ฐาน : ​ค้นหาหนังสือธรรมะ หน้า 678 / 142

…ีติย่อมเกิดขึ้นความกระวนกระวายกายจิตของเธอผู้มีใจกอปร ด้วยปีติย่อมระงับ โดยปัสสัทธิอันมีปีติเป็นปทัฏฐาน สุขทั้งทางกาย ทั้งทางจิต ย่อมเกิดแก่เธอผู้มีความกระวนกระวายอันระงับแล้ว จิต ของเธอผู้มีสุข เป็นจิตม…

บทความนี้อธิบายถึงความสำคัญของการมีพุทธานุสสติที่ส่งผลต่อความสุขและปีติในจิตใจ โดยบรรยายถึงการที่ผู้มีพุทธานุสสติจะเกิดความเคารพต่อพระศาสดาและสามารถอดทนต่อความทุกข์ได้ รวมทั้งความรู้สึกเหมือนกับได้อยู

…ตของเธอย่อมเป็นจิตดำเนิน ไปตรงแน่ว ปรารภ ( คุณ ) พระตถาคตเจ้า เมื่อเธอข่มนิวรณ์ได้โดย ที่ไม่มีปริยัฏฐานกิเลสมีราคะเป็นอาทิอย่างนั้นชื่อว่ามีจิตดำเนินไป ตรง เพราะความที่มีจิตมุ่งต่อพระกรรมฐานอยู่ ฉะนี้ วิ…

…ิตของผู้ฝึกฝน พระโยคาวจรมีจิตที่ปราศจากราคะ โทสะ และโมหะ โดยมุ่งเน้นที่พระตถาคตเจ้า การตกลงในพระกรรมฐานช่วยให้สามารถดำเนินการในทางแห่งการปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่นเดียวกับการอธิบายคำว่า 'เมขลา' ว่…

…ยด้วย ๑. ม.อุ. ๑๔/๔๐๕ ๒. บุ.. ๓๐/๓๑๓ ๓. หมายความว่า เทวดาและมนุษย์เท่านั้น นับเป็นสัตว์ชั้นสูงอยู่ในฐานะจะเป็น ภัพพบุคคล คือผู้ควรจะดำเนินไปสู่ธรรมอันถูกต้องได้ สัตว์ดิรัจฉานไม่อยู่ในฐานะ เช่นนั้น

ในเนื้อหานี้กล่าวถึงพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงมีพระนามว่าสัตถา (ศาสดา) เนื่องจากทรงสอนเวไนยสัตว์ให้เข้าถึงประโยชน์ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า โดยเปรียบเทียบถึงการนำของสัตถวาหะ (นายกองเกวียน) ที่นำหมู่เกวียนข้าม

…งละ ๑ )* ๑. มหาฎีกาว่า จักรวาล ก็คือโลกธาตุ โลกธาตุได้ชื่อว่า จักรวาล ก็เพราะมีภูเขา จักรวาล ซึ่งสัณฐานดังกงรถล้อมอยู่โดยรอบเท่านั้นเองไม่ใช่จักรวาลอัน ๑ โลกธาตุอัน ๑ ๒. ท่านว่าจักรวาลหรือโลกธาตุนั้นมีมา…

บทความนี้พูดถึงขนาดของจักรวาลตามที่อธิบายในวิสุทธิมรรค เช่น ขนาดของภูเขาจักรวาลที่มีความสูง 82,000 โยชน์และตำนานของทวีปต่าง ๆ เช่น อมรโคยานและชมพูทวีป พร้อมทั้งความสัมพันธ์ระหว่างทวีปใหญ่และทวีปเล็ก โ

… ดังนี้ ) ประการ ๑ [นัยที่ ๔ ผู้ตรัสโดยชอบ] อนึ่ง พระองค์ย่อมตรัสโดยชอบ คือทรงกล่าววาจาแต่ที่ควร ใน ฐานะอันควร เหตุนั้นจึงทรงพระนามว่า สุคโต เพราะความที่ตรัส โดยชอบประการ ๑ ( ความในอภัยราชกุมารสูตรต่อไป …

เนื้อหานี้กล่าวถึงการเสด็จไปของพระองค์โดยไม่กลับมาสู่กิเลสที่ทรงละไว้และการตรัสโดยชอบ โดยอธิบายว่าพระองค์ไม่ทรงหวนกลับมาสู่กิเลสและทำประโยชน์แก่โลกผ่านพระสัมมาปฏิบัติ ทั้งการเป็นสุคโตที่ทรงละและไม่กลั

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 258 สิ่งที่ควรรู้ยิ่งเรา ยิ่งเราได้รู้ยิ่งแล้ว และสิ่งที่ควรเจริญ เราได้เจริญแล้ว สิ่งที่ควรละเราก็ได้ละแล้ว เพราะเหตุนั้น เราจึงเป็นพุทธะ นะพราหมณ์ อีกน

…มะ โดยเน้นเรื่องจักษุและความสัมพันธ์กับทุกข์รวมถึงการตีความภพต่างๆ เช่น กามภพ รูปภพ อรูปภพ ศัพท์ในบทฐาน ตัวอย่างต่างๆ ถูกผนวกเข้ามาเพื่อให้เข้าใจแก่นแท้ของความจริง และการปฏิบัติตามธรรมเพื่อให้รู้สัจธรรมใ…

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 256 ทรงพระนามว่า อรห์ ประการ ๑ (คาถาสรูปสำหรับนัยที่ ๔] เพราะเหตุที่พระโลกนาถเจ้านี้ ทรงควรซึ่งการ บูชาอย่างวิเศษกับทั้งปัจจัยทั้งหลาย เพราะ เหตุนั้นพระอ

…ยังแสดงถึงความเด็ดขาดในการกำจัดกิเลสและอริในทุกเวลา. ข้อความนี้เน้นการบูชาและความเหมาะสมของพระองค์ในฐานะพระศาสดา. dmc.tv

…ในตัวรถ คือไตรภพหมุนไปตลอดกาลอันหาเบื้องต้นมิได้ นั้นใด กำทั้งหลาย ของสังสารจักรนั้นพระองค์ทรงประดิษฐานอยู่ ณ พื้นปฐพี คือ ศีล ด้วยพระยุคคลบาท คือ วิริยะ แล้วทรงถือขวาน คือ พระญาณอันทำ ความสิ้นกรรม ด้วยพ…

ในบทนี้กล่าวถึงการทำลายสังสารจักรซึ่งเกิดจากอวิชชาและภวตัณหา โดยพระองค์ทรงทำลายสังสารจักรอันเป็นผลแห่งการสั่งสมบุญ ด้วยพระญาณและศรัทธาเพื่อนำไปสู่การสิ้นกรรม พระอรหันต์ทรงวิเคราะห์โครงสร้างของสังสารจั

…รคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 247 นุสตินั่น เป็นคำเรียกสติอันมีคุณมีศรัทธาเป็นต้นของตน ตั้งเทวดาไว้ ในฐานะพยานเป็นอารมณ์ สติอันปรารภความตายเกิดขึ้น ชื่อ มรณานุสติ คำว่า มรณา นุสตินั่น เป็นคำเรียกสติอันมีคว…

เนื้อหานี้ได้อธิบายถึงคำว่า มรณานุสติ ซึ่งเป็นสติที่เกี่ยวกับความตาย รวมถึง กายคตาสติ ที่เกี่ยวข้องกับการรับรู้สรีระ กายที่มีปฏิกูลเป็นอารมณ์ และ อานาปานสติ ที่เน้นการตระหนักรู้ในลมหายใจเข้าและออก นอก

…อนึ่ง สติ ชื่อว่าอนุสติ เหตุเป็น ความระลึกอันนับว่าสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา เพราะให้เป็น ไปในฐานะอันควรให้เป็นไปเท่านั้น ดังนี้ก็ได้ อนุสติอันปรารภพระพุทธเจ้าเกิดขึ้น ชื่อพุทธานุสติ คำว่า พุทธานุส…

เนื้อหาเกี่ยวกับอนุสติที่แบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ เช่น พุทธานุสติ ที่เน้นที่พระพุทธคุณ ธรรมานุสติ ที่เกี่ยวข้องกับพระธรรม และ สังฆานุสติ ที่เกี่ยวกับพระสงฆ์ รวมไปถึงการระลึกถึงศีล จาคานุสติ และเทวดา ซึ่

…ีระยังเป็นหรือสรีระตายแล้ว ก็ตามเถิด อาการแห่งอสุภปรากฏในสรีระใดๆ จึงถือเอานิมิตใน สรีระนั้นๆ ทำกรรมฐานให้ถึงอัปปนา เทอญ ปริจเฉทที่ ๖ ชื่ออสุภกรรมฐานนิเทศ ในอธิการแห่งสมาธิภาวนา ในปกรณ์วิเสสชื่อวิสุทธิมร…

ในบทนี้มีการพูดถึงบทบาทของบุคคลในฐานะภิกษุผู้เป็นทัพพชาติ และการทำกรรมฐานให้ถึงอัปปนา โดยเน้นย้ำถึงอาการแห่งอสุภในสรีระ รวมถึงการบรรลุอุ…

…อจะหยุดอยู่ได้ก็ด้วยกำลังถือเท่านั้น เว้นถ่อเสีย หาอาจหยุดอยู่ได้ไม่ ฉะนั้น เพราะเหตุนั้น ในอสุภกรรมฐานนี้จึงมี 4 ( ฌานเพียง ) ปฐมฌานเท่านั้น ฌานนอกนั้นมีทุติยฌานเป็นต้นหามี ไม่ อนึ่ง ในเพราะอารมณ์นั้นแม…

บทความนี้พูดถึงอสุภกรรมฐานที่มีอารมณ์มีกำลังทราม ซึ่งความปฏิกูลในการเจริญภาวนาช่วยให้เกิดปีติโสมนัส ทำให้ผู้ปฏิบัติสามารถพ้นจา…

…ึ้นว่า ผิว่าประเภทแห่งอสุภนี้ ท่านกล่าวไว้ตามความถึงสภาพแห่ง ซากศพไซร้ เหตุไฉนในที่อื่นเช่นมหาสติปัฏฐานสูตรจึงกล่าวไว้แต่ ๕ ประเภทเล่า ? แล้ว ท่านก็แก้ว่า ประเภท อสุภในมหาสติปัฏฐานสูตรเป็นต้นนั้น ท่านกล่…

… วิจฉัททก เป็นต้น ทั้งนี้มีการตั้งปัญหาถึงความแตกต่างในการแบ่งประเภทอสุภเมื่อเปรียบเทียบกับมหาสติปัฏฐานสูตร ซึ่งเน้นการมองซากศพจากมุมต่างๆ ทั้งทางสมถะและวิปัสสนา. ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้ผู้อ่านเข้าใจธรรมะแ…

…ยงกระดูกฟัน (ของหญิงผู้นั้น ) เป็นอาทิ เป็นตัวอย่าง (แสดงความต่างกันแห่งนิมิต ทั้งสอง ) ในอัฏฐิกกรรมฐานนี้ได้ด้วยแล [คาถาสรูป อสุภ] พระทศพลเจ้า ผู้มีพระกิตติคุณอันท่านท้าว ทศสตโลจน์เทอดทูนแล้ว ผู้ทรงพระส…

บทความนี้สำรวจแนวคิดเกี่ยวกับอสุภกรรมฐานและการประพฤติตามแนวทางในพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะในการเป็นผู้ละความโลภ ผ่านการบรรยายของพระมหาติสสเถระเกี…

…กษณะนิมิตทั้งสองในอัฏฐิกอสุภ ท่านกล่าวไว้ ( ในอรรถกถา ) ว่า " อุคคหนิมิตก็ดี ปฏิภาคนิมิต ก็ดี ในกรรมฐานนี้ เป็นเช่นเดียวกันนั่นเอง "คำนั้น ( สำหรับ ) ในกระดูกท่อนเดียวก็ชอบอยู่ แต่ (สำหรับ ) ในร่างกระดูก…

…ณะนิมิตในอัฏฐิกอสุภที่มีทั้งอุคคหนิมิตและปฏิภาคนิมิต โดยระบุความแตกต่างระหว่างนิมิตแต่ละประเภทในกรรมฐานและเน้นความสำคัญของการเห็นความเป็นอสุภในบริบทต่างๆ ในอรรถกถา ความเข้าใจในนิมิตเหล่านี้ส่งผลต่อการปฏิ…

… เพราะฉะนั้น โดยเพศ พึงกำหนดตาม (อวัยวะคือ ) มือ เท้า ศีรษะ อก แขน สะเอว ขา แข้ง เถิด ส่วนว่า โดยสัณฐาน พึงกำหนดโดยความยาวและสั้น กลมและสี่ เหลี่ยม เล็กและใหญ่ทิศ และ โอกาส มีนัยดังกล่าวแล้ว ส่วน โดย ตัด…

เนื้อหาอธิบายการเข้าใจอสุภะในวิสุทธิมรรค โดยการกำหนดอาการจากกระดูกและอวัยวะต่าง ๆ ผ่านการพิจารณาเชิงวิเคราะห์ คุณสมบัติของอสุภะนั้นสามารถวิเคราะห์โดยใช้หลักการต่าง ๆ เช่น รูปร่าง ขนาด สถานที่ และอาการ

ประโยค๘ - วิสุทธิมรรคแปล ภาค ๑ ตอน ๒ - หน้าที่ 235 ๔. ปุฬวกอสุภกรรมฐาน ปุฬวกอสุภ ย่อมเป็นในกาลที่กลุ่มหนอนชอนออกทางปากแผล ทั้ง 8 ของซากศพ ( คน ) เมื่อล่วงไป ๒-๓ วัน อนึ่ง…

เนื้อหาในหน้าที่พูดถึงกรรมฐานสองประเภทคือ ปุฬวกอสุภ ที่เกี่ยวพันกับซากศพต่างๆ และอัฏฐิกอสุภ ซึ่งพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้เกี่ยวกั…

…แล้ว ยังมนสิการให้เป็นไปว่า วิกขิตตก ปฏิกูล วิกขิตตก ปฏิกูล (วิกขิตตกอสุภปฏิกูลๆ ) อุคคหนิมิตใน กรรมฐานนี้ ปรากฏเป็นร่าง มีรอยแยก (แตกระแหง ) ติดต่อปฏิภาคนิมิตจึงปรากฏเป็นร่างเต็มเรียบ ๓. หตวิกขิตตกอสุภก…

ในเนื้อหาของวิสุทธิมรรคแปลภาค ๑ ตอน ๒ ได้อธิบายถึงกรรมฐานอสุภและการนำวิธีการที่เป็นประโยชน์ไปใช้ในการปฏิบัติธรรม องคุลีและโลหิตกอสุภเป็นตัวอย่างที่ใช้ในการศึ…

…สิการให้เป็นไปว่า " วิจฺฉิทฺทก์ ปฏิกูล วิจนิทฺทก์ ปฏิกูล (วิจฉัททกอสุภปฏิกูล ๆ ) " อุคคหนิมิต ในกรรมฐานนั้น ยังปรากฏเป็นร่างคล้ายกับว่าขาดกลางอยู่ ต่อถึง ปฏิภาคนิมิตจึงปรากฏเป็นร่างเต็ม ๕. วิกขายตกอสุภกร…

บทความนี้กล่าวถึงกรรมฐานอสุภ โดยเสนอแนวทางการปฏิบัติที่เกี่ยวกับการมองเห็นอสุภในรูปลักษณะต่าง ๆ และการรวมรวบอสุภ โดยไม่ให้จั…

…รจึงยังมนสิการให้เป็นไปว่า วินีลก ปฏิกูล วินีลก ปฏิกูล ( วินีลกอสุภปฏิกูลๆ ) อนึ่ง อุคคหนิมิตใน กรรมฐานข้อนี้ ปรากฏเป็นร่างที่มีสีด่างๆ ส่วนปฏิภาคนิมิตย่อม ปรากฏด้วยอำนาจสีที่หนา( กว่าเพื่อน ) ๓. . วิปุพ…

…งลักษณะและการปฏิบัติของอสุภนิมิต เช่น วิปุพพกอสุภและวิจฉัททกอสุภ พร้อมทั้งการใช้หัวข้อเหล่านี้ในกรรมฐาน เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งในแนวทางปฏิบัติทางธรรม รวมถึงการรับรู้ถึงอสุภที่มีลักษณะเฉพาะตามที่ได้ศึกษ…