ชื่อว่า : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 86 / 167

…า โดยลำดับ = กมุน, เป็นต้น, แต่อยามา ใช้เปลก้น เป็นปรินิทวาทา (เพียงนั้น) และปฐมตัวจาก (ก่อน) เรียก ชื่อว่ากริยาวิเศษสถานะเป็นพื้น อุ. :-

บทความนี้เน้นการวิเคราะห์อรรถและคำสัมพันธ์ในภาษาไทย โดยมีการอธิบายการใช้คำและบริบทในปีปฏิทิน รวมถึงการอธิบายความหมายของคำต่างๆ อาทิเช่น คำว่า 'ดาว' ซึ่งมีหลายความหมายตามอรรถที่ใช้ การอภิปรายนี้กลับไปท

… ศัพท์ ที่วางไว้เบื้องหน้าบทหรือความท่อนหลัง ซักถึงบทเดียวหรือหลายบทข้างต้น หรือในความท่อนต้น เรียก ชื่อว่า อนุกกตมะ หรือ อนุกฏชมณฺ โด อ. ฤ ปานุงคา- มณฺ ปนฺ วิลาสา อปริ อวิจิตฺโต ตกา อนุวาจร- โลฏุกตเรสุ ปฐมา…

เนื้อหาในบทนี้อธิบายถึงคำศัพท์และความหมายต่างๆ ในภาษสนพันธ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการใช้คำว่า 'ตา' ในอรรถที่เกี่ยวข้องกับบทต่างๆ พร้อมตัวอย่างที่แสดงความหมายที่แตกต่างกันและวิธีการใช้ในประโยคต่างๆ ซึ่งจะช่ว

… มนุษตุสตฺตาน นาม ทูลลมนฺวณฺ. ตาม สหมุบาลสุขาน. ตาม พุทธปุเป็นโท. (เอรากุปฏาคมาราช. ๓/๐๑) "มหาพิตร, ชื่อว่าความเป็นมนุษย์ เป็นสิ่งที่ได้ยากนัก, การฟังสัทธรรมก็เหมือนกัน, ความเกิดขึ้นแห่งพระพุทธเจ้าเหมือนกัน.…

เนื้อหาเกี่ยวกับปฏิหาริญาณ และความสัมพันธ์ของมนุษย์กับการฟังสัทธรรม ซึ่งกล่าวว่าเป็นสิ่งที่หามาได้ยาก มหาราชได้กล่าวถึงความหมายของชีวิตมนุษย์ การเกิดขึ้นของพระพุทธเจ้า และนัยของการเชื่อมโยงในคำสอน สรุ

… ทํ๔ สมุทา มาติปโร นาม ปุณฑานิ นุดติ, ปอวา ทิพวสมปุตติ วา ปรมาฑุมานทิมสมุทติ ว. [ โสเรยุเธร. ๒๖๔ ] "ชื่อว่าวราคิดผู้สามารถรถเพื่อให้ จักรรรดิรีในทิ้ง ๙ แก่บุตร ท. ย่อมไม่มี มารคาบิดูผู้สามารถ จะให้ทําพบิตริม…

เนื้อหาวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างการประพฤติธรรมของพระราชากับการประพฤติของประชาชน โดยยกตัวอย่างคำกล่าวของพระเจ้ามงวังศ์เธอ กรมพระสมวรรณที่ชี้ให้เห็นว่าหากพระราชาทรงปฏิบัติธรรม ประชาชนจะมีแนวโน้มที่จะ

…วสุตวา เกาล ว โนปสาทมุตเตน สุตุิ นิพุทธวา นาม โหนดิ. [ มูฎุณฑิลิศ. ๑/๓๗ ] "ข่าแต่พระโคดมผู้ จริญญา, ชื่อว่า ชนะ ท. ผู้ไม่ให้ทาน ไม่ทำบูชาแผ่พระองค์ ไม่ฟังธรรรมของพระองค์ ไม่อยู่ (รักษา) อูปโสภา เกิดแล้วในสวร…

ข้อความนี้กล่าวถึงความสัมพันธ์ระหว่างคำในองค์ความรู้ทางพุทธศาสนา โดยอ้างถึงการตีความและบริบทที่เกี่ยวข้องในแต่ละบทเกี่ยวกับพระธรรมและแนวทางการปฏิบัติในชีวิตโดยอิงจากคำสอนของพระโคดม การสัมผัสถึงความเป็

…่งกองไฟ ใหญ่โนน." (ปลูก สัง นุ. อมิน. ปู. ๑/๒๓๕). โนน นิธาต ในวรรณี ควรจัดเข้าในบุตรหมวดคำถาม เรียก ชื่อว่า ปูชณฺคิโต อย่าง นุ สัพพท์. โนน สกาวิมาต. น โนน สม อุตติ ตกตน. [อุ. ข. รธน.๒/๕๕]."รดนะ (นั่น) เสนอะด…

ในเล่มนี้เสนอการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของศัพท์ในพระไตรปิฎก และยกตัวอย่างการใช้ศัพท์ที่พบในพระไตรปิฎก เช่น การใช้อภิฤทธิ์ในบริบทต่างๆ นอกจากนี้ยังมีการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการจัดกลุ่มคำศัพท์เพื่อเรียนรู้ใ

… สีสมนุมและเป็น ญัติวิปุพพี วิศวะสี; สีสมนุปุน โส=สีสมนุปุน [ภิญญ] ศิลของกิญญาได้พร้อม แล้ว กิญญั้น ชื่อว่า มีสีถึงพร้อมแล้ว, หรือเป็นดิคยัตปริสะ ก็ได้ วิศวะว่าว่า สีสัน+สมานูโน=สีสมนุปุน [ภิญญ ภิญ.] ผู้ถึงพ…

บทนี้เสนอการศึกษาเกี่ยวกับกุลลสุภกิญจูและการวิเคราะห์สมาสในภาษาไทย ทั้งสมาสที่เป็นต้นค้ำและสมาสมิกมาก พร้อมการอธิบายลักษณะการแยกวิเคราะห์ศัพท์ที่มีความหมายอย่างเป็นระบบ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการ

…ันมรมยสมมาดีมินบว วิทยสูตรอยู่ดังเป็น คุณนาม บทประธานอยู่ข้างหลัง เช่น มนฺฑโต-ปุโรโส=มหารุโส ดังนี้ ชื่อว่าวิทยุบพพน.[๒๕๑๕] ข. สัฏฐาวนูบพพน และ อาวรณูบพพน มีสังเกตให้ทราบได้อย่างไร ? ข. สัมภาวนูบพพน สังเกต อ…

บทความนี้มีการอธิบายความแตกต่างระหว่างวิทยสูตรตบกซึ่งมีวิทยะอยู่หลังบทประธาน กับวิทยฐนะบทที่มีบททั้งสองเป็นวิทยะนะ โดยใช้ตัวอย่างและวิธีสังเกตที่ทำให้เข้าใจเนื้อหาได้ง่ายขึ้น เช่น การมองหาอาวรณภูพวนแล

…ท์. ฺ ค. สุปโท คือว่า สหบุพพนพุทธพิสัยสม คำวิเคราะห์ว่า สหปฺุตเตน โส วตติย สภฺุต โอ (ปิฏฺ) อุปจิตโก ชื่อว่า นุบุพพน- พุทธพิสัยสม วิวรกระว่า นฤติ สุตฺต อปุจจา อุปจิตโก. [ ๒๔๕๕ ] [ หมวดนี้เป็นคำติ ] ถ. ท…

เนื้อหานี้เน้นการวิเคราะห์ประโยคและไวยากานต์ในบริบทต่าง ๆ พร้อมตัวอย่างการใช้และการวิจารณ์ที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาในระดับเปรียญธรรมตรี โดยมีการยกตัวอย่างคำศัพท์และการทบทวนเพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจรายละเอี

…ภิกฺขณ ธาตุ ลง ธู ปัจจัย วิภาคระหว่าง ภกฺฺติ สีโลนาติ ภิกฺขุ [คนใด] ย่อมขอ โดยปกติ เหตุนันะ [คนนัน] ชื่อว่าผู้โดยปกติ. ภกฺฺโญ ปรุงจากศัพท์นามว่า ภิกฺขา ณ ปัจจัย วิภาคระหว่าง ภิกฺขาน+ สมโภ-ภิกฺโญ แปลว่า ประชุ…

ในหน้า 98 ของหนังสือมีการพูดถึงการวิเคราะห์ศัพท์ถักทิตและศัพท์นาม เช่น การแปลและปรุงศัพท์ต่างๆ เช่น ภกฺญฺ, ภิกฺขา และปญฺญฺ โดยมีการชี้แจงความแตกต่างและวิธีวินิจฉัยศัพท์ที่ปรากฏในข้อความ ว่าศัพท์ถักทิต

…เอ็นดูเป็นปกติ, ทาย อุสส พฤหลาวา ทายล [ชไน ] แปลว่า อีกอย่างหนึ่ง ความเอ็นดูของชนน นั้นมาก [ชนนับ ] ชื่อว่า มีความเอ็นดูมาก. [อ.น.] [เสฐุติธิติ] ถ. ในเสฐุติธิติ มีปัจจัยกี่ตัว ? และตัวไหน ใช้ในอรรถ อย่างไร ?…

เนื้อหาในบทนี้เป็นการวิเคราะห์เรื่องถถิติธิติ โดยมีการอภิปรายเกี่ยวกับศพที่วานามนามและการใช้ปัจจัยในอรรถของถถิติธิติ มีการอธิบายถึงความหมายและประโยชน์ของการวิเคราะห์เหล่านี้ในบริบทของการศึกษาธรรมะ ตลอ

…ห์ในปรูณฑตธิธิ ก็อย่างเดียวกัน คือ จตุกฺทสนุ + ปรุณิ =จตุทุกสิ [คติ] เป็นที่เต็มแห่งคติทั้งหลาย ๑๔ ชื่อว่า ๑๔ อี ปัจฉะ, ส่วนวิเคราะห์ในราคัตธิธิ ที่เป็นวิสนะของ อุโปโล ดังนี้:

เนื้อหาเกี่ยวกับการประมวลและถ่ายทอดปัญหาพระธรรมสำหรับครู มีการศึกษาการใช้เครื่องหมายสัตว์และแนวการลงปัญจโดยใช้ตัวยอย่างของคำต่างๆ ซึ่งช่วยให้ผู้เรียนสามารถเข้าใจการถ่ายทอดความหมายและประกอบคติได้ถูกต้อ

…ะนั้นจึงไม่อาจ ทำร่วมกับท่านได้, แต่เพราะนั่งชัดฤดูคาสโมสตนะเคยมะ เป็นต้น อะไร ๆ ที่พระทสพลแสดงแล้ว ชื่อว่าท่านได้รับอนุญะพระภัคตร์ ของพระผู้มีพระภาคเจ้าไม่มี, เพราะฉะนั้น จึงไม่อาจเว้นท่านได้. ถามว่า "ถ้าเม…

ในบทนี้กล่าวถึงการสังคายนาซึ่งพระมหากัสสปได้คัดเลือกพระรัณธน์ ๔๕๕ รูป และสิ่งที่ก่อให้เกิดคำถามเกี่ยวกับการไม่สามารถทำสังคายนาร่วมกับพระอานนท์ได้ เนื่องจากท่านมีสถานะเป็นพระเสสะที่จำเป็นต้องอยู่ ในขณะ

…ทั้งหลาย! พวกเราจะสังถวายอะไรดีนะ พระธรรมหรือพระวินัย" ภิกษุทั้งหลายเรียนว่า "จนแต่ท่านพระมหากัสสป! ชื่อว่าพระวินัยเป็นอายุของพระพุทธศาสนา เมื่อพระวินัยยังตั้งอยู่ พระพุทธศาสนาย่อมตั้งอยู่; พระพุทธศาสนาจัดว่…

เนื้อหาพูดถึงการปรึกษาของพระมหากัสสปและภิกษุทั้งหลายเกี่ยวกับการสังถวพระวินัย ก่อนที่ท่านพระอุบาลีจะถูกเสนอเป็นผู้ปัจจาวิสัชนาในเรื่องนี้ พระวินัยถูกระบุว่าเป็นแกนกลางของพระพุทธศาสนา และมีความสำคัญในก

…คือ อันทพระพุทธเจ้านั่งหมดนี้นั่นแล ย่อมถึงนับว่า "พระธรรมและวินัย" บรรดาธรรมและวินัยนั้น วินัยปิฎก ชื่อว่าวินัย พระพุทธพจน์ ที่เหลือชื่อว่าธรรม. เพราะเหตุนี้นั่นแล พระมหากษัตริย์ได้กล่าวไว้ แล้วว่า "ผู้มีอา…

บทความนี้กล่าวถึงพระพุทธพจน์ที่แบ่งเป็น 3 ประเภท ได้แก่ ปฐมพุทธพจน์ มัชฌิมพุทธพจน์ และปัจฉิมพุทธพจน์ โดยมีการเน้นความสำคัญของธรรมและวินัยในการดำเนินชีวิต และการสอดสัมพันธ์กับคำสอนของพระพุทธเจ้าเพื่อให

ประโยค - ปฐมสมเด็จฯ สาขาเปล กาด - หน้าที่ 26 ความสิ้นแห่งตัณฑหาทั้งหลายแล้ว ” ดังนี้ นี้ชื่อว่าปฐมพุทธภูมิ อาจย้ายหลายพวกกล่าวถึงบาคใน ขันธ์ว่า “เมื่อใดแต่ธรรมทั้งหลายอ้อมปรากฏ” ดังนี้เป็นต้นชื่อ…

เนื้อหาเกี่ยวกับปฐมพุทธภูมิ ซึ่งเกิดจากการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า พระองค์ทรงพิจารณาอาการต่าง ๆ ในการบรรลุธรรมและการประกาศสำคัญ ๆ เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา อธิบายถึงธรรมทั้งหลายที่ปฏิบัติในพระพุทธศาสนาและศึก

ประโยค-ปฐมสมันตปาสาทิกา ภาค ๓ หน้า ๓๕ ไหว้ด้วยใจนั้น ชื่อว่าเทวา. การหยั่งรู้พระบัลลิสและอรรถแห่งพระบัลลิส ตามเป็นจริง ชื่อว่าสิฏฺฐวณิ. ก็เพราะในปฏิทิน ดังนี้ ธ…

ในบทนี้อธิบายถึงการไหว้ด้วยใจและความสำคัญของความรู้ในเหตุต่างๆ ที่สัมพันธ์กับการเรียนรู้พระบัลลิสและอรรถ ยิ่งไปกว่านั้นยังกล่าวถึงการสนทนาธรรมและความสัมพันธ์ระหว่างธรรมกับอรรถ ซึ่งมีความสำคัญต่อการเข้

…ค ชื่อที่มินตาปาย นิรนาถมีพระสูตร ๓๕ สูตรวัวน สงเคราะห์ เป็น ๓ วรรค, นิวาแรกกิ อนฺโถมตามเนื้อ ความ ชื่อว่าที่มินตาย ก็เพราะเหตุไร นิรนาถี้ ท่านจึงเรียกว่า "ทีมินตา?" เพราะ เป็นที่ประชุม และเป็นที่ร่วมแห่งสู…

บทนี้พูดถึงความสำคัญของพระสูตรที่เกี่ยวกับพระพุทธเจ้าและการอธิบายความหมายของคำว่า 'ทีมินตา' ว่าเป็นที่ประชุมแห่งเหตุผลและความรู้ที่เกี่ยวข้องกับอ teachings ต่างๆ ในพระพุทธศาสนา โดยอ้างถึงพระสูตรหลายๆ

ศาสตุคาถามีอาย ๓๕๓๒ สูตร จัดเป็น ๓๕๔๕ วรรค ชื่อว่ามัชฌิมนิยาย. [ สังฏุตนิยายมี ๗๒๖๒ สูตร ] สงูฏคาถามีไฉน ? พระสูตร ๓๗๒๒ สูตร มีอุตตรนิยาย เป็นนั้น ต…

บทความนี้นำเสนอข้อมูลเกี่ยวกับศาสตุคาถาและนิยายต่าง ๆ ในพระพุทธศาสนา โดยแบ่งกลุ่มพระสูตรเป็นประเภทต่าง ๆ เช่น มัชฌิมนิยาย, สงูฎนิยาย และอังคุตตรนิยาย รวมถึงขุททกนิกายที่มีการจัดหมวดหมู่พระสูตรแตกต่างก

ประโยค - ปฐมสมันต์ปลาสำหรับกินเปล กาด - หน้าที่ 76 พระราชา ตรัสว่า " พ่อเฌอ ! ผู้ที่ชื่อว่าอุปชามะชนะนี้ ได้แก่มนุษย์เช่นไร ? " สามเณร ถาวพระพุธว่า " มหาพิฤติ ! ผู้ที่เห็นโทษน้อย ใหญ๋ แล้วก็เ…

…มหมายและความสำคัญของอุปชามะและพระอาจารย์ โดยสามเณรอธิบายว่าผู้ที่เห็นโทษและมีความลึกซึ้งในความเข้าใจชื่อว่าอุปชามะ ส่วนพระอาจารย์เป็นผู้ให้คำแนะนำและช่วยเหลือในธรรมวิธี พระราชาจึงทรงมอบสิ่งของต่างๆ เพื่อเป็น…