หน้าหนังสือทั้งหมด

หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
210
หลักการเลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย
…ระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้ 3 แนวทาง ดังนี้ 9.3.1 เลือกธรรมะตามจริตอัธยาศัย จริตอัธยาศัย คือ นิสัยปกติพื้นฐานอันมีอยู่ในแต่ละบุคคล แบ่งออกได้ 6 ประเภท คือ 1. ราคจริต จะมีลักษณะรักสวยรักงาม 2. โทสจริต จะมีลักษณ…
การเลือกธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้ามีความสำคัญต่อการเข้าใจธรรมอย่างถูกต้อง โดยแยกตามจริตอัธยาศัยของผู้ฟังได้ 6 ประเภท ได้แก่ ราคจริต, โทสจริต, โมหจริต, สัทธาจริต, พุทธิจริต, และวิตกจริต ซึ่งแต่ละประเภ
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
206
การฟังธรรมะและการประพฤติตนตามธรรม
…รมะที่ตั้งใจฟังแต่ไม่ตั้งใจจำจึงไม่เกิดประโยชน์ มากนัก จึงกล่าวได้ว่า บุคคลผู้ตั้งใจจำธรรมะจึงมีพื้นฐานความรู้มากกว่าผู้ไม่ตั้งใจจำธรรมะ (5) บรรดาผู้ตั้งใจจดจำธรรมะนั้น แบ่งออกได้อีก 2 ส่วน คือ นำมาพิจาร…
การฟังธรรมะแบ่งเป็นสองส่วนคือการตั้งใจจำและไม่ตั้งใจจำ ซึ่งการจำทำให้มีพื้นฐานความรู้เพื่อประโยชน์ในชีวิต โดยการพิจารณาธรรมะที่จำได้จะสร้างความเข้าใจและปัญญา จากนั้นการปฏิบัติจะเ…
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
205
ลักษณะคนตามพฤติกรรมในพระพุทธศาสนา
…ู้อื่น หรือปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตน และผู้อื่นด้วย ลักษณะทั้ง 7 ประการนี้เอง เป็นเครื่องช่วยบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของคนฟังแก่พระภิกษุผู้ เข้าไปทำหน้าที่กัลยาณมิตร แนะนำธรรมะให้ กล่าวคือ (1) บรรดาบุค…
…่มจากการต้องการเห็นพระ ไปจนถึงปฏิบัติเพื่อประโยชน์ของตนและผู้อื่น ลักษณะทั้ง 7 เป็นเครื่องบ่งบอกพื้นฐานความรู้และสภาพใจของผู้ฟัง เพื่อให้พระภิกษุสามารถทำหน้าที่กัลยาณมิตรได้ดียิ่งขึ้น การแบ่งออกเป็นกลุ่ม…
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
188
ความเคารพและความถือดีในทางพระพุทธศาสนา
เมื่อนั่งอยู่ต่อหน้าพระพุทธองค์แล้วเกิดความกังวลใจ ด้วยเกรงว่าหากตนจะถามคำถามออกไป เกิด เป็นคำถามไม่ควรถาม หรือหากพระองค์ถามในสิ่งที่ตนเองตอบไม่ได้ ก็เกรงจะเสียหน้า ถูกดูหมิ่น ว่าเป็น คนเขลา ไม่ฉลาด เ
…งที่มีต่อคนในสังคม ด้วยการรักษาชื่อเสียงและการพิจารณาการใช้งานของทรัพย์ ที่ส่งผลต่อภาพลักษณ์ของผู้มีฐาน
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
187
เรื่องราวของวิฑูฑภะและความถือดีของกลุ่มพราหมณ์
…ของประชาชนอย่างมาก โดยเฉพาะในสมัยพุทธกาล นอกจากพราหมณ์จะ เป็นผู้นำทางความคิดแล้วบางครั้งยังมีบทบาทในฐานะของนักปกครองจึงเป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่มีผลต่อการเผยแผ่ พระศาสนา ที่พระภิกษุจะต้องเอาใจใส่ และวางตัวกับ…
เรื่องราวของวิฑูฑภะผู้มีผิวพรรณดั่งทองคำที่ถูกดูแคลนโดยเจ้าศากยะ ทำให้เกิดความแค้นที่นำไปสู่วิสัยทัศน์แห่งการแก้แค้นเมื่อเขาได้ขึ้นครองราชย์ ในขณะเดียวกัน การมีอำนาจของกลุ่มพราหมณ์ในสมัยพุทธกาล เป็นอี
ความสำคัญของบริษัท 4 ในพระพุทธศาสนา
181
ความสำคัญของบริษัท 4 ในพระพุทธศาสนา
… นักวิชาการ ครูอาจารย์ ในสถาบันการศึกษา รวมทั้งสื่อมวลชน เป็นต้น 3) “กลุ่มคฤหบดี” ก็คือกลุ่มของผู้มีฐานะ หรือผู้มีอันจะกิน ได้แก่ มหาเศรษฐี นักธุรกิจ พ่อค้า เกษตรกรที่มีฐานะความเป็นอยู่ดีพอ คือ เลี้ยงตนเ…
…ต่างมีบทบาทในการสนับสนุนและคอยผลักดันให้พระพุทธศาสนามีการเจริญเติบโตหรือแม้แต่การทำลายศาสนา ในบรรทัดฐานปัจจุบัน กลุ่มดังกล่าวยังคงมีความสำคัญในเรื่องการปกครอง การศึกษา การพัฒนาสังคมและความเชื่อทางศาสนา โ…
การฝึกฝนเพื่อเป็นปริสัญญูในพระพุทธศาสนา
178
การฝึกฝนเพื่อเป็นปริสัญญูในพระพุทธศาสนา
แนวคิด 1. พระภิกษุผู้ศึกษาธรรมะขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าและได้ฝึกฝนอบรมตนเอง มามากจนได้ชื่อว่าเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู และกาลัญญู อัน เป็นการทำหน้าที่กัลยาณมิตรอันยอดเยี่ยมให้กับ
ในบทนี้แสดงให้เห็นความสำคัญของการเป็นปริสัญญูในฐานะกัลยาณมิตรที่สามารถสอนและเผยแผ่ธรรมะให้ผู้อื่นได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการเข้าใจในวัฒนธรรมและกล…
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
171
การปรารภความเพียรในพระพุทธศาสนา
…ระพุทธเจ้าข้า (พระตถาคต) : โมคคัลลานะ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมเป็นผู้ปรารภความ เพียรด้วยตั้งสัตยาธิษฐานว่า จะเหลืออยู่แต่หนัง เอ็น และกระดูกก็ตามที เลือดและเนื้อในร่างกายจงเหือดแห้งไปเถิด ผลอันใดที่จะพึง…
…านะ ซึ่งวิจารณ์ว่าความเพียรนั้นสำคัญอย่างไร และมีข้อแนะนำในการร่วมสมาธิที่เหมาะสม โดยการตั้งสัตยาธิษฐานเพื่อมีความตั้งใจแน่วแน่ แม้จะต้องเผชิญกับความยากลำบากร่างกาย พระภิกษุควรพิจารณาถึงสถานที่เหมาะสมสำห…
แนวทางการเรียนรู้ธรรมะตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
168
แนวทางการเรียนรู้ธรรมะตามคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
…ระหาริตเถระให้โอวาทกับพระภิกษุว่า “ผู้ใดมุ่งจะทำงานที่ควรทำก่อนไพล่ไปทำในภายหลัง ผู้นั้นย่อมพลาดจาก ฐานะ อันนำมาซึ่งความสุข และย่อมเดือดร้อนในภายหลัง งานใดควรทำ ก็พึงพูดถึงแต่งานนั้นเถิด งานใดไม่ควรทำ ก็…
ในการเรียนรู้ธรรมะนั้น การฟังจากครูบาอาจารย์เป็นสิ่งสำคัญ พระภิกษุต้องมีศรัทธา เข้าใกล้ครู สอบถาม และฟังธรรม เพื่อที่จะพิจารณาและปฏิบัติตามหลักคำสอนที่ถูกต้อง การปฏิบัติตามแนวทางเหล่านี้จะนำไปสู่ความเ
การฝึกสมาธิภาวนาและการหลีกเร้นในพระพุทธศาสนา
165
การฝึกสมาธิภาวนาและการหลีกเร้นในพระพุทธศาสนา
…ดพ้นจากกิเลสทั้งปวง การทำความเพียร จึงเป็นการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อขัดเกลากาย วาจา และใจ โดยอาศัย พื้นฐานความเข้าใจจากการเป็น “อัตถัญญู” มาใช้ 4) การหลีกออกเร้น หมายถึง 1. การหลีกออกไปหาสถานที่อันเหมาะแก่ก…
บทความนี้กล่าวถึงการฝึกสมาธิภาวนาและการหลีกเร้นซึ่งเป็นวิธีการสำคัญในการพัฒนาจิตใจของพระภิกษุ โดยการฝึกสมาธิจะช่วยให้เกิดความละเอียดรอบคอบและคุณธรรมที่ดี และสามารถลดละกิเลสต่างๆ ได้ ผ่านวิธีการตั้งใจใ
การพิจารณาความตายในพระพุทธศาสนา
159
การพิจารณาความตายในพระพุทธศาสนา
…เล่ม 37 ข้อ 171 หน้า 641 "การระลึกถึงความตายอันจะต้องมีมาถึงตนเป็นธรรมดา เป็นข้อหนึ่งในการบำเพ็ญกรรมฐาน ที่เรียกว่า อนุสติ เรียบเรียงจาก ปัพพโตปมสูตร, สังยุตตนิกาย สคาถวรรค, มก. เล่ม 24 ข้อ 411 หน้า 522 …
เนื้อหานี้พูดถึงความจริงของชีวิตที่ไม่สามารถพาอะไรไปได้เมื่อจากโลก และการมีความต้องการตลอดเวลา การรู้จักพิจารณาถึงความตายช่วยกระตุ้นให้คนทำความดีตามที่พระพุทธเจ้าได้สอน. พระองค์ให้เราระลึกถึงความตายทั
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
149
ทัศนคติเรื่องปัจจัย 4 กับการใช้ชีวิต
…องทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 มาใช้ในชีวิตของตนเอง ดังนี้ 1. ทัศนคติที่ว่า “ปัจจัย 4 เป็นความจำเป็นพื้นฐานของชีวิต” ด้วยแนวคิดนี้ จะช่วยให้ฆราวาส ได้ปรับวิธีใช้ปัจจัย 4 ของตนเองใหม่ มาเป็นการใช้ด้วยความแยบค…
บทความนี้นำเสนอวิธีการที่ฆราวาสสามารถปรับใช้ทัศนคติเกี่ยวกับปัจจัย 4 เพื่อประโยชน์ในชีวิตประจำวันผ่านการใช้เสื้อผ้า อาหาร และที่อยู่อาศัยอย่างมีสติและคำนึงถึงความคุ้มค่าแหล่งที่อยู่อาศัยต้องสะอาดและเห
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
144
หลักการรับปัจจัย 4 และความสันโดษ
…ก่ผู้ที่ต้องการได้มากกว่าตน 3. ยถาสารุปปสันโดษ ยินดีตามสมควร หมายถึง พอใจในปัจจัย 4 ที่สมควรแก่ภาวะ ฐานะ และ สมณสารูปของตนเอง ของใดไม่เหมาะสมกับตน เช่น มีความประณีตมากเกินไป เหมาะกับพระเถระผู้มี คุณธรรมส…
หลักการรับปัจจัย 4 จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าชี้ให้เห็นความสำคัญของความสันโดษ โดยพระมหากัสสปเป็นตัวอย่างที่แสดงถึงการยินดีในปัจจัยต่างๆ ตามเหตุปัจจัย ชี้แนะแนวทางการรับปัจจัยอย่างมีสติและเห็นโทษของการแสวง
การสละและการกำจัดปัจจัย 4
142
การสละและการกำจัดปัจจัย 4
…ร “รับ” ปัจจัย 4 6.8.1 ความสำคัญของการ “รับ” ปัจจัย 4 เป็นที่ทราบกันดีว่าปัจจัย 4 เป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐานที่สำคัญสำหรับทุกๆ ชีวิต โดยเฉพาะอย่างยิ่งกับ พระภิกษุ ปัจจัย 4 ดูจะมีความสำคัญเป็นพิเศษมากขึ้นไปอีก…
ในขั้นตอนที่ 5 การสละปัจจัย 4 หมายถึงการแบ่งปันหรือถวายให้ผู้มีคุณธรรม ส่วนการกำจัดเป็นการทำลาย หรือกำจัดวัสดุที่ใช้แล้วให้เหมาะสม เช่น การใช้ผ้าจีวรเก่าเพื่อทำความสะอาด การรับปัจจัย 4 นับว่าเป็นสิ่งจ
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
136
การบริหารปัจจัย 4 ในพระพุทธศาสนา
…และเรียนรู้วิธีการบริหารปัจจัย 4 มาจากท่านด้วย นิสัยดีๆ ที่เกิดจากการบริหารปัจจัย 4 ได้ดี จะเป็นพื้นฐานให้ความคิด คำพูด การกระทำใน เรื่องอื่นๆ ดีตามมา ยิ่งพระภิกษุอาศัยปัจจัย 4 มาใช้ฝึกฝนตนเองจนเกิดเป็นน…
จากพุทธพจน์แสดงให้เห็นว่าปัจจัย 4 เป็นเหตุให้เกิดกิเลสตัณหาในพระภิกษุ หากไม่ระมัดระวังจะส่งผลต่อคุณธรรม การฝึกฝนตนเองจะช่วยสร้างนิสัยดีและคิดดี การใช้ปัจจัย 4 จำเป็นตามวัตถุประสงค์ เพื่อไม่ให้เกิดการส
การพัฒนานิสัยผ่านปัจจัย 4
135
การพัฒนานิสัยผ่านปัจจัย 4
…่ติดใจในรสชาติอาหาร เป็นคนเลี้ยงง่าย ไม่เรื่องมาก เป็นต้น นิสัยดีๆ ที่เกิดขึ้นมา เหล่านี้ จะเป็นพื้นฐานสนับสนุนให้พระภิกษุได้ฝึกเพื่อพัฒนาคุณธรรมให้เกิดขึ้นได้ง่ายยิ่งขึ้น ในทางตรงกัน ข้าม ถ้าไม่รู้จักบร…
นิสัยคือความประพฤติเคยชินที่เกิดจากการย้ำคิดพูดทำ หากมีนิสัยดีจะทำให้มีโอกาสคิดพูดทำดี ในขณะที่ถ้ามีนิสัยไม่ดีจะมีโอกาสมีการกระทำไม่ดี การมีปัจจัย 4 ของพระภิกษุเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดนิสัยดีและไม่ดี ตัวอ
ปัจจัย 4 และมัตตัญญูในพุทธศาสนา
128
ปัจจัย 4 และมัตตัญญูในพุทธศาสนา
…คัญกับปัจจัย 4 เป็นอย่างมาก ทั้งนี้ก็ด้วยเหตุผลอย่างน้อย 2 ประการ คือ 1. ปัจจัย 4 เป็นสิ่งจำเป็นพื้นฐานที่ทำให้ชีวิตดำรงอยู่ได้เป็นปกติสุข เช่น เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ช่วยทำให้ร่างกายเราอบอุ่นอาหารทำให้…
บทความนี้พูดถึงความหมายของคำว่า 'บิณฑบาต', 'เสนาสนะ', และ 'คิลานปัจจัยเภสัชบริขาร' รวมถึงปัจจัย 4 ที่จำเป็นในการดำรงชีวิต เช่น เสื้อผ้า อาหาร ที่อยู่อาศัย และยารักษาโรค ความสำคัญของปัจจัยเหล่านี้ที่พร
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
126
ความสำคัญของปัจจัย 4 ในการดำเนินชีวิตของพระภิกษุ
แนวคิด 1. ปัจจัย 4 เป็นสิ่งจำเป็นขั้นพื้นฐานที่สำคัญต่อการดำรงชีวิต และยังเป็นปัจจัยที่ ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเจริญก้าวหน้าในการพัฒนาคุณธรรมของ…
แนวคิดเกี่ยวกับปัจจัย 4 ที่เป็นพื้นฐานในการดำรงชีวิตของพระภิกษุมีความสำคัญต่อการพัฒนาคุณธรรมและการฝึกฝนตนเอง โดยการรู้จักประมาณในการรับปัจ…
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
116
การพัฒนาตนเองตามหลักธรรม 6 ประการ
…ะไร เท่ากับเป็นการควบคุมใจของตนเองไว้ให้อยู่กับตัวเมื่อกายวาจาบริสุทธิ์ผ่องใสใจก็เริ่มตั้งมั่นอยู่ในฐานที่ตั้งของ ใจ และในที่สุดใจจะค่อยๆ คลายจากอารมณ์ทั้งหลายทั้งปวง ซึ่งก็คือ “จาคะ” หรือการสละอารมณ์นั่…
การพัฒนาตนเองผ่านการฝึกอบรมตามหลักธรรม 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา, ศีล, สุตะ, จาคะ, ปัญญา, และปฏิภาณ ช่วยให้บุคคลมีความบริสุทธิ์และเติบโตทางจิตใจ การประเมินคุณธรรมในตนเองเป็นกุญแจสำคัญในการเดินทางสู่นิพพา
ความสำคัญของธรรม 6 ประการในพระพุทธศาสนา
115
ความสำคัญของธรรม 6 ประการในพระพุทธศาสนา
…บรมตนเอง ด้วยวิธีการไหน หรือมีรายละเอียดในการฝึกแตกต่างกันอย่างไรก็ตาม เช่นพระภิกษุที่ฝึกปฏิบัติกรรมฐาน ด้วยวิธีอสุภะ อานาปานสติ กสิณ อนุสติ หรือวิธีอื่นใด ผลที่เกิดขึ้นต้องสามารถใช้ธรรม 6 ประการนี้ประเม…
ธรรม 6 ประการมีความสำคัญในการประเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นในพระภิกษุ สะท้อนความจริงที่สามารถใช้ในการพัฒนาผู้ปฏิบัติ ตั้งแต่ระดับปุถุชนจนถึงพระอริยเจ้า ซึ่งรวมถึงศรัทธา ศีล และสุตะที่ช่วยให้เกิดความบริสุทธ