน โส=สีสมนุปุน [ภิญญ] ศิลของกิญญาได้พร้อม แล้ว กิญญั้น ชื่อว่า มีสีถึงพร้อมแล้ว, หรือเป็นดิคยัตปริสะ ก็ได้ วิศวะว่าว่า สีสัน+สมานูโน=สีสมนุปุน [ภิญญ ภิญ.] ผู้ถึงพ…
บทนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับกุลลสุภกิญจูและการวิเคราะห์สมาสในภาษาไทย ทั้งสมาสที่เป็นต้นค้ำและสมาสมิกมาก พร้อมการอธิบายลักษณะการแยกวิเคราะห์ศัพท์ที่มีความหมายอย่างเป็นระบบ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ
ประโยคปัญหาและฉายาบุ๋ยไวยากานต์ (สำหรับเปรียญธรรมตรี)
94
ประโยคปัญหาและฉายาบุ๋ยไวยากานต์ (สำหรับเปรียญธรรมตรี)
…ท์. ฺ ค. สุปโท คือว่า สหบุพพนพุทธพิสัยสม คำวิเคราะห์ว่า สหปฺุตเตน โส วตติย สภฺุต โอ (ปิฏฺ) อุปจิตโก ชื่อว่า นุบุพพน- พุทธพิสัยสม วิวรกระว่า นฤติ สุตฺต อปุจจา อุปจิตโก. [ ๒๔๕๕ ] [ หมวดนี้เป็นคำติ ] ถ. ท…
เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์ประโยคและไวยากานต์ในบริบทต่าง ๆ พร้อมตัวอย่างการใช้และการวิจารณ์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาในระดับเปรียญธรรมตรี โดยมีการยกตัวอย่างคำศัพท์และการทบทวนเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจรายละเอี
การวิเคราะห์และปัจจัยในถถิติธิติ
120
การวิเคราะห์และปัจจัยในถถิติธิติ
…เอ็นดูเป็นปกติ, ทาย อุสส พฤหลาวา ทายล [ชไน ] แปลว่า อีกอย่างหนึ่ง ความเอ็นดูของชนน นั้นมาก [ชนนับ ] ชื่อว่า มีความเอ็นดูมาก. [อ.น.] [เสฐุติธิติ] ถ. ในเสฐุติธิติ มีปัจจัยกี่ตัว ? และตัวไหน ใช้ในอรรถ อย่างไร ?…
เนื้อหาในบทนี้เป็นการวิเคราะห์เรื่องถถิติธิติ โดยมีการอภิปรายเกี่ยวกับศพที่วานามนามและการใช้ปัจจัยในอรรถของถถิติธิติ มีการอธิบายถึงความหมายและประโยชน์ของการวิเคราะห์เหล่านี้ในบริบทของการศึกษาธรรมะ ตลอ
ศึกษาการถ่ายทอดปัญหาวิทยากรในพระธรรม
136
ศึกษาการถ่ายทอดปัญหาวิทยากรในพระธรรม
…ห์ในปรูณฑตธิธิ ก็อย่างเดียวกัน คือ จตุกฺทสนุ + ปรุณิ =จตุทุกสิ [คติ] เป็นที่เต็มแห่งคติทั้งหลาย ๑๔ ชื่อว่า ๑๔ อี ปัจฉะ, ส่วนวิเคราะห์ในราคัตธิธิ ที่เป็นวิสนะของ อุโปโล ดังนี้:
เนื้อหาเกี่ยวกับการประมวลและถ่ายทอดปัญหาพระธรรมสำหรับครู มีการศึกษาการใช้เครื่องหมายสัตว์และแนวการลงปัญจโดยใช้ตัวยอย่างของคำต่างๆ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจการถ่ายทอดความหมายและประกอบคติได้ถูกต้อ
ปฐมมินตาปสาธิกาแปล
46
ปฐมมินตาปสาธิกาแปล
…ค ชื่อที่มินตาปาย นิรนาถมีพระสูตร ๓๕ สูตรวัวน สงเคราะห์ เป็น ๓ วรรค, นิวาแรกกิ อนฺโถมตามเนื้อ ความ ชื่อว่าที่มินตาย ก็เพราะเหตุไร นิรนาถี้ ท่านจึงเรียกว่า "ทีมินตา?" เพราะ เป็นที่ประชุม และเป็นที่ร่วมแห่งสู…
บทนี้พูดถึงความสำคัญของพระสูตรที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและการอธิบายความหมายของคำว่า 'ทีมินตา' ว่าเป็นที่ประชุมแห่งเหตุผลและความรู้ที่เกี่ยวข้องกับอ teachings ต่างๆ ในพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระสูตรหลายๆ
พระราชาและคำสอนของสามเณร
81
พระราชาและคำสอนของสามเณร
ประโยค - ปฐมสมันต์ปลาสำหรับกินเปล กาด - หน้าที่ 76 พระราชา ตรัสว่า " พ่อเฌอ ! ผู้ที่ชื่อว่าอุปชามะชนะนี้ ได้แก่มนุษย์เช่นไร ? " สามเณร ถาวพระพุธว่า " มหาพิฤติ ! ผู้ที่เห็นโทษน้อย ใหญ๋ แล้วก็เ…
…มหมายและความสำคัญของอุปชามะและพระอาจารย์ โดยสามเณรอธิบายว่าผู้ที่เห็นโทษและมีความลึกซึ้งในความเข้าใจชื่อว่าอุปชามะ ส่วนพระอาจารย์เป็นผู้ให้คำแนะนำและช่วยเหลือในธรรมวิธี พระราชาจึงทรงมอบสิ่งของต่างๆ เพื่อเป็น…
ปฐมมัณฑปปาสาทกามเทพ กาล ๑
91
ปฐมมัณฑปปาสาทกามเทพ กาล ๑
… ไป. ท่านพระศรีสัตตะได้เห็นอาณตัยนั้น ผู้ปฏิบัติผิด อย่างนั้นแล. [ ประวัติของพระศรีสระจะออกบวง ] ชื่อว่า พระศรีสระไม่ใช่นธรรมสามัญ คือพระภาควราม พระราชมาดีเด่นกันกับพระราช มินามว่าพิศาลรรา ได้ยินว่า พระ…
เนื้อหาเกี่ยวกับบทสนทนาระหว่างอังคตย์และอาณัติเกี่ยวกับคำสั่งของพระราชาในการทำบุญในพระวิหาร อาณัตย์พยายามที่จะทำให้ภิภสงษายอมทำบุญสดตามคำสั่ง และมีการกล่าวถึงการกระทำที่ไม่ถูกต้องของอาณตย์ที่พยายามบีบ
ปฐมสัมปทานจากนักแปล ภาค ๑ - เกี่ยวกับประวัติพระพุทธเจ้า
149
ปฐมสัมปทานจากนักแปล ภาค ๑ - เกี่ยวกับประวัติพระพุทธเจ้า
…อน ๆ ๓ พระองค์ [ประวัติเดิมเกี่ยวกับพระพุทธเจ้า] ดังได้กล่าวมา ในอดีตทาน ทวีบนี้ (เกาะลังกา) ได้มีชื่อว่าโอทวีป พระราชามีพระนามว่าอภัย เมืองหลวงชื่อว่า องค์ปรุ่ง. เจดียบรรพตมีชื่อว่า เทวคุณรรพฎ. อุปรามมีนา…
…นี้ให้ข้อมูลเกี่ยวกับประวัติพระพุทธเจ้าที่อุบัติขึ้นบนเกาะลังกา โดยบรรยายถึงพระราชาและเมืองหลวงที่มีชื่อว่าองค์ปรุ่ง รวมถึงสนทนาเกี่ยวกับโรคพื้นธรรกที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนและการเสด็จมาของพระผู้พระภาคเจ้า เช่…
ปฐมสมันตาป่าเทำแปล ภาค ๑
193
ปฐมสมันตาป่าเทำแปล ภาค ๑
… ) บทว่า " กลอยโณ" คือประกอบด้วยคุณอันงาม. อธิบายว่า ประเสริฐ. เกียรตินั่นเอง หรือเสียงกล่าวชมเชย ชื่อว่า " กิตติศัพท์."
บทความนี้กล่าวถึงการตีความและประโยชน์ของคำว่า 'กิตติศัพท์' ในบริบทของการแสดงออกถึงคุณสมบัติที่มีความงามและคุณค่าภายในพระพุทธศาสนา โดยเจาะลึกถึงคำอธิบายเกี่ยวกับพระโคดมและคุณสมบัติที่ประกอบด้วยเกียรติ
ปฐมสัมปันนปาสาทก แปล ภาค ๑
206
ปฐมสัมปันนปาสาทก แปล ภาค ๑
…พระตรัสพระจอมกล่าวด้วยประกาศ ฉะนั้น. [อรรถาธิบายบทพระ you'dว่า โลกวิทย์] อันนี้ พระผู้มีพระภาคเจ้า ชื่อว่า โลกวิทย์ เพราะพระองค์ทรงรู้แจ้งโลก โดยประกาศกองอย่าง จริงอยู่ พระผู้มีพระภาคนั้น ทรงรู้ คือ ทรงรู้ท…
ในบทนี้มีการอภิปรายเกี่ยวกับพระผู้มีพระภาคเจ้าที่ทรงรู้แจ้งโลกอย่างลึกซึ้ง และพระองค์ทรงเสนอพระธรรมที่สำคัญเกี่ยวกับการเกิดและดับแห่งโลก รวมถึงการเข้าใจความทุกข์อย่างแท้จริงว่าเป็นสิ่งที่ไม่สามารถบรรล
ประโยค(ตัว) - ปฐมสมันตาปกา สาทกะแปล ภาค ๑
217
ประโยค(ตัว) - ปฐมสมันตาปกา สาทกะแปล ภาค ๑
…นิรมาน ลิงนิรมาน เนรมิตนาม อธิสิญฺญสมปูปนานน มีคำอธิบายว่า "นามที่ตั้งตามความปรารถนา ตามโวหารของโลก ชื่อว่า อธิสิญฺญสมปูปนานน." ในนนฺ ๔ อย่างนั้น คำอธิษฐานอย่างนี้คือ ลูกโท โคณุ่ม โคจํลํ เป็นอาวัตถินาม (นาม …
บทความนี้นำเสนอคำเกี่ยวกับ 'ภาวะ' ในพระพุทธศาสนา โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญและค่าในฐานะของครู นอกจากนี้ยังกล่าวถึงรูปแบบของนามที่มีความหมายลึกซึ้งและความสัมพันธ์กับอธิษฐาน โดยอธิบายถึงตัวอย่างและการใช้
ปฐมสัมผัสภาค ๑
230
ปฐมสัมผัสภาค ๑
…เพราะให้พวกนักฟังได้ทราบและความมั่นใจ ก็เมื่อ ทรงแสดงธรรมอยู่เช่นนั้น ชื่อทางประกาศผมหงส์. ก็ผมหงส์ ชื่อว่าพรั่งพร้อมด้วยอรรถ เพราะทราบชัดใน ธรรมที่ควรบรรระได้ ก็ด้วยการปฏิบัติ ชื่อว่า พรั่งพร้อมด้วยพยชนะ เพ…
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการแสดงธรรมของพระพุทธเจ้า รวมถึงความหมายและความงามของธรรมที่ทรงสอน อรรถและพยชนะที่แตกต่างกันไปตามการปฏิบัติ และความคิดเห็นเกี่ยวกับความดีของพระอรหันต์ ถือเป็นข้อคิดที่สามารถ
ปฐมสมันดาปาสิคาน ภาค ๑ - หน้า 231
236
ปฐมสมันดาปาสิคาน ภาค ๑ - หน้า 231
…ัศกาลแล้ว." บทว่า วิโอญุปจุตได้แก่ ผู้ซึ่งเข้าไปบังจิตม้วยแล้ว. ส่วน ที่ ๓ อันนี้ในที่สุดแห่งร้อยปี ชื่อว่า ปีฉมวิษ (คืออายุสุดท้าย). อีกอย่างหนึ่ง ในบททั้งหลายมีกว่า ชื่นเอ เป็นตนนี้ พึงทราบ โชษณอย่างนี้ว่า…
เนื้อหาอธิบายเกี่ยวกับศัพท์บาลีต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเป็นผู้ที่เจริญในคุณธรรม โดยมีการระบุถึง บทว่า องครก ต, วิโอญุปจุต, และ วุฑเฑต ที่เป็นตัวแทนของความเจริญและหลักธรรมในพุทธศาสนา ปัญหาทางคุณธรรมใน
ปฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237
242
ปฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237
…ฐมสัมผัสนักทานแปล ภาค ๑ - หน้า 237 มาจากต้นหาและวิชชา อันพระองค์ทรงตัดขาดแล้ว ด้วยศัสดาวคืออธิษฐาน. ชื่อว่าอันพระองค์ทรงทำให้เป็นเหมือนดาวดวงหนึ่ง เพราะอรรถว่า วัตถุแห่งปรัชญาเป็นต้นเหล่านั้น อันพระองค์ทรงทำ…
บทนี้กล่าวถึงการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอธิษฐานให้วัตถุแห่งปรัชญาเป็นเหมือนดวงดาว เพื่อทำให้เกิดขึ้นในรูปแบบที่มีความหมายตามที่เคยเกิดขึ้นในกาลก่อน พร้อมทั้งอธิบายถึง 'อนภูว กตา' ว่ามีความหมายอย่างไร
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
264
การพิจารณาความพอใจและการสงัดในธรรม
…- หน้า ที่ 259 กุลสตรีท ที่พระผู้มีพระภาคเจ้า ตรัสไว้ในวงภิวนั้นนั้นแล โดยนัยเป็นต้นว่า "ความพอใจ" ชื่อว่า กาม" แม้งทั้งหมดเหล่านั้น บนันติพิพํหน่าว่า ท่านสงเคราะห์ด้วยวา่า วามมี" นี้แล้ว. ก็มือเป็นเช่นนั้น…
เนื้อหาในบทนี้สำรวจความพอใจในแง่ของกามและการสงัดจากสิ่งที่เป็นอุปสรรคต่อจิตวิญญาณ โดยเฉพาะการปลดปล่อยจากกิเลสและการพัฒนาจิตวิญญาณให้บริสุทธิ์ ผ่านการตีความหลายๆ มุมมองในการปฏิบัติธรรมเพื่อความสุขและคว
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
267
ปฐมสมฺมติสาธกาแพล ภาค ๑
…เป็นไปด้วยวัฏฐ์ เป็นไปด้วยวิจฉ" ในบทว่า " เป็นไปด้วยวัฏฎ์ " เป็นต้นนั้น มีวัจฉักดังนี้ :- ความตรัก ชื่อว่า วิกล, ท่านอธิบายว่า " ความดำริ " วิทานี้นั่น มีความกตเวทีชึงจิตใจอธิษฐานเป็นลักษณะ มีการจดและจดโดยร…
ในเนื้อความนี้ พระภาคเจ้าตรัสเกี่ยวกับความสงัดที่มีอำนาจและการควบคุมอารมณ์โดยใช้จิตเป็นฐาน ศึกษาจากกล่าวถึงข้อธรรมในบทต่างๆ ที่แสดงถึงการเข้าใจและพัฒนาจิตใจ พุทธธรรมที่ถ่ายทอดเป็นการอธิบายที่สูงส่ง เพ
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
270
ปีติสุขและอารมณ์ในพระพุทธศาสนา
…ขณะนั้น เพราะ เหตุนี้ มานี้ พระผู้พระภาคเจ้า จึ่งสร้างว่า "ปีติสุข." อีกอย่างหนึ่ง ปีติด้วย สุขด้วย ชื่อว่า ปีติและสุข เหมือน ธรรมและวินัยเป็นต้นนั้นนะนั้น ปีติและสุข เกิดแต่เวลา มีอยู่ก่อนนั้น หรือมีอยู่ในข…
เนื้อหานี้เพื่อเสาะหาความหมายของปีติและสุขในจิตใจ ตลอดจนแนวคิดที่พระอาจารย์มีต่อปีติและสุขว่าเป็นผลพลอยได้จากการตระหนักรู้และการมีอารมณ์ที่ดี. พระพุทธเจ้าตรัสถึงปีติว่าเป็นความยินดีที่เกิดขึ้นเมื่อมีอ
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
271
คำอธิบายเกี่ยวกับมานะและอธรา่วา
…ะเป็นต้น). พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อ (ธรรมที่เป็น ข้าศึกมีวิริยะเป็นต้น) ด้วยบทนี้ แม้เพราะเหตุนี้ จึงชื่อว่า มานะ อธรา่วา " พระโลภทั้งหลาย ย่อมแผ่อธรรมที่เป็นข้าศึก หรืออธรา่วาดึงโคจร ( คืออารมณ์สำหรับหน่วงม…
บทความนี้วิเคราะห์คัมภีร์วิภังค์ซึ่งพูดถึงความหมายของมานะและอธรา่วา โดยชี้ให้เห็นแนวทางการเผผลาญธรรมที่เป็นข้าศึกที่พระโลภทำได้ บทนี้แบ่งเป็น 2 นัย คือ อารมณูปนิชฌานและลักษณูปนิชฌาน พร้อมคำตอบที่แสดงใ
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
273
ปฏิสนธิปสาทกําภาค ๑
…าแม่นั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้แน่นอน ในคัมภีร์วิรั้วอย่างนี้ว่า " วิกฺต วิภา ปีติ สุข จิตคิดคตา ชื่อว่า อนาน." เพราะฉะนั้น คำที่ท่านกล่าวไว้ว่า " เป็นไปกับด้วยวิตก เป็นไปกับด้วยวิจาร" ดังนี้ ฉันใด, แม้เ…
เนื้อหาสำรวจความเข้าใจเกี่ยวกับเอกคตาในทางพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงการกำหนดความหมายและคำสอนของพระผู้มีพระภาค ส่วนความหมายของอุปสัมปชัญญะยังถูกอธิบายถึงความหมายว่าการเข้าถึงหรือการซึมซับความรู้จากการเรีย